AP TET Paper I Full Test 5

1.అభివృద్ధి గురించి ఈ క్రింది ప్రకటనలలో ఏది నిజం కాదు?

A. అభివృద్ధి పరస్పర చర్య యొక్క ఉత్పత్తి

B. అభివృద్ధి క్రమబద్ధమైన క్రమాన్ని అనుసరిస్తుంది

C. అభివృద్ధి వ్యక్తిగతీకరించబడిన ప్రక్రియ

D. అభివృద్ధి నిర్దిష్టం నుండి సాధారణానికి కొనసాగుతుంది

Solution

అభివృద్ధి అనేది మెరుగైన మరియు మెరుగైన అవయవాల పనితీరు కోసం నిర్మాణంలో పెరుగుదలతో పాటు మనోవిజ్ఞానంలో మెరుగుదలలను సూచిస్తుంది.

Key Points

ఇది ఒక వ్యాప్తమైన, సంక్లిష్టమైన మరియు నిరంతర ప్రక్రియ, కాబట్టి భావనను మెరుగైన అవగాహన కోసం అనుసరించాల్సిన కొన్ని సూత్రాలు ఉన్నాయి:

• అభివృద్ధి సాధారణం నుండి నిర్దిష్టానికి కొనసాగుతుంది, ఎందుకంటే పిల్లలు మొదట వస్తువులను తీసుకోవడానికి చేతులను ఉపయోగిస్తారు, కానీ కాలక్రమేణా వారు వేళ్లను ఉపయోగిస్తారు.
• ఇది పరస్పర చర్య యొక్క ఉత్పత్తి అనువంశికత మరియు పర్యావరణం రెండింటి యొక్క.
• ఇది ఒక వ్యక్తిగతీకరించబడిన ప్రక్రియ, ఎందుకంటే ప్రతి బిడ్డ వేర్వేరు రేట్లలో (అంతర్-వ్యక్తిగత) అభివృద్ధి చెందుతాడు మరియు వివిధ రంగాలలో అభివృద్ధి రేట్లు భిన్నంగా ఉంటాయి (అంతర్గత-వ్యక్తిగత).
• ఇది క్రమబద్ధమైన క్రమాన్ని అనుసరిస్తుంది, ఎందుకంటే అభివృద్ధి తల నుండి పాదాల వరకు (సెఫలోకాడల్ క్రమం) మరియు ప్రాక్సిమోడిస్టల్ క్రమం (కేంద్రం నుండి బయటి భాగాలకు) కొనసాగుతుందని గమనించవచ్చు.

• పరిపక్వత (జీవసంబంధ కారకాల వల్ల వచ్చే పెరుగుదల) మరియు అభ్యాసం మొదలైన వాటి పరస్పర చర్య.
• ఇది మరణం వరకు కొనసాగుతున్న నిరంతర ప్రక్రియ.

కాబట్టి, నిర్దిష్టం నుండి సాధారణానికి అభివృద్ధి కొనసాగుతుందని మనం ముగించాము, అది అభివృద్ధి గురించి నిజం కాదు.

---

2. విద్యా మనస్తత్వశాస్త్రంలో, స్వీయ-భావన ప్రధానంగా వీటిని సూచిస్తుంది:

A. ఒక వ్యక్తి తన బలాలు మరియు బలహీనతలను ఎలా గ్రహిస్తాడు.

B. ఒక వ్యక్తి తన తోటివారి గురించి ఎలా భావిస్తాడు

C. ఒక వ్యక్తి ఇతరులు తనను ఎలా గ్రహిస్తారో ఆలోచించే విధానం.

D. సమాజం పట్ల ఒక వ్యక్తికి ఉన్న సాధారణ దృక్పథం.

Solution

సరైన సమాధానం ఏమిటంటే ఒక వ్యక్తి తన బలాలు మరియు బలహీనతలను ఎలా గ్రహిస్తాడు.

Key Points 

• మన సామర్థ్యాలు, విలువలు, వ్యక్తిత్వ లక్షణాలు మరియు జీవితంలో పాత్రల గురించి మన నమ్మకాలతో సహా, మన గురించి మనకు ఉన్న సంక్లిష్టమైన చిత్రం స్వీయ-భావన .
• ఇది మనం ప్రపంచాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి మరియు నిర్ణయాలు తీసుకోవడానికి శక్తివంతమైన ఫిల్టర్‌గా పనిచేస్తుంది.
• ఇది క్రింది వర్గాలుగా విభజించబడింది:
  • వ్యక్తిగత స్వీయ-భావన: ఇది నేను నిజంగా ఎవరు అనే దానితో సమానంగా ఉంటుంది. ఇది “నేను ఆకర్షణీయంగా ఉన్నాను” లేదా “నాకు గొప్ప లక్షణాలు ఉన్నాయి” వంటి తన గురించి సమాచారాన్ని అలాగే వ్యక్తిగత ప్రకటనలను కలిగి ఉంటుంది.
  • సామాజిక స్వీయ-భావన: ఇది ఒక వ్యక్తి యొక్క మాటలు మరియు చర్యల ఆధారంగా ఇతరులు తమను ఎలా గ్రహిస్తారనే దాని గురించి అతని నమ్మకాలను కలిగి ఉంటుంది, ఉదాహరణకు, “నాకు హాస్యం బాగా ఉంటుందని జనాలు అనుకుంటారు.” లేదా “నా బాస్ నేను చాలా కష్టపడి పనిచేస్తానని అనుకుంటున్నారు” మొదలైనవి. ఇవి సామాజిక పరస్పర చర్యల ద్వారా అభివృద్ధి చెందుతాయి.
  • స్వీయ-ఆదర్శం: ఇది ఒక వ్యక్తి ఏమి కావాలనుకుంటున్నాడనే దాని గురించి ఆలోచనలను కలిగి ఉంటుంది. ఇది ఒకరి మానసిక, శారీరక లేదా మిశ్రమ స్వీయ-ఇమేజ్‌తో సంబంధం కలిగి ఉండవచ్చు. ఇది ఒక వ్యక్తి కలిగి ఉండాలనుకునే లక్షణాలు, సామర్థ్యాలు మరియు విలువల సమితిని సూచించే ఆదర్శవంతమైన చిత్రం. ఉదాహరణకు, “నేను డాక్టర్ అవ్వాలనుకుంటున్నాను,” “నేను అందంగా ఉంటే బాగుండు” లేదా “నేను సన్నగా ఉంటే బాగుండు”.

---

3. రోర్‌షాచ్ ఇంక్‌బ్లాట్ పరీక్షలో ఇవి ఉంటాయి

A. ఐదు నలుపు మరియు ఐదు రంగు కార్డులు

B. పది నలుపు మరియు పది తెలుపు కార్డులు

C. ఐదు నలుపు మరియు తెలుపు మరియు ఐదు బహుళ వర్ణ కార్డులు

D. పది బహుళ వర్ణ కార్డులు

Solution

సరైన సమాధానం ఐదు నలుపు మరియు తెలుపు మరియు ఐదు బహుళ వర్ణ కార్డులు .

Key Points 

• రోర్‌షాచ్ పరీక్షలో 10 ఇంక్‌బ్లాట్ చిత్రాలు ఉంటాయి, వాటిలో కొన్ని నలుపు, తెలుపు లేదా బూడిద రంగులో ఉంటాయి మరియు కొన్ని రంగులో ఉంటాయి.
• పరీక్ష యొక్క ఉపయోగం, స్కోరింగ్ మరియు విశ్లేషణలో శిక్షణ పొందిన మనస్తత్వవేత్త లేదా మానసిక వైద్యుడు ప్రతివాదికి పది కార్డులలో ప్రతిదాన్ని చూపిస్తాడు.
• రోర్‌షాచ్ ఇంక్‌బ్లాట్ పరీక్ష అనేది 1921లో హెర్మాన్ రోర్‌షాచ్ అనే స్విస్ మనస్తత్వవేత్త రూపొందించిన ఒక రకమైన ప్రొజెక్టివ్ మానసిక పరీక్ష . వ్యక్తిత్వం మరియు భావోద్వేగ పనితీరును అంచనా వేయడానికి తరచుగా ఉపయోగించే ఇది, MMPI-2 తర్వాత రెండవ అత్యంత సాధారణంగా ఉపయోగించే ఫోరెన్సిక్ పరీక్ష.
• 300 కంటే ఎక్కువ మానసిక రోగులు మరియు 100 నియంత్రణ విషయాలతో సహా 400 కంటే ఎక్కువ విషయాలను అధ్యయనం చేసిన తర్వాత రోర్‌షాచ్ తన విధానాన్ని అభివృద్ధి చేసుకున్నాడు.
• 1921లో ఆయన రాసిన సైకోడయాగ్నోస్టిక్ అనే పుస్తకంలో పది ఇంక్‌బ్లాట్‌లను ప్రతం చేశారు, వాటికి అధిక రోగనిర్ధారణ విలువ ఉందని ఆయన ఎంచుకున్నారు.

---

4. జనరటివిటీ వర్సెస్ స్తబ్దత ఏ దశలో సంభవిస్తుంది?

A. యుక్తవయస్సు

B. జాప్యం

C. మధ్యస్థ యుక్తవయస్సు

D. యవ్వనంలో యవ్వనం

Solution

అభివృద్ధి మనస్తత్వవేత్త ఎరిక్ ఎరిక్సన్ ‘మానసిక సామాజిక అభివృద్ధి సిద్ధాంతం’ను ప్రతిపాదించాడు, దీనిలో అతను బాల్యం నుండి చివరి యుక్తవయస్సు వరకు జరిగే ఎనిమిది దశల శ్రేణిలో మానవ వ్యక్తిత్వ వికాసాన్ని కవర్ చేశాడు.

Key Points 

ఎరిక్ ఎరిక్సన్ సిద్ధాంతంలోని అన్ని దశల గురించి తెలుసుకోవడానికి పట్టికను చూడండి.

దశ	మానసిక సామాజిక సంక్షోభం	ప్రాథమిక ధర్మం	వయస్సు	లక్షణాలు
1.	నమ్మకం వర్సెస్ అపనమ్మకం	ఆశిస్తున్నాము	బాల్యం (0 నుండి 1½)	అవసరాలు నమ్మకంగా తీర్చబడితే, శిశువులు ప్రాథమిక నమ్మకాన్ని పెంచుకుంటారు.
2.	స్వయంప్రతిపత్తి వర్సెస్ అవమానం	విల్	తొలి బాల్యం (1½ నుండి 3)	పసిపిల్లలు తమ ఇష్టాన్ని తాముగా చేసుకోవడం మరియు పనులు చేసుకోవడం నేర్చుకుంటారు, లేదా వారు తమ సామర్థ్యాలను అనుమానిస్తారు.
3.	చొరవ వర్సెస్ అపరాధం	ప్రయోజనం	ఆట వయస్సు (3 నుండి 5)	ప్రీస్కూలర్లు పనులను ప్రారంభించడం నేర్చుకుంటారు లేదా స్వతంత్రంగా ఉండటానికి చేసే ప్రయత్నాల పట్ల అపరాధ భావన కలిగి ఉంటారు.
4.	పరిశ్రమ వర్సెస్ న్యూనత	నైపుణ్యం	పాఠశాల వయస్సు (5 నుండి 12)	పిల్లలు పనులకు తమను తాము అంకితం చేసుకోవడంలో ఆనందాన్ని నేర్చుకుంటారు, లేకుంటే వారు తక్కువవారిగా భావిస్తారు.
5.	అహంకార గుర్తింపు వర్సెస్ పాత్ర గందరగోళం	విశ్వసనీయత	కౌమారదశ (12 నుండి 18)	టీనేజర్లు పాత్రలను పరీక్షించడం ద్వారా స్వీయ భావాన్ని మెరుగుపరచుకోవడానికి పని చేస్తారు, లేదా వారు తమ గుర్తింపు గురించి గందరగోళానికి గురవుతారు.
6.	సాన్నిహిత్యం వర్సెస్ ఒంటరితనం	ప్రేమ	యువకులు (18 నుండి 40)	యువకులు సన్నిహిత సంబంధాలను ఏర్పరచుకోవడానికి కష్టపడతారు లేదా వారు సామాజికంగా ఒంటరిగా ఉన్నట్లు భావిస్తారు.
7.	జనరేటివ్ వర్సెస్ స్టాగ్నేషన్	జాగ్రత్త	మధ్యస్థ యుక్తవయస్సు (40 నుండి 65)	మధ్య వయస్కులు ప్రపంచానికి తోడ్పడుతున్నారనే భావాన్ని కనుగొంటారు, లేదా వారు ఉద్దేశ్యం లేకపోవడం అనుభూతి చెందుతారు.
8.	అహం సమగ్రత వర్సెస్ నిరాశ	జ్ఞానం	పరిపక్వత (65)	తన జీవితాన్ని గురించి ఆలోచించేటప్పుడు, ఆ పెద్దాయన సంతృప్తి లేదా వైఫల్య భావనను అనుభవించవచ్చు.

అందువల్ల, జనరేటివిటీ v/s స్తబ్దత సంభవిస్తుందని నిర్ధారించవచ్చు   మధ్యస్థ యుక్తవయస్సు.

---

5. పియాజెట్ ప్రకారం స్కీమాటాలో మార్పులు దీనివల్ల సంభవిస్తాయి

A. వసతి

B. సమతుల్యత

C. సమీకరణం

D. సంస్థ

Solution

పియాజెట్ యొక్క అభిజ్ఞా అభివృద్ధి సిద్ధాంతం ప్రకారం, సమీకరణ మరియు వసతి అనేది పిల్లలు కొత్త అనుభవాలను ఇప్పటికే ఉన్న జ్ఞాన నిర్మాణాలలో (స్కీమా) అనుసంధానించే మార్గాలు.

Key Points 

వసతిని ఇలా పిలుస్తారు:

• కొత్త అనుభవాల ఫలితంగా ఉన్న ఆలోచనలు లేదా స్కీమాలను మార్చడం .
• ఒకరి ప్రస్తుత అభిజ్ఞా నిర్మాణాలలో మార్పులు చేయడం ద్వారా కొత్త ఆలోచనా విధానాలు మరియు ప్రవర్తనలకు సర్దుబాటు చేసుకోవడం.
• కొత్త అనుభవానికి అనుగుణంగా ఇప్పటికే ఉన్న పథకాన్ని సవరించడం . ఉదాహరణకు , శిశువు తాను చప్పరించే విధానాన్ని సవరించుకుంటుంది, తద్వారా కొత్త బొమ్మను చప్పరించడం కూడా జరుగుతుంది.

అందువల్ల, పియాజెట్ ప్రకారం, వసతి కారణంగా స్కీమాటాలో మార్పులు సంభవిస్తాయని స్పష్టమవుతుంది.

Additional Information 

• స్కీమా: స్కీమా అనేది ఏదైనా విషయాన్ని సూచించడానికి ఇప్పటికే మనస్సులో ఉన్న మానసిక నమూనాలను సూచిస్తుంది. ఇది జ్ఞానం యొక్క నిర్మాణాత్మక బ్లాక్ మరియు దీనిని మన మనస్సులోని గదులు లేదా సమాచార ప్యాకెట్లు అని కూడా పిలుస్తారు.
• సమతుల్యత: సమీకరణ మరియు వసతి ప్రక్రియల ద్వారా వచ్చే అభిజ్ఞా స్థిరత్వం లేదా సమతుల్యత పొందిన సమతుల్యత. ఇది ‘పాత’ మరియు ‘కొత్త’ అవగాహనలు మరియు అనుభవాల మధ్య సమతుల్య చర్య.
• సమీకరణం   మన గతంలో ఉన్న స్కీమాలలోకి సమాచారాన్ని తీసుకునే ప్రక్రియను సూచిస్తుంది. ఇది ఒక వ్యక్తి ముందుగా ఉన్న మానసిక నిర్మాణాలలో కొత్త సమాచారాన్ని సవరించకుండా తీసుకొని అర్థం చేసుకునే విధానం.

---

6. బహుళ విధానం-ఎగవేత సంఘర్షణలో, కింది వాటిలో దేనిని ఎంచుకోవాలి?

A. సానుకూల మరియు ప్రతికూల అంశాలను కలిగి ఉన్న రెండు లక్ష్యాలు

B. రెండు కంటే ఎక్కువ లక్ష్యాలు; ప్రతిదానికీ సానుకూల మరియు ప్రతికూల అంశాలు రెండూ ఉంటాయి.

C. రెండు కంటే ఎక్కువ లక్ష్యాలు; ఒకటి ప్రతికూల అంశాలను కలిగి ఉంటుంది మరియు మరొకటి సానుకూల విలువలను కలిగి ఉంటుంది.

D. రెండు కంటే ఎక్కువ లక్ష్యాలు; కనీసం ఒకదానిలో సానుకూల అంశాలు ఉంటాయి, మరికొన్నింటిలో ప్రతికూల అంశాలు ఉండవచ్చు.

Solution

సరైన సమాధానం ‘రెండు కంటే ఎక్కువ లక్ష్యాలు; ప్రతిదానికీ సానుకూల మరియు ప్రతికూల అంశాలు రెండూ ఉంటాయి’

Key Points 

• బహుళ విధానం-నివారణ సంఘర్షణ:
  • ఈ రకమైన సంఘర్షణలో అనేక లక్ష్యాల మధ్య నిర్ణయం తీసుకోవడం జరుగుతుంది, వీటిలో ప్రతి ఒక్కటి ఆకర్షణీయమైన మరియు ఆకర్షణీయం కాని లక్షణాలను కలిగి ఉంటుంది.
  • బహుళ లక్ష్యాలు మరియు మిశ్రమ విలువలు ఉండటం వల్ల ఇది సాధారణ విధానం-విధానం లేదా తప్పించుకోవడం-ఎగవేత సంఘర్షణల కంటే చాలా క్లిష్టంగా ఉంటుంది.

Additional Information 

• సానుకూల మరియు ప్రతికూల అంశాలను కలిగి ఉన్న రెండు లక్ష్యాలు:

ఇది సరళమైన విధానం-ఎగవేత సంఘర్షణను వివరిస్తుంది కానీ రెండు కంటే ఎక్కువ లక్ష్యాలను కలిగి ఉండటం యొక్క సంక్లిష్టతను వివరించదు.

• రెండు కంటే ఎక్కువ లక్ష్యాలు; ఒకటి ప్రతికూల అంశాలను కలిగి ఉంటుంది మరియు మరొకటి సానుకూల విలువలను కలిగి ఉంటుంది:

ఇది బహుళ విధానం-ఎగవేత సంఘర్షణ యొక్క సారాంశాన్ని సంగ్రహించదు, ఎందుకంటే ఇది ప్రతి లక్ష్యానికి మిశ్రమ విలువల సంక్లిష్టత లేకుండా పూర్తిగా సానుకూల మరియు ప్రతికూల లక్ష్యాల మిశ్రమాన్ని సూచిస్తుంది.

• రెండు కంటే ఎక్కువ లక్ష్యాలు; కనీసం ఒకదానిలో సానుకూల అంశాలు ఉంటాయి, మరికొన్నింటిలో ప్రతికూల అంశాలు ఉండవచ్చు:

ఈ ఎంపిక పాక్షికంగా సరైనదే కానీ బహుళ విధానం-ఎగవేత సంఘర్షణలో ప్రతి లక్ష్యం సానుకూల మరియు ప్రతికూల అంశాలను కలిగి ఉండాలనే నిర్దిష్ట వివరాలు ఇందులో లేవు.

---

7. సృజనాత్మకత అంటే ఏమిటి?

A. సమస్యలకు అసలైన మరియు వైవిధ్యమైన పరిష్కారాలను గుర్తించడం లేదా సిద్ధం చేయడానికి సామర్థ్యం.

B. సృజనాత్మకతను 200 కంటే ఎక్కువ IQ గా నిర్వచించడం ఉత్తమం.

C. సంచిత జ్ఞానం మరియు అనుభవంపై ఆధారపడిన నైపుణ్యాలను సూచించే ఒక రకమైన తెలివితేటలు.

D.ప్రాసెసింగ్ వేగం సహా సమాచార ప్రాసెసింగ్ నైపుణ్యాలపై బాగా ఆధారపడిన ఒక రకమైన తెలివితేటలు.

Solution

సృజనాత్మకత అనేది ఊహాత్మక మరియు అసలైన ఆలోచనలను వాస్తవికతగా మార్చే దృగ్విషయం. ఇది ఒక నూతన దృక్పథాన్ని అందించడం ద్వారా ఏదైనా నూతనంగా ఉత్పత్తి చేయడానికి ఒక జ్ఞానసంబంధ సామర్థ్యం.

సృజనాత్మకత అంటే సమస్యలకు అసలైన మరియు వైవిధ్యమైన పరిష్కారాలను గుర్తించడం లేదా సిద్ధం చేయడానికి సామర్థ్యం అని సూచిస్తుంది, ఎందుకంటే సృజనాత్మకత ‘వైవిధ్య ఆలోచన’ అనే భావనకు సంబంధించినది, ఇది ఇలా సూచిస్తుంది:

• ఒకటి కంటే ఎక్కువ విధానాల ద్వారా సమస్యలను పరిష్కరించే ఒక మార్గం.
• సృజనాత్మకత మరియు చాతుర్యాన్ని ఉపయోగించి తెరిచి ఉన్న ప్రశ్నలతో పనిచేసే చర్య.
• బ్రెయిన్‌స్టార్మింగ్, ఊహ, బాక్స్ ఆలోచన వంటివి దీనిలో ఉంటాయి.
• సృజనాత్మకత, పట్టుదల మరియు ఊహ కలిగిన వ్యక్తులకు ఉన్న సామర్థ్యం.

కాబట్టి, సృజనాత్మకత సమస్యలకు అసలైన మరియు వైవిధ్యమైన పరిష్కారాలను గుర్తించడం లేదా సిద్ధం చేయడానికి సామర్థ్యం అని ముగించవచ్చు.

Additional Information 

సృజనాత్మక పిల్లల లక్షణాలు:

• అసాధ్యమైన విషయాల మధ్య సంబంధాన్ని గ్రహించడం.
• వేగంగా ఆలోచించడం మరియు సమస్యలను నూతన విధానంలో పరిష్కరించడం.
• ఊహాత్మక మరియు అసలైన ఆలోచనలను వాస్తవికతగా మార్చడం.
• నూతన విషయాలను ప్రయత్నించడం మరియు ఆవిష్కరణ ఆలోచనలను అమలు చేయడంలో వైఫల్యాన్ని అంగీకరించడం.
• వివిధ పరిస్థితులలో వైవిధ్యమైన మరియు బాక్స్ ఆలోచనను ఉపయోగించడం.

---

8. ‘ఆర్మీ-ఆల్ఫా ఇంటెలిజెన్స్ పరీక్ష’ ఏ రకానికి చెందినది?

A. శబ్ద సంబంధిత సమూహ పరీక్ష

B. శబ్దేతర సమూహ పరీక్ష

C. శబ్ద సంబంధిత వ్యక్తిగత పరీక్ష

D. శబ్దేతర వ్యక్తిగత పరీక్ష

Solution

బుద్ధి పరీక్షలను సాధారణ స్థాయిలో జ్ఞానపరమైన విధులు మరియు మేధో సామర్థ్యాన్ని అంచనా వేయడానికి ఒక పరీక్షగా నిర్వచించవచ్చు.

1917లో ప్రపంచ యుద్ధం I సమయంలో, అమెరికన్ సైకాలజికల్ అసోసియేషన్ కమిటీ సైన్య సిబ్బంది యొక్క వేగవంతమైన వర్గీకరణ కోసం బుద్ధి పరీక్షలను ఉపయోగించాలని సూచించింది. దీన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని, అమెరికన్ ఆర్మీ సైకాలజిస్టులు రెండు పరీక్షలను అభివృద్ధి చేశారు: (i) ఆర్మీ ఆల్ఫా మరియు (ii) ఆర్మీ బీటా. రెండు పరీక్షలు సమూహ పరీక్షలు, వీటిలో మొదటిది భాషా పరీక్ష, రెండవది భాషారహిత-నిర్వహణ పరీక్ష.

Key Points 

ఆర్మీ ఆల్ఫా పరీక్ష-

• వీటిలో మొదటిది భాషా పరీక్ష, రెండవది భాషారహిత-నిర్వహణ పరీక్ష.
• ఇవి ప్రధానంగా బృహత్ పరీక్ష కోసం రూపొందించబడ్డాయి, అంటే వీటిని ఒకేసారి ఒకటి కంటే ఎక్కువ మందికి నిర్వహించవచ్చు.
• ఇది సత్యం/అసత్యం మరియు బహుళ ఎంపిక ప్రశ్నలతో కూడిన వ్రాత పరీక్ష, ఇది దిశలను అనుసరించే సామర్థ్యం, అంకగణితం మరియు సారూప్యతను అంచనా వేస్తుంది.
• అవి ఆర్థికంగా మరియు సమయం ఆదా చేసేవి.

కాబట్టి పైన పేర్కొన్న అంశాల నుండి, ఆర్మీ ఆల్ఫా ఇంటెలిజెన్స్ పరీక్ష శబ్ద సంబంధిత సమూహ ఇంటెలిజెన్స్ పరీక్ష అని స్పష్టమవుతుంది

---

9. సంకల్ప నిర్మాణ ప్రక్రియలో ఏ అంశం చేర్చబడలేదు?

A. అనుభవం

B. సాధారణీకరణ

C. విశ్లేషణ

D. మూర్తమైనది

Solution

సంకల్ప నిర్మాణం అనేది వ్యక్తులు సమాచారాన్ని నిర్వహించడానికి మరియు అర్థం చేసుకోవడానికి ముందస్తు మానసిక ప్రాతినిధ్యాలను లేదా వర్గాలను అభివృద్ధి చేసే జ్ఞాన ప్రక్రియను సూచిస్తుంది. ఈ ప్రక్రియలో తరచుగా అనుభవాలు, సాధారణీకరణ మరియు విశ్లేషణ ఉంటాయి.

 Key Points

• అనుభవం: వ్యక్తులు తరచుగా వారి అనుభవాలు మరియు ప్రపంచంతో సంకర్షణల ఆధారంగా సంకల్పాలను ఏర్పరుస్తారు. అనుభవాలు సమాచారాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి మరియు వర్గీకరించడానికి ముడి పదార్థాన్ని అందిస్తాయి.
• సాధారణీకరణ: సాధారణీకరణ అనేది వివిధ అనుభవాలు లేదా ఉదాహరణల మధ్య సంబంధాలను గీయడం మరియు సాధారణతలను గుర్తించడం. ఇది సంకల్పాల ఏర్పాటుకు దోహదపడే జ్ఞాన ప్రక్రియ.
• విశ్లేషణ: విశ్లేషణ అనేది సమాచారాన్ని దాని భాగాలుగా విభజించడం లేదా వివిధ అంశాల మధ్య సంబంధాలను పరిశీలించడం. విశ్లేషణాత్మక ఆలోచన ఆలోచనల సంకల్పంలో పాత్ర పోషిస్తుంది.

కాబట్టి, “మూర్తమైనది” సంకల్ప నిర్మాణ ప్రక్రియలో నేరుగా పాల్గొనదు.

గమనిక:- “మూర్తమైనది” అనే పదం సాధారణంగా నిర్దిష్టమైన, స్పర్శించదగిన లేదా భౌతికమైన వస్తువులను సూచిస్తుంది.

---

10. మానవ అభివృద్ధి సందర్భంలో, వయస్సుకు సంబంధించిన మార్పులను అన్వేషించడానికి, వివిధ వయోవర్గాలకు సంబంధించిన అధ్యయనం ద్వారా చేయవచ్చు:

A. క్రాస్-సెక్షనల్ ఆకృతి

B. క్వాసి-ప్రయోగాత్మక ఆకృతి

C. అనుదైర్ఘ్య ఆకృతి

D. క్రాస్-అనుక్రమ ఆకృతి

Solution

అభివృద్ధి మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రం అనేది ఒక వ్యక్తి జీవితకాలంలో అభివృద్ధి, మార్పు మరియు స్థిరత్వాన్ని వివరించడానికి లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న శాస్త్రీయ విధానం. ఇందులో ఒక వ్యక్తి జీవితకాలంలో ఆలోచన, భావోద్వేగం మరియు ప్రవర్తన మార్పులు ఉన్నాయి.

Key Points 

• క్రాస్-సెక్షనల్ ఆకృతి– పరిశీలనాత్మక అధ్యయన రూపకల్పనకు ఉదాహరణ క్రాస్-సెక్షనల్ అధ్యయన రూపకల్పన. క్రాస్-సెక్షనల్ అధ్యయనంలో, పరిశోధకుడు పాల్గొనేవారి బహిర్గతం మరియు ఫలితాలను ఏకకాలంలో మూల్యాంకనం చేస్తాడు. మానవ అభివృద్ధి సందర్భంలో, వయస్సుకు సంబంధించిన మార్పులను అన్వేషించడానికి, వివిధ వయోవర్గాలకు సంబంధించిన అధ్యయనాలను దీని ద్వారా చేయవచ్చు.
• క్వాసి-ప్రయోగాత్మక ఆకృతి-క్వాసి-ప్రయోగం అనేది లక్ష్య జనాభాపై ఒక జోక్యం యొక్క కారణ ప్రభావాలను నిర్ణయించడానికి యాదృచ్ఛికతను ఉపయోగించని ఒక ప్రయోగాత్మక జోక్య అధ్యయనం.
• అనుదైర్ఘ్య ఆకృతి-క్షణికంగా లేదా దీర్ఘకాలం పాటు ఒకే వేరియబుల్స్‌ను పదే పదే పరిశీలించడం అనుదైర్ఘ్య అధ్యయనం యొక్క ఆధారం. దీన్ని దీర్ఘకాలిక యాదృచ్ఛిక ప్రయోగంగా కూడా ఏర్పాటు చేయవచ్చు, కానీ ఇది తరచుగా పరిశీలనాత్మక అధ్యయనం రకం.
• క్రాస్-అనుక్రమ ఆకృతి-క్రాస్-అనుక్రమ ఆకృతి అనేది క్రాస్-సెక్షనల్ మరియు అనుదైర్ఘ్య ఆకృతిలను కలిపే ఒక అధ్యయన వ్యూహం. ఇది అనుదైర్ఘ్య మరియు క్రాస్-సెక్షనల్ ఆకృతిలు కలిగి ఉన్న కొన్ని సమస్యలను పరిష్కరించడానికి ప్రయత్నిస్తుంది.

కాబట్టి, మానవ అభివృద్ధి సందర్భంలో, వయస్సుకు సంబంధించిన మార్పులను అన్వేషించడానికి, వివిధ వయోవర్గాలకు సంబంధించిన అధ్యయనం క్రాస్-సెక్షనల్ ఆకృతి ద్వారా చేయవచ్చు. అని నిర్ధారించబడింది.

---

11. ఉత్తమమైన బాల్య పోషణ శైలిగా ఏది పరిగణించబడుతుంది?

A. అధికారాత్మకం

B. అలక్ష్యం

C. అధికారపూర్వకం

D. అనుమతిస్తుంది

Solution

బాల్యం మనలో చాలా మందికి జీవితంలో ఒక అందమైన దశ. ఇది ఆట, ఊహ మరియు నిర్మలతతో సంబంధం ఉన్న కాలం. ఇది జీవితంలో చాలా ముఖ్యమైన దశ మరియు మొత్తం జీవితకాలానికి చాలా ముఖ్యమైన అభివృద్ధి అంశాలను కలిగి ఉంటుంది.

Key Points 
బాల్యం అభివృద్ధికి చాలా ముఖ్యమైన కాలం ఎందుకంటే ఈ కాలంలో పిల్లలు తమ కుటుంబాలు, సమాజం మరియు సంస్కృతిలోని ప్రమాణాలు, సంప్రదాయాలు మరియు ఆచారాల గురించి చాలా నేర్చుకుంటారు. వారు భాషను నేర్చుకుంటారు మరియు సంస్కృతి యొక్క ప్రాథమికాలను నేర్చుకుంటారు. ఈ కాలంలో ప్రాథమిక సామాజికకరణ ఏజెంట్లు కుటుంబ సభ్యులు.

పిల్లల సామాజికీకరణపై పేరెంటింగ్ శైలుల ప్రభావంపై చాలా పరిశోధనలు జరిగాయి. పేరెంటింగ్ శైలులలో 4 ప్రధాన రకాలు ఉన్నాయి:

• అధికారాత్మక శైలి: డిమాండింగ్, నియంత్రణ, అసూయతో కూడిన పేరెంటింగ్:- ఈ పేరెంటింగ్ శైలిలో, పిల్లలు తల్లిదండ్రులు ఏర్పాటు చేసిన కఠినమైన నియమాలను పాటించాలి. అటువంటి నియమాలను పాటించకపోవడం వల్ల సాధారణంగా శిక్ష ఉంటుంది. అధికారాత్మక తల్లిదండ్రులు ఈ నియమాల వెనుక ఉన్న కారణాలను వివరించడంలో విఫలమవుతారు.
• అనుమతిస్తున్న శైలి: అనుకూలమైన, డిమాండ్ లేని పేరెంటింగ్:- అనుమతిస్తున్న తల్లిదండ్రులు కొన్నిసార్లు అనుకూలమైన తల్లిదండ్రులు అని పిలువబడతారు, వారు తమ పిల్లలకు చాలా తక్కువ డిమాండ్లు చేస్తారు. ఈ తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లలను అరుదుగా శిక్షిస్తారు ఎందుకంటే వారికి పరిపక్వత మరియు ఆత్మ నియంత్రణపై తక్కువ అంచనాలు ఉంటాయి.
• అధికారపూర్వక శైలి: ధృఢమైన, స్థిరమైన పేరెంటింగ్, శిక్షకు కారణాలు ఇవ్వబడ్డాయి:- ఈ పేరెంటింగ్ శైలి చాలా ప్రజాస్వామికం. అధికారపూర్వక తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లలకు స్పందించేవారు మరియు ప్రశ్నలను వినడానికి సిద్ధంగా ఉంటారు. పిల్లలు అంచనాలను తీర్చలేకపోయినప్పుడు, ఈ తల్లిదండ్రులు శిక్షించడం కంటే ఎక్కువగా పోషించేవారు మరియు క్షమించేవారు.
• అలక్ష్యం లేదా పట్టించుకోని శైలి: ఆసక్తి లేని, పట్టించుకోని, తక్కువ నియంత్రణ మరియు కమ్యూనికేషన్:- పట్టించుకోని పేరెంటింగ్ శైలి తక్కువ డిమాండ్లు, తక్కువ స్పందన మరియు తక్కువ కమ్యూనికేషన్ ద్వారా వర్గీకరించబడుతుంది. ఈ తల్లిదండ్రులు పిల్లల ప్రాథమిక అవసరాలను తీరుస్తూ, సాధారణంగా తమ పిల్లల జీవితానికి దూరంగా ఉంటారు.

కాబట్టి, అధికారపూర్వక శైలి ఉత్తమమైన బాల్య పోషణ శైలిగా పరిగణించబడుతుందని ముగించబడింది.

---

12. లెవ్ వైగోట్స్కీ ప్రకారం, అభ్యసనం యొక్క ఆధారం ఏమిటి?

A. సామాజిక పరస్పర చర్య

B. బలోపేతం

C. డ్రిల్ మరియు అభ్యాసం

D. స్కీమా నిర్మాణాలలో మార్పులు

Solution

లెవ్ వైగోట్స్కీ ఒక రష్యన్ మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రవేత్త, సామాజిక-సంస్కృతిక అభివృద్ధి సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించారు. ఈ సిద్ధాంతంలో, వైగోట్స్కీ బాల్య అభివృద్ధిలో సమాజం మరియు సంస్కృతి పాత్రను నొక్కి చెప్పారు. ఆయన ప్రకారం, బాల్య అభివృద్ధికి మూడు ప్రధాన అవసరాలు ఉన్నాయి మరియు అవి – సామాజిక పరస్పర చర్య, సంస్కృతి మరియు భాష.

Key Points వైగోట్స్కీ ప్రకారం, బిడ్డ అభ్యసనాన్ని ప్రభావితం చేసే మూడు ప్రధాన కారకాలు ఉన్నాయి మరియు అవి – సామాజిక పరస్పర చర్య, సంస్కృతి మరియు భాష:

• సామాజిక పరస్పర చర్య: ​​పిల్లలు ప్రజలతో పరస్పర చర్య చేయడానికి ప్రయత్నిస్తారు.
  • ఉదాహరణ: సహచర సమూహాలు, కుటుంబ సభ్యులు మొదలైనవి.
• సంస్కృతి: పిల్లలు పరస్పర చర్య ద్వారా సంస్కృతిని అలవర్చుకుంటారు.
• భాష: పిల్లలు పరస్పర చర్య లేదా కమ్యూనికేషన్ ద్వారా తమ తల్లి భాషను సులభంగా తెలుసుకుంటారు.

కాబట్టి ఈ అన్ని సూచనల ద్వారా, వైగోట్స్కీ ప్రకారం సామాజిక పరస్పర చర్య అభ్యసనం యొక్క ప్రధాన ఆధారం అని మనం నిర్ధారించవచ్చు.

Hint 

• బలోపేతం: బలోపేతం అంటే ప్రతిస్పందన యొక్క బలాన్ని పెంచేది మరియు దానికి ముందు ఉన్న ప్రవర్తన యొక్క పునరావృత్తులను ప్రేరేపించేది;
• డ్రిల్ మరియు అభ్యాసం: డ్రిల్ మరియు అభ్యాసం అనే పదాలు భావనల వ్యవస్థీకృత పునరావృత్తి ద్వారా వర్గీకరించబడిన బోధన పద్ధతిగా నిర్వచించబడ్డాయి,

Important Points 

• ZPD (సమీప అభివృద్ధి మండలం): ఒక బిడ్డ స్వయంగా నేర్చుకోవడం మరియు ఇతరుల సహాయంతో (సమాజం, సంస్కృతి మొదలైనవి) నేర్చుకోవడం మధ్య వ్యత్యాసం.
• స్కాఫోల్డింగ్: స్కాఫోల్డింగ్ అనేది వైగోట్స్కీ ఇచ్చిన పదం, అందులో అతను పిల్లల అభ్యసనంలో ఉపాధ్యాయులు, కుటుంబం, స్నేహితులు మొదలైన వారు ఇచ్చే తాత్కాలిక సహాయాన్ని ప్రతిపాదించాడు.
• MKO (అధిక జ్ఞానం ఉన్న ఇతరులు)- వైగోట్స్కీ “అధిక జ్ఞానం ఉన్న ఇతరులు” (MKO) ను నేర్చుకునే వారి కంటే మెరుగైన అవగాహన లేదా అధిక సామర్థ్య స్థాయిని కలిగి ఉన్న ఎవరైనాగా నిర్వచించారు, ముఖ్యంగా ఒక నిర్దిష్ట పని, భావన లేదా ప్రక్రియకు సంబంధించి. MKO ఉపాధ్యాయులు, తల్లిదండ్రులు, ట్యూటర్లు మరియు సహచరులు కూడా కావచ్చు.

---

13. కింది వాటిలో మనస్తత్వశాస్త్రంలో ఒక రకమైన అభ్యాస వక్రత ఏది?

A. రీలింగ్ – అభ్యాస వక్రతను తిరిగి ఇస్తుంది

B. అవగాహన అభ్యాస వక్రత

C. తగ్గడం – అభ్యాస వక్రతను తిరిగి ఇస్తుంది

D. జ్ఞాన అభ్యాస వక్రత

Solution

అభ్యాసం అనేది కొత్త జ్ఞానాన్ని మరియు కొత్త ప్రతిస్పందనలను పొందే ప్రక్రియ. అభ్యాస వక్రత అనేది బోధన మరియు అభ్యాస ప్రక్రియ యొక్క పురోగతిని చూపించే వక్రత. అభ్యాస వక్రత అనేది సమయానికి సంబంధించి నేర్చుకున్న మొత్తాన్ని రేఖాచిత్ర రూపంలో ప్రదర్శించడం.

Key Points

• తగ్గుతున్న-రాబడి అభ్యాస వక్రత :   ఈ రకమైన అభ్యాసంలో, నైపుణ్య స్థాయిలో “పెరుగుదల రేటు” ప్రారంభంలో ఎక్కువగా ఉంటుంది కానీ అది సున్నాకి చేరుకునే వరకు మరియు వ్యక్తి గరిష్ట నైపుణ్యాన్ని పొందే వరకు కాలక్రమేణా తగ్గుతుంది.

Important Points

• పెరుగుతున్న రాబడి అభ్యాస వక్రత:   మరొక రకమైన అభ్యాస వక్రత “పెరుగుతున్న-తిరిగి వచ్చే వక్రరేఖ”, ఇది “తగ్గుతున్న-తిరిగి వచ్చే వక్రరేఖ”కి సరిగ్గా వ్యతిరేకం, అంటే కొన్ని అభ్యాస నైపుణ్యాలు ఉంటాయి, ఇక్కడ ప్రారంభంలో పెరిగిన అభ్యాస రేటు నెమ్మదిగా ఉంటుంది మరియు తరువాత నేర్చుకునే గరిష్ట సామర్థ్యాన్ని చేరుకునే వరకు అది పెరుగుతుంది.
• పెరుగుతున్న-తగ్గుతున్న-రాబడి అభ్యాస వక్రత:   ఇది “తగ్గుతున్న-రాబడి వక్రరేఖ” మరియు “పెరుగుతున్న-రాబడి వక్రరేఖ” రెండింటి కలయిక. ఇది “S-ఆకారపు వక్రరేఖ”. ఒక వ్యక్తి తాను నేర్చుకుంటున్న నైపుణ్యానికి పూర్తిగా కొత్త అయితే, అన్ని అభ్యాసాలు బహుశా S-ఆకారపు వక్రరేఖను అనుసరిస్తాయి. వక్రరేఖ యొక్క దిగువ భాగం నైపుణ్యాన్ని సంపాదించే ప్రారంభ దశలను సూచిస్తుంది, ప్రారంభంలో చాలా నెమ్మదిగా నేర్చుకునే విధానం, తరువాత వరుసగా ఎక్కువ రాబడి, చివరికి సంపూర్ణ పరిమితిని చేరుకుంటుంది.

అందువల్ల, మనస్తత్వశాస్త్రంలో తగ్గడం – అభ్యాస వక్రతను తిరిగి ఇస్తుంది ఒక రకమైన నేర్చుకునే వక్రత​ అని నిర్ధారించవచ్చు.

---

14. కింది వాటిలో ఏది నేర్చుకోవడానికి అంతర్గత ప్రేరణకు దారితీస్తుంది?

A. బహుమతులు

B. శిక్ష

C. ఆసక్తి

D. ప్రశంసలు

Solution

అంతర్గత ప్రేరణ అనేది వ్యక్తి లోపల నుండి వచ్చే ఒక రకమైన ప్రేరణ. బాహ్య బహుమతులు లేదా శిక్షల వల్ల కాకుండా, ఆనందదాయకంగా లేదా ఆసక్తికరంగా ఉండటం వల్ల ఏదైనా చేయాలనే కోరిక ఇది.

Key Points అంతర్గత ప్రేరణను ప్రభావితం చేసే అనేక అంశాలు ఉన్నాయి. వీటిలో ఇవి ఉన్నాయి:

• ఆసక్తి : వ్యక్తులు ఏదైనా పనిపై ఆసక్తి కలిగి ఉంటే, వారు దానిని చేయడానికి అంతర్గతంగా ప్రేరేపించబడే అవకాశం ఉంది. దీని అర్థం వారు దానిని ఆనందదాయకంగా, సవాలుగా మరియు/లేదా ఉత్తేజకరంగా భావిస్తారు.
• సవాలు : ప్రజలు సవాలు ఎదుర్కొంటే వారు అంతర్గతంగా ప్రేరేపించబడే అవకాశం కూడా ఎక్కువగా ఉంటుంది. దీని అర్థం కార్యాచరణ చాలా సులభం లేదా చాలా కష్టం కాదు, కానీ సరైనది.
• స్వయంప్రతిపత్తి : ప్రజలు స్వయంప్రతిపత్తి అనుభూతిని అనుభవిస్తే వారు అంతర్గతంగా ప్రేరేపించబడే అవకాశం ఉంది. దీని అర్థం వారు తమ స్వంత అభ్యాసంపై నియంత్రణ కలిగి ఉన్నారని మరియు వారు చేయకూడనిది చేయమని బలవంతం చేయబడటం లేదని వారు భావిస్తారు.
• సంబంధం: వ్యక్తులు ఒక సంబంధం కలిగి ఉన్నారని భావిస్తే వారు అంతర్గతంగా ప్రేరేపించబడే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. దీని అర్థం వారు ఒక సమాజంలో భాగమని మరియు వారి పనిని ఇతరులు విలువైనదిగా భావిస్తారని వారు భావిస్తారు.

అందువల్ల, ఆసక్తి నేర్చుకోవడానికి అంతర్గత ప్రేరణకు దారితీస్తుందని మనం నిర్ధారించవచ్చు.

---

15. కింది వాటిలో ఏది అభ్యాసానికి అనుబంధ సిద్ధాంతం కాదు?

A. శాస్త్రీయ నిబంధన సిద్ధాంతం

B. గెస్టాల్ట్ సిద్ధాంతం

C. ఉద్దీపన-ప్రతిస్పందన సిద్ధాంతం

D. ఆపరెంట్ కండిషనింగ్ సిద్ధాంతం

Solution

వ్యవహారవాద దృక్పథం అభ్యసనాన్ని ఉద్దీపన-ప్రతిస్పందన (S-R) సంబంధాలుగా, మరియు అందువల్ల అనుబంధ ప్రక్రియగా నిర్వచిస్తుంది. వారి అభిప్రాయం ప్రకారం, అభ్యసనంలో, ఉద్దీపన మరియు ప్రతిస్పందన మధ్య ఒక కొత్త సంబంధం లేదా కనెక్షన్ ఏర్పడుతుంది.

• అనుబంధ అభ్యసన సిద్ధాంతం ఒక రకమైన కండిషనింగ్, ఉద్దీపన మరియు ప్రతిస్పందన ఆధారంగా ప్రవర్తనను మార్చవచ్చు లేదా నేర్చుకోవచ్చని పేర్కొనే సిద్ధాంతం. అంటే, అది ఉత్పత్తి చేసే ప్రతిస్పందన ఆధారంగా ప్రవర్తనను నేర్చుకోవచ్చు లేదా నేర్చుకోకుండా ఉండవచ్చు.

Key Points

శాస్త్రీయ కండిషనింగ్ సిద్ధాంతం:

• ఇది ఐవాన్ పావ్లోవ్ ప్రతిపాదించాడు. శాస్త్రీయ కండిషనింగ్ ప్రకారం, మనం సంబంధాలను మరియు వివిధ ఉద్దీపనల మధ్య సంబంధాలను ఏర్పరచడం ద్వారా నేర్చుకుంటాము. శాస్త్రీయ కండిషనింగ్ సమయంలో, జీవులు వివిధ ఉద్దీపనల మధ్య సంబంధాల గురించి సమాచారాన్ని పొందుతాయి, వాటి మధ్య సరళమైన సంబంధాలను కాదు.
• ఈ సిద్ధాంతంలో అభ్యసనం యొక్క విషయాలు ఎల్లప్పుడూ ఒక రకమైన ఆటోమేటిక్, అనియంత్రిత లేదా ప్రతివర్తన ప్రతిస్పందనలు, ఉదాహరణకు హృదయ స్పందన, లాలాజలం, వాంతులు, విద్యార్థి విస్తరణ మొదలైనవి.

ఉద్దీపన-ప్రతిస్పందన సిద్ధాంతం

• ఇది ఎడ్వర్డ్ థోర్న్‌డైక్ ప్రతిపాదించాడు, అతను అభ్యసనం రెండు విషయాలకు దిగజారిపోతుందని నమ్మాడు: ఉద్దీపన మరియు ప్రతిస్పందన. ఉద్దీపన మరియు ప్రతిస్పందన మధ్య సంబంధాన్ని బలోపేతం చేయడంలో ప్రధానంగా అన్ని అభ్యసనాలు ఉంటాయని ప్రతిపాదించే సిద్ధాంతం ఇది.
• అతని ప్రకారం, అభ్యసనం ఉద్దీపన (లీవర్ ఉనికి) మరియు ప్రతిస్పందన (లీవర్ నొక్కడం) మధ్య సంబంధం ద్వారా ఉంటుంది. ప్రధానంగా ఈ సిద్ధాంతాలు తెలివిగా ఉపయోగించే బలోపేతాలతో అభ్యసనాన్ని సులభతరం చేయడానికి అనుకూలమైన మరియు మద్దతు ఇచ్చే వాతావరణాన్ని అందించడాన్ని నొక్కి చెబుతాయి.

ఆపరెంట్ కండిషనింగ్ సిద్ధాంతం:

• స్కిన్నర్ ఉద్దీపన-ప్రతిస్పందన సంబంధం మరియు బలోపేతానికి సంబంధించిన ఆపరెంట్ కండిషనింగ్ సిద్ధాంతాన్ని ప్రచారం చేశాడు. అతని అభిప్రాయం ప్రకారం, అభ్యసనం ప్రవర్తనలో మార్పు. అభ్యర్థి నేర్చుకున్నప్పుడు, మార్చబడిన ప్రవర్తన పరంగా అతని/ఆమె ప్రతిస్పందనలు పెరుగుతాయి.
• అందువల్ల, అభ్యసనం అతనిచే ప్రతిస్పందన యొక్క సంభావ్యత లేదా సంభావ్యతలో మార్పుగా औపచారికంగా నిర్వచించబడింది. ఆపరెంట్ కండిషనింగ్ అనేది ప్రతిస్పందన తర్వాత వెంటనే బలోపేతం చేసే ఉద్దీపనను అందించడం ద్వారా కావలసిన ప్రతిస్పందనను మరింత తరచుగా ప్రభావితం చేసే అభ్యసన శక్తి.

అందువల్ల, గెస్టాల్ట్ సిద్ధాంతం అనుబంధ అభ్యసన సిద్ధాంతం కాదని ముగించబడింది.

Hint 

• గెస్టాల్ట్ సిద్ధాంతం: జర్మన్ పదం గెస్టాల్ట్ అంటే “రూపం” లేదా “విన్యాసం”, మరియు గెస్టాల్ట్ మనస్తత్వవేత్తలు మనస్సును ఇంద్రియ కార్యకలాపాల మొత్తం నమూనా మరియు ఈ నమూనాలోని సంబంధాలు మరియు సంస్థల ఫలితంగా భావించాలని వాదించారు. ఇది మాక్స్ వెర్థీమర్ మరియు అతని సహచరులు కుర్ట్ కాఫ్కా మరియు వోల్ఫ్‌గాంగ్ కోహ్లర్ ద్వారా ప్రతిపాదించబడింది.

---

16. కింది వాటిలో ఏది అభ్యసన ప్రతికూల బదిలీకి ఉదాహరణ కాదు?

A. ఒక సంవత్సరం ముగిసిన తర్వాత, మనలో చాలా మంది కొంతకాలం పాటు గత సంవత్సరాన్ని చెక్కులపై రాసుకుంటూనే ఉంటాము.

B. మన స్నేహితుడి టెలిఫోన్ నంబర్ మారితే, మనం తరచుగా వారి మునుపటి నంబర్‌కు డయల్ చేస్తూనే ఉంటాము.

C. మనం సైకిల్ తొక్కడం నుండి స్కూటర్ నడపడం ప్రారంభించినప్పుడు, వాహనాన్ని ఆపడానికి ఫుట్ బ్రేక్ వేయడానికి బదులుగా క్లచ్ లివర్‌ను తరచుగా పెడుతాము.

D. తన బౌలింగ్ నైపుణ్యాలను మెరుగుపరుచుకునే క్రికెటర్ ఈ నైపుణ్యాన్ని బదిలీ చేసి ఈ బ్యాటింగ్ నైపుణ్యాన్ని మెరుగుపరచుకోవాలని ఆశించకూడదు.

Solution

అభ్యసన బదిలీ అంటే ఒక పనిని నేర్చుకోవడం మరొక పనిని నేర్చుకోవడానికి దోహదపడటం అని నిర్వచించబడింది. సరళంగా చెప్పాలంటే, మునుపటి అభ్యాసం కొత్త పని నేర్చుకోవడాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది. మనం ఏదైనా ఒక పనిలో అనుభవం కలిగి ఉంటే, అనుభవించిన పనికి సమానమైన మరొక పనిని నేర్చుకోవడం చాలా సులభం అని మన దైనందిన జీవితంలో కూడా గమనించవచ్చు.

తన బౌలింగ్ నైపుణ్యాలను మెరుగుపరుచుకునే క్రికెటర్ ఈ బ్యాటింగ్ నైపుణ్యాన్ని మెరుగుపరచుకోవడానికి ఈ నైపుణ్యాన్ని బదిలీ చేయకూడదు అనేది అభ్యాస బదిలీకి సున్నాకి ఉదాహరణ మరియు ఇతర ప్రకటనలు అభ్యాస ప్రతికూల బదిలీకి సంబంధించినవి.

Important Points 

• ప్రతికూల బదిలీ అనేది ఒక వ్యక్తి తన పాత అభ్యాసం మరియు జ్ఞానాన్ని కొత్త పరిస్థితికి బదిలీ చేసే పరిస్థితి, మరియు పాత సమాచారం కొత్త సమాచార సముపార్జన మరియు విధి నిర్వహణకు ఆటంకం కలిగిస్తుంది .
• ఉదాహరణ:
  • ఒక సంవత్సరం ముగిసిన తర్వాత, మనలో చాలా మంది కొంతకాలం పాటు గత సంవత్సరాన్ని చెక్కులపై రాసుకుంటూనే ఉంటాము.
  • మన స్నేహితుడి టెలిఫోన్ నంబర్ మారితే, మనం తరచుగా వారి మునుపటి నంబర్‌కు డయల్ చేస్తూనే ఉంటాము.
  • మనం సైకిల్ తొక్కడం నుండి స్కూటర్ నడపడం ప్రారంభించినప్పుడు, వాహనాన్ని ఆపడానికి ఫుట్ బ్రేక్ వేయడానికి బదులుగా క్లచ్ లివర్‌ను తరచుగా పెడుతాము.
  • తెలుగు మాట్లాడటం వల్ల మలయాళం నేర్చుకోవడానికి ఆటంకం కలుగుతుంది.  
• సున్నా బదిలీ:   ముందస్తు అభ్యాసం కొత్త అభ్యాసాన్ని ప్రభావితం చేయనప్పుడు బదిలీ సున్నా అవుతుంది. అభ్యాసకుడు జ్ఞానం లేదా నైపుణ్యాన్ని పొందిన పరిస్థితులు మరియు కొత్త పరిస్థితి మధ్య అనేక అంశాలు అతివ్యాప్తి చెందినప్పుడు బదిలీ సున్నా అవుతుంది.
• ఉదాహరణ:
  • తన బౌలింగ్ నైపుణ్యాలను మెరుగుపరుచుకునే క్రికెటర్ ఈ నైపుణ్యాన్ని బదిలీ చేసి ఈ బ్యాటింగ్ నైపుణ్యాన్ని మెరుగుపరచుకోవాలని ఆశించకూడదు.
  • భౌగోళిక శాస్త్రం మరియు సంగీతం లేదా లలిత కళ మరియు జీవశాస్త్రం. ఈ రెండు జతల సబ్జెక్టులు సమావేశ స్థలాన్ని పంచుకోవు. వాస్తవాలు, నైపుణ్యాలు, సూత్రాలు మరియు సాంకేతిక పరిభాష పరంగా ప్రతి ఒక్కటి మరొకదానితో సంబంధం లేకుండా ఉంటాయి .

Additional Information 

అభ్యాస బదిలీలో మూడు రకాలు ఉన్నాయి , అవి ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయి:1. సానుకూల అభ్యాస బదిలీ: ఈ రకమైన అభ్యాస బదిలీ అంటే మునుపటి అభ్యాసం కొత్త అభ్యాసాన్ని సులభతరం చేస్తుందని సూచిస్తుంది. గతంలో నేర్చుకున్న పని కొత్త పనిని సులభంగా నేర్చుకోవడానికి లేదా నేర్చుకోవడానికి సహాయపడుతుంది. ఉదాహరణకు, జీవశాస్త్రంలో మేజర్లు ఉన్న విద్యార్థులు శరీర నిర్మాణ శాస్త్రం మరియు వివిధ శరీర భాగాల నిర్మాణం మరియు విధులకు సంబంధించిన ఇతర విషయాలను కూడా సులభంగా నేర్చుకోవచ్చు.
2. ప్రతికూల బదిలీ అంటే ఒక వ్యక్తి తన పాత అభ్యాసం మరియు జ్ఞానాన్ని కొత్త పరిస్థితికి బదిలీ చేసే పరిస్థితి, మరియు పాత సమాచారం కొత్త సమాచార సముపార్జన మరియు విధి నిర్వహణకు ఆటంకం కలిగిస్తుంది. ఉదాహరణకు, క్రికెటర్లు తమ బ్యాట్‌ల పరిమాణాలు మరియు ఆట నియమాలు భిన్నంగా ఉండటం వల్ల బేస్ బాల్ ఆడటంలో ఇబ్బంది పడవచ్చు. ఈ రకమైన అభ్యాసం యొక్క బదిలీను అభ్యాసం యొక్క ప్రతికూల బదిలీ అంటారు.
3. అభ్యాస బదిలీ సున్నా: ముందస్తు అభ్యాసం కొత్త అభ్యాసాన్ని ప్రభావితం చేయనప్పుడు బదిలీ సున్నా జరుగుతుంది. అభ్యాసకుడు జ్ఞానం లేదా నైపుణ్యాన్ని పొందిన పరిస్థితులు మరియు కొత్త పరిస్థితి మధ్య అనేక అంశాలు అతివ్యాప్తి చెందినప్పుడు సమీప బదిలీ జరుగుతుంది. ఉదాహరణకు, తన బౌలింగ్ నైపుణ్యాలను మెరుగుపరుచుకునే క్రికెటర్ ఈ బ్యాటింగ్ నైపుణ్యాన్ని మెరుగుపరచడానికి ఈ నైపుణ్యాన్ని బదిలీ చేయకూడదు.

కాబట్టి, ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానం ఏమిటంటే, తన బౌలింగ్ నైపుణ్యాలను మెరుగుపరుచుకునే క్రికెటర్ ఈ నైపుణ్యాన్ని బదిలీ చేసి ఈ బ్యాటింగ్ నైపుణ్యాన్ని మెరుగుపరచుకోవాలని ఆశించకూడదు .

---

17. బందూరా సామాజిక అభ్యాస సిద్ధాంతాన్ని మూడు శీర్షికల క్రింద వివరించవచ్చు, అవి పరస్పర నిర్ణయాత్మకత, స్వీయ-వ్యవస్థ మరియు _____

A. అనుభవపూర్వక అభ్యాస సూత్రం

B. పరిశీలనాత్మక అభ్యాస సూత్రం

C. ఆలోచనా సూత్రం.

D. కండిషనింగ్

Solution

బందూరా తన ” సామాజిక అభ్యాస సిద్ధాంతం” కు ప్రసిద్ధి చెందాడు, దీనిని అతను ఇటీవల ” సామాజిక అభిజ్ఞా సిద్ధాంతం ” అని పేరు మార్చాడు.

• బందూరాను చాలా మంది అభిజ్ఞా మనస్తత్వవేత్తగా చూస్తారు ఎందుకంటే అతను పర్యావరణ కారకాల కంటే, ఒక వ్యక్తి ప్రవర్తనకు దోహదపడే ప్రేరణాత్మక కారకాలు మరియు స్వీయ-నియంత్రణ విధానాలపై దృష్టి పెడతాడు.
• జ్ఞానంపై ఈ దృష్టి సామాజిక అభిజ్ఞా సిద్ధాంతాన్ని స్కిన్నర్ యొక్క పూర్తిగా ప్రవర్తనా దృక్పథం నుండి వేరు చేస్తుంది.

Key Points 

• బందూరా సామాజిక అభ్యాస సిద్ధాంతాన్ని ఈ క్రింది మూడు శీర్షికల క్రింద వివరించవచ్చు:
  • పరస్పర నిర్ణయాత్మకత-
    • సామాజిక అభ్యాస సిద్ధాంతంలో, వ్యక్తిగత ప్రభావాలు, పర్యావరణ శక్తులు మరియు ప్రవర్తన స్వయంప్రతిపత్తి నిర్ణయాధికారులుగా కాకుండా పరస్పరం ఆధారపడి పనిచేస్తాయని సూచించడానికి పరస్పర నిర్ణయవాదం ఉపయోగించబడుతుంది.
  • స్వీయ వ్యవస్థ-
    • ఒక నిర్దిష్ట ప్రవర్తనను ప్రదర్శించడంలో వ్యక్తి యొక్క విశ్వాసం; విజయాన్ని నిర్ధారించడానికి చిన్న దశల్లో ప్రవర్తనా మార్పును చేరుకోండి.
  • పరిశీలనాత్మక అభ్యాస సూత్రాలు-
    • ఇతరుల ప్రవర్తన యొక్క చర్యలు మరియు ఫలితాలను గమనించడం ద్వారా సంభవించే ప్రవర్తనా సముపార్జన; లక్ష్య ప్రవర్తన యొక్క విశ్వసనీయ రోల్ మోడల్‌లను చేర్చండి.

పైన పేర్కొన్న అంశాల నుండి, బందూరా సామాజిక అభ్యాస సిద్ధాంతాన్ని మూడు శీర్షికల క్రింద వివరించవచ్చని స్పష్టమవుతుంది, అవి పరస్పర నిర్ణయాత్మకత, స్వీయ-వ్యవస్థ మరియు పరిశీలనాత్మక అభ్యాస సూత్రాలు .

---

18. కింది వాటిలో ఏ అంశాలు అభ్యాస ప్రక్రియను ప్రభావితం చేయవు?

A. సంస్కృతి

B. అవసరాలు

C. ఇన్‌పుట్

D. కొలత

Solution

మనకు తెలిసినట్లుగా, అభ్యాసం అనేది నైపుణ్యాలు, వైఖరులు, జ్ఞానం మరియు భావనలను పొందే, అర్థం చేసుకునే, అన్వయించే మరియు విస్తరించే ప్రక్రియగా పరిగణించబడుతుంది.

Key Points 

అభ్యాస ప్రక్రియను ప్రభావితం చేసే అంశాలు:

• సంస్కృతి: అభ్యాసం మరియు సంస్కృతి దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉంటాయి. సంస్కృతిలో మనిషి లేదా సమాజంలోని ఒక సభ్యుడు సంపాదించిన ఆచారాలు, నమ్మకాలు, చట్టాలు, సంప్రదాయాలు, జ్ఞానం, నైతికత మొదలైనవి ఉంటాయి. అభ్యాసం సంస్కృతి యొక్క డిమాండ్లు మరియు అంచనాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
• సిస్టమ్ ఇన్‌పుట్: ఇన్‌పుట్, ప్రక్రియ మరియు ఫలితం యొక్క సిస్టమ్ విధానం అభ్యాసకుడిలో అభ్యాస ప్రక్రియను ప్రభావితం చేస్తుంది.
• తెలివితేటలు: సమర్థవంతంగా నేర్చుకునే మన సామర్థ్యాన్ని ప్రభావితం చేసే కీలక అంశాలలో తెలివితేటలు ఒకటి. ఒక పనిని బాగా చేయడానికి వ్యక్తులు వారి సామర్థ్యాలలో లేదా వారి నిర్దిష్ట సామర్థ్యాలలో చాలా తేడా ఉంటుంది.
• అవసరాలు మరియు ప్రేరణ: వ్యక్తిగత లక్ష్యాలు వ్యక్తి యొక్క అవసరాలు మరియు ఉద్దేశ్యాలతో వ్యవహరిస్తాయి మరియు స్వీయ-ప్రతిఫలదాయకంగా ఉంటాయి. అవసరం అంటే పిల్లవాడు అనుభవించే ఏదైనా లేకపోవడం. మనం నిర్దేశించిన లక్ష్యాల రకాలు వాటిని సాధించడానికి ప్రేరణ మొత్తాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి కాబట్టి ఈ అవసరాలు లక్ష్యాలతో ముడిపడి ఉంటాయి.
• ఆసక్తి: ఆసక్తి అనేది అభ్యాసానికి మధ్యవర్తిత్వం వహించే మరియు చర్య తీసుకోవడానికి ప్రేరేపించే అతి ముఖ్యమైన అంశాలలో ఒకటి. ఆసక్తి లేకుండా, అభ్యాసం ఉండదు. ఆసక్తి అనేది ఒక వ్యక్తి యొక్క అవసరాల నిర్మాణం ద్వారా నిర్ణయించబడిన లోతైన నిర్మాణం.
• వయస్సు మరియు పరిపక్వత: ప్రతి వ్యక్తి ఒక నిర్దిష్ట నైపుణ్యం లేదా భావనను సులభంగా మరియు సమర్థవంతంగా నేర్చుకోవడానికి ఒక సరైన సమయం ఉంటుంది. ఒక బిడ్డకు ఒక సమస్యను పరిష్కరించడానికి లేదా ఆమె ముందు ఉంచిన పనిని పూర్తి చేయడానికి అవసరమైన అభిజ్ఞా నైపుణ్యాల స్థాయి ఉండాలి.
• పర్యావరణం: మన సహజ, సామాజిక పరిసరాలు అలాగే సామాజిక అంచనాలు అభ్యాసాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి వంటి అంశాలు ఇందులో ఉన్నాయి. సహజ పరిసరాలు వాతావరణ మరియు వాతావరణ పరిస్థితులను కవర్ చేస్తాయి, ఇవి అభ్యాసంపై ప్రత్యక్ష ప్రభావాన్ని చూపుతాయి. ఉదాహరణకు, తేమ, సమయం మొదలైనవి. సామాజిక పరిసరాలు అంటే ఇల్లు, పాఠశాల మరియు పరిసరాల వాతావరణం.

అందువల్ల, సంస్కృతి, అవసరాలు మరియు ఇన్‌పుట్ వంటి అంశాలు ఒక వ్యక్తి యొక్క అభ్యాస ప్రక్రియను ప్రభావితం చేస్తాయని స్పష్టంగా తెలుస్తుంది.

---

19. __________ పిల్లలు అమూర్త భావనను గ్రహించే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటారు.

A. వెనుకకు

B. బహుమతి పొందినది

C. మానసిక వికలాంగుడు

D. వీటిలో ఏవీ లేవు

Solution

అసాధారణ పిల్లలు అంటే సాధారణ జనాభా నుండి వైదొలిగి, వారి అవసరాలను తీర్చడానికి ప్రత్యేక విద్యా సేవలు అవసరమయ్యే పిల్లలు. ఇందులో ప్రతిభావంతులైన, వెనుకబడిన, సృజనాత్మక, అభ్యాస వైకల్యం మొదలైన పిల్లలు ఉంటారు.

Key Points ప్రతిభావంతులైన పిల్లలు: ప్రతిభావంతులైన పిల్లలు అంటే వివిధ శారీరక లేదా అభిజ్ఞా అంశాలలో స్థిరంగా అద్భుతమైన పనితీరును ప్రదర్శించే మరియు సాధారణ మేధస్సు స్థాయిలలో ఆధిపత్యాన్ని ప్రదర్శించే వ్యక్తి.

బహుమతిగల పిల్లవాడు అంటే:

• 140 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ IQ స్కోరు కలిగి ఉంది.
• జనాభాలో ఎగువ రెండు లేదా మూడు శాతం మంది పరిధిలో ఉండే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటుంది.
• అమూర్త భావనలను గ్రహించి, తార్కికంగా ఆలోచించి, భాష పరంగా ఉన్నతత్వాన్ని ప్రదర్శించే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటారు .
• పాఠశాల అందించే సాధారణ విద్యా కార్యక్రమాల కంటే భిన్నమైన విద్యా కార్యక్రమాలు వారి నిజమైన సామర్థ్యాన్ని గ్రహించడం అవసరం.
• సాధారణ మేధో సామర్థ్యం, నిర్దిష్ట విద్యా దృక్పథం వంటి రంగాలలో అధిక-పనితీరు సామర్థ్యాలను కలిగి ఉంటుంది,   నాయకత్వ నాణ్యత, మొదలైనవి.

అందువల్ల, ఇవ్వబడిన అంశాల నుండి గమనించవచ్చు, ప్రతిభావంతులైన పిల్లలు అమూర్త భావనలను గ్రహించే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటారు.

Additional Information 

• వెనుకబడిన పిల్లవాడు అంటే అదే కాలక్రమానుసారం అదే వయస్సులోని ఇతర విద్యార్థులతో పోలిస్తే, గుర్తించదగిన విద్యా లోపాన్ని చూపించే వ్యక్తి.
• మానసిక వికలాంగుడు అంటే సగటు కంటే తక్కువ మేధో సామర్థ్యం మరియు అనుకూల ప్రవర్తనలో ఇబ్బంది ఉన్న వ్యక్తి.

---

20. NCERT అంటే:

A. జాతీయ విద్యా పరిశోధన మరియు శిక్షణ మండలి

B. జాతీయ విద్యా పరిశోధన మరియు బోధన కమిటీ

C. జాతీయ విద్యా పరిశోధన మరియు శిక్షణ కమిటీ

D. జాతీయ విద్యా పరిశోధన & బోధన మండలి

Solution

జాతీయ విద్యా పరిశోధన మరియు శిక్షణ మండలి , సాధారణంగా NCERT అని పిలుస్తారు, ఇది విద్యా విషయాలలో ప్రభుత్వానికి సహాయం చేయడానికి 1 సెప్టెంబర్ 1961 న స్థాపించబడిన స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన రాజ్యాంగ సంస్థ.

• NCERT అనేది జాతీయ స్థాయిలో నాణ్యమైన విద్యను అందించడానికి ఉద్దేశించిన వివిధ కార్యక్రమాలను చూసుకునే సంస్థ.
• మనస్తత్వశాస్త్రం అనేది గమనించగల మరియు కొలవగలప్రవర్తన యొక్క శాస్త్రం అని నిర్వచించబడింది. NCERT ఇప్పుడు పాఠశాలలకు పాఠ్యపుస్తకాలను రాయడం ద్వారా పిల్లలను మనస్తత్వశాస్త్ర ప్రపంచానికి పరిచయం చేస్తుంది:
  • మనస్తత్వశాస్త్రం యొక్క ప్రాథమిక అంశాలను అభ్యాసకులకు పరిచయం చేయడానికి పాఠ్యపుస్తకాలు తయారు చేయబడ్డాయి.
  • పాఠ్యపుస్తకాలు ప్రాథమిక క్రమశిక్షణా జ్ఞానాన్ని అందించడంతో పాటు, అభ్యాసకులలో ప్రజల ప్రవర్తన మరియు వారి స్వంత ప్రవర్తనపై ఉత్సుకత మరియు అవగాహనను పెంపొందించడంపై దృష్టి పెడతాయి.
  • పాఠ్యపుస్తకం యొక్క ఇంటరాక్టివ్ స్వభావం అభ్యాసకులు మనస్తత్వశాస్త్రాన్ని ఒక విభాగంగా అర్థం చేసుకోవడానికి సహాయపడుతుంది.
    అలాగే దైనందిన జీవితంలో మనస్తత్వశాస్త్రం యొక్క ఆచరణాత్మక అనువర్తనాలు .

అందువల్ల, NCERT అంటే “జాతీయ విద్యా పరిశోధన మరియు శిక్షణ మండలి“.

---

21. NEP 2020 లో ఇవ్వబడినట్లుగా, పాఠశాల విద్య కోసం పాఠ్యాంశాల్లో _______ ను ఊహించారు.

A. ప్రాథమిక విధులు మరియు రాజ్యాంగ విలువల పట్ల లోతైన గౌరవం

B. పాఠశాలలో ఒకరి పాత్ర గురించి స్పృహతో కూడిన అవగాహన

C. ప్రాథమిక హక్కులు మరియు బాధ్యతల పట్ల లోతైన గౌరవం

D. సమాజంలో ఒకరి పాత్ర గురించి చురుకైన అవగాహన

Solution

జాతీయ విద్యా విధానం (NEP) 2020 భారతదేశ విద్యా వ్యవస్థలో ఒక సమగ్ర సంస్కరణ. ఇది సమగ్రమైన మరియు సరళమైన విద్యను అందించడం, విమర్శనాత్మక ఆలోచన మరియు సృజనాత్మకతను ప్రోత్సహించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఇది ఇంటిగ్రేటెడ్ మరియు బహుళ విభాగ విధానంపై దృష్టి పెడుతుంది, బట్టీ పట్టడంపై ప్రాధాన్యతను తగ్గిస్తుంది. ఈ విధానం డిజిటల్ విద్య, చేరిక మరియు ప్రాథమిక అక్షరాస్యత మరియు సంఖ్యాశాస్త్రంపై పునరుద్ధరించబడిన దృష్టిని కూడా నొక్కి చెబుతుంది.

Key Points భారతదేశంలో జాతీయ విద్యా విధానం (NEP) 2020 , పాఠశాల విద్య కోసం పాఠ్యాంశాలు ప్రాథమిక విధులు మరియు రాజ్యాంగ విలువల పట్ల లోతైన గౌరవ భావాన్ని ఈ క్రింది విధాలుగా ఊహించాయి:

• నైతిక పునాది: విద్యార్థులలో ప్రాథమిక విధులు మరియు రాజ్యాంగ విలువల పట్ల బలమైన గౌరవ భావాన్ని పెంపొందించడానికి పాఠ్యాంశాల్లో నైతిక విలువలను సమగ్రపరచడాన్ని NEP 2020 నొక్కి చెబుతుంది.
• ప్రాథమిక విధులపై అవగాహన: భారత రాజ్యాంగంలో పేర్కొన్న ప్రాథమిక విధులపై అవగాహన మరియు అవగాహన పెంచడానికి, బాధ్యత మరియు పౌర విధిని పెంపొందించడానికి పాఠ్యాంశాలు రూపొందించబడ్డాయి.
• రాజ్యాంగ అక్షరాస్యత: NEP 2020 రాజ్యాంగ అక్షరాస్యత యొక్క ప్రాముఖ్యతను నొక్కి చెబుతుంది, విద్యార్థులు భారత రాజ్యాంగంలో పొందుపరచబడిన సూత్రాలు, విలువలు మరియు ఆదర్శాల గురించి జ్ఞానాన్ని పొందేలా చేస్తుంది.
• పౌర నిశ్చితార్థం: ప్రాథమిక విధుల స్ఫూర్తికి అనుగుణంగా, సమాజ శ్రేయస్సుకు దోహదపడే కార్యకలాపాలలో విద్యార్థులు పాల్గొనేలా ప్రోత్సహించడం ద్వారా చురుకైన పౌర నిశ్చితార్థాన్ని ప్రోత్సహించడం ఈ పాఠ్యాంశ లక్ష్యం.
• సమ్మిళిత విద్య: NEP 2020 భారతదేశంలోని సంస్కృతులు, మతాలు మరియు నేపథ్యాల వైవిధ్యాన్ని గౌరవిస్తూ, బహుళత్వం మరియు సహనం యొక్క రాజ్యాంగ విలువలకు అనుగుణంగా సమ్మిళిత విద్యను ప్రోత్సహించే పాఠ్యాంశాలను రూపొందిస్తుంది.
• విలువల కోసం అనుభవపూర్వక అభ్యాసం: ఈ విధానం విద్యార్థులకు ఆచరణాత్మక అనుభవాలు, చర్చలు మరియు కార్యకలాపాల ద్వారా విలువలను అంతర్గతీకరించడంలో సహాయపడటానికి అనుభవపూర్వక అభ్యాస పద్ధతులను ప్రోత్సహిస్తుంది, ప్రాథమిక విధులు మరియు రాజ్యాంగ విలువల పట్ల లోతైన అవగాహన మరియు గౌరవాన్ని పెంపొందిస్తుంది.

అందువల్ల, NEP 2020 లో ఇవ్వబడినట్లుగా, పాఠశాల విద్య కోసం పాఠ్యాంశాల్లో ప్రాథమిక విధులు మరియు రాజ్యాంగ విలువల పట్ల లోతైన గౌరవం ఊహించబడిందని నిర్ధారించబడింది.

---

22. అభ్యసన ఫలితాలకు విద్యా ప్రగతి కార్యక్రమం ( LEP) ఎలా దోహదపడుతుంది?

A. పరీక్షలపై మాత్రమే దృష్టి పెట్టడం ద్వారా

B. కంఠస్థీకరణ పద్ధతులను మెరుగుపరచడం ద్వారా

C. అభ్యాసకులు ఆశించిన సామర్థ్యాలను చేరుకోవడంలో సహాయపడటం ద్వారా

D. అదనపు హోంవర్క్ కేటాయించడం ద్వారా

Solution

విద్యా ప్రగతి కార్యక్రమం (LEP) అనేది అభ్యాస అంతరాలను తగ్గించడానికి మరియు పిల్లలు కోరుకున్న విద్యా స్థాయిలను చేరుకోవడంలో, ముఖ్యంగా ప్రాథమిక అక్షరాస్యత మరియు సంఖ్యా శాస్త్రంలో మద్దతు ఇవ్వడానికి రూపొందించబడింది.

Key Points 

• LEP ప్రధానంగా అభ్యాసకులు నిర్మాణాత్మక మరియు సహాయక వాతావరణంలో ఆశించిన సామర్థ్యాలను సాధించడంలో సహాయపడటం ద్వారా అభ్యాస ఫలితాలకు దోహదపడుతుంది.
• ఇందులో విద్యార్థులు ఎక్కడ ఉన్నారో గుర్తించడం, ఆపై గ్రేడ్-స్థాయి అంచనాల వైపు వారి పురోగతికి తోడ్పడే పరిష్కార మరియు కార్యాచరణ-ఆధారిత అభ్యాస వ్యూహాలను రూపొందించడం ఉంటుంది.
• LEP నిరంతర పర్యవేక్షణ, తోటివారి అభ్యాసం, విభిన్న సూచన మరియు సందర్భోచిత TLM లను నొక్కి చెబుతుంది, ఇవన్నీ బట్టీ పట్టడం లేదా పరీక్ష-కేంద్రీకృత తయారీ కంటే నైపుణ్య అభివృద్ధి మరియు భావనాత్మక స్పష్టతను లక్ష్యంగా చేసుకుంటాయి.

Hint 

• పరీక్షలపై మాత్రమే దృష్టి పెట్టడం వల్ల అభ్యాసం కంటే మూల్యాంకనానికి ప్రాధాన్యత లభిస్తుంది మరియు అర్థవంతమైన అవగాహన పరిధిని పరిమితం చేస్తుంది.
• కంఠస్థీకరణ పద్ధతులను మెరుగుపరచడం వల్ల సంభావిత అంతరాలను లేదా అభ్యాస ఇబ్బందులను పరిష్కరించలేరు.
• అదనపు హోంవర్క్ కేటాయించడం వలన విద్యార్థులపై అధిక భారం పడవచ్చు, అసలు అవగాహన లేదా మద్దతు లభించదు.

కాబట్టి, సరైన సమాధానం ఏమిటంటే , అభ్యాసకులు ఆశించిన సామర్థ్యాలను చేరుకోవడంలో సహాయపడటం .

---

23. అభిజ్ఞా వైకల్యం స్థానంలో ఏ పాత పదాలు ఉపయోగించబడ్డాయి?

I. మానసిక మాంద్యము

II. శారీరక వైకల్యం ఉన్నవారు

A. I మాత్రమే

B. I మరియు II రెండూ

C. II మాత్రమే

D. I కాదు, II కాదు

Solution

అభ్యాస వైకల్యం: ఇది ఒక నాడీ సంబంధిత రుగ్మత, ఇది ఒక వ్యక్తి నైపుణ్యం అనారోగ్యం నేర్చుకోవకుండా మరియు దానిని సమర్థవంతంగా ఉపయోగించకుండా నిరోధిస్తుంది. సాధారణంగా, ఇది బాల్యంలో సంభవిస్తుంది మరియు చదవడం, రాయడం, మాట్లాడటం మొదలైన కొన్ని నైపుణ్యాలతో ఇబ్బంది కలిగి ఉంటుంది.

• విద్యా నైపుణ్యాలను నేర్చుకోవడంలో సమస్యల కారణంగా వైకల్యం ఉన్న పిల్లలు విద్యకు గురయ్యే ప్రమాదం ఉంది.
• పిల్లలు పాఠశాలలో సమస్యలను ఎదుర్కొనే వైకల్యం రకాన్ని బట్టి ఉంటుంది.

Key Points   అభిజ్ఞా వైకల్యం: మానసిక వికలాంగుడైన పిల్లవాడు సగటు కంటే తక్కువ సాధారణ మేధో సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటాడు మరియు నెమ్మదిగా మేధో అభివృద్ధిని కలిగి ఉంటాడు. ఈ మాంద్యం తేలికపాటి నుండి తీవ్రమైన వరకు ఉండవచ్చు.

• ఇది జీవితంలోని తొలి దశలోనే అభివృద్ధి దశలో సంభవిస్తుంది. ప్రస్తుతం, మానసిక మాంద్యము, మరియు మెంటల్లీ హ్యాండికేడ్ అనే పాత పదాల స్థానంలో అభిజ్ఞా వైకల్యం అనే పదాన్ని ఉపయోగిస్తున్నారు.
• వివిధ స్థాయిల మానసిక మాంద్యము ఉన్న పిల్లలు నేర్చుకునే వారి పరిమిత అభిజ్ఞా సామర్థ్యం కారణంగా తరగతి గది కనీస అవసరాలను తీర్చడంలో కష్టపడతారు.
• మానసిక వికలాంగ పిల్లల ఐక్యూ (90-110) కూడా సగటు కంటే తక్కువగా ఉంటుంది. వారిలో కొందరికి సాధారణ పిల్లల తరగతిలో శిక్షణ ఇవ్వవచ్చు మరియు వారికి మరియు దేశానికి ఉపయోగకరంగా మార్చవచ్చు. కానీ మరికొందరు మానసికంగా బలహీనంగా ఉండటం వలన వారు ఏ పనికీ శిక్షణ పొందలేరు.
• మేధో వైకల్యం ఉన్నవారు కొత్త నైపుణ్యాలను నేర్చుకోగలరు మరియు నేర్చుకుంటారు, కానీ వారు వాటిని చాలా నెమ్మదిగా నేర్చుకుంటారు.
• దీనిని సగటు స్థాయి కంటే గణనీయంగా తక్కువగా ఉన్న అభిజ్ఞా సామర్థ్యం మరియు ఒకరి వాతావరణానికి అనుగుణంగా మారే సామర్థ్యం తగ్గడంగా నిర్వచించవచ్చు. ఈ పరిస్థితి అభివృద్ధి కాలంలో ప్రారంభమవుతుంది.

అందువల్ల ఈ సూచనలన్నింటినీ బట్టి, అభిజ్ఞా వైకల్యాన్ని మానసిక మాంద్యము అని కూడా పిలుస్తారని మనం నిర్ధారించవచ్చు.

Hintశారీరక వైకల్యం, మీకు తెలిసినట్లుగా, పుట్టుకతోనే ఉండవచ్చు లేదా ఒక వ్యక్తి జీవితంలో తరువాతి కాలంలో రావచ్చు. అయితే, శారీరక వైకల్యం ఒక వ్యక్తికి వైకల్యం కావచ్చు లేదా కాకపోవచ్చు.శారీరక వైకల్యం ఉన్న వ్యక్తుల గురించి మనం మాట్లాడేటప్పుడు,-

• ఇంద్రియాలు కాని శారీరక పరిమితులు అంటే, కళ్ళు లేదా చెవులు వంటి ఇంద్రియాల వల్ల కాదు, అవయవాలు, ఎముకలు, కీళ్ళు లేదా కండరాలు వంటి ఇతర అవయవాల వల్ల కలిగే పరిమితులు.
• సాధారణ, ఆరోగ్యకరమైన జీవితాన్ని గడపడానికి వ్యక్తి సామర్థ్యాన్ని పరిమితం చేసే ఆరోగ్య సమస్యలు. ఉదాహరణకు, పుట్టుకతోనే వచ్చే మూర్ఛలు లేదా ఫిట్స్ లేదా గుండె సమస్యలు.

---

24. అవగాహన ప్రక్రియలో, కింది వాటిలో ఏది ఉద్దీపనల ఎంపికను ప్రభావితం చేసే బాహ్య అంశం కాదు?

A. అనుభవం

B. పరిచయం

C. పునరావృతం

D. కొత్తదనం

Solution

సరైన సమాధానం అనుభవం

Key Points 

• అనుభవాన్ని బాహ్య కారకంగా కాకుండా అవగాహన ప్రక్రియలో అంతర్గత కారకంగా పరిగణిస్తారు. అవగాహనలో ఉద్దీపనల ఎంపికను ప్రభావితం చేసే బాహ్య కారకాలు సాధారణంగా ఉద్దీపనల యొక్క భౌతిక లక్షణాలను (తీవ్రత, పరిమాణం, కాంట్రాస్ట్, పునరావృతం, కదలిక వంటివి) అలాగే పర్యావరణంతో ఉద్దీపనల సంబంధాన్ని కలిగి ఉంటాయి.
• మరోవైపు, గత పరస్పర చర్యలు, అభ్యాసం, జ్ఞాపకాలు లేదా సాంస్కృతిక మరియు సామాజిక నిబంధనల ద్వారా ప్రభావితమైన అనుభవం, అవగాహనను ప్రభావితం చేసే అంతర్గత కారకాల వర్గంలోకి వస్తుంది. ఈ అంతర్గత కారకాలు మనం ఎదుర్కొనే ఉద్దీపనలను ఎలా అర్థం చేసుకుంటాము మరియు అర్థం చేసుకుంటాము అనే దానిపై కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.

Additional Information అవగాహన మరియు దానిని ప్రభావితం చేసే అంశాలకు సంబంధించి కొన్ని అదనపు అంశాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

1. అవగాహన ప్రక్రియ: అవగాహన అనేది సమాచారాన్ని నిష్క్రియాత్మకంగా స్వీకరించడం మాత్రమే కాదు; ఇది సమాచారాన్ని ఎంచుకోవడం, నిర్వహించడం మరియు అర్థం చేసుకోవడం (ఉద్దీపనలు) యొక్క క్రియాశీల ప్రక్రియ. మన గత అనుభవాలు, వైఖరులు మరియు నమ్మకాలు మనం ఈ సమాచారాన్ని ఎలా ప్రాసెస్ చేస్తాము మరియు అర్థం చేసుకుంటాము అనే దానిపై గొప్ప ప్రభావాన్ని చూపుతాయి.
2. సెలెక్టివ్ పర్సెప్షన్: ఇది ప్రజలు తమ ఆసక్తులు, నేపథ్యం, అనుభవం మరియు వైఖరుల ఆధారంగా తాము చూసే వాటిని ఎంపిక చేసుకుని అర్థం చేసుకునే ప్రక్రియ. ఇది శ్రద్ధ కోసం కొన్ని ఉద్దీపనలను ఎంచుకుని ఇతరులను విస్మరించే ధోరణిని సూచిస్తుంది.
3. గ్రహణ వ్యవస్థీకరణ: ఇది మనం స్వీకరించే ఇన్‌పుట్ లేదా ఉద్దీపనలను నిర్మించే మరియు క్రమబద్ధీకరించే ప్రక్రియను సూచిస్తుంది. సాధారణ నమూనాలలో సారూప్య అంశాలను సమూహపరచడం లేదా నమూనాలను గుర్తించడం ఉంటాయి.
4. అంతర్గత కారకాలు: అనుభవంతో పాటు, ఇతర అంతర్గత కారకాలలో వ్యక్తిగత అవసరాలు, కోరికలు, అంచనాలు, వైఖరులు, ఉద్దేశ్యాలు, ఆసక్తులు మొదలైన మానసిక అంశాలు ఉంటాయి. అవి సమాచార ప్రాసెసింగ్, వివరణ మరియు నిర్ణయం తీసుకోవడాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి.
5. బాహ్య కారకాలు: వీటిలో ఉద్దీపన యొక్క భౌతిక తీవ్రత (ప్రకాశవంతమైన లైట్లు లేదా బిగ్గరగా శబ్దాలు ఎక్కువ దృష్టిని ఆకర్షిస్తాయి), కాంట్రాస్ట్ (నేపథ్యానికి వ్యతిరేకంగా నిలబడే ఉద్దీపనలు మరింత గుర్తించదగినవి) మరియు ఉద్దీపన యొక్క కొత్తదనం లేదా పరిచయం ఉన్నాయి.
6. సాంస్కృతిక మరియు సామాజిక అంశాలు: వ్యాఖ్యాన ప్రక్రియ శూన్యంలో జరగదు. మన సామాజిక మరియు సాంస్కృతిక సందర్భాలు మన అవగాహనను గాఢంగా రూపొందిస్తాయి. ఈ నిబంధనలు మరియు విలువలు మనం ఏ రకమైన ఉద్దీపనలను సంబంధితంగా లేదా ముఖ్యమైనదిగా భావిస్తామో ప్రభావితం చేస్తాయి.
7. చిక్కుముడులు: అవగాహన మరియు దానిని ప్రభావితం చేసే అంశాలను అర్థం చేసుకోవడం వివిధ రంగాలలో చాలా కీలకం. ఉదాహరణకు, మార్కెటింగ్‌లో, కస్టమర్ అవగాహనను అర్థం చేసుకోవడం సందేశాన్ని అందించడంలో లేదా ఉత్పత్తిని సమర్థవంతంగా ఉంచడంలో సహాయపడుతుంది. సంస్థాగత ప్రవర్తనలో, ఉద్యోగి అవగాహనను అర్థం చేసుకోవడం కమ్యూనికేషన్ మరియు నిర్వహణ పద్ధతులను మెరుగుపరచడంలో సహాయపడుతుంది.

వివరణ ప్రక్రియలో అవగాహన బహుళ వక్రీకరణలకు లోనవుతుంది. ముఖ్యంగా, ఈ అవగాహనల ఆధారంగా తీసుకునే నిర్ణయాలు మరియు తీర్పులు అవి మన చుట్టూ ఉన్న వాస్తవ ప్రపంచాన్ని ఖచ్చితంగా సూచిస్తాయనే నమ్మకంతో చేయబడతాయి.

---

25. 5E’s అభ్యసన నమూనాలోని ఏ దశలో, విద్యార్థులు తమ జ్ఞానాన్ని ప్రతిబింబించే అవకాశం పొందుతారు.

A. అన్వేషణ దశ

B. మూల్యాంకన దశ

C. వివరణ దశ

D. విస్తరణ దశ

Solution

‘రోజర్ బైబీ’చే అభివృద్ధి చేయబడిన 5 Eల అభ్యసన నమూనా అనేది నిమగ్నత, అన్వేషణ, వివరణ, విస్తరణ మరియు మూల్యాంకనం అనే ఐదు దశలపై ఆధారపడిన ఒక బోధనా నమూనా.

• ఈ నిర్మాణాత్మక అభ్యసన నమూనా బోధన-అభ్యసన ప్రక్రియలో అభ్యాసకుల చురుకైన ప్రమేయాన్ని నిర్ధారిస్తుంది.

Key Points

5 Eల అభ్యసన నమూనా క్రింద క్లుప్తంగా వివరించబడింది:

నిమగ్నత దశ	వివిధ అభ్యసన పనుల ద్వారా విద్యార్థులు తరగతి గదిలో నిమగ్నమై ఉంటారు.ఈ అభ్యసన పని ఒక కార్యాచరణ, ఏదైనా ఆశ్చర్యకరమైన సంఘటనను చూపించడం, విచిత్రమైన ఉదాహరణలు మొదలైనవి కావచ్చు, ఇక్కడ విద్యార్థులు తమ మునుపటి జ్ఞానాన్ని ప్రస్తుత ఆలోచనలతో అనుసంధానించడానికి అవకాశం పొందుతారు.ఈ దశలో, ఉపాధ్యాయుడు ప్రాథమికంగా విద్యార్థులను అభ్యసన ప్రక్రియలో నిమగ్నం చేస్తాడు.
అన్వేషణ దశ	ఇక్కడ విద్యార్థులు వివిధ కార్యకలాపాల ద్వారా దృగ్విషయాలు మరియు సామగ్రితో ప్రత్యక్షంగా పాల్గొంటారు, దీనిలో వారు స్వయంగా చేయడం ద్వారా నేర్చుకుంటారు.ఇది దృగ్విషయంతో అనుభవాల ఆధారాన్ని అభివృద్ధి చేసే వివిధ అనుభవాలకు విద్యార్థులను బహిర్గతం చేయడం కలిగి ఉంటుంది.ఉపాధ్యాయుడు ఒక ఫెసిలిటేటర్‌గా వ్యవహరిస్తాడు, సామగ్రిని అందిస్తాడు మరియు కార్యకలాపాలపై దృష్టి పెట్టడానికి విద్యార్థులకు మార్గనిర్దేశం చేస్తాడు.
వివరణ దశ	అభ్యాసకుడు తరగతి గదిలో చర్చ ద్వారా నైరూప్య అనుభవాన్ని ఉంచడం మరియు వారి అపోహను స్పష్టం చేయడం ప్రారంభిస్తాడు.సహకారం ద్వారా విద్యార్థులు సాధారణ అనుభవాలను పొందిన తర్వాత మాత్రమే ఉపాధ్యాయుడు భావనను వివరిస్తాడు.వివరణ స్థాయి విద్యార్థుల అవగాహన మరియు అపార్థంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
విస్తరణ దశ	ఇది విద్యార్థులకు వారి జ్ఞానాన్ని కొత్త పరిస్థితులకు అన్వయించుకోవడానికి మరియు దానిపై ప్రతిబింబించడానికి ఒక అవకాశాన్ని అందిస్తుంది, ఇందులో అన్వేషించడానికి కొత్త ప్రశ్నలు మరియు పరికల్పనలను లేవనెత్తడం ఉండవచ్చు.మునుపటి మూడు దశల నుండి వారు నేర్చుకున్న భావనలను వర్తింపజేయడంలో ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థులకు మార్గనిర్దేశం చేస్తాడు.వారు ఇతర సంబంధిత భావనలకు కనెక్షన్‌లను ఏర్పరుస్తారు మరియు వారి అవగాహనను వారి చుట్టూ ఉన్న వాస్తవ ప్రపంచానికి అన్వయిస్తారు.
మూల్యాంకన దశ	ఇది ఒక కొనసాగుతున్న రోగనిర్ధారణ ప్రక్రియ, ఇది అభ్యాసకులలో భావనలు మరియు జ్ఞానం యొక్క అవగాహనను ఉపాధ్యాయుడు నిర్ధారించడానికి అనుమతిస్తుంది.ఇక్కడ ఉపాధ్యాయుడు క్విజ్‌లు, పరీక్షలు తీసుకుంటాడు మరియు అభ్యసన కార్యకలాపాల ద్వారా విద్యార్థుల బలాలు మరియు బలహీనతలను మూల్యాంకనం చేస్తాడు లేదా నిర్ధారిస్తాడు.

అందువల్ల, 5E’s అభ్యసన నమూనా యొక్క విస్తరణ దశలో, విద్యార్థులు తమ జ్ఞానాన్ని ప్రతిబింబించే అవకాశం పొందుతారని మనం నిర్ధారించవచ్చు.

---

26. డిస్గ్రాఫియా ప్రధానంగా దీనిలో కష్టంతో ముడిపడి ఉంటుంది:

A. చదవడం

B. ఆలోచించడం

C. నడవడం

D. రాయడం

Solution

అభ్యాస వైకల్యం: ఇది ఒక నరాల సంబంధిత రుగ్మత, ఇది ఒక వ్యక్తి నైపుణ్యాన్ని నేర్చుకోవడాన్ని మరియు దానిని సమర్థవంతంగా ఉపయోగించడాన్ని నిరోధిస్తుంది. సాధారణంగా, ఇది బాల్యంలో సంభవిస్తుంది మరియు చదవడం, రాయడం, మాట్లాడటం మొదలైన కొన్ని నైపుణ్యాలతో ఇబ్బంది పడటం దీని లక్షణం.​

Key Points డిస్గ్రాఫియా: డిస్గ్రాఫియా అనేది ఒక వైకల్యం, దీనిలో విద్యార్థి రాయడానికి సంబంధించిన ఇబ్బందులను ఎదుర్కొంటాడు, వారు సరిగ్గా రాయలేరు.

• ఉదాహరణ: ఒక విద్యార్థి “0′ సంఖ్యను “O” అక్షరం స్థానంలో రాస్తాడు.​

కాబట్టి రాయడానికి సంబంధించిన వైకల్యాన్ని డిస్గ్రాఫియా అంటారని మనం పరిగణించవచ్చు.

Important Points అభ్యాస వైకల్యం “డిస్గ్రాఫియా” ఉన్న విద్యార్థుల కోసం ఉపాధ్యాయుడు ఈ లక్ష్యాలను అనుసరించాలి–

• ఉపాధ్యాయులు వికలాంగులతో సహా విద్యార్థులందరినీ గౌరవించాలి.
• రాయడంలో సమస్య ఉన్న విద్యార్థికి, ఆ విద్యార్థికి సేవ చేయడానికి ఉత్తమ మార్గం మౌఖిక మార్గం, తద్వారా వారు కూడా బాధపడరు.
• రాయడం మొత్తం పెంచడం వల్ల వికలాంగ విద్యార్థి నిరాశ చెందుతాడు, అలాగే వారు రాసేటప్పుడు మరిన్ని సమస్యలను ఎదుర్కోవలసి వస్తుంది, ఇది వారి అభ్యాసంపై ప్రతికూల ప్రభావాన్ని చూపుతుంది.
• ఉపాధ్యాయులు విద్యార్థులు వైకల్యాలను అధిగమించడానికి సహాయపడే వివిధ పద్ధతులను ఉపయోగించాలి.
• వికలాంగ పిల్లల అభ్యాసం TLMలు, ఆట-మార్గ పద్ధతులు, కార్యకలాపాలు మొదలైన వాటిని ఉపయోగించి చేయాలి.

Additional Information పిల్లలలో కొన్ని ఇతర సాధారణ అభ్యాస వైకల్యాలు:

వైకల్యం	సంబంధితం
డిస్కాల్క్యులియా	గణన
డిస్గ్రాఫియా	రాయడం
ADHD	అటెన్షన్ డెఫిసిట్ హైపర్యాక్టివిటీ డిజార్డర్
డిస్లెక్సియా	చదవడం
ఆటిజం	సామాజిక పరస్పర చర్య

---

27. ‘భారం లేని అభ్యాసం’ అనేది దీనికి సంబంధించిన ప్రాథమిక భావన:

A. NCF-2005

B. NPE-1986

C. NCTE

D. NCERT

Solution

NCF (జాతీయ పాఠ్యప్రణాళికా చట్రం) 2005, పాఠ్యపుస్తకాలు, సిలబస్ మరియు అన్ని బోధనా పద్ధతులకు మార్గదర్శకంగా పనిచేస్తుంది, NCERT ద్వారా విడుదల చేయబడింది, ఇది 4వ జాతీయ పాఠ్యప్రణాళికా చట్రం మరియు దీనికి ముందున్నవి వరుసగా 1975, 1988, మరియు 2000 లో విడుదల చేయబడ్డాయి.

Important Points 

• “భారం లేని అభ్యాసం” అనే భావన “యశ్పాల్ కమిటీ నివేదిక, 1993″ నుండి తీసుకోబడింది.
• ఈ భావన అన్ని స్థాయిలలో పాఠశాల పిల్లలపై, ముఖ్యంగా చిన్న పిల్లలపై భారాన్ని ఎలా తగ్గించాలి అనే దానిపై సలహా ఇవ్వడానికి తీసుకోబడింది, అభ్యాస నాణ్యతను పెంచుతూ, జీవితకాల స్వీయ-అభ్యాసం మరియు నైపుణ్యాభివృద్ధికి అవకాశంతో సహా.
• NCF 2005 అభ్యాసాన్ని ఆనందదాయకమైన అనుభవంగా మార్చడానికి మరియు పరీక్షలకు ఆధారంగా పాఠ్యపుస్తకాల నుండి వైదొలగడానికి మరియు పిల్లల ఒత్తిడిని తగ్గించడానికి భారం లేని అభ్యాసంపై ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది.
• పిల్లలు ఎలాంటి పనితీరు ఒత్తిడి లేదా వైఫల్య భయం లేకుండా సహజ వాతావరణంలో నేర్చుకోవాలని కూడా సిఫార్సు చేయబడింది.

​​అందువల్ల, సరైన సమాధానం NCF-2005 అని స్పష్టమవుతుంది.

Hint 

NPE-1986(జాతీయ విద్యా విధానం)	ఇది భారత ప్రభుత్వం ద్వారా జాతీయ విద్యా వ్యవస్థగా అందరికీ నాణ్యమైన విద్యను అందించడానికి రూపొందించబడింది.ఈ విధానం విద్యా వ్యవస్థలో మహిళలు, SC మరియు STలను చేర్చడాన్ని ప్రోత్సహించడం ద్వారా విద్యా అసమానతలను తొలగించడంపై నొక్కి చెబుతుంది.
NCTE(జాతీయ ఉపాధ్యాయ విద్యా మండలి)	ఇది ఉపాధ్యాయ విద్యా వ్యవస్థ యొక్క ప్రణాళికాబద్ధమైన మరియు సమన్వయ అభివృద్ధిని సాధించడానికి రూపొందించిన విధానం.NCTE ప్రధానంగా ‘ఉపాధ్యాయ విద్యా కార్యక్రమం’ లేదా ‘ఉపాధ్యాయ శిక్షణా కార్యక్రమం’ రూపకల్పన చేస్తుంది.
NCERT(జాతీయ విద్యా పరిశోధన మరియు శిక్షణ మండలి)	ఇది 1961లో భారత ప్రభుత్వ స్వయంప్రతిపత్తి సంస్థగా స్థాపించబడింది.దీని లక్ష్యం పాఠశాల విద్యకు సంబంధించిన రంగాలలో పరిశోధనలను నిర్వహించడం, ప్రోత్సహించడం మరియు సమన్వయం చేయడం మరియు పాఠ్యపుస్తకాలు, అనుబంధ సామగ్రి విద్యా కిట్లు మొదలైనవాటిని తయారు చేయడం మరియు ప్రచురించడం.

Additional Information 

• NCF (జాతీయ పాఠ్యప్రణాళికా చట్రం) 2005, 22 భాషలలోకి అనువదించబడింది మరియు 17 రాష్ట్రాల పాఠ్యప్రణాళికను ప్రభావితం చేసింది. NCERT ప్రతి రాష్ట్రానికి వారి స్వంత భాషలో NCFని ప్రోత్సహించడానికి మరియు వారి ప్రస్తుత సిలబస్‌ను ప్రతిపాదిత సిలబస్‌తో పోల్చడానికి భవిష్యత్ సంస్కరణల కోసం ఒక వ్యూహాన్ని అభివృద్ధి చేయడానికి 10,00,000 రూపాయల గ్రాంట్‌ను ఇచ్చింది.

---

28. “ప్రతి తల్లిదండ్రులు లేదా సంరక్షకుల విధి వారి పిల్లలను లేదా పిల్లలను పొరుగు పాఠశాలలో ప్రాథమిక విద్యకు చేర్చడం లేదా చేర్చేలా చేయడం” అని RTE చట్టం 2009లోని ఏ విభాగం పేర్కొంది?

A. 6

B. 9

C. 10

D. 8

Solution

ఉచిత మరియు నిర్బంధ విద్యకు పిల్లల హక్కు (RTE) చట్టం , 2009, భారతదేశంలో 6 నుండి 14 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సు గల ప్రతి బిడ్డకు ఉచిత మరియు నిర్బంధ విద్యను పొందే హక్కును నిర్ధారించే ఒక మైలురాయి చట్టం.

• ఈ చట్టం కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, స్థానిక అధికారులు, పాఠశాలలు మరియు తల్లిదండ్రుల బాధ్యతలను వివరిస్తుంది.

Key Points 

• RTE చట్టంలోని విభాగం 10 ప్రత్యేకంగా తల్లిదండ్రులు లేదా సంరక్షకులపై ఒక బాధ్యతను ఉంచుతుంది.
• ప్రతి తల్లిదండ్రులు లేదా సంరక్షకులు తమ బిడ్డను లేదా వార్డును పొరుగున ఉన్న ప్రాథమిక పాఠశాలలో చేర్చడం లేదా చేర్చడం బాధ్యత అని ఇది పేర్కొంది.
• రాష్ట్రం అందించే విద్యా అవకాశాలను పిల్లలు పొందేలా చూసుకోవడంలో తల్లిదండ్రుల బాధ్యతను ఈ నిబంధన నొక్కి చెబుతుంది.

Hint 

• విభాగం 6 సంబంధిత ప్రభుత్వం పొరుగు పాఠశాలలను స్థాపించడం గురించి వివరిస్తుంది.
• విభాగం 8 కేంద్ర ప్రభుత్వ విధులను నిర్వచిస్తుంది.
• విభాగం 9 స్థానిక అధికారుల బాధ్యతలను వివరిస్తుంది.

కాబట్టి, సరైన సమాధానం విభాగం 10 .

---

29. ______ అనేది ఒక యాంటీవైరస్ సాఫ్ట్‌వేర్

A. ఫోటోషాప్

B. నార్టన్

C. యాహూ

D. ఫ్లాష్

Solution

• యాంటీవైరస్ సాఫ్ట్‌వేర్ అనేది సాఫ్ట్‌వేర్ వైరస్‌లను మరియు వార్మ్‌లు, ట్రోజన్లు, యాడ్‌వేర్ మరియు మరిన్ని వంటి ఇతర హానికరమైన సాఫ్ట్‌వేర్‌లను నిరోధించడానికి, శోధించడానికి, గుర్తించడానికి మరియు తొలగించడానికి రూపొందించబడిన ప్రోగ్రామ్ లేదా ప్రోగ్రామ్‌ల సమితి.
• నార్టన్ యాంటీవైరస్ అనేది యాంటీ-వైరస్ లేదా యాంటీ-మాల్వేర్ సాఫ్ట్‌వేర్ ఉత్పత్తి, దీనిని నార్టన్ లైఫ్‌లాక్ 1991 నుండి దాని నార్టన్ ఫ్యామిలీ కంప్యూటర్ సెక్యూరిటీ ఉత్పత్తులలో భాగంగా అభివృద్ధి చేసి పంపిణీ చేస్తోంది. ఇది వైరస్‌లను గుర్తించడానికి సంతకాలు మరియు హ్యూరిస్టిక్‌లను ఉపయోగిస్తుంది.
• నార్టన్ 360 సెక్యూరిటీ సూట్ అత్యుత్తమ యాంటీవైరస్ ప్రోగ్రామ్‌లలో ఒకటిగా ప్రశంసించబడింది.
• ఇది అద్భుతమైన మాల్వేర్ గుర్తింపు రేట్లను కలిగి ఉంది, మంచి నిజ-సమయ రక్షణను అందిస్తుంది మరియు బహుశా అత్యంత ఫీచర్-రిచ్ యాంటీవైరస్ అప్లికేషన్.

---

30. కంప్యూటర్ వైరస్ దేనికి కారణం కాకపోవచ్చు?

A. డిస్క్ క్రాష్

B. మదర్‌బోర్డ్ క్రాష్

C. కార్యక్రమంలో అవినీతి

D. ఫైళ్ళ తొలగింపు

Solution

సరైన సమాధానం మదర్‌బోర్డ్ క్రాష్ .

Key Points 

• కంప్యూటర్ వైరస్లు ప్రధానంగా మదర్‌బోర్డ్ వంటి హార్డ్‌వేర్ భాగాలను కాకుండా సాఫ్ట్‌వేర్ మరియు ఫైల్‌లను ప్రభావితం చేస్తాయి.
• మదర్‌బోర్డ్ వైఫల్యాలు సాధారణంగా సాఫ్ట్‌వేర్ వైరస్‌ల వల్ల కాదు, భౌతిక నష్టం, విద్యుత్ సమస్యలు లేదా తయారీ లోపాల వల్ల సంభవిస్తాయి.
• వైరస్‌లు ప్రోగ్రామ్‌లను పాడు చేయగలవు, ఫైల్‌లను తొలగించగలవు మరియు సిస్టమ్ యొక్క సాఫ్ట్‌వేర్ మరియు డేటాను ప్రభావితం చేయడం ద్వారా డిస్క్ క్రాష్‌లకు కారణమవుతాయి.
• సరైన యాంటీ-వైరస్ సాఫ్ట్‌వేర్ కంప్యూటర్‌ను వైరస్‌ల హానికరమైన ప్రభావాల నుండి సాఫ్ట్‌వేర్ మరియు ఫైల్‌లపై రక్షించడంలో సహాయపడుతుంది.

Additional Information 

• కంప్యూటర్ వైరస్:
  • కంప్యూటర్ వైరస్ అనేది ఒక రకమైన హానికరమైన సాఫ్ట్‌వేర్ ప్రోగ్రామ్, ఇది అమలు చేయబడినప్పుడు, ఇతర ప్రోగ్రామ్‌లు, డేటా ఫైల్‌లు లేదా హార్డ్ డ్రైవ్ యొక్క బూట్ సెక్టార్‌లోకి దాని కాపీలను చొప్పించడం ద్వారా ప్రతిరూపం అవుతుంది.
  • వైరస్‌లు డేటా అవినీతి, ఫైల్‌ల నష్టం మరియు సిస్టమ్ క్రాష్‌లు వంటి అనేక రకాల సమస్యలను కలిగిస్తాయి.
  • అవి తరచుగా ఇమెయిల్ అటాచ్‌మెంట్‌లు, ఇంటర్నెట్ డౌన్‌లోడ్‌లు మరియు తొలగించగల మీడియా ద్వారా వ్యాప్తి చెందుతాయి.
• కంప్యూటర్ వైరస్ల రకాలు:
  • బూట్ సెక్టార్ వైరస్: హార్డ్ డ్రైవ్ యొక్క బూట్ సెక్టార్‌ను సోకుతుంది.
  • ఫైల్ ఇన్ఫెక్టర్ వైరస్: ఎక్జిక్యూటబుల్ ఫైళ్లకు అటాచ్ అవుతుంది మరియు ప్రోగ్రామ్ రన్ అయినప్పుడు వ్యాపిస్తుంది.
  • మాక్రో వైరస్: మైక్రోసాఫ్ట్ వర్డ్ లేదా ఎక్సెల్ వంటి సాఫ్ట్‌వేర్ అప్లికేషన్‌లను లక్ష్యంగా చేసుకుంటుంది.
• వైరస్‌ల నుండి రక్షణ:
  • నమ్మకమైన యాంటీవైరస్ సాఫ్ట్‌వేర్‌ను ఇన్‌స్టాల్ చేసుకోవడం మరియు దానిని క్రమం తప్పకుండా నవీకరించడం.
  • తెలియని మూలాల నుండి ఇమెయిల్ అటాచ్‌మెంట్‌లను తెరవకుండా ఉండండి.
  • డేటా నష్టాన్ని నివారించడానికి ముఖ్యమైన ఫైళ్ళను క్రమం తప్పకుండా బ్యాకప్ చేయండి.
  • అనధికార ప్రాప్యత నుండి రక్షించడానికి ఫైర్‌వాల్‌లను ఉపయోగించడం.
• వైరస్‌ల ప్రభావం:
  • కంప్యూటర్ పనితీరు మరియు వేగం తగ్గింది.
  • సున్నితమైన డేటాకు అనధికార ప్రాప్యత.
  • డేటా ఉల్లంఘనలు లేదా సిస్టమ్ డౌన్‌టైమ్ కారణంగా సంభావ్య ఆర్థిక నష్టం.

---

31. క్రింది వానిలో ద్వంద్వ సమాసము కానిది ఏది గుర్తించండి 

A. యువతీయువకులు 

B. భూత ప్రేతమును 

C. జీవధనములు 

D. దశ దిక్కులు 

Solution

సరైన సమాధానం : దశ దిక్కులు

కీలక అంశం : 

దశ దిక్కులు అనే దానికి అర్ధం దశ సంఖ్య గల దిక్కులు. ఇది ద్విగు సమాసం. 

అదనపు సమాచారం : 

• ద్వంద్వ సమాసం తెలుగు వ్యాకరణంలో ఒక సమాసము.
• ఇందులో సాధారణంగా రెండు పదాలుంటే ఆ రెండు పదాల అర్ధము ప్రధానమే అవుతుంది. 
• చిన్నయసూరి దీని లక్షణాన్ని ” ఉభయ పదార్ధ ప్రధానం ద్వంద్వం” అని వివరించారు. 

ఉదాహరణలు : 

యువతీయువకులు = యువతియు , యువకుడు 

భూత ప్రేతమును = భూతమును , ప్రేతమును

జీవధనములు =జీవమును , ధనమను 

పైన అంశాలు గమనించగా ద్వంద్వ సమాసం కానిది దశ దిక్కులు అని మనం చెప్పవచ్చు.

---

32. ‘కటకట ధరణీ కటితట పటమనిపించుకొన’ ఈ పాదంలో ఉన్న అలంకారం ఏది

A. లాటానుప్రాసం

B. యమకం

C. ఛేకానుప్రాసం 

D. వృత్త్యానుప్రాసం

Solution

సరైన సమాధానం: “వృత్త్యనుప్రాసాలంకారం”

కీలక అంశాలు:

• ఈ పద్యములో ‘ట’  అనే అక్షరము పలుమార్లు వచ్చి వృత్త్యనుప్రాసాలంకారం అనే  శబ్దాలంకారాన్ని చేకూర్చింది.
• ఎంపికల్లో ఉన్న పదాలను, వాటి అర్థాలను మనం గమనిద్దాం.
• లాటానుప్రాసం: ఒకేపదాన్ని అర్థం ఒకటే అయినా, తాత్పర్య భేదంతో ప్రయోగించడాన్ని ‘లాటానుప్రాసాలంకారం’ అంటారు.
  • ఉదా: దీనమానవులకు చేయు సేవసేవ. ఇక్కడ మొదటగా ఉన్న ‘సేవ’ అనగా సేవ చేయడం. రెండవసారి వచ్చిన ‘సేవ’ అనగా ‘నిజమైనసేవ’ అని భావం.
• యమకం: ఒకే పదం అర్థభేదంతో ప్రయోగించడాన్ని “యమకాలంకారం” అంటారు.
  • ఉదా: “ఆ తోరణం శత్రువులతోరణానికి కారణమైంది.” ఇక్కడ ‘తోరణం’ అనే శబ్దం, ఈ వాక్యంలో రెండు సార్లు వచ్చింది. మొదటి ‘తోరణం’ అనే శబ్దానికి ద్వారానికి కట్టే అలంకారం అని అర్థం. రెండవ తోరణ శబ్దంలోని ‘రణం’, అంటే యుద్ధం అని అర్థం. ఈ విధంగా తోరణ శబ్దం అర్థం భేదంతో రెండుసార్లు వచ్చింది. కాబట్టి ‘యమకం’.
• ఛేకానుప్రాసం: హల్లుల జంట అర్థభేదంతో వెంట వెంటనే వస్తే, దానిని ‘ఛేకానుప్రాస’ అలంకారం అంటారు.
  • ఉదా: “నీకు వంద వందనాలు” – ఈ వాక్యంలో వంద అనే హల్లుల జంట, వెంటవెంటనే అర్థభేదంతో వచ్చింది. ఇక్కడ మొదట వచ్చిన ‘వంద’ – నూరు సంఖ్యను తెలుపుతుంది. రెండోసారి వచ్చిన ‘వంద’, వందనాలు అంటే నమస్కారాలు అని తెలుపుతోంది.
• వృత్త్యానుప్రాసం: ఒక అక్షరం అనేక సార్లు తిరిగి రావడాన్ని ‘వృత్త్యనుప్రాసాలంకారం’ అంటారు. ‘వృత్తి’ అంటే ఆవృత్తి అని అర్థం. ఆవృత్తి అంటే మళ్ళీ మళ్ళీ రావడం. ఉదా: చిటపట చినుకులు టపటపమని పడుతున్నవేళ.
• పైన పేర్కొన్న పదాల అర్థాలను గమనించిన తర్వాత “వృత్త్యనుప్రాసాలంకారం” సరైన సమాధానం అవుతుంది అని మనం చూడవచ్చు.

---

33. ‘ఈ మంటలు ప్రళయాగ్ని వలె దిక్కులన్నీ కప్పి వేస్తున్నాయి’. దీనిలో ఉపమానం

A. మంటలు

B. దిక్కులు

C. ప్రళయాగ్ని

D. కప్పివేయడం

Solution

సరైన సమాధానం: “ప్రళయాగ్ని”

కీలక అంశాలు:

• ‘ఈ మంటలు ప్రళయాగ్ని వలె దిక్కులన్నీ కప్పి వేస్తున్నాయి’ – ఈ వాక్యం ఉపమాలంకారంలో ఉంది. ఇక్కడ ఉమమేయం – మంటలు; ఉపమానం – ప్రళయాగ్ని; ఉపమావాచకం – వలె; సమాన ధర్మం – కప్పి వేస్తున్నాయి.
• ఉపమాలంకారం: ఉపమేయాన్ని ఉపమానంతో మనోహరంగా పోల్చి చెప్పడాన్ని ‘ఉపమాలంకారం’ అంటారు. ఉదా: సీత ముఖం చంద్రబింబం వలె అందంగా ఉంది. దీనిలో 4 అంశాలు ఉంటాయి.
• ఉమమేయం: దేనినైతే పోలుస్తున్నామో అది ఉమమేయం – సీత ముఖం
• ఉపమానం: దేనితోనైతే పోలుస్తున్నామో అది ఉపమానం – చంద్రబింబం
• ఉపమావాచకం: ఉపమానాన్ని సమాన ధర్మంతో కలపడానికి వాడే పదం. ఉదా: వలె, పోలె, పట్టే, కైవడి, కరణి, భంగి, చూపె, క్రియన్, లా/లాగ మొదలైనవి.
• సమాన ధర్మం: ఉపమాన, ఉపమేయాలలో ఉండే ఒకే లక్షణం – అందంగా ఉంది.
• ఈ నాలుగూ ఉంటే పూర్ణోపమాలంకారం. ఏవైనా లోపిస్తే లుప్తోపమ అలంకారం.
• పైన పేర్కొన్న పదాల అర్థాలను గమనించిన తర్వాత “ప్రళయాగ్ని” సరైన సమాధానం అవుతుంది అని మనం చూడవచ్చు.

---

34. “శివాజీ కల్యాణి దుర్గాన్ని సాధించాడు. వీరులకు సాధ్యం కానిది లేదు కదా!” – ఇందులో ఏ అలంకారం ఇమిడి ఉన్నది?

A. అతిశయోక్తి అలంకారం

B. స్వభావోక్తి అలంకారం

C. అంత్యానుప్రాస అలంకారం

D. అర్థాంతరన్యాసాలంకారం

Solution

సరైన సమాధానం: “అర్థాంతరన్యాసాలంకారం”

కీలక అంశాలు:

• “శివాజీ కల్యాణి దుర్గాన్ని సాధించాడు(విశేష వాక్యం). వీరులకు సాధ్యం కానిది లేదు కదా!(సామాన్య వాక్యం)” – అర్థాంతరన్యాసాలంకారం

• ఎంపికల్లో ఉన్న పదాలను, వాటి అర్థాలను మనం గమనిద్దాం.
• అతిశయోక్తి అలంకారం: ఒక వస్తువును లేదా సన్నివేశాన్ని ఉన్నదాని కంటే, చెప్పాల్సినదాని కంటే ఎక్కువ గొప్పగా చేసి వర్ణించడం. దీన్నే గోరంతలు కొండంతలుగా చేసి చెప్పడం అంటారు.
  • ఉదా:  ‘ఆ నగరంలోని సౌధాలు ఆశాకాన్ని తాకుతున్నాయి’
  • నిజానికి ఎంత ఎత్తు ఉన్నా ఆకాశాన్ని తాకడం అసహజం. అవి బాగా ఎత్తుగా ఉన్నాయనడానికి ఎక్కువ చేసి వర్ణించారు.
• స్వభావోక్తి అలంకారం: జాతి, గుణ క్రియాదులతో స్వభావాన్ని సహజంగా, మనోహరంగా వర్ణించడం స్వభావోక్తి అలంకారం.
  • ఉదా: ఆ లేడి పిల్లలు చంచలమైన నేత్రాలతో చెవులు రిక్కించుకుని చెంగుచెంగున దుముకుతున్నాయి.
  • ఇక్కడ లేడి పిల్లల స్వభావాన్ని సహజ సుందరంగా వర్ణించారు.
• అంత్యానుప్రాసాలంకారం : ఒకే అక్షరం లేదా రెండు మూడు అక్షరాలు, వాక్యం చివర మాటి మాటికి వస్తే దాన్ని ‘అంత్యానుప్రాస’ అలంకారం అంటారు. ఉదా:
  • వేదశాఖలు వెలసె నిచ్చట

ఆదికావ్యం బలరె నిచ్చట  – ఈ గేయంలోని మొదటి పంక్తి చివర, ‘ఇచ్చట’ అనీ, అలాగే రెండవ పాదం చివర కూడా ‘ఇచ్చట’ అనీ ఉంది. కాబట్టి “అంత్యానుప్రాసాలంకారం” దీనిలో ఉంది.

• అర్థాంతరన్యాసాలంకారం : సామాన్యం చేత విశేషంగాని, విశేషం చేత సామాన్యంగాని సమర్థింపబడితే అది అర్థాంతరన్యాసాలంకారం. ఉదా: హనుమంతుడు సముద్రాన్నిదాటాడు. మహాత్ములకు సాధ్యము కానిది లోకమున లేదు కదా!
• పైన పేర్కొన్న పదాల అర్థాలను గమనించిన తర్వాత “అర్థాంతరన్యాసాలంకారం” సరైన సమాధానం అవుతుంది అని మనం చూడవచ్చు.

---

35. క్రింద ఇచ్చిన వాటిలో ‘సంధ్య’ అనే పదానికి సరికాని వికృతి పదాన్ని గుర్తించండి.

A. సందె

B. సంజ

C. సంద

D. సందం 

Solution

సరైన సమాధానం: “సందం”

కీలక అంశాలు:

• సంస్కృతి, ప్రాకృత శబ్దాలను ప్రాకృతిక/ప్రకృతి పదాలు అంటాము.
• సంస్కృత, ప్రాకృత పదాల నుండి పుట్టినవి తత్సమ/ తద్భవ పదాలు. ఈ తద్భవ పదాలనే వికృతి పదాలు అంటాం. అనగా ప్రకృతి నుండి వికారం పొందినది వికృతి అంటారు. ఇలా వికారం పొందినప్పుడు ఆ ప్రకృతి శబ్దం వర్ణాగమం, వర్ణలోపం, వర్ణ వ్యత్యయం, వర్ణాధిక్యం, రూప సామ్యం, వేరొక రూపం పొందడం వంటి గుణగణాలతో ఉంటుంది.
• ‘సంధ్య’ అనే ప్రాకృతిక పదానికి వికృతి పదాలు: సందె, సంజ, సంద
• ఎంపికలలో ఉన్న పదాలని గమనించగా “సందం” సరైన సమాధానం అవుతుంది. 

---

36. ఈ క్రింది వాటిలో ‘సవర్ణదీర్ఘ సంధి’ కి ఉదాహరణగా గల పదాన్ని గుర్తించండి

A. ఏమనిరి

B. దివసేంద్రుడు

C. కావ్యామృతము

D. మనస్తాపము

Solution

సరైన సమాధానం: “కావ్యామృతము”

కీలక అంశాలు:

• ఎంపికల్లో ఉన్న పదాలను విడదీసి, అవి ఏ సంధికి చెందినవో మనం గమనిద్దాం
• ఏమనిరి – ఏమి + అనిరి – ఇత్వ సంధి
• దివసేంద్రుడు – దివస + ఇంద్రుడు – గుణ సంధి

• కావ్యామృతము – కావ్య + అమృతము – సవర్ణదీర్ఘ సంధి
• మనస్తాపము – మనః + తాపము – విసర్గ సంధి
• పైన పేర్కొన్న పదాలను గమనించిన తర్వాత “సవర్ణదీర్ఘ సంధి” కి ఉదాహరణగా గల పదము – “కావ్యామృతము” సరైన సమాధానంగా మనం చూడవచ్చును.

అదనపు సమాచారం:

• సవర్ణదీర్ఘ సంధి: అ, ఇ, ఉ, ఋ లకు సవర్ణములైన అచ్చులు పరంబగునపుడు ఆ రెండింటికి కలిపి వాటి  దీర్ఘము ఏకాదేశమగును. ఉదా: కవి + ఇంద్ర = కవీంద్ర.
• గుణ సంధి: అకారమునకు ఇ,ఉ,ఋ పరంబగునపుడు క్రమముగా ఏ,ఓ,అర్  ఏకాదేశమగును. గుణములు అంటే ”ఏ, ఓ, అర్‌”లు. ”ఇ, ఉ, ఋ”ల స్థానంలో ఇవి వస్తాయి కాబట్టి దీన్ని గుణసంధి అంటారు. ఉదా: నరేంద్రుడు – నర + ఇంద్రుడు = (అ + ఇ = ఏ) = గుణ సంధి.
• ఇత్వ సంధి(ఇకార సంధి)-సూత్రం: ఇత్తునకు అచ్చు పరమైనపుడు సంధి వైకలికంగా జరుగుతుంది. ఉదా: ఏమి + అయ్యె = ఏమయ్యే
• విసర్గ సంధి: విసర్గ సంధికి గల సూత్రాలలో కొన్ని సూత్రాలను గమనిద్దాం.
  • సూత్రం1: ఇస్, ఉర్ల విసర్గకు, క, ఖ, ప, ఫ, లు కలిస్తే, విసర్గ ‘ష’ కారంగా మారుతుంది. ఉదా : నిష్ఫలము = నిస్ + ఫలము.
  • సూత్రం2: విసర్గమునకు శ ,ష ,స లు పరమగునపుడు శ ,ష ,స లే  వచ్చును. ఉదా: తపః +సాధనము =తపస్సాధనము

---

37. ‘ఉడుము’ అనే పదానికి పర్యాయపదాలు ఏవి

A. చమరపుచ్చము;  వృక్షశాయిక

B. గోధ; గోధిక; గౌధారము

C. కుడుము; మోదకము

D. సరఘ; క్షుద్ర; పతంగిక

Solution

సరైన సమాధానం: “గోధ; గోధిక; గౌధారము”

కీలక అంశాలు:

• ‘ఉడుత’ అనే పదానికి పర్యాయపదాలు: ఆళిందకి; ఉరుత; చమరపుచ్చము;  వృక్షశాయిక.
• ‘ఉడుము’ అనే పదానికి పర్యాయపదాలు: గోధ; గోధిక; గౌధారము; గౌధేయము; తేళ్ళమేపరి; నిహాక.
• ‘ఉండ్రము’ అనే పదానికి పర్యాయపదాలు: ఉండ్రకము; కుడుము; మోదకము (జిల్లేడు కాయ).
• ‘ఈగ’ అనే పదానికి పర్యాయపదాలు: సరఘ; క్షుద్ర; పతంగిక; మధు మక్షిక. 
• ఎంపికల్లో ఉన్న పదాలను మనం గమనించగా ‘గోధ; గోధిక; గౌధారము’ సరైన సమాధానం అవుతుంది అని మనం చూడవచ్చును.

అదనపు సమాచారం:

• పర్యాయపదాలు అంటే ఒక పదానికి సమానమైన లేదా దాదాపు ఒకే విధమైన అర్థాన్ని కలిగి ఉండే పదాలు. మరొకవిధంగా చెప్పాలంటే ఒకే అర్థాన్ని ఇచ్చే అనేక పదాలను పర్యాయపదాలు అంటారు.
• అర్థం ఒకటే, కానీ ఆ అర్థాన్నిచ్చే పదాలు మాత్రం అనేకం. ఇలాంటి వాటిని పర్యాయపదాలు అంటారు. పర్యాయపదాలను ఆంగ్లంలో ‘synonyms’ అని అంటారు.

---

38. ‘ఇచ్చోట’ అనే పదాన్ని విడదీసి సంధి పేరు తెలపండి.

A. ఇ + చోట – త్రికసంధి

B. ఈ + చోట – త్రికసంధి

C. ఈ + చ్చోట – త్రికసంధి

D. ఇ + చ్చోట – త్రికసంధి

Solution

సరైన సమాధానం: “ఈ + చోట – త్రికసంధి”

కీలక అంశాలు:

• త్రిక సంధి- ఆ, ఈ, ఏ అనే సర్వనామాలు త్రికం అనబడతాయి. త్రికం మీది అసంయుక్త హల్లుకు ద్వితం బహుళంగా వస్తుంది. ద్విరుక్తమైన హల్లు పరమైనపుడు, ఆచ్చికమైన దీర్ఘానికి హ్రస్వం వస్తుంది. ఉదా: ఈ + కాలము = ఇక్కాలము; ఏ + విధం = ఎవ్విధం
• ద్విరుక్తం: ద్విరుక్తము అనగా ద్విత్వాక్షరం
• ఆచ్చికం: అచ్చ తెలుగు పదం
• ఉదా: ఈ + చోట = ఇచ్చోట
• ‘ఆ, ఈ, ఏ’ అనునవి త్రికములు, ‘చో’ అనునది అసంయుక్త హల్లు.
• కనుక ద్విరుక్తంబు వచ్చి ‘ఈ + చ్చోట’ అయినది.
• ద్విరుక్తంబగు ‘చ్చో’ పరంబుగనప్పుడు ‘ఈ’ దీర్ఘం కాస్త హ్రస్వంబై ‘ఇ’ అవుతుంది – ఇచ్చోట అవుతుంది.
• పైన పేర్కొన్న పదాలను గమనించిన తర్వాత ‘ఇచ్చోట’ అనే పదాన్ని విడదీయగా  – “ఈ + చోట – త్రికసంధి” సరైన సమాధానంగా మనం చూడవచ్చును.

---

39. ‘ఘనకీర్తి’ పదం యొక్క విగ్రహవాక్యంను గుర్తించండి

A. ఘనమును, కీర్తియును

B. ఘనంగా కీర్తితో

C. ఘనముతో కూడిన కీర్తి

D. ఘనమైన కీర్తి

Solution

సరైన సమాధానం: “ఘనమైన కీర్తి”

కీలక అంశాలు:

• ‘ఘనకీర్తి’ అనే పదానికి విగ్రహవాక్యం “ఘనమైన కీర్తి” అనేది సరైన సమాధానం. ఇది ‘విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం’నకు చెందినది.
• విశేషణ పూర్వ పద కర్మధారయ సమాసం: విశేషణము పూర్వ పదముగాను, విశేష్యం ఉత్తర పదముగాను ఉన్న సమాసమును విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం అంటారు.

---

40. “పరుల కోసం పాటుపడని నరుని బ్రతుకు దేనికని” అని అన్నది ఎవరు

A. శ్రీశ్రీ

B. గురజాడ అప్పారావు

C. కాళోజి

D. సినారె 

Solution

సరైన సమాధానం: “సినారె”

కీలక అంశాలు:

• ఎంపికలలో ఉన్న ప్రముఖ వ్యక్తుల గురించి తెలుసుకుందాం.
• శ్రీరంగం శ్రీనివాసరావు: అభ్యుదయ ఉద్యమానికి మూలవిరాట్టు శ్రీశ్రీ.
  • ఈ శతాబ్దం నాది అని పలికిన శ్రీశ్రీ తొలి రచన ప్రభవ అనే పద్యకావ్యం. మహాప్రస్థానం ఈయన ప్రతిభకు దర్పణం. మరో ప్రస్థానం విప్లవ కావ్యం. సిరిసిరిమువ్వ అనే శతకం రాశారు. శ్రీశ్రీ స్వీయ చరిత్ర ‘అనంతం’.
  • ‘నేను సైతం ప్రపంచాగ్నికి, సమిధనొక్కటి ఆహుతిచ్చాను’ – శ్రీశ్రీ
  • కవిత్వానికి నిర్వచనం చెప్పమంటే,కవిత్వాన్ని కొలిచే తూనిక రాళ్లు లేవు అన్నా రు ఆనాడు చలం. కవి అంటే ఎవరు అని అడిగితె, కష్టజీవికి ఇరువైపులా ఉండే వాడే కవి అనే అర్ధాన్నిచ్చాడు అభ్యుదయ కవి శ్రీశ్రీ.
• గురజాడ అప్పారావు (1862 సెప్టెంబర్ 21 – 1915 నవంబర్ 30) ప్రముఖ తెలుగు రచయిత. అతను ప్రజలందరికీ అర్థమయ్యే వాడుక భాషలో రచనలు చేసారు. వీరి కన్యాశుల్కము నాటకానికి సాహితీ లోకంలో ఒక ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉంది.
  • అభ్యుదయ కవితా పితామహుడు అని బిరుదు పొందిన అప్పారావు, తెలుగు సాహిత్యంలో వాడుక భాష ఒరవడికి కృషి చేసిన వారిలో ముఖ్యుడు. అతనికి కవి శేఖర అనే బిరుదు కూడా ఉంది.
  • 1910లో రాసిన ‘దేశమును ప్రేమించుమన్నా’ అనే దేశభక్తి గీతం ఎంతో ప్రసిద్ధి పొందింది. ఈ గేయంలోనే ‘దేశమంటే మట్టికాదోయి, దేశమంటే మనుషులోయ్’ అని అన్నాడు గురజాడ.
  • భావ కవిత్వం ఒరవడిలో మాటల మబ్బులు, పుష్పలావికలు, మెరుపులు అనే ఖండ కావ్యాలు; సుభద్ర అనే అసంపూర్ణ కావ్యాన్ని రాశారు.
  • రుతుశతకం, నీలగిరి పాటలను రాశారు.
  • కన్యాశుల్కం, బిల్హణీయం, కొండుభట్టీయం అనే నాటకాలను రాశారు.
  • దిద్దుబాటు, మీ పేరేమిటి, మెటిల్డా, పెద్ద మసీదు, సంస్కర్త హృదయం అనే కథానికలు రాశారు.
  • ముత్యాల సరాలు అనే మాత్రా ఛందస్సుతో కొత్త పాతల మేలు కలయికతో ‘ముత్యాల సరాలు’ అనే కావ్యాన్ని రాశారు. ముత్యాల సరాలు సంపుటిలో దేశభక్తి, ముత్యాల సరాలు, కాసులు, లవణరాజు కల, పూర్ణమ్మ, కన్యక, మనిషి లాంటి గేయ ఖండికలు ఉన్నాయి.
• కాళోజీ: నిజాం నిరంకుశ పాలనపై కలం ఎక్కుపెట్టిన ప్రజాకవి, స్వాతంత్య్ర సమరయోధుడు, పద్మవిభూషణ్‌ కాళోజీ నారాయణరావు అసలు పేరు  రఘువీర్ నారాయణ్ లక్ష్మీకాంత్ శ్రీనివాసరాం రాజా కాళోజీ. ముద్దుగా ఈయనను కాళోజీ, కాళన్నా అని పిలుచుకునేవారు.
  • ఇతని జన్మదినాన్ని(సెప్టెంబరు 9, 1914) తెలంగాణ ప్రభుత్వం తెలంగాణ భాషా దినోత్సవంగా చేసి గౌరవించింది.
  • ‘అన్యాయాన్నెదిరిస్తే నా గొడవకు సంతృప్తి-అన్యాయం అంతరిస్తే నా గొడవకు ముక్తిప్రాప్తి. అన్యాయాన్నెదిరించిన వాడే నాకారాధ్యుడు’ అని సగర్వంగా ప్రకటించి ఉద్యమమే ఊపిరిగా జీవించిన ప్రజాకవి కాళోజీ నారాయణరావు.
  • ‘హింస తప్పు, రాజ్యహింస మరీ తప్పు’ అంటూ “సామాన్యుడే నా దేవుడు” అని ప్రకటించిన కాళోజీ ప్రకటించాడు.
  • ‘ఒక్క సిరాచుక్క లక్షల మెదళ్లకు కదలిక’ – కాళోజి
  • ‘పుటుక నీది చావు నీది.. బతుకంతా దేశానిది..’ అంటూ.. వందేళ్ల కిందట పుట్టి వెయ్యేళ్లకు సరిపడా మెదళ్లను కదలించిన ఈ శతాబ్దపు మేటి కవి మన కాళన్న.
  • భాష రెండు తీర్లు – ఒకటి  బడి పలుకుల భాష, రెండోది పలుకు బడుల భాష, పలుకు బడుల భాష గావాలె. అని అన్నాడు మన  కాళోజీ.
• సి.నా.రె. గా పేరొందిన సింగిరెడ్డి నారాయణ రెడ్డి తెలుగుకవి, సాహితీవేత్త. తెలుగు సాహిత్యానికి ఆయన చేసిన ఎనలేని సేవలకు గాను అతనికి 1988లో ‘విశ్వంభర’ కావ్యానికి ప్రతిష్ఠాత్మకమైన జ్ఞానపీఠ పురస్కారం లభించింది.
  • సినారె గేయకావ్యాలు – నాగార్జునసాగరం, కర్పూరవసంతరాయలు, జాతిరత్నం, విశ్వనాథనాయకుడు, రామప్ప, తరతరాలవెలుగు, జలపాతం, దివ్వెలమువ్వలు.
  • కవితాసంపుటులు – మధ్యతరగతి మందహాసం, రెక్కలు, మార్పు నా తీర్పు, ఇంటిపేరు చైతన్యం, కాలం అంచు మీద కవిత నా చిరునామా, మాటలు-మానవుడు దృక్పథం, కలంసాక్షిగా.
  • పరిశోధన గ్రంథం:ఆధునికాంధ్ర కవిత్వం సంప్రదాయాలు, ప్రయోగాలు.
  • ఇతర రచనలు- విశ్వంభర, భూమిక, మట్టిమనిషి, ఆకాశం, సమదర్శనం, తెలుగుగజళ్ళు.
  • ‘పరుల కోసం పాటుపడని నరుని బ్రతుకు దేనికని.. మూగనేలకు నీరందివ్వని వాగుపరుగు దేనికని’ అంటూ సినారే గజల్‌ను ఉదహరించారు.
• ఇచ్చిన ఎంపికలని గమనించగా ‘సినారె’ సరైన సమాధానం అవుతుంది. 

---

41. తమ కృషే తమకు అధికారాన్ని సంపాదించి పెడుతుందని గాంధీజీ వారితో అన్నారు – అనే వాక్యానికి సరైన ప్రత్యక్ష వాక్యం?

A. “మీ కృషే మీకు అధికారాన్ని సంపాదించి పెడుతుంది” అని గాంధీజీ వారితో అన్నారు

B. “మీ కృషే తమకు అధికారాన్ని సంపాదించి పెడుతుంది” అని గాంధీజీ వారితో అన్నారు

C. “తమ కృషే మీకు అధికారాన్ని సంపాదించి పెడుతుంది” అని గాంధీజీ వారితో అన్నారు

D. “వారి కృషే మీకు అధికారాన్ని సంపాదించి పెడుతుంది” అని గాంధీజీ వారితో అన్నారు

Solution

సరైన సమాధానం: “మీ కృషే మీకు అధికారాన్ని సంపాదించి పెడుతుంది” అని గాంధీజీ వారితో అన్నారు

కీలక అంశాలు:

• ప్రత్యక్ష కథనం: ఒక వ్యక్తి చెప్పిన మాటలను యథాతథంగా ఉన్నదున్నట్లు చెప్పటం ప్రత్యక్ష కథనం. నేను, మేము, నా, మా వంటి పదాలతో వాక్యాలు మొదలవుతాయి. చెప్పిన మాటలను ఉద్దరణ చిహ్నాలలో ఉంచుతారు.
  • ఉదా: “నా కన్నా గొప్ప రచయిత తెలుగులో మరొకరు లేరు ” అని సుబ్బారావు, వెంకట్రావుతో అన్నాడు.
• పరోక్ష కథనం : వేరేవాళ్లు చెప్పిన దాన్ని మన మాటల్లో చెబితే అది పరోక్ష కథనం.
  • ఉదా: తన కన్నా గొప్ప రచయిత తెలుగులో మరొకరు లేరని సుబ్బారావు వెంకట్రావుతో అన్నాడు.
• ఈ రెండూ అనుకరణాలే. అనుకరణంలో అంతా చెప్పి చివరికి “అని” అనేదాన్ని వాడతాం. దీనికి అనుకారకం అని పేరు.
• తమ కృషే తమకు అధికారాన్ని సంపాదించి పెడుతుందని గాంధీజీ వారితో అన్నారు – అనే పరోక్ష వాక్యానికి – మీ కృషే మీకు అధికారాన్ని సంపాదించి పెడుతుంది” అని గాంధీజీ వారితో అన్నారు – అనే ప్రత్యక్ష వాక్యం సరైన సమాధానం అవుతుంది. 

---

42. ‘ఎద్దు ఈనిందని ఒకడంటే, దూడను గాట కట్టెయ్యమని మరోడన్నాడంట’ అనేది ఒక….

A. జాతీయం

B. శబ్ధపల్లవం

C. సామెత

D. పొడుపు కథ

Solution

సరైన సమాధానం: “సామెత”

కీలక అంశాలు:

• ఎద్దు ఈనిందని ఒకడంటే, దూడను గాట కట్టెయ్యమని మరోడన్నాడంట: ఒకరు చెప్పే పచ్చి అబద్ధాన్ని మరొకరు గుడ్డిగా సమర్థిస్తున్నారనే అర్థంలో దీన్ని వాడుతారు. ఎద్దు ఈనడమనేది ఘోరమైన అబద్ధం, అసంబద్ధం.. చిన్నపిల్లలు కూడా నమ్మరు. అంతటి దారుణమైన అబద్ధం ఒకరు చెప్తే.. దాన్ని నిజమేనని భావించి గానీ, ఈ అబద్ధానికి గౌరవాన్ని ఆపాదించే ఉద్దేశంతో గానీ, ఇతరులచేత ఈ అబద్ధాన్ని నమ్మించే దురాలోచనతో గాని, దానికి మరింత మసాలా జోడించే సందర్భంలో ఈ సామెతను వాడతారు. సాధారణంగా అబద్ధాన్ని ఇతరులచేత నమ్మించే ప్రయత్నం జరిగిన సందర్భంలోనే వాడతారు.

అదనపు సమాచారం:

• కొన్ని జాతీయాలను సామెతగాను, సామెతలను జాతీయంగాను పొరబడు సందర్భాలున్నాయి. నిజానికి ఈ రెండు వేరువేరు.
• సామెతలోని అర్థం సంపూర్ణము. సామెతలకు ఉదాహరణ: గుడ్డొచ్చి పిల్లను వెక్కిరించిందట/ కాకిపిల్ల కాకికి ముద్దు/ తిన్నింటి వాసాలులె క్కపెట్టడము. ఇలా… ఇందులో అర్థం సంపూర్ణము.
• జాతీయములో అర్థం అసంపూర్ణం. సగం వాఖ్యమే వుంటుంది. జాతీయమునకు ఉదాహరణ: కడతేర్చాడు / కడుపుమంట/ అగ్గినిప్పు/ పంటపండింది / పక్కలో బల్లెం. పైగా వాటి నిజార్థాలు వేరుగా వుంటాయి. మరొక అర్థంలో వాటిని వాడతారు. ఉదాహరణకు…. పంటపండింది. అనగా అతని వరి పంట పండిందని అర్థం కాదు. అతనొక గొప్ప విజయము సాధించాడని అర్థము.

---

43. ‘చేతిలోనివాడు‘ అనే జాతీయానికి అర్ధం

A. సొంతమనిషి

B. దైన్యస్థితిని ప్రదర్శించటం

C. పరాయి మనిషి

D. పని మనిషి

Solution

సరైన సమాధానం: “సొంతమనిషి”

కీలక అంశాలు:

• సొంతమనిషి అనే అర్థంలో ఈ జాతీయం ప్రయోగంలో ఉంది. చేతిలో ఉన్నదేదైనా సొంతం అనే భావన ఉంటుంది. అందుకే చేతిలోని మనిషి అనంటే సొంతమనిషి, నమ్మకస్థుడు అనేలాంటి అర్థాలు ప్రచారంలొకొచ్చాయి.
• కావున ఇచ్చిన ఎంపికలలో ‘సొంతమనిషి’ సరైన సమాధానం అవుతుంది. 

---

44. ‘శౌరి’ అనగా అర్థం ఏమిటి

A. విధాత

B. శివుడు

C. బ్రహ్మ

D. విష్ణువు

Solution

సరైన సమాధానం: “విష్ణువు”

కీలక అంశాలు:

• శౌరి(నామవాచకము) – వ్యుత్పత్తి: శౌర్యము గలవాడు
• ‘శౌరి’ అర్థం : హిందువుల విశ్వాసం ప్రకారం దశావతారాలుగల దేవుడు – కృష్ణుడు, విష్ణువు
• ఎంపికల్లో ఉన్న పదాలను మనం గమనించగా ‘శౌరి’ అనే పదానికి అర్థం ‘విష్ణువు’ సరైన సమాధానం అవుతుంది అని మనం చూడవచ్చును. 

---

45. ‘పరిఢవింతు ప్రబంధ పరమేశ్వరునిరేవ సూక్తి వైచిత్రినొక్కొక్కమాటు’ అని అన్నది ఎవరు

A. కాళోజి

B. సినారె

C. శ్రీనాథుడు

D. శ్రీశ్రీ 

Solution

సరైన సమాధానం: “శ్రీనాథుడు”

కీలక అంశాలు:

• ఎంపికలలో ఉన్న ప్రముఖ వ్యక్తుల గురించి తెలుసుకుందాం.
• కాళోజీ: నిజాం నిరంకుశ పాలనపై కలం ఎక్కుపెట్టిన ప్రజాకవి, స్వాతంత్య్ర సమరయోధుడు, పద్మవిభూషణ్‌ కాళోజీ నారాయణరావు అసలు పేరు  రఘువీర్ నారాయణ్ లక్ష్మీకాంత్ శ్రీనివాసరాం రాజా కాళోజీ. ముద్దుగా ఈయనను కాళోజీ, కాళన్నా అని పిలుచుకునేవారు.
  • ఇతని జన్మదినాన్ని(సెప్టెంబరు 9, 1914) తెలంగాణ ప్రభుత్వం తెలంగాణ భాషా దినోత్సవంగా చేసి గౌరవించింది.
  • ‘అన్యాయాన్నెదిరిస్తే నా గొడవకు సంతృప్తి-అన్యాయం అంతరిస్తే నా గొడవకు ముక్తిప్రాప్తి. అన్యాయాన్నెదిరించిన వాడే నాకారాధ్యుడు’ అని సగర్వంగా ప్రకటించి ఉద్యమమే ఊపిరిగా జీవించిన ప్రజాకవి కాళోజీ నారాయణరావు.
  • ‘హింస తప్పు, రాజ్యహింస మరీ తప్పు’ అంటూ “సామాన్యుడే నా దేవుడు” అని ప్రకటించిన కాళోజీ ప్రకటించాడు.
  • ‘ఒక్క సిరాచుక్క లక్షల మెదళ్లకు కదలిక’ – కాళోజి
  • ‘పుటుక నీది చావు నీది.. బతుకంతా దేశానిది..’ అంటూ.. వందేళ్ల కిందట పుట్టి వెయ్యేళ్లకు సరిపడా మెదళ్లను కదలించిన ఈ శతాబ్దపు మేటి కవి మన కాళన్న.
  • భాష రెండు తీర్లు – ఒకటి  బడి పలుకుల భాష, రెండోది పలుకు బడుల భాష, పలుకు బడుల భాష గావాలె. అని అన్నాడు మన  కాళోజీ.
• సి.నా.రె. గా పేరొందిన సింగిరెడ్డి నారాయణ రెడ్డి తెలుగుకవి, సాహితీవేత్త. తెలుగు సాహిత్యానికి ఆయన చేసిన ఎనలేని సేవలకు గాను అతనికి 1988లో ‘విశ్వంభర’ కావ్యానికి ప్రతిష్ఠాత్మకమైన జ్ఞానపీఠ పురస్కారం లభించింది.
  • సినారె గేయకావ్యాలు – నాగార్జునసాగరం, కర్పూరవసంతరాయలు, జాతిరత్నం, విశ్వనాథనాయకుడు, రామప్ప, తరతరాలవెలుగు, జలపాతం, దివ్వెలమువ్వలు.
  • కవితాసంపుటులు – మధ్యతరగతి మందహాసం, రెక్కలు, మార్పు నా తీర్పు, ఇంటిపేరు చైతన్యం, కాలం అంచు మీద కవిత నా చిరునామా, మాటలు-మానవుడు దృక్పథం, కలంసాక్షిగా.
  • పరిశోధన గ్రంథం:ఆధునికాంధ్ర కవిత్వం సంప్రదాయాలు, ప్రయోగాలు.
  • ఇతర రచనలు- విశ్వంభర, భూమిక, మట్టిమనిషి, ఆకాశం, సమదర్శనం, తెలుగుగజళ్ళు.
  • ‘పరుల కోసం పాటుపడని నరుని బ్రతుకు దేనికని.. మూగనేలకు నీరందివ్వని వాగుపరుగు దేనికని’ అంటూ సినారే గజల్‌ను ఉదహరించారు.
• శ్రీనాథుడు 15 వ శతాబ్దికి చెందిన తెలుగు కవి. వీరు కొండవీటి ప్రభువు పెదకోమటి వేమారెడ్డి ఆస్థాన కవి.
  • విజయనగర ప్రౌఢదేవరాయల ఆస్థానంలో ‘గౌడడిండిమభట్టు’ను కవిత్వంలో ఓడించి కనకాభిషేకాన్ని పొందాడు. అలగే కవి సార్వభౌముడు అనే  బిరుదు కూడా పొందాడు.
  • శ్రీనాథుడు రచనలు: హర విలాసము, శాలివాహన సప్తశతి, శృంగార నైషధము, భీమఖండము, కాశీ ఖండము, శివరాత్రి మాహాత్యము, మరుత్తరాట్చరిత్ర, పండితారాధ్య చరిత్రము, పల్నాటి వీరచరిత్రము మొదలగునవి.
  • శ్రీనాథుడు సీసపద్య రచనలో అందెవేసిన చేయి. శ్రీనాథుడి కవిత్వంలో ఉభయవాక్ఫ్రౌఢి, ఉద్దండలీల, సూక్తివైచిత్రి, రసాభ్యుచిత బంధం అనే కవితా గుణాలుఉన్నాయి.
  • ‘పరిఢవింతు ప్రబంధ పరమేశ్వరునిరేవ సూక్తి వైచిత్రినొక్కొక్కమాటు’ అని అన్నది – శ్రీనాథుడు
  • ‘నా కవిత్వంబు నిజంబు కర్ణాట భాష’ అన్నకవి – శ్రీనాథుడు
• శ్రీరంగం శ్రీనివాసరావు: అభ్యుదయ ఉద్యమానికి మూలవిరాట్టు శ్రీశ్రీ.
  • ఈ శతాబ్దం నాది అని పలికిన శ్రీశ్రీ తొలి రచన ప్రభవ అనే పద్యకావ్యం. మహాప్రస్థానం ఈయన ప్రతిభకు దర్పణం. మరో ప్రస్థానం విప్లవ కావ్యం. సిరిసిరిమువ్వ అనే శతకం రాశారు. శ్రీశ్రీ స్వీయ చరిత్ర ‘అనంతం’.
  • ‘నేను సైతం ప్రపంచాగ్నికి, సమిధనొక్కటి ఆహుతిచ్చాను’ – శ్రీశ్రీ
  • కవిత్వానికి నిర్వచనం చెప్పమంటే,కవిత్వాన్ని కొలిచే తూనిక రాళ్లు లేవు అన్నా రు ఆనాడు చలం. కవి అంటే ఎవరు అని అడిగితె, కష్టజీవికి ఇరువైపులా ఉండే వాడే కవి అనే అర్ధాన్నిచ్చాడు అభ్యుదయ కవి శ్రీశ్రీ.
• ఇచ్చిన ఎంపికలని గమనించగా ‘శ్రీనాథుడు’ సరైన సమాధానం అవుతుంది. 

---

46. కింది గద్యమును చదివి ప్రశ్నకు జవాబు గుర్తించండి.

యామునాచార్యుడు చిన్నతనంలోనే శాస్త్రాలన్నీ కూలంకషంగా చదివి భాగవత్తత్వాన్ని తెలిసికొన్నాడు, శ్రీరామ మిశ్రుడనే భక్తుని వలన భాగవతోత్తముడై భగవంతుని జేరినవాడు. మాలదాసరి కూడా పరమ సాత్త్వికుడైన మహాభక్తుడే. వినయ సంపద కలవాడు. సత్యనిష్ఠుడు. తన గాన మహిమచే భాగవంతునికి ప్రీతిపాత్రుడైనవాడు. 

తన గాన మహిమచే భగవంతునికి ప్రీతిపాత్రుడైనవాడు?

A. యామునా చార్యుడు

B. శ్రీరామ మిశ్రుడు

C. భాగవతోత్తముడు

D. మాలదాసరి

Solution

సరైన సమాధానం : “మాలదాసరి“

కీలక అంశాలు:

• అపరిచితగద్యానికి పాటించాల్సినజాగ్రత్తలు:
  • ప్రశ్న రూపం ఏదైనప్పటికీ అపరిచిత గద్యాన్ని పరిశీలనాత్మకంగా రెండు సార్లు చదవాలి.
  • సరైన సమాధానాలతో పట్టికను పూరించడంలో సంక్షిప్తంగా జవాబులు రాయాలి..
  • సరైన వాక్యాలను గుర్తించేటప్పుడు చివరన ఉన్న క్రియాపదాలను జాగ్రత్తగా గమనించాలి.
  • ప్రశ్నలను తయారుచేసే క్రమంలో తగిన జవాబు వస్తోందో, లేదో మనసులో భావించుకుని తర్వాత రాయాలి.
  • ఖాళీలను పూరించడంలో అడిగిన మేరకు స్పష్టమైన సమాధానాన్ని సూటిగా ఇవ్వాలి.
• ఇచ్చిన గద్యాన్ని, ఎంపికల్లో ఉన్నపదాలను గమనించగా ‘తన గాన మహిమచే భగవంతునికి ప్రీతిపాత్రుడైనవాడు’ – ‘మాలదాసరి’ సరైన సమాధానం అవుతుంది అని మనం చూడవచ్చును.

---

47. కింది గద్యమును చదివి ప్రశ్నకు జవాబు గుర్తించండి.

యామునాచార్యుడు చిన్నతనంలోనే శాస్త్రాలన్నీ కూలంకషంగా చదివి భాగవత్తత్వాన్ని తెలిసికొన్నాడు, శ్రీరామ మిశ్రుడనే భక్తుని వలన భాగవతోత్తముడై భగవంతుని జేరినవాడు. మాలదాసరి కూడా పరమ సాత్త్వికుడైన మహాభక్తుడే. వినయ సంపద కలవాడు. సత్యనిష్ఠుడు. తన గాన మహిమచే భాగవంతునికి ప్రీతిపాత్రుడైనవాడు. 

యామునాచార్యుడు భాగవతోత్తముడు కావడానికి కారకుడు?

A. మాలదాసరి

B. పరమసాత్త్వికుడు

C. భాగవతోత్తముడు

D. శ్రీరామ మిశ్రుడు

Solution

సరైన సమాధానం : “శ్రీరామ మిశ్రుడు“

కీలక అంశాలు:

• అపరిచితగద్యానికి పాటించాల్సినజాగ్రత్తలు:
  • ప్రశ్న రూపం ఏదైనప్పటికీ అపరిచిత గద్యాన్ని పరిశీలనాత్మకంగా రెండు సార్లు చదవాలి.
  • అడిగిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాసేటప్పుడు వాక్యరూపంలో సమాధానాలు ఇవ్వాలి.
  • సరైన సమాధానాలతో పట్టికను పూరించడంలో సంక్షిప్తంగా జవాబులు రాయాలి..
  • సరైన వాక్యాలను గుర్తించేటప్పుడు చివరన ఉన్న క్రియాపదాలను జాగ్రత్తగా గమనించాలి.
  • ప్రశ్నలను తయారుచేసే క్రమంలో తగిన జవాబు వస్తోందో, లేదో మనసులో భావించుకుని తర్వాత రాయాలి.
  • ఖాళీలను పూరించడంలో అడిగిన మేరకు స్పష్టమైన సమాధానాన్ని సూటిగా ఇవ్వాలి.
• ఇచ్చిన గద్యాన్ని, ఎంపికల్లో ఉన్నపదాలను గమనించగా ‘యామునాచార్యుడు భాగవతోత్తముడు కావడానికి కారకుడు’ – ‘శ్రీరామ మిశ్రుడు’ సరైన సమాధానం అవుతుంది అని మనం చూడవచ్చును. 

---

48. ఉత్తునకు సంధి

A. వికల్పం

B. బహుళం

C. నిత్యం

D. సంశ్లేష

Solution

సరైన సమాధానం: “నిత్యం”

కీలక అంశాలు:

• ఉత్వ సంధి లేదా ఉకార సంధి-సూత్రం: ఉత్తునకు అచ్చు పరమగునపుడు సంధి నిత్యమగును. ఉత్తు అనగా హ్రస్వమైన ఉకారం. ఉదా: రాముడు + అతడు – (డ్ + ఉ + అ = డ) – రాముడతడు. ఇక్కడ రాముడు అనే పూర్వపదంలోని చివరి అక్షరం(డు)లోని చివరి అచ్చు ‘ఉ’ లోపించి, పరపదంలోని అచ్చు చేరుతుంది.
• ఎంపికల్లో ఉన్న పదాలను, వాటి అర్థాలను మనం గమనిద్దాం.

• వైకల్పికంగా జరగడం: సంధి జరిగిన రూపం, సంధి జరగని యడాగమ రూపం రెండూ వస్తాయి. ఇత్తునకు సంధి వైకల్పికం. ఉదా: ఏమి + అంటివి – ఏమంటివి, ఏమియంటివి.  
• అత్వ సంధి: అత్తునకు సంధి బహుళం. బహుళమంటే నిత్యం, నిషేధం, వైకల్పికం, అన్యవిధం అనే నాలుగు కార్యాలు ఉంటాయి. ఉదా: రామ + అయ్య = రామయ్య (నిత్యం); దూత + ఇతడు = దూతయితడు (యడాగమ రూపం – నిషేదం); మేన + అల్లుడు = మేనల్లుడు (సంధి జరిగిన రూపం),మేనయల్లుడు (సంధి జరుగని యడాగమ రూపం); తామర + ఆకు = తామరపాకు – పుగాగమం అన్య విధంగా వచ్చి చేరింది.
• నిత్యం: నిత్యం అంటే తప్పక సంధికార్యం జరుగుతుంది అని అర్థం. నిత్యంగా జరిగేవి. ఉదా:రామ + అయ్య = రామయ్య (నిత్యం)

• ఒక హల్లుకు రెండు ఒత్తులు చేరే అక్షరాలను సంశ్లేష అక్షరాలు అని అంటారు. ఉదా: స్వాతంత్ర్యము (త + ర + య = త్ర్య).
• కావున ఎంపికలలో ఉన్న పదాలని గమనించగా ‘ఉత్తునకు సంధి’ – ‘నిత్యం’ సరైన సమాధానం అవుతుంది. 

---

49. పదాల మధ్య అర్థసంబంధాన్ని ఏర్పరచడానికి ఉపయోగించే ప్రత్యయాలను ఇలా అంటారు.

A. సంధులు

B. పదబంధాలు

C. విభక్తులు

D. సమాసాలు

Solution

సరైన సమాధానం: “విభక్తులు”

కీలక అంశాలు:

• ఎంపికల్లో ఉన్న పదాలను,వాటి అర్థాలను మనం గమనిద్దాం.
• సంధి అంటే ‘కలయిక’. రెండు పదాలు కలవడాన్ని సంధి అనొచ్చు. అచ్చుల మధ్య కలయిక, హల్లుల మధ్య కలయిక సంధి అవుతుంది. సంధికి సూత్రం- ‘పూర్వ పర స్వరాలకు పరస్వరం ఏకాదేశమవడం’. ఉదా:రామ + ఆజ్ఞ = రామాజ్ఞ, – సవర్ణదీర్ఘ సంధి; సూర్య + ఉదయం = సూర్యోదయం- గుణ సంధి.
• భాషలో కొన్ని పదాలు కలిసి విశేష అర్ధానివ్వడం. జాతి వాడుకలో రూపుదిద్దుకున్న భాషా విశేషం. అర్ధాన్ని పరిశీలిస్తే ఒక అర్ధం జనుల వాడుకలో మరో అర్ధమున్న పదాలు నుడికారాలు. దీనికే ‘పలుకుబడి, జాతీయం, పదబంధాలు ’ అనే పేరు గలదు. ఉదా: ఆకాశానికెత్తటం – అతిగా పొగడటం: ఉదా: వాడిని పొగడ్తలతో ఆకాశానికి ఎత్తేశారు.
• పదాల మధ్య అర్థసంబంధాన్ని ఏర్పరచడానికి ఉపయోగించే వాటిని విభక్తులు అంటారు. ఈ విభక్తులు ఎనిమిది. అవి:

ప్రత్యయాలు	విభక్తి పేరు
డు, ము, వు, లు	ప్రథమా విభక్తి
నిన్, నున్, లన్, గూర్చి, గురించి	ద్వితీయా విభక్తి.
చేతన్, చేన్, తోడన్, తోన్	తృతీయా విభక్తి
కొఱకున్ (కొరకు), కై	చతుర్ధీ విభక్తి
వలనన్, కంటెన్, పట్టి	పంచమీ విభక్తి
కిన్, కున్, యొక్క, లోన్, లోపలన్	షష్ఠీ విభక్తి.
అందున్, నన్	సప్తమీ విభక్తి
ఓ, ఓరీ, ఓయీ, ఓసీ	సంబోధన ప్రథమా విభక్తి

• సమాసాలు: వేరు వేరు అర్ధములు కలిగిన పదములు కలిసి ఒక పదముగా అగుటను సమాసము అంటారు.సాధారణంగా సమాసమునందలి రెండు పదములు ఉండును.మొదటి పదమును పూర్వపదమని, రెండవ పదాన్ని ఉత్తర పదమని అంటారు. ఉదా – అన్న, తమ్ముడు = అన్నదమ్ములు – ద్వంద్వ సమాసము.
• ఎంపిలలో ఉన్న పదాలని గమనించగా ‘పదాల మధ్య అర్థసంబంధాన్ని ఏర్పరచడానికి ఉపయోగించే ప్రత్యయాలు’ – ‘విభక్తులు’ సరైన సమాధానం. 

---

50. “తోకలేని పిట్ట తొంభై ఆమడలు పోయింది” అనేది ఒక

A. సామెత

B. పొడుపు కథ

C. జాతీయం

D. శబ్దపల్లవం

Solution

సరైన సమాధానం: “పొడుపు కథ”

కీలక అంశాలు:

• సామెత – సామెతలు లేదా లోకోక్తులు (Proverbs) ప్రజల భాషలో మరల మరల వాడబడే వాక్యాలు. వీటిలో భాషా సౌందర్యం, అనుభవ సారం, నీతి సూచన, హాస్యం కలగలిపి ఉంటాయి. సామెతలు ఆ భాష మాట్లాడే ప్రజల సంస్కృతిని, సంప్రదాయాలను ప్రతిబింబిస్తాయి.  ఉదా: అందితే జుట్టు అందక పోతె కాళ్లు, మొక్కై వంగనిది మానై వంగునా?.

• పొడుపు కథలో చమత్కారం, నిగూఢ భావం యిమిడి ఉండటమే దీనికి కారణం. ఎలాగైనా ఇందులో రహస్యం తెలుసుకోవాలనె కుతూహలం ఒకవైపు, దీని గుట్టు విప్పి తన తెలివితేటలు నిరూపించుకోవాలనె తపన ఒకవైపు పొడుపు కథల వైపు మనిషి ఆకర్షించబడతాడు. ఆలోచనా శక్తిని పదును పెట్టే పొదుపు కథలంటే పిల్లలు ఎక్కువ యిష్టపడతారు. పిల్లలకు రకరకాల పొడుపు కథలు చేసి వారి మెదడును పదును పెట్టాలి. ఉదా: తోకలేని పిట్ట తొంభై ఆమడలు పోయింది – ఉత్తరం, చిటారు కొమ్మకు మిఠాయి పొట్లం – తేనెతట్ట 
• ‘జాతీయములు’ జాతి ప్రజల సంభాషణలో స్థిరపడిపోయిన కొన్ని నానుడులు. ఇవి అనగానే అర్ధమైపోయే మాటలు. మనిషి జీవితంలో కంటికి కనిపించేది, అనుభవంలోకి వచ్చేది, అనుభూతిని కలిగించేది ఇలా ప్రతి దాని నుంచి జాతీయాలు పుట్టుకొస్తూనే ఉంటాయి. ఆంగ్లభాషలో “జాతీయము” అన్న పదానికి idiom అనే పదాన్ని వాడుతారు. ఒక జాతీయంలో ఉన్న పదాల అర్ధాన్ని ఉన్నదున్నట్లు పరిశీలిస్తే వచ్చే అర్ధం వేరు, ఆ పదాల పొందికతోనే వచ్చే జాతీయానికి ఉండే అర్ధం వేరు. ఉదాహరణకు  “చేతికి ఎముక లేదు” అన్న జాతీయంలో ఉన్న పదాలకు నిఘంటుపరంగా ఉండే అర్ధం “ఎముక లేని చేయి. అనగా కేవలం కండరాలు మాత్రమే ఉండాలి” కాని ఈ జాతీయానికి అర్ధం “ధారాళంగా దానమిచ్చే మనిషి” అని అర్థం.
• శబ్దపల్లవం : రెండు వేరు వేరు అర్థాలున్న పదాలు కలిపినపుడు ఇంకో అర్థం వచ్చే కొత్త పదాన్ని శబ్దపల్లవం అంటారు. నామవాచకానికి క్రియచేరిన పదాలనే శబ్ద పల్లవాలంటారు. ఉదా : మేలుకొను
• ఎంపికలలో ఉన్న పదాలని గమనించగా ‘తోకలేని పిట్ట తొంభై ఆమడలు పోయింది’ అనేది ఒక – ‘పొడుపు కథ’ సరైన సమాధానం అవుతుంది.

---

51. ‘అక్కు’ అనే పదానికి ప్రకృతి

A. అంకం

B. హక్కు

C. అక్కజం

D. అర్కు

Solution

సరైన సమాధానం : “హక్కు“

కీలక అంశాలు:

• సంస్కృతి, ప్రాకృత శబ్దాలను ప్రాకృతిక/ప్రకృతి పదాలు అంటాము.
• సంస్కృత, ప్రాకృత పదాల నుండి పుట్టినవి తత్సమ/ తద్భవ పదాలు. ఈ తద్భవ పదాలనే వికృతి పదాలు అంటాం. అనగా ప్రకృతి నుండి వికారం పొందినది వికృతి అంటారు. ఇలా వికారం పొందినప్పుడు ఆ ప్రకృతి శబ్దం వర్ణాగమం, వర్ణలోపం, వర్ణ వ్యత్యయం, వర్ణాధిక్యం, రూప సామ్యం, వేరొక రూపం పొందడం వంటి గుణగణాలతో ఉంటుంది.
• ఎంపికలలో ఉన్న పదాలలో ‘అక్కు’ అనే వికృతి పదానికి ప్రకృతి పదం  ‘హక్కు’ సరైన సమాధానం అని మనం చూడవచ్చు. 

అదనపు సమాచారం:

• ‘హక్కు’ అనే ఏకవచనానికి బహువచనం – హక్కులు. ‘హక్కు(Right)’ అనగా అధికారం అని అర్థం వస్తుంది. ఉదా:  స్వాతంత్ర్యము నాజన్మహక్కు.

---

52. శ్రీశైలం అష్టాదశ శక్తి పీఠాలలో ఒకటి.

ఈ వాక్యంలో ‘శక్తి’ అనే పదానికి వికృతి

A. శత్తి

B. సత్తి

C. సుత్తి

D. సోకు

Solution

దీనికి సరైన సమాధానం సత్తి అవుతుంది. 

Key Points

•  ‘శక్తి’ అనే పదానికి వికృతి సత్తి అని చెప్పవచ్చు. 
• ఉదా:-గృహము-గీము 
• హృదయం-ఎద 
• ఉపాధ్యాయుడు-ఒజ్జ 
• సంతోషము-సంతసము
• సంధ్య -సందె మొదలైనవి. 

---

53. “అన్నం దేవుడన్నమాట. మరి నువ్వేమో రోజూ అన్నాన్ని వదిలేస్తూ, పారేస్తూ నిర్లక్ష్యం చేశావు” అని అన్నది

A. తండ్రి

B. ఉపాధ్యాయుడు

C. అమ్మ

D. రైతు

Solution

దీనికి సరైన సమాధానం అమ్మ అవుతుంది. 

Key Points

• పై వాక్యం అన్నం అనే పాఠ్యభాగం లోనిది.
•  అన్నం విలువతెలియని తన బిడ్డకు , తన తల్లి అన్నం పరబ్రహ్మ స్వరూపం అని అంటే ,అన్నం దేవుడు అని చెప్పిన సందర్భంలోనిది .
• “అన్నం దేవుడన్నమాట. మరి నువ్వేమో రోజూ అన్నాన్ని వదిలేస్తూ, పారేస్తూ నిర్లక్ష్యం చేశావు” అని అన్నది.

---

54. “అర్థమత్తులహంకృతులు, అంధమతులురాని” కొత్త జగం ఏర్పడాలని కోరుకున్న భావకవి

A. ఉషశ్రీ

B. గుర్రం జాషువా

C. దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి

D. ఆరుద్ర

Solution

దీనికి సరైన సమాధానం  దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి అవుతుంది. 

Key Points

•  పై వాక్యం దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి రచించిన కృష్ణ శాస్త్రి గేయసంపుటిలోని ఆకాశం నిండా స్వతంత్రపు జెండా అనే పాఠ్యభాగం లోనిది. 
• ఎత్తండీ ! ఎత్తరేం ?స్వతంత్రపు  జెండా !
  ఎత్తవోయ్ ! ఎత్తు, ఎత్తు ఆకాశంనిండా !
  కే లూపుచు, తల ఊపుచు గాలిదారు లంట
  మన జెండా, మనదే, వీరుల నెత్తురు పంట !
  కొత్తవేడి, కొత్తవాడి భరతావని నిండ
  ఎత్తవేం ? ఎత్తు, ఎత్తు, ఆకాశంనిండా !
  II ఎత్తండీ, ఎత్తరేం ? స్వతంత్రపు జెండా! ॥
  అర్థమత్తు లహంకృతులు, అంధమతులు రాని
  నిరుపేదలు, నిర్భాగ్యులు, నిరంకుశులు లేని
  కొత్త జగం, కొత్త యుగం భరతావని నిండ
  ఎత్తమంటే ! ఎత్తు, ఎత్తు ఆకాశంనిండా !
  II ఎత్తరేం ? ఎత్తండీ, స్వతంత్రపు జెండా! ॥
  కులం దాటి, మతం దాటి, కొద్ది గొప్ప దాటి
  సమభోగం, సమభాగ్యం సమసంస్కృతి నాటి
  కొత్త శాంతి, కొత్త కాంతి భరతావని నిండ
  ఎత్తండోయ్ ! ఎత్తు, ఎత్తు ఆకాశంనిండా !
  ఎత్తండీ, ఎత్తరేం ? స్వతంత్రపు జెండా! ॥

Additional Information

•  నేపథ్యం:
• కొన్ని వందలఏండ్లు విదేశీయుల పాలనలో బాధలు పడిన భారతదేశానికి 1947 సం||లో స్వాతంత్య్రం లభించింది. దేశంలో అందరూ స్వేచ్ఛావాయువులను పీల్చుకొన్నారు. ఆ ఆనంద క్షణాలలో కవులు, రచయితలు పుంఖానుపుంఖాలుగా గేయాలు, కథలు, కావ్యాలు రచించారు.
• దేవులపల్లి వేంకట కృష్ణశాస్త్రిగారు ఆ సందర్భంలో ఈ గేయం రచించారు. మన జెండా ఎందరో వీరులు తమనెత్తురు ధారపోసి సంపాదించిన స్వాతంత్య్రానికి గుర్తు అనీ అంతటా పేదరికం తొలగిపోవాలనీ మొండిపట్టుతో దౌర్జన్యంచేసి మాట నెగ్గించుకొనేవాళ్ళకు అధికారం రాగూడదనీ అందరికీ సమానావకాశాలుండే విధంగా కొత్త పాలన జరగాలనీ కవి ఆశించాడు.
• ప్రస్తుత పాఠ్యభాగం “కృష్ణశాస్త్రి గేయసంపుటి” లోనిది.

---

55. ఒక ఉపాధ్యాయుడు సందర్భానుసారంగా పదజాలం బోధించడానికి నాణేలు మరియు వార్తాపత్రికలను తీసుకువచ్చాడు. ఈ పదార్థాలను ఏమీ అంటారు-?

A. సహాయాలు

B. రీయలియ 

C. వంట వస్తువులు

D. నేపథ్య పదజాలం

Solution

భాషా అభ్యాసం అనేది ఒక విదేశీ భాషను మాట్లాడటం మరియు అర్థం చేసుకోవడం నేర్చుకునే ప్రక్రియ. ఇది భాష యొక్క ఆచరణాత్మక ఆదేశాలను పొందేందుకు పిల్లలకు సహాయపడుతుంది. ఇది భాషా అభ్యాసం యొక్క పునాది నైపుణ్యాలను బాగా అర్థం చేసుకోవడానికి ఉద్దేశపూర్వక మరియు చేతన ప్రయత్నం యొక్క ఫలితం.

• టీచింగ్ లెర్నింగ్ మెటీరియల్ (TLM), బోధనా సహాయాలు అని కూడా పిలుస్తారు, బోధన-అభ్యాస కార్యకలాపాలను ప్రారంభించే ముందు ఆమె/అతను రూపొందించిన అభ్యాస లక్ష్యాలను సాధించడంలో ఉపాధ్యాయిని సులభతరం చేస్తుంది. అభ్యాసకులు సులభంగా మరియు సామర్థ్యంతో భావనలను నేర్చుకోవడంలో సహాయపడటానికి ఉపాధ్యాయులు వీటిని ఉపయోగిస్తారు.

ప్రధానాంశాలు

• రియాలియా అనేది తరగతి గదిలో ఉపయోగించాల్సిన రోజువారీ జీవితానికి సంబంధించిన వస్తువులను సూచిస్తుంది. ఇందులో నాణేలు, మ్యాప్‌లు, టిక్కెట్లు, పండ్లు, వార్తాపత్రికలు మొదలైనవి ఉంటాయి.
• భాషా తరగతిలో వాస్తవికతను ఉపయోగించడం అంటే వాస్తవ వస్తువులను తీసుకురావడం మరియు ఉపయోగించడం బొమ్మలు, చిత్రాలు, నాణేలు, వార్తాపత్రికలు మరియు పెయింటింగ్‌లు మాట్లాడే కార్యాచరణకు అభ్యాసకులను కలవరపరుస్తాయి.
• అభ్యాసకులు నిజ జీవితంలో చూసే వస్తువులతో పదాలను అనుబంధించడంలో సహాయపడటం వలన కొత్త పదాల గురించి అభ్యాసకులకు అవగాహన కల్పించడం ద్వారా రియాలియా మాట్లాడే కార్యాచరణలో సహాయపడుతుంది.
• ఇది అర్థవంతమైన మరియు ఉత్పాదక మార్గంలో అభ్యాస ప్రక్రియను సులభతరం చేస్తుంది మరియు ఖచ్చితమైన మరియు వాస్తవిక బోధన-అభ్యాస సామగ్రిని ఉపయోగించడాన్ని నిర్ధారిస్తుంది.
• రియాలియా తరగతిని వాస్తవ ప్రపంచానికి తీసుకురావడం ద్వారా నేర్చుకోవడాన్ని మరింత ఆసక్తికరంగా చేస్తుంది మరియు తరగతి గది పరస్పర చర్యను ప్రోత్సహిస్తుంది మరియు వ్యక్తిగత వ్యత్యాసాలను అధిగమించడంలో సహాయపడుతుంది.

అందువల్ల, పైన పేర్కొన్న పదార్థాలను వాస్తవికత అని మనం నిర్ధారించగలము.

---

56. _____________ పద్ధతిలో, పిల్లలు పూర్తి సూచనల క్రమాన్ని వింటారు మరియు అనుసరిస్తారు (వారు ఉపాధ్యాయులు ఏమి చెబితే అదే చేస్తారు).

A. మొత్తం సాంస్కృతిక ప్రతిస్పందన

B. మొత్తం సామాజిక ప్రతిస్పందన

C. మొత్తం భౌతిక ప్రతిస్పందన

D. మొత్తం మానసిక ప్రతిస్పందన

Solution

అర్థవంతమైన అభ్యాస అనుభవాలలో విద్యార్థులను నిమగ్నం చేయడానికి ఒక ఉపాధ్యాయుడు భాషా తరగతి గదిలో వివిధ సూచనలను ఉపయోగిస్తాడు.

ప్రధానాంశాలు

• పిల్లలు మొత్తం సూచనల క్రమాన్ని విని మరియు అనుసరించినప్పుడు (ఉపాధ్యాయుడు వారికి చెప్పేది చేయడం) పూర్తి శారీరక ప్రతిస్పందన ఏర్పడుతుంది.
• ఇది మౌఖిక ఇన్‌పుట్‌కు ప్రతిస్పందించడానికి భౌతిక కదలికను ఉపయోగించడం ద్వారా భాష లేదా పదజాల భావనలను బోధించే పద్ధతి.
• ఈ ప్రక్రియ శిశువులు వారి మొదటి భాషను నేర్చుకునే విధానాన్ని అనుకరిస్తుంది మరియు ఇది విద్యార్థుల నిరోధాలను తగ్గిస్తుంది మరియు ఒత్తిడిని తగ్గిస్తుంది.

కాబట్టి, ఎంపిక 3 సరైన సమాధానం అని నిర్ధారించవచ్చు.

ముఖ్యాంశాలు

• టోటల్ ఫిజికల్ రెస్పాన్స్ TPRని అమెరికన్ సైకాలజిస్ట్ డాక్టర్ జేమ్స్ ఆషర్ అందించారు మరియు మానవులు తమ మొదటి భాషను ఎలా నేర్చుకుంటారు అనే అనుభవం ఆధారంగా రూపొందించబడింది.
• క్లుప్తంగా TPR యొక్క ఆలోచన ప్రసంగం మరియు చర్య మధ్య నాడీ సంబంధాన్ని సృష్టించడం.
• ఈ పద్ధతిలో, విద్యార్థులు తమ మెదడు యొక్క ఎడమ మరియు కుడి వైపులా చురుకుగా ఉపయోగిస్తారు మరియు విద్యార్థుల శ్రవణ నైపుణ్యాలను పదును పెడతారు.

---

57. విద్యార్థులు ఆలోచనలను కలవరపరచడం, నిర్వహించడం, డ్రాఫ్ట్ చేయడం, సవరించడం మరియు వారి పనిని సవరించడం వంటివి __________ని ప్రతిబింబించే ప్రక్రియ.

A. వ్రాత నైపుణ్యాలు

B. మాట్లాడే నైపుణ్యాలు

C. వినికిడి నైపుణ్యత

D. చదివే నైపుణ్యం

Solution

ప్రభావవంతమైన కమ్యూనికేషన్ మరియు ఇతరులతో సంభాషించడానికి భాషా నైపుణ్యాలను బోధించడం అవసరం. నాలుగు ప్రాథమిక భాషా నైపుణ్యాలు వినడం-మాట్లాడటం-చదవడం-రాయడం.

ప్రధానాంశాలు

• ప్రసంగ శబ్దాల గ్రాఫికల్ ప్రాతినిధ్యాన్ని సూచించే భాషా నైపుణ్యాలలో రాయడం ఒకటి. రచనకు భిన్నమైన విధానాలు ఉన్నాయి.
• ప్రక్రియ విధానంలో, అభ్యాసకులు మంచి వ్రాత-అప్‌ను అభివృద్ధి చేయడానికి దశల్లో ఉంటారు. ఇది ప్రత్యేకమైన/సృజనాత్మక రచనను రూపొందించడంలో ఉన్న దశలపై దృష్టి పెడుతుంది.
• ఇది ఆలోచనలను కలవరపెడుతుంది, నిర్వహించడం, ముసాయిదా చేయడం, సవరించడం మరియు తుది వచనంతో ముందుకు రావడానికి వాటిని సవరించడం .
• ఇది ఆలోచనలను నిర్మాణాత్మకంగా మరియు చదవగలిగే రూపంలో ప్రదర్శించడానికి చిహ్నాలను (వర్ణమాల అక్షరాలు, విరామ చిహ్నాలు మరియు ఖాళీలు) ఉపయోగించే ప్రక్రియ.

అందువల్ల, విద్యార్థులు ఆలోచనలను కలవరపెట్టడం, నిర్వహించడం, ముసాయిదా చేయడం, వారి పనిని సవరించడం మరియు సవరించడం వంటివి వ్రాత నైపుణ్యాలను ప్రతిబింబించే ప్రక్రియ అని నిర్ధారించవచ్చు.

---

58. సంకలిత అంచన దేనిని కోరుతుంది  ?

A. అభ్యాసకుల తప్పులను సరిదిద్దడాన్ని

B. అభ్యాసకుడి విజయాన్ని కొలవడాన్ని

C. అభ్యాసకుల పురోగతిని కొలవడాన్ని

D. అభిప్రాయాన్ని సేకరించడాన్ని

Solution

ఫలితాలు (విద్యార్థులు ఏమి నేర్చుకున్నారు), ప్రక్రియ (వారు నేర్చుకున్న విధానం) మరియు కార్యక్రమం లేదా కోర్సుకు ముందు, సమయంలో లేదా తర్వాత నేర్చుకునే విధానాన్ని నిర్ణయించడానికి మూల్యాంకనం చేయబడుతుంది .

• బోధన సమయంలో, విద్యార్థులు ఏమి నేర్చుకుంటున్నారో నిర్ణయించడానికి మూల్యాంకనం ఉపయోగించబడుతుంది, తద్వారా అవసరమైతే, ఉపాధ్యాయుడు వారి ఉపాధ్యాయుడిని సర్దుబాటు చేయవచ్చు.
• ఇది అభ్యాస ప్రక్రియలో మెరుగుదల కోసం ప్రాంతాలను గుర్తించడానికి ఉపయోగించే ప్రక్రియ-ఆధారిత విధానం .

ప్రధానాంశాలు

సంకలిత అంచనా

• ఈ రకమైన మూల్యాంకనం యొక్క ఉద్దేశ్యం విద్యార్థుల వర్గీకరణ మరియు ప్రమోషన్ .
• ఇది వారి విజయాలను కొలవడం ద్వారా వ్యక్తులను వర్గీకరించడానికి సహాయపడుతుంది.
• దీని ఫలితాలు విద్యార్థి సాధించిన విజయాలపై ధృవీకరణ మరియు తీర్పు ఇవ్వడానికి ఉపయోగించబడతాయి.
• ఇది బోధన-నేర్చుకునే ప్రక్రియ యొక్క మొత్తం ఫలితాలను అందిస్తుంది బదులుగా ఇది అభిప్రాయాన్ని అందించదు.
• దీని ఫలితాలు వర్గీకరణ ప్లేస్‌మెంట్ మరియు భవిష్యత్ విజయానికి అంచనా కోసం ఉపయోగించబడతాయి.
• అతను త్వరలో ఎంత బాగా చేయగలడు మరియు ఎంపిక చేసిన సంస్థ లేదా సంస్థకు అతను ఎలా ప్రయోజనం చేయగలాడు అనే ఆలోచనను పొందడానికి వ్యక్తిని నిర్ధారించడానికి ఇది సహాయపడుతుంది.
• ఇది భవిష్యత్తులో ఒక వ్యక్తి పనితీరును అంచనా వేయడానికి సహాయపడే కోర్సు కార్యాచరణ ముగింపుగా పరిగణించబడుతుంది.

అందువల్ల, సంకలిత మూల్యాంకనం అభ్యాసకుల విజయాన్ని కొలవడానికి ప్రయత్నిస్తుందని నిర్ధారించబడింది.

అదనపు సమాచారం

నిర్మాణాత్మక అంచనా

విద్యార్థుల బలం మరియు బలహీనతలను గుర్తించడం దీని ఉద్దేశ్యం.ఫలితాలు బోధనను మరింత మెరుగుపరచడానికి మరియు విద్యార్థుల మెరుగైన పురోగతికి ఉపయోగించబడతాయి.ఇది యూనిట్ పరీక్షలు, అసైన్‌మెంట్‌లు మొదలైనవాటిని ఉపయోగించి నిరంతర మూల్యాంకనాన్ని సూచిస్తుంది.ఇది బోధన సమయంలో జరుగుతుంది.అభ్యాసకుల పురోగతిని కొలవడానికి మరియు వారి తప్పులను సరిదిద్దడానికి అభిప్రాయాన్ని సేకరించడానికి ఇది జరుగుతుంది.

---

59. తరగతి IIకి చెందిన ఉపాధ్యాయుడు తన మాతృభాష మరియు ఆంగ్ల భాషా బోధన మధ్య వారధిని నిర్మించడానికి అభ్యాసకుడి జ్ఞానం మరియు భాషను ఉపయోగిస్తాడు. ఇక్కడ అభ్యాసకుల భాష ఆంగ్లాన్ని బోధించడంలో _____గా ఉపయోగించబడుతుంది.

A. అడ్డంకి

B. అనువాదం

C. వనరు

D. నమూనా

Solution

బహుభాషావాదం అంటే రెండు కంటే ఎక్కువ భాషలను ఉపయోగించగల సామర్థ్యం. బహుభాషావాదం అనేది పిల్లల గుర్తింపుకు సంబంధించినది మరియు భారతీయ భాషా ప్రకృతి దృశ్యం యొక్క విలక్షణమైన లక్షణాన్ని తప్పనిసరిగా తరగతి గది వ్యూహంగా మరియు సృజనాత్మక భాషా ఉపాధ్యాయుని లక్ష్యంగా ఉపయోగించాలి.

ప్రధానాంశాలు

• బహుభాషావాదాన్ని తరగతి గది వ్యూహంగా ఉపయోగించడం వల్ల వారి భాషా నేపథ్యంతో సంబంధం లేకుండా విద్యార్థులందరినీ చేర్చడం నిర్ధారిస్తుంది. ఇందులో, ఆంగ్ల బోధనలో అభ్యాసకుడి భాష ఒక వనరుగా ఉపయోగించబడుతుంది.
• తరగతి గది యొక్క ఈ బహుభాషా స్వభావాన్ని తప్పనిసరిగా వనరుగా ఉపయోగించాలి, తద్వారా ప్రతి పిల్లవాడు:
  • సురక్షితమైన మరియు అంగీకరించబడిన అనుభూతి.
  • వివిధ భాషా నైపుణ్యాలను నేర్చుకుంటారు.
  • నిజ జీవితంతో తరగతి గదిని కనెక్ట్ చేయండి.
  • వారి ఆలోచనలను అనేక విధాలుగా వ్యక్తపరచండి లు.

అందువల్ల, పైన పేర్కొన్న పరిస్థితిలో, ఆంగ్ల భాషను బోధించడంలో అభ్యాసకుల భాష ఒక వనరుగా ఉపయోగించబడుతుందని నిర్ధారించవచ్చు.

---

60. ప్రాథమిక స్థాయిలో ఇంగ్లీష్ బోధించే లక్ష్యం గురించి కింది వాటిలో ఏది తప్పు?

A. మాట్లాడేటప్పుడు సాధారణ ప్రకటనను అర్థం చేసుకోండి

B. ఆంగ్లంలో అనర్గళంగా మరియు ఖచ్చితంగా మాట్లాడే సామర్థ్యాన్ని పొందండి

C. పదాలు మరియు సాధారణ అర్థవంతమైన వాక్యాలను సరిగ్గా వ్రాయండి

D. అతని/ఆమె అనుభవాలకు సంబంధించిన సాధారణ ప్రశ్నలను అడగండి

Solution

ఆంగ్ల భాష సాధారణంగా మాట్లాడే భాషలలో ఒకటి మరియు తరచుగా ప్రపంచంలో అత్యంత ప్రభావవంతమైన భాషగా పరిగణించబడుతుంది. ఇది ప్రపంచ జ్ఞానాన్ని తెలియజేయడానికి విండోను తెరుస్తుంది.

• బోధనలో ఒక లక్ష్యాన్ని “విద్య ద్వారా మనం తీసుకురావడానికి ప్రయత్నించే వ్యక్తి ప్రవర్తనలో కావలసిన మార్పు”గా నిర్వచించవచ్చు. లక్ష్యాలు అనేది ఒక విషయం యొక్క ఆధారాన్ని రూపొందించడానికి సాధించాల్సిన సాధారణ లక్ష్యాలు లేదా లక్ష్యాలు.

ప్రధానాంశాలు

ప్రాథమిక స్థాయిలో ఆంగ్ల బోధన యొక్క లక్ష్యాలు:

• ఒక ప్రయోజనం కోసం భాషను ఉపయోగించగల సామర్థ్యం.
• మాట్లాడేటప్పుడు సాధారణ ప్రకటనలను అర్థం చేసుకోగల సామర్థ్యం.
• అతని/ఆమె అనుభవాలకు సంబంధించిన సాధారణ ప్రశ్నలను అడిగే సామర్థ్యం.
• అర్థం కోసం చదవగల సామర్థ్యం మరియు అవగాహనతో వినడం.
• పదాలు మరియు సాధారణ అర్ధవంతమైన వాక్యాలను సరిగ్గా వ్రాయగల సామర్థ్యం.
• లక్ష్య భాషలో ఇచ్చిన సూచనలను అనుసరించే సామర్థ్యం & చిన్న పద్యాలను పఠించగల సామర్థ్యం.
• పదాలు, నామవాచకాలు, చర్య పదాలు (క్రియ), పదాలు విశేషణాలు, లింకర్లు (సంయోగాలు) మొదలైన వాటిని వర్గీకరించే సామర్థ్యం.

సూచన

• ఆంగ్లంలో అనర్గళంగా మరియు కచ్చితంగా మాట్లాడగల సామర్థ్యం ప్రాథమిక ప్రాథమిక స్థాయిలో ఆంగ్ల బోధన యొక్క లక్ష్యం.

అందువలన, ఇది నిర్ధారించబడింది   ఇంగ్లీషులో స్పష్టంగా మరియు కచ్చితంగా మాట్లాడే సామర్థ్యాన్ని పొందడం అనేది ప్రాథమిక స్థాయిలో ఇంగ్లీషును బోధించే లక్ష్యానికి సంబంధించి తప్పు.

---

61. Select the INCORRECTLY spelt word.

A. Laproscopy

B. Generate

C. Intermittent

D. Guise

Solution

The correct answer is option ), i.e., “Laproscopy.”

Key Points  

• The correct spelling is ‘.’
• ‘Laparoscopy‘ means ‘a medical procedure that involves making a small incision in the abdomen and inserting a laparoscope to examine or perform surgery on the organs inside the abdomen.’ (एक चिकित्सा प्रक्रिया जिसमें पेट में एक छोटा चीरा लगाना और पेट के अंदर के अंगों की जांच या सर्जरी करने के लिए लेप्रोस्कोप डालना)
• Example:
  • He was put on a feeding tube, and an exploratory laparoscopy showed potential signs of an infection.
• Therefore, ‘Laproscopy‘ is incorrectly spelt among the given options.
• Hence, option 1 is the correct answer.​​

Additional Information

• Let’s know the meaning of the other options:WordMeaningGenerateTo produce, create, or bring into existence. (उत्पन्न करना)IntermittentStopping or ceasing for a time; alternately ceasing and beginning again. (रुक-रुक कर, अनिरंतर)Guise An external appearance or form assumed or imposed on someone or something, especially to conceal its true nature. (भेष)

---

62. Select the most appropriate meaning of the underlined idiom in the given sentence.

After the government interventions, the enrolment and retention of female students have increased by leaps and bounds.

A. Systematically

B. Swiftly

C. Intermittently

D. Gradually

Solution

The correct answer is ‘Swiftly’.

Key Points

• The most appropriate meaning of the given idiom ‘By leaps and bounds’ is ‘Swiftly‘.
• By leaps and bounds: making rapid progress or growing quickly, in a sudden and remarkable way. (तेजी से आगे बढ़ते हुए)
  • Example: Since the new CEO joined the company, their profits have increased by leaps and bounds.
     

Correct Answer: Swiftly.

Additional Information

• Let’s see the origin of this idiom:
  • The origin of this idiom is unclear, but it’s believed to have come from the sport of the long jump, where athletes make a running start and jump as far as they can in a single leap.
  • The term was first used in the 16th century to describe this physical activity and later came to be used metaphorically to describe any kind of rapid progress. 

---

63. Select the most appropriate one-word substitution for the given group of words.

A person who attacks or criticizes cherished beliefs or institutions.

A. Iconoclast

B. Impregnable

C. Immoral

D. Insolvent

Solution

The correct answer is ‘Option 1’ i.e ‘Iconoclast.’ 

Key Points 

• An “Iconoclast” is a person who attacks cherished beliefs or institutions.(वह व्यक्ति जो पारंपरिक धारणाओं या प्रथाओं का विरोध करता है )

Therefore, the correct answer is: ‘Iconoclast’.

Additional Information

• Impregnable: Impossible to capture, break into, or overcome; unable to be conquered or defeated. (दुर्गम)
• Immoral: Contrary to accepted moral principles or standards; unethical; morally wrong. (अनैतिक)
• Insolvent: Unable to pay debts or meet financial obligations; bankrupt. (दिवालिया)

---

64. Select the most appropriate synonym of the given word.

Disaster

A. Tragedy

B. Help

C. Blessing

D. Joy

Solution

The correct answer is ‘Tragedy’.

Key Points 

• Disaster is a noun which means a sudden accident or a natural catastrophe that causes great damage or loss of life.
• The meaning of the given options are as follows –
  • Tragedy – an event causing great suffering, destruction, and distress, such as a serious accident, crime, or natural catastrophe.
  • Help – make it easier or possible for (someone) to do something by offering one’s services or resources.
  • Blessing – God’s favour and protection.
  • Joy – a feeling of great pleasure and happiness.
• From the above meanings it is evident that tragedy is the correct synonym for the word disaster.
• Hence, option 1 is the correct answer. 

---

65. Select the most appropriate ANTONYM of the given word.

Adipose

A. Glutinous

B. Fat

C. Tissue

D. Stringy

Solution

The correct answer is ‘Stringy’.

Key Points

•  The correct meaning of Adipose is (especially for body tissue) used for the storage of fat.
• The meaning of Stringy is  tall, wiry, and thin.
• The above two words are exactly opposite to each other.
• Hence the correct Antonym for the word  ‘Adipose’is ‘Stringy’. 

Additional InformationThe meaning of other given words:

• Glutinous: Glue in texture; sticky.
• Fat: Having a large amount of excess flesh.
• Tissue: Distinct types of material of which animals or plants are made, consisting of specialized cells and their products.

---

66. Select the option that expresses the given sentence in indirect speech.

The young man said to his father, “Pardon me, sir.”

A. The young man begged of his father to pardon him.

B. The young man requested to his father pardon me, sir.

C. The young man begged of his father to pardon me.

D. The young man told his father pardon me.

Solution

The correct answer is ‘The young man begged of his father to pardon him.’

Key Points

• The given sentence is in Direct Speech. As per the question we have to change it into Indirect Speech. 
• The process of transformation is as follows:
  • The given sentence is an example of an imperative sentence.
  • Let’s look at the rules of transformation:
  • While changing the narration of an imperative sentence, we need to follow the given steps:
    • The notion of the given sentence is ‘begging‘.
    • The conjunction ‘to‘ should be used in place of a comma (,) and inverted commas (“ ”).
    • ‘said to‘ will be changed into ‘begged‘.
    • ‘to‘ is followed by ‘V1‘.
    • ‘me‘ will be changed into ‘him‘ because the first-person pronouns are changed according to the subject of the reporting verb.
    • Example:
      • The queen said to his servant, “Cook me some delicious food today.” (Direct Speech)
      • The queen ordered his servant to cook her some delicious food that day. (Indirect Speech)
         

Correct Sentence: The young man begged of his father to pardon him.

---

67. Select the correct direct form of the given sentence.

Rohan asked me if Rohit still cried.

A. Rohan said to me, “Did Rohit still cry?”

B. Rohan says to me, “Does Rohit still cry?”

C. Rohan said to me, “Does Rohit still cry?”

D. Rohan said to me, “Has Rohit still cried?”

Solution

The correct answer is ‘Rohan said to me, “Does Rohit still cry?”’

Key Points

• The given sentence is in Indirect Speech. As per the question we have to change it to Direct Speech. 
• The process of transformation is as follows:
  • Here, ‘asked’ will be changed into ‘said to’. 
  • Commas and inverted commas will be added. 
  • The conjunction ‘if‘ will be removed.
  • Simple past tense (cried) will change into simple present tense (cry).
  • Both do and does are used for the present tense. The form ‘does‘ is only used with third person singular subjects.
  • In the given sentence, ‘does‘ will be used as the sentence is talking about a third person. 
• Therefore, as per the points mentioned above, we find that the correct answer is Option 3.

Correct Direct Form: Rohan said to me, “Does Rohit still cry?”

---

68. Select the INCORRECTLY spelt word.

A. Perfidy

B. Misanthrope

C. Relentless

D. Ingenuos

Solution

The incorrectly spelt word is ‘Ingenuos‘.

Key Points

• Among the given Options the incorrectly spelt word is ‘Ingenuos‘.
• Its correct spelling is ‘Ingenuous‘.
• It means ‘honest, innocent, and willing to trust people in a way that sometimes seems foolish’. (निष्‍कपट और सरल)
  • Example: It is ingenuous to suppose that money did not play a part in his decision.
     

Correct Answer: Ingenuos.

Additional Information

• Let’s look at the meaning of other words:
  • Perfidy: the state of being deceitful and untrustworthy. (धोखेबाज और अविश्वसनीय होने की स्थिति)
  • Misanthrope: a person who hates or avoids other people. (मनुष्य से घृणा करनेवाला; मानवद्वेषी)
  • Relentless: not stopping or changing. (लगातार, अनवरत, निरंतर)

---

69. Select the most appropriate meaning of the given idiom.

Keep body and soul together

A. Live happily

B. Live as long as possible 

C. Be mentally and physically fit

D. Stay alive during hard times

Solution

The correct answer is – 4) Stay alive during hard times.

Key Points

• The idiom “keep body and soul together” means to survive or sustain oneself, especially during difficult or challenging times.
• It implies the struggle to meet basic needs such as food, shelter, and clothing.
• So, the option that best describes the meaning of this idiom is to “stay alive during hard times.”

---

70. Select the most appropriate option that can substitute the underlined words in the given sentence.

He is an excessively enthusiastic and strict follower of Judaism.

A. a janissary

B. a Zionist

C. a zealot

D. a healer

Solution

The correct answer is “a zealot”.

Key Points:

• Let’s look at the meaning of the given words:
  • janissary: a devoted follower or supporter.(एक समर्पित अनुयायी या समर्थक)
  • zionist: a supporter of Zionism; a person who believes in the development and protection of a Jewish nation in what is now Israel.(एक व्यक्ति जो एक यहूदी राष्ट्र के विकास और सुरक्षा में विश्वास करता है)
  • zealot:  a person who has very strong opinions about something, and tries to make other people have them too(कट्टरपंथी, अति उत्साही, समर्थक)
  • healer:  a person who seeks to cure diseases or heal injuries by means other than conventional medical treatment.(घाव भरने वाला)
• As per the meaning of the given words, “a zealot​” can be the substitute for the underlined words in the given sentence.

​Hence, the correct answer is option 3.

---

71. Select the most appropriate synonym of the given word.

RECEIVE

A. drop

B. get

C. lose

D. pass

Solution

The correct answer is get.

Key Points

• Let’s look at the meanings of the given word and marked option:
  • receive- be given, presented with, or paid (something)
  • get- come to have or hold (something)
• ​​​Let’s look at the meanings of the other given options:
  • drop- let or make (something) fall vertically
  • lose- be deprived of or cease to have or retain (something)
  • pass- move or cause to move in a specified direction
• Hence from the given meanings, we find that receive and get are synonyms.

---

72. Select the most appropriate ANTONYM of the word in bold in the following sentence.

Her candid remarks impressed the Board of members.

A. blunt

B. sincere

C. deceitful

D. unconventional

Solution

The correct answer is ‘Deceitful’.

Key Points

• Let us understand the meaning of the marked option:
  • Candid –  saying exactly what you think, genuine, etc.
  • Deceitful – dishonest; trying to make somebody believe something that is not true.
    • Example – I don’t know how candid you can be with John.

After seeing the above explanation we can say that opposite of ‘Candid’ is ‘Deceitful’.

Additional Information

• Let us understand the meaning of the other given options:
  • Blunt – used about a knife, pencil, etc. without a sharp edge or point.
  • Sincere – believing what you say(used about a person); not pretending.
  • Unconventional – not based on or conforming to what is generally done or believed.

---

73. In the following question, a sentence is given in Direct/Indirect speech. Out of the four alternatives choose the one which best expresses the sentence in Indirect/Direct Speech

Sita said, “I have not seen my grandmother for a very long time.”

A. Sita said that she did not see her grandmother for a very long time.

B. Sita said that she did not seen her grandmother for a very long time.

C. Sita said that she had not seen her grandmother for a very long time.

D. Sita said that she has not seen her grandmother for a very long time

Solution

The correct answer is option 3.

KEY POINTS

• While changing the narration of a declarative sentence, follow these steps-
  • ​Omit all the inverted commas and exclamation marks.
  • If the verb is in the present tense, change it to the past tense.
  • If the verb is in the past tense, change it to the past perfect tense.
  • If the verb is in the future tense, change it to the present conditional tense.
• In the given sentence, the verb is in the present perfect tense, so it will change to past perfect tense.

So, the correct answer is option 3.

---

74. Select the most appropriate direct form of the given sentence.

The captain told the crew that the ship had to reach London that night.

A. The captain said to the crew, “The ship had to reach London that night.”

B. The captain said to the crew, “The ship has to reach London tonight.”

C. The captain said to the crew, “The ship had reached London tonight.”

D. The captain said to the crew, “The ship will have to reach London that night.”

Solution

The correct answer is The captain said to the crew, “The ship has to reach London tonight.”

Key Points

• The given sentence is in Indirect Speech. As per the question we have to change it into Direct Speech. 
• The process of transformation is as follows:
  • ‘told’ will be changed into ‘said to’ because in the given sentence reporting Verb has an ‘object’.
  • Comma and inverted commas will be added. 
  • ‘had‘ will be changed into ‘has‘.
  • ‘that night’ will be changed into ‘tonight’.
     

Correct Sentence: The captain said to the crew, “The ship has to reach London tonight.”

Hinglish

• दिया गया वाक्य Indirect Speech में है। प्रश्न के अनुसार हमें इसे Direct Speech में बदलना होगा।
• परिवर्तन की प्रक्रिया इस प्रकार है:
  • ‘Told‘ को ‘said to’ में बदल दिया जाएगा क्योंकि दिए गए वाक्य में reporting verb में ‘object‘ है।
  • Comma और inverted comma जोड़े जाएंगे।
  • ‘had’ को ‘has‘ में बदल दिया जाएगा।
  • ‘that night’ को ‘tonight’ में बदल दिया जाएगा।

---

75. Fill in the blank with the most appropriate preposition from the options given.

________ English, Anisha knows Hindi and Kannada.

A. Besides

B. From

C. Since

D. During

Solution

The correct answer is ‘Besides’.

Key Points

• A preposition is a word or group of words used before a noun, pronoun, or noun phrase to show direction, time, place, location, or spatial relationships, or to introduce an object. Some examples of prepositions are words like “in,” “at,” “on,” “of,” and “to.”
• Besides can be used as a preposition meaning “except” or “in addition to”.
  • Example- Besides the Adams, everyone else is invited.
• So this is the most appropriate option to fill in the blank.

Additional Information

• We use from to refer to the place where someone or something starts or originates.
  • Example- Bernie comes from Manchester.
• The preposition since is used to indicate a starting point, after which the action continues.
  • Example- I haven’t seen them since 2012.
• We use during to say when something happens if it happens in or over a period of time.
  • Example- They went to Florida during the winter.

---

76.Find the part of the given sentence that has an error in it. If there is no error, choose ‘No error’.

Neither Mr. Smith or (A) / Mrs. Jones came (B) / to the meeting (C) / No error (D)

A. (A)

B. (B)

C. (C)

D. (D)

Solution

The correct answer is- ‘(A).’

Key Points 

• The error lies in Part (A) of the sentence.
• “Neither” is used in the same sentence as “nor” to show something is not true or doesn’t happen out of two or more people, actions, things, ideas, or qualities.
  • Example: Neither my mother nor my father is coming.
• Therefore, the use of ‘or’ should be replaced by ‘nor’ to make it grammatically correct.
• Hence, the correct answer is ‘(A).’
• Correct sentence: Neither Mr. Smith nor Mrs. Jones came to the meeting.

Additional Information 
 
 

• A pronoun is a word that is used instead of a noun or noun phrase.
• Pronouns refer to either a noun that has already been mentioned or to a noun that does not need to be named specifically.
• The main possessive pronouns are mine, yours, his, hers, its, ours, and theirs.

Hinglish  

• त्रुटि वाक्य के Part (A) में है।
• “Neither” का प्रयोग उसी वाक्य में किया जाता है जैसे nor यह दिखाने के लिए कि कुछ सच नहीं है या दो या दो से अधिक लोगों, कार्यों, चीजों, विचारों या गुणों से नहीं होता है।
  • Example: Neither my mother nor my father is coming.
• इसलिए वाक्य में  ‘or’ के प्रयोग को ‘nor‘ से बदल देना चाहिए ताकि वह व्याकरण की दृष्टि से सही हो।​

---

77. In the following questions, out of four alternatives, select the alternative, which will improve, the underlined part of the sentence. In case no improvement is need to select ‘No improvement’.

The former Minister acquitted myself of all charges. 

A.  my of

B. himself of

C. him from

D. no improvement

Solution

Correct option 2) i.e himself of.

Key Points

• When the subject of the verb is the receiver of the action, the action is said to be reflected and we use reflexive pronoun with the subject. here ‘ acquitted’ is the action.
• The action is reflected on the subject of the verb ‘minister’.
• The action is reflected upon the same person. So we use the reflexive pronoun ‘himself’  with ‘minister’

Important Points

•  On adding -self to your, my, him, her, it and -selves to them, your, our we get compound personal pronoun. 
  Example: ‘Myself’, ‘yourself’, ‘himself’ 
• When the action done by the subject turn is reflected back upon the subject, it is known as ‘ Reflexive pronoun ‘. 
  Example: Ankita hurts herself every day.            

​Correct answer: The former Minister acquitted himself of all charges.

---

78. Directions: Select the most appropriate word to fill in the blank.

Even though we found ourselves in a ______ situation during our climb, we decided not to give up the expedition.

A. precarious

B. pleasant

C. permissive

D.plausible

Solution

The correct answer is ‘precarious‘.

Key Points

• The given sentence is talking about some kind of condition during the climb.
• The use of the phrase ‘give up‘ in the sentence indicates to cease making an effort; admit defeat.
• Therefore, the most appropriate word to be filled in the blank is ‘precarious’.
• ‘Precarious‘ means not securely held or in position; dangerously likely to fall or collapse.
  • Example: Her health remained precarious, despite the treatment.
     

Hence, the correct answer is option 1.

Complete Sentence: Even though we found ourselves in a precarious situation during our climb, we decided not to give up the expedition.

Additional Information

• Let us explore the other options:
  • ‘Pleasant‘ means giving a sense of happy satisfaction or enjoyment.
  • ‘Permissive‘ means allowing or characterized by great or excessive freedom of behaviour.
  • ‘Plausible‘ means (of an argument or statement) seeming reasonable or probable.

---

79. Select the most appropriate word to fill in the blank.

The politician was responsible for ______ violence in the university.

A. inciting

B. winning

C. losing

D. preparing

Solution

The correct answer is inciting.

Key Points

• Let’s look at the meanings of the given options:
  • inciting- encourage or stir up (violent or unlawful behaviour)
  • winning- gaining, resulting in, or relating to victory in a contest or competition
  • losing- suffering, resulting in, or relating to defeat in a game or contest
  • preparing- make (something) ready for use or consideration
• As per the context of the sentence, the violence in the university was fuelled by the politician.
• Hence, from the given meanings, we find that the 1st option i.e. inciting is the correct choice.
   

​Correct Sentence: The politician was responsible for inciting violence in the university.

---

80. Read the passage carefully and answer the questions that follow:

There once lived a rich businessman who had a lazy and fun loving son. The businessman wanted his son to be hard-working and responsible. He wanted him to realise the value of labour. One day he summoned his son and said: ‘Today, I want you to go out and earn something, failing which you won’t have your meal tonight.”The boy was casual and not used to any kind of work. This demand by his father scared him and he went crying straight to his mother. Her heart melted at the sight of tears in her son’s eyes. She grew restless. In a bid to help him she gave him a gold coin. In the evening when the father asked his son what he had earned, the son promptly presented him the gold coin. The father then asked him to throw it into the well. The son did as he was told.

The father was a man of wisdom and experience and guessed that the source of the gold coin was the boy’s mother. The next day, he sent his wife to her parent’s town and asked his son to go and earn something with the threat of being denied the night’s meal if he failed. This time he went crying to his sister who sympathized with him and gave him a rupee coin out of her own savings. When his father asked him what he had earned the boy tossed the rupee coin at him. The father again asked him to throw it into the well. The son did it quite readily. Again the father’s wisdom told him that the rupee coin was not earned by his son. He then sent his daughter to her in-laws’ house He again asked his son to go out and earn with the threat that he shall not have anything for dinner that night. This time since there was no one to help him out; the son was forced to go to the market in search of work. One of the shopkeepers there told him that he would pay him two rupees if he carried his trunk to his house. The rich man’s son could not refuse and was drenched in sweat by the time he finished the job. His feet were trembling and his neck and back were aching. There were rashes on his back. When he returned home, he produced the two rupee note before his father. As usual, the father asked him to throw it into the well. The horrified son almost cried out. He could not imagine throwing his hard-earned money away. He said amid sobbing: “Father! My entire body is aching. My back has rashes and you are asking me to throw the money into the well.”

At this, the businessman smiled. He told him that one feels pain only when the fruits of hard labour are wasted. On the earlier occasions, he was helped by his mother and sister and therefore felt no pain in throwing the coins into the well. The son had now realised the value of hard work. He vowed never to be lazy and safe keep the father’s wealth. The father handed over the keys of his shop to the son and promised to guide him through the rest of his life.

Question:

What is a suitable title for the passage?

A. A rich businessman

B. The rich family and the son

C. The power of money

D. The hard earned money and its value

Solution

The correct answer is The hard earned money and its value

Key Points

• Let’s refer to the following lines of the passage:
  • “There once lived a rich businessman who had a lazy and fun-loving son. The businessman wanted his son to be hard-working and responsible.“
  • “The son had now realised the value of hard work. He vowed never to be lazy and safe keep the father’s wealth.“
• From the above lines of the passage, it is clear that the passage is about the value of hard-earned money.
• Hence it can be inferred that the most appropriate title for the passage is The hard-earned money and its value.
   

Therefore, the correct answer is option 4).

Additional Information

• Comprehension questions can be answered quickly by:
  • Reading the passage carefully.
  • Identifying the purpose of the passage.
  • Going through the questions correctly and comprehending the correct meaning.

---

81. Read the passage carefully and answer the questions that follow:

There once lived a rich businessman who had a lazy and fun loving son. The businessman wanted his son to be hard-working and responsible. He wanted him to realise the value of labour. One day he summoned his son and said: ‘Today, I want you to go out and earn something, failing which you won’t have your meal tonight.”The boy was casual and not used to any kind of work. This demand by his father scared him and he went crying straight to his mother. Her heart melted at the sight of tears in her son’s eyes. She grew restless. In a bid to help him she gave him a gold coin. In the evening when the father asked his son what he had earned, the son promptly presented him the gold coin. The father then asked him to throw it into the well. The son did as he was told.

The father was a man of wisdom and experience and guessed that the source of the gold coin was the boy’s mother. The next day, he sent his wife to her parent’s town and asked his son to go and earn something with the threat of being denied the night’s meal if he failed. This time he went crying to his sister who sympathized with him and gave him a rupee coin out of her own savings. When his father asked him what he had earned the boy tossed the rupee coin at him. The father again asked him to throw it into the well. The son did it quite readily. Again the father’s wisdom told him that the rupee coin was not earned by his son. He then sent his daughter to her in-laws’ house He again asked his son to go out and earn with the threat that he shall not have anything for dinner that night. This time since there was no one to help him out; the son was forced to go to the market in search of work. One of the shopkeepers there told him that he would pay him two rupees if he carried his trunk to his house. The rich man’s son could not refuse and was drenched in sweat by the time he finished the job. His feet were trembling and his neck and back were aching. There were rashes on his back. When he returned home, he produced the two rupee note before his father. As usual, the father asked him to throw it into the well. The horrified son almost cried out. He could not imagine throwing his hard-earned money away. He said amid sobbing: “Father! My entire body is aching. My back has rashes and you are asking me to throw the money into the well.”

At this, the businessman smiled. He told him that one feels pain only when the fruits of hard labour are wasted. On the earlier occasions, he was helped by his mother and sister and therefore felt no pain in throwing the coins into the well. The son had now realised the value of hard work. He vowed never to be lazy and safe keep the father’s wealth. The father handed over the keys of his shop to the son and promised to guide him through the rest of his life.

Question:

What is the synonym of the word vowed?

A. breached

B. pledged

C. broke

D. realised

Solution

The correct answer is pledged 

Key Points

• Vow generally means ‘to promise solemnly, swear (प्रतिज्ञा करना, क़सम खाना)‘
  • Ex: We vowed never to discuss the subject again.
  • Synonyms: pledged, promised, affirmed, assured, etc.
  • Antonyms: broke, breached etc.
• The marked word pledge means ‘a binding promise or agreement to do or forbear (कुछ करने के लिए औपचारिक वचन देना)‘
  • ​Ex: The Government has pledged Rs 250,000 to help the victims of the crash.
• Hence, Vowed and Pledged are similar in meaning.
   

Therefore, the correct answer is option 2)

---

82. Read the passage carefully and answer the questions that follow:

There once lived a rich businessman who had a lazy and fun loving son. The businessman wanted his son to be hard-working and responsible. He wanted him to realise the value of labour. One day he summoned his son and said: ‘Today, I want you to go out and earn something, failing which you won’t have your meal tonight.”The boy was casual and not used to any kind of work. This demand by his father scared him and he went crying straight to his mother. Her heart melted at the sight of tears in her son’s eyes. She grew restless. In a bid to help him she gave him a gold coin. In the evening when the father asked his son what he had earned, the son promptly presented him the gold coin. The father then asked him to throw it into the well. The son did as he was told.

The father was a man of wisdom and experience and guessed that the source of the gold coin was the boy’s mother. The next day, he sent his wife to her parent’s town and asked his son to go and earn something with the threat of being denied the night’s meal if he failed. This time he went crying to his sister who sympathized with him and gave him a rupee coin out of her own savings. When his father asked him what he had earned the boy tossed the rupee coin at him. The father again asked him to throw it into the well. The son did it quite readily. Again the father’s wisdom told him that the rupee coin was not earned by his son. He then sent his daughter to her in-laws’ house He again asked his son to go out and earn with the threat that he shall not have anything for dinner that night. This time since there was no one to help him out; the son was forced to go to the market in search of work. One of the shopkeepers there told him that he would pay him two rupees if he carried his trunk to his house. The rich man’s son could not refuse and was drenched in sweat by the time he finished the job. His feet were trembling and his neck and back were aching. There were rashes on his back. When he returned home, he produced the two rupee note before his father. As usual, the father asked him to throw it into the well. The horrified son almost cried out. He could not imagine throwing his hard-earned money away. He said amid sobbing: “Father! My entire body is aching. My back has rashes and you are asking me to throw the money into the well.”

At this, the businessman smiled. He told him that one feels pain only when the fruits of hard labour are wasted. On the earlier occasions, he was helped by his mother and sister and therefore felt no pain in throwing the coins into the well. The son had now realised the value of hard work. He vowed never to be lazy and safe keep the father’s wealth. The father handed over the keys of his shop to the son and promised to guide him through the rest of his life.

Question:

Which of the following sentences is true according to the passage?

a) There once lived a poor businessman who had a lazy and fun-loving son. 

b) The boy was casual and not used to any kind of work.

c) The father again asked him to throw the coin into the well.

d) One of the shopkeepers there told him that he would pay him five rupees if he carried his trunk to his office.

A. only a & b

B. only b, c, & d

C. only b & c

D. All a, b, c, & d

Solution

The correct answer is only b & c

Key Points

• Let’s refer to the following lines of the passage:
  • “There once lived a rich businessman who had a lazy and fun-loving son. The businessman wanted his son to be hard-working and responsible.” [(a) is incorrect]
  • “The boy was casual and not used to any kind of work. This demand by his father scared him and he went crying straight to his mother.” [(b) is correct]
  • “When his father asked him what he had earned the boy tossed the rupee coin at him. The father again asked him to throw it into the well.” [(c) is correct]
  • “One of the shopkeepers there told him that he would pay him two rupees if he carried his trunk to his house. The rich man’s son could not refuse and was drenched in sweat by the time he finished the job.” [(d) is incorrect]
     

Therefore, it can be inferred that the correct answer is option 3).

Additional Information

• Comprehension questions can be answered quickly by:
  • Reading the passage carefully.
  • Identifying the purpose of the passage.
  • Going through the questions correctly and comprehending the correct meaning.

---

83. Read the passage carefully and answer the questions that follow:

There once lived a rich businessman who had a lazy and fun loving son. The businessman wanted his son to be hard-working and responsible. He wanted him to realise the value of labour. One day he summoned his son and said: ‘Today, I want you to go out and earn something, failing which you won’t have your meal tonight.”The boy was casual and not used to any kind of work. This demand by his father scared him and he went crying straight to his mother. Her heart melted at the sight of tears in her son’s eyes. She grew restless. In a bid to help him she gave him a gold coin. In the evening when the father asked his son what he had earned, the son promptly presented him the gold coin. The father then asked him to throw it into the well. The son did as he was told.

The father was a man of wisdom and experience and guessed that the source of the gold coin was the boy’s mother. The next day, he sent his wife to her parent’s town and asked his son to go and earn something with the threat of being denied the night’s meal if he failed. This time he went crying to his sister who sympathized with him and gave him a rupee coin out of her own savings. When his father asked him what he had earned the boy tossed the rupee coin at him. The father again asked him to throw it into the well. The son did it quite readily. Again the father’s wisdom told him that the rupee coin was not earned by his son. He then sent his daughter to her in-laws’ house He again asked his son to go out and earn with the threat that he shall not have anything for dinner that night. This time since there was no one to help him out; the son was forced to go to the market in search of work. One of the shopkeepers there told him that he would pay him two rupees if he carried his trunk to his house. The rich man’s son could not refuse and was drenched in sweat by the time he finished the job. His feet were trembling and his neck and back were aching. There were rashes on his back. When he returned home, he produced the two rupee note before his father. As usual, the father asked him to throw it into the well. The horrified son almost cried out. He could not imagine throwing his hard-earned money away. He said amid sobbing: “Father! My entire body is aching. My back has rashes and you are asking me to throw the money into the well.”

At this, the businessman smiled. He told him that one feels pain only when the fruits of hard labour are wasted. On the earlier occasions, he was helped by his mother and sister and therefore felt no pain in throwing the coins into the well. The son had now realised the value of hard work. He vowed never to be lazy and safe keep the father’s wealth. The father handed over the keys of his shop to the son and promised to guide him through the rest of his life.

Question:

What is the antonym of the word trembling?

A. Anxious

B. Daunting

C. Calm

D. suspicious

Solution

The correct answer is Calm

Key Points

• Trembling generally means ‘to shake, for example, because you are scared, frightened, etc. (डर आदि के कारण काँपना)‘
  • Ex: She was pale and trembling with shock.
  • Synonyms: anxious, frightened, nervous, daunting, etc.
  • Antonyms: calm, brave, happy, etc.
• The marked word Calm means ‘not excited, worried or angry; quiet (शांत)‘
  • ​Ex: Try to keep calm—there’s no need to panic.
• Hence, Trembling and Calm are opposite in meaning.
   

Therefore, the correct answer is option 3)

---

84. Read the passage carefully and answer the questions that follow:

There once lived a rich businessman who had a lazy and fun loving son. The businessman wanted his son to be hard-working and responsible. He wanted him to realise the value of labour. One day he summoned his son and said: ‘Today, I want you to go out and earn something, failing which you won’t have your meal tonight.”The boy was casual and not used to any kind of work. This demand by his father scared him and he went crying straight to his mother. Her heart melted at the sight of tears in her son’s eyes. She grew restless. In a bid to help him she gave him a gold coin. In the evening when the father asked his son what he had earned, the son promptly presented him the gold coin. The father then asked him to throw it into the well. The son did as he was told.

The father was a man of wisdom and experience and guessed that the source of the gold coin was the boy’s mother. The next day, he sent his wife to her parent’s town and asked his son to go and earn something with the threat of being denied the night’s meal if he failed. This time he went crying to his sister who sympathized with him and gave him a rupee coin out of her own savings. When his father asked him what he had earned the boy tossed the rupee coin at him. The father again asked him to throw it into the well. The son did it quite readily. Again the father’s wisdom told him that the rupee coin was not earned by his son. He then sent his daughter to her in-laws’ house He again asked his son to go out and earn with the threat that he shall not have anything for dinner that night. This time since there was no one to help him out; the son was forced to go to the market in search of work. One of the shopkeepers there told him that he would pay him two rupees if he carried his trunk to his house. The rich man’s son could not refuse and was drenched in sweat by the time he finished the job. His feet were trembling and his neck and back were aching. There were rashes on his back. When he returned home, he produced the two rupee note before his father. As usual, the father asked him to throw it into the well. The horrified son almost cried out. He could not imagine throwing his hard-earned money away. He said amid sobbing: “Father! My entire body is aching. My back has rashes and you are asking me to throw the money into the well.”

At this, the businessman smiled. He told him that one feels pain only when the fruits of hard labour are wasted. On the earlier occasions, he was helped by his mother and sister and therefore felt no pain in throwing the coins into the well. The son had now realised the value of hard work. He vowed never to be lazy and safe keep the father’s wealth. The father handed over the keys of his shop to the son and promised to guide him through the rest of his life.

Question:

What did the rich man’s son do when the shopkeeper asked him to carry his trunk to his house in return of two rupees?

B. He looked at the trunk and thought it was too hard for him to carry, so he left without carrying it

C. He could not refuse the offer and finished the job

D. None of the above

Solution

The correct answer is He could not refuse the offer and finished the job.

Key Points

• Let’s refer to the second paragraph of the passage:
  • “One of the shopkeepers there told him that he would pay him two rupees if he carried his trunk to his house. The rich man’s son could not refuse and was drenched in sweat by the time he finished the job.“
• Hence the rich man’s son agreed to carry the trunk in return for 2 rupees.
   

Therefore, the correct answer is option 3).

Additional Information

• Comprehension questions can be answered quickly by:
  • Reading the passage carefully.
  • Identifying the purpose of the passage.
  • Going through the questions correctly and comprehending the correct meaning.

---

85. What is the status of English in India? It is:

A. an associate official language.

B. the official language

C. a regional language

D. a foreign language

Solution

English in India: It’s Status: The English language is used in satisfying our practical need for social mobility, opportunity, power, and communication on the other hand. 

Key Points

• English in India, has the status of ‘associate official language’. It is also popularly referred to as a second language. It has the status of a second language as we in India acquire and use one or more Indian language(s) as our first language.
• The roles and functions of English are innumerable. Its need can be discerned in every domain – administration, bureaucracy, education, science and technology, judiciary, trade, and commerce.
• It is not only in these public domains that the knowledge of English is considered a necessity but also it is very important to take care of our personal ‘communicative needs as well. Whether it is applying for school admission or a job, facing an interview, opening a bank account, ordering a meal or working as a receptionist, etc. the need for English is felt by each one of us in our daily lives.
• The youth, especially, seem to be favorably inclined towards the language as they perceive it as significant for their career advancement. 
• At the level of higher education, English in India plays a central role especially in fields of pure applied sciences, medicine, law, management, etc. Going further up the ladder after higher education, job opportunities, social advancement, prestige, power become issues of consideration and English is often perceived as the language fulfilling these aspirations.
• The practical value of the language and its benefits have contributed to Indian learners having a high motivation and positive attitude towards the English language. Although there is no major English-speaking community in India, it is possible to learn and practice.

Hence, we can conclude that English in India, has the status of ‘associate official language’.

Additional Information

Regional language	Speak in specific regions (Punjabi, Marathi, Gujrati).
Official Language	Indian Constitution declared Hindi in the Devanagri script as the official language.
Foreign language	The language is spoken by the natives of the country. (English, Chinese, Japnese, French).

---

86. The language laboratory is the place where the learners have to listen to a headphone. The language labs are set up to provide listening activities in order to develop ____

A. speech habit

B. criticizing habit

C. listening activities

D. analysis habit

Solution

A language laboratory is a kind of classroom with tape recorders or computers where people can practise listening to and talking foreign languages.

• Language Laboratory is an innovative digital technology for the development of language skills.
• It is set up to provide listening activities to develop speech habits as it facilitates language learning by:
  • using advanced equipment like microphone, tape recorder, headsets, etc.
  • providing technical tools to get the best samples of the pronunciation of the language.
  • assisting learners in the acquisition and maintenance of oral and written proficiency.

Speech habits	It refers to the ability to communicate clearly so that the listeners can interpret the meaning easily.
Listening activity	It refers to the activity that activates learner’s listening skills and makes them attentive towards spoken language.

Hence, from the above-mentioned points, it becomes clear that the language labs are set up to provide listening activities in order to develop speech habits.

---

87. A good teaching-learning material (TLM) can:

A. facilitate the teacher to learn a language.

B. help the learners acquire a language.

C. facilitate the teaching-learning process.

D. be a source of entertainment.

Solution

Teaching-learning materials (TLMs) are resources and tools used by educators to facilitate the teaching and learning process.

Key Points

• These materials are designed to support and enhance classroom instruction, making the learning experience more engaging, effective, and meaningful for students
• A good or well-designed teaching-learning material (TLM) can significantly facilitate the teaching-learning process by making concepts more tangible, by offering ways to practice and apply learning, and by providing a diverse set of learning inputs to cater to different learner styles.
• It helps both the teacher in imparting knowledge in a more effective way and the learner in understanding and assimilating the knowledge.

Hence, a good teaching-learning material (TLM) can facilitate the teaching-learning process.

Hint

• While a TLM can aid a teacher in learning a language, its primary purpose is to facilitate teaching.
• Yes, TLMs can help learners acquire a language, but their utility is broader than just language acquisition.
• While TLMs can indeed be engaging and entertaining, their primary purpose is to aid learning, not to provide entertainment.

---

88. Which one of the following should be mastered to acquire literacy?

A. Phonological awareness and fluency 

B. Sight vocabulary and pattern recognition 

C. Decoding and language comprehension 

D. Accuracy and phonological comprehension 

Solution

All abilities required for reading and writing are referred to as literacy skills. They include things like language awareness, print awareness, and the link between letters and sounds. 

• Attaining foundational literacy for all children becomes an urgent national mission, with immediate measures to be taken on many fronts and with clear goals that will be attained in the short term.

Key Points

Decoding and Language comprehension should be mastered to acquire literacy:

• Decoding is a skill that readers use to decode the meaning of words that they do not recognize. 
• It is used to analyze, understand and interpret the meaning of the text. To decode is to make sounds to figure out what a word (especially a new one) says. It helps in comprehending the text.
• Language comprehension is the process of comprehending and constructing meaning from texts. 
• It is a process of deep thinking and is dependent upon the readers’ or listeners’ basic cognitive and intellectual skills, upon their background of cultural and intellectual experience, and upon their language skills.

Hence, it is clear that Decoding and Language comprehension should be mastered to acquire literacy.

---

89. The primary objective of teaching poetry is :

A. providing delight

B. improving pronunciation

C. enhancing vocabulary

D. strengthening grammar

Solution

Poetry is a form of literature in which thoughts and feelings are expressed through aesthetic qualities of language. It is the most interesting genre for children. It also develops a sense of appreciation toward nature, the universe, and other things.

Key Points

Characteristics of Poetry: 

• Poetry is an input for language learning. It is a part of literary arts, that uses a combination of realistic thoughts and the imaginative ability of a poet. It also compels a child to think out of the box and to improve comprehension abilities.
• The primary objective of teaching poetry is to provide delight, pleasure and enjoyment as poetic words and phrases are always a source of keen pleasure for the learners to develop a genuine feeling and real enjoyment.
• Poetry develops aesthetics and critical thinking. Aesthetics is a part of philosophy that includes the beauty and art of nature. It is the core pleasing ability of anything that describes its positive qualities.
• Poetry uses the aesthetic and rhythmic qualities of a language which helps to develop the aesthetic sense. For example, the night is starry and so beautiful. Here the word “beautiful” is telling us about the aesthetics of that night. 

Hence, it could be concluded that the primary objective of teaching poetry is providing delight.

---

90. Choose the correct sequence of steps in managing classroom teaching:

B. Leading, organizing, controlling, minding

C. Organizing, controlling, leaving alone, commanding

D. Planning, organizing, leading, controlling

Solution

Teaching is a complex task that needs systematic planning as it has to be done in steps. The different steps constituting the process are called the phases of teaching. 

Important Points

The correct sequence of steps in managing classroom teaching are as follows:

1. ​Planning: It is the phase of planning for teaching. Good planning makes the task of the teacher smooth, functional, and successful. There are two major steps are involved in this phase:
   • Establishment of some kind of goals or objectives.
   • Duration and how to achieve them.
2. Organizing: In this phase, the teacher arranges the elements of the content in a logical and psychological sequence. Sequencing should be able to assist in the transfer of learning.
3.  Leading: In this phase, the teacher gives students the learning experiences through some suitable modes. Teachers give learners a pre-determined environment. The teacher interacts with students so that desired changes can be brought up among the students. Here the teacher uses some techniques, aids, and material planning in the first phase. This helps the teacher in achieving the relevant objectives.
4. Controlling: In this phase, the teacher is summing up teaching tasks in that particular duration. To sum up, the teacher asks the questions from students, verbally or in written form. The behaviors of the students were measured in order to evaluate their achievements.

​Hence, we can conclude that the correct sequence of steps in managing classroom teaching is planning, organizing, leading, and controlling.

---

91. “గణితం నాగరికతకు అద్దం.” ఈ ప్రకటన గణితం యొక్క ఏ విలువకు అనుగుణంగా ఉంటుంది?

A. సాంస్కృతిక

B. క్రమశిక్షణా

C. సామాజికం

D. ఇవన్నీ

Solution

గణితం అనేది ఒక పరిస్థితిని ఎలా విశ్లేషించాలో, ఒక నిర్ణయానికి ఎలా రావాలో, ఆలోచనను మరియు దాని ఫలితాలను ఎలా తనిఖీ చేయాలో, సంబంధాలను గ్రహించాలో, దృష్టి పెట్టడం, ఖచ్చితంగా ఉండటం మరియు మన పని అలవాట్లలో క్రమబద్ధంగా ఉండటం నేర్పే ఒక విభాగం.

Key Points

• గణిత చరిత్ర అనేది నాగరికతలు మరియు సంస్కృతుల పురోగతి యొక్క కథ- “గణితం నాగరికతకు అద్దం”.
• ఒక దేశ నాగరికత మరియు సంస్కృతి ఆ దేశ గణిత పరిజ్ఞానంలో ప్రతిబింబిస్తాయి.
• గణితం సంస్కృతుల పరిరక్షణ, ప్రచారం మరియు ప్రసారంలో సహాయపడుతుంది.
• దీనికి సౌందర్య లేదా ఆనంద విలువ ఉంది. సమరూపత, క్రమం, సారూప్యత, రూపం మరియు పరిమాణం వంటి భావనలు అన్ని కళ మరియు అందం పనులకు ఆధారం. అన్ని కవిత్వం మరియు సంగీతం గణితాన్ని ఉపయోగించుకుంటాయి.
• పురాతన కాలం నుండి, గణిత శాస్త్రానికి దాని ప్రయోజనకరమైన మరియు క్రమశిక్షణా విలువల కారణంగా కీలకమైన స్థానం ఇవ్వబడింది.
• గణితం అధ్యయనం మన మానసిక శక్తిని మరియు తార్కిక సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరుస్తుందని నమ్ముతారు.

అందువల్ల గణితం యొక్క సాంస్కృతిక విలువ “గణితం నాగరికతకు అద్దం” అని చెబుతుందని మనం నిర్ధారించాము.

---

92. గణితం యొక్క అత్యున్నత లక్ష్యం ఏమిటంటే/అవి-

A. తార్కిక చర్చ

B. అమూర్తత్వాన్ని అర్థం చేసుకోండి

C. గణిత శాస్త్ర ఆలోచన

D. పైన పేర్కొన్నవన్నీ

Solution

గణితం ప్రేరక మరియు తగ్గింపు తార్కికం ద్వారా గణిత ఉత్సుకత మరియు సమస్య పరిష్కార నైపుణ్యాలను పెంపొందించడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. తరగతి గది మరియు నిజ జీవిత పరిస్థితులలో సమస్యలను విశ్లేషించడానికి మరియు పరిష్కరించడానికి గణితాన్ని ఉపయోగించడంలో మరింత సౌకర్యవంతంగా ఉండండి, భవిష్యత్ గణిత అధ్యయనాన్ని చేపట్టడానికి అవసరమైన జ్ఞానం, సామర్థ్యాలు మరియు వైఖరులను పొందండి.

Key Points 

• పాఠశాలల్లో గణిత బోధన యొక్క ప్రాథమిక ఉద్దేశ్యం పిల్లల ఆలోచనను గణితీకరణ చేయడం. గణిత ప్రయత్నానికి మనస్సు యొక్క స్పష్టత మరియు తార్కిక ముగింపులకు ఊహలను అన్వయించడం అవసరం.
• గణిత తార్కికం సహాయంతో మనం అస్పష్టత మరియు అసమ్మతిని అర్థం చేసుకోవచ్చు. ఇది సంఘర్షణ యొక్క మూలాలను స్పష్టం చేస్తుంది. వ్యత్యాసం వేరే తర్కం యొక్క అనువర్తనం వల్ల జరిగిందా లేదా వివిధ నిర్మాణ భాగాల వాడకం వల్ల జరిగిందా అని నిర్ణయించడానికి ఇది మనకు వీలు కల్పిస్తుంది.
• జాతీయ పాఠ్య ప్రణాళిక చట్రం-2005 ప్రకారం, పాఠశాలల్లో గణిత బోధన యొక్క ప్రాథమిక ఉద్దేశ్యం పిల్లల మానసిక ప్రక్రియను గణితీకరించడం. తర్కం, తార్కికం, సమస్య పరిష్కారం, సృజనాత్మకత మరియు గణిత మనస్తత్వం అన్నీ గణితంలో చాలా అవసరం.
• ఒక ప్రిమిస్ సెట్ ఒక తీర్మానానికి మద్దతు ఇస్తుందనే వాదనను తార్కిక వాదన అంటారు. ప్రేరక మరియు నిగమన వాదనలు అనేవి ఉనికిలో ఉన్న రెండు రకాల వాదనలు. ప్రిమిస్ సెట్ ఒక తీర్మానానికి మద్దతు ఇస్తుందనే వాదనను తార్కిక వాదన అంటారు. ప్రేరక మరియు నిగమన వాదనలు అనేవి ఉనికిలో ఉన్న రెండు రకాల వాదనలు. గణితంలో అధికారిక తర్కం యొక్క అధ్యయనాన్ని గణిత తర్కం అంటారు. మోడల్, ప్రూఫ్, సెట్ మరియు రికర్షన్ సిద్ధాంతాలు కొన్ని ముఖ్యమైన ఉపక్షేత్రాలు.
• గణితం తరచుగా విద్యార్థులకు విస్తృత ఆలోచనా సామర్థ్యాలను అందిస్తుందని ప్రచారం చేయబడుతుంది, వీటిలో విశ్లేషణాత్మకంగా, విమర్శనాత్మకంగా మరియు అమూర్తంగా తార్కికం చేయగల సామర్థ్యం, అలాగే సాక్ష్యాలను నిష్పాక్షికంగా విశ్లేషించే సామర్థ్యం కూడా ఉన్నాయి.
• గణితశాస్త్ర తార్కిక ముగింపు తార్కిక ప్రకటన అనేది ఇప్పటికే ఉన్న డేటా నుండి గణితశాస్త్రానికి సంబంధించిన ఏదైనా కొత్త వాస్తవాన్ని ఊహించడానికి మనల్ని అనుమతించేది. ఉదాహరణకు, “ఒక దీర్ఘచతురస్రం యొక్క వికర్ణాలు ఒకే పొడవును కలిగి ఉంటాయి” అనేది తార్కిక ప్రకటన. అది సరైనదని మనకు తెలిస్తే, పరికల్పన మనకు సహాయపడే భాగం.
• జాగ్రత్తగా ఆలోచించి, సరళంగా ఆలోచించే అభ్యాసకులు తార్కిక గణిత అభ్యాసం నుండి ప్రయోజనం పొందుతారు. కారణ-ప్రభావ సంబంధాలను పరిశీలించడం, తర్కించడం, సమస్యలను పరిష్కరించడం మరియు సంఖ్యలు మరియు నైరూప్య దృశ్య సమాచారాన్ని ఉపయోగించి నేర్చుకునే సామర్థ్యం తార్కిక-గణిత అభ్యాస శైలి.

కాబట్టి, పైన పేర్కొన్న అన్ని ఎంపికలు సరైనవి కాబట్టి, ఎంపిక 4 సరైనదని మనం నిర్ధారించవచ్చు.

---

93. రెండవ తరగతి చదువుతున్న పిల్లవాడు గుణకారంలో క్రమం తప్పకుండా తప్పు చేస్తాడు. దానికి కారణాన్ని తెలుసుకోవడానికి, ఏ రకమైన పరీక్ష చేయాలి?

A. నిర్మాణాత్మక

B. సాధన

C. యూనిట్

D. రోగనిర్ధారణ

Solution

అభ్యాస దోషం అనేది ఒక తప్పు రూపం మరియు అభ్యాసకుడు అభ్యాస ప్రక్రియలో ఎంచుకున్న అంశం యొక్క ప్రధాన అంశంపై పట్టు సాధించలేదని ఇది ఖచ్చితంగా సూచిస్తుంది.

• లోపాలు అభ్యాస ప్రక్రియలో ముఖ్యమైన భాగం. దీనిని సరైన ప్రతిస్పందన మరియు సమాధానమిచ్చిన ప్రతిస్పందన మధ్య వ్యత్యాసంగా పేర్కొనవచ్చు.
• సాంకేతిక వైఫల్యాలు, సమాచార ప్రవాహం సరిపోకపోవడం, కమ్యూనికేషన్ సమస్యలు మరియు భావనలను తప్పుగా అర్థం చేసుకోవడం వల్ల అభ్యాసంలో లోపాలు సంభవించవచ్చు.

Key Points 

రోగ నిర్ధారణ పరీక్ష అనేది ఉపాధ్యాయులకు అభ్యాసకుడి అవగాహనలో అభ్యాస ఇబ్బందులు లేదా అంతరాలను తెలుసుకోవడానికి మరియు అభ్యాసకుడి బలాలు, బలహీనతలు, నైపుణ్యాలు మొదలైన వాటిని గుర్తించడంలో సహాయపడే పరీక్షను సూచిస్తుంది.

రోగ నిర్ధారణ పరీక్ష దశలు:

• ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్న విద్యార్థులను గుర్తించడం.
• లోపాలు మరియు అభ్యాస ఇబ్బందులు/అంతరాలను గుర్తించడం

• నెమ్మదిగా నేర్చుకోవడానికి గల కారణ కారకాలను కనుగొనడం.
• పరిష్కార బోధన ద్వారా అభ్యాస ఇబ్బందులను తొలగించడం

Important Points 

గణితంలో రోగనిర్ధారణ పరీక్ష యొక్క ఉద్దేశ్యం:

• ఈ పరీక్ష పిల్లల అవగాహనలోని లోపాలను తెలుసుకోవడానికి సహాయపడుతుంది.

• అభ్యాసకుల అభ్యాస ఇబ్బందులను తొలగించడానికి ఇది ప్రత్యేకంగా నిర్వహించబడుతుంది.
• రోగనిర్ధారణ పరీక్ష ఉపాధ్యాయుడు మరియు విద్యార్థులు సబ్జెక్టుతో తమకు ఉన్న సమస్యలను గుర్తించడానికి వీలు కల్పిస్తుంది.
• ఇది ఉపాధ్యాయులు మరియు విద్యార్థులకు వారి బలాలు మరియు బలహీనతలపై అభిప్రాయాన్ని అందించే సమగ్ర పరీక్ష.
• ఈ పరీక్ష పిల్లవాడిని నేర్చుకునే ప్రక్రియలో మందగించేలా చేసే భాగాన్ని గుర్తించడానికి మరియు పిల్లవాడికి తగిన అభిప్రాయాన్ని అందించడానికి ఒక మార్గాన్ని అందిస్తుంది.

కాబట్టి, పైన పేర్కొన్న అంశాల నుండి, ప్రశ్న సందర్భంలో రోగనిర్ధారణ పరీక్ష సరైన సమాధానం అని స్పష్టమవుతుంది.

Additional Information 

సాధన పరీక్షలు:

• పాఠం/యూనిట్ పూర్తయిన తర్వాత సంపాదించిన నైపుణ్యం, జ్ఞానం లేదా సమాచారాన్ని తనిఖీ చేయడానికి లేదా కొలవడానికి వీటిని నిర్వహిస్తారు.
• ఇది ఒక వ్యక్తి ఏమి నేర్చుకున్నాడో వివరించే సామర్థ్య పరీక్ష.

నిర్మాణాత్మక పరీక్ష/అంచనా:

• ఇది ఒక రకమైన అంచనా, ఇది బోధనా-అభ్యాస ప్రక్రియ అంతటా అభ్యాసకుల పురోగతిని పర్యవేక్షించడానికి మరియు అభ్యాసకుల అభ్యాస ఇబ్బందులను నిర్ధారించడానికి ఉద్దేశించబడింది.
• మౌఖిక పరీక్ష, వృత్తాంత రికార్డులు, పోర్ట్‌ఫోలియోలు, తరగతి పరీక్ష మొదలైనవి నిర్మాణాత్మక అంచనాకు సాధనాలు.

యూనిట్ పరీక్ష :

• వాటిని ఒక నిర్దిష్ట తరగతిలోని పేర్కొన్న అన్ని విషయాల బోధనా కోర్సు సమయంలో తీసుకుంటారు.
• బోధనాభ్యాస ప్రక్రియ యొక్క నిర్మాణాత్మక అంచనాను అంచనా వేయడానికి యూనిట్ పరీక్షలను ఉపయోగిస్తారు.

---

94. “ఒక త్రిభుజంలోని అన్ని కోణాల కొలతలు సమానంగా ఉంటే, అది ఏ రకమైన త్రిభుజం?” ఇది ఏ రకమైన ప్రశ్న?

A. బహుళైచ్ఛికం

B. గుర్తింపు రకం

C. జ్ఞాపకశక్తి రకం

D. సాదృశ్య రకం

Solution

ప్రశ్న అనేది సమాచారాన్ని అడిగే లేదా ఒకరి జ్ఞానాన్ని పరీక్షించడానికి ఉపయోగించే వాక్యం, పదబంధం లేదా పదం. ప్రశ్నలు అభ్యాస ప్రక్రియలో సహాయపడతాయి మరియు అందువల్ల ఉపాధ్యాయుడు విజయవంతమైన తరగతి గది సెషన్‌ను నిర్వహించడానికి అభివృద్ధి చేయవలసిన ముఖ్యమైన బోధనా నైపుణ్యాలలో ప్రశ్నించే నైపుణ్యాలు ఒకటి. ప్రశ్నల రకాలు:

• బహుళైచ్ఛికం: బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్న అనేది ఒక రకమైన ప్రశ్న, ఇక్కడ ప్రతివాది ఇచ్చిన అనేక ప్రత్యామ్నాయాల నుండి ఒక ప్రత్యామ్నాయాన్ని ఎంచుకోమని అడుగుతారు.
• గుర్తింపు రకం: సాధ్యమయ్యే ప్రతిస్పందనలు ఇవ్వబడతాయి మరియు ప్రతివాది తన సమాధానాన్ని ఎంచుకుంటాడు. ఉదాహరణ- నిజం/తప్పు లేదా అవును/కాదు ప్రశ్నలు.
• జ్ఞాపకశక్తి రకం: ఈ ప్రశ్నలకు ప్రతివాది జ్ఞాపకశక్తి నుండి కొంత సమాచారాన్ని లేదా వాస్తవాన్ని గుర్తుకు తెచ్చుకోవాలి. ఉదాహరణకు, ఒక త్రిభుజంలోని అన్ని కోణాల కొలతలు సమానంగా ఉంటే, అది ఏ రకమైన త్రిభుజం?
• సాదృశ్య రకం: ఇవి పరీక్ష ప్రశ్నలు, ఇక్కడ పదాల జత ఇవ్వబడుతుంది మరియు ప్రతివాది అదే సంబంధంతో మరొక జతను ఎంచుకోమని అడుగుతారు.

అందువల్ల, పై ప్రశ్న జ్ఞాపకశక్తి రకం ప్రశ్న అని నిర్ధారించబడింది.

---

95. కింది గణిత బోధనా పద్ధతులలో, ప్రక్రియ యొక్క చిన్న భాగాలను కలిపి మిశ్రమంగా ప్రదర్శిస్తారు?

A. విశ్లేషణ పద్ధతి

B. ప్రయోగశాల పద్ధతి

C. ఆగమన పద్ధతి

D. సంశ్లేషణ పద్ధతి

Solution

బోధనలో సంశ్లేషణ పద్ధతి అనేది విద్యార్థులను వివిధ సమాచార భాగాలను కలిపి ఒక కొత్త భావనను రూపొందించడానికి లేదా కొత్త ముగింపులను రూపొందించడానికి ప్రోత్సహించే ఒక విధానం.

Key Points 

• గణిత బోధనా పద్ధతిలో సంశ్లేషణ అంటే అనేక విభిన్న భాగాలను కలిపి ఒక మొత్తంగా చేయడం.
• సంశ్లేషణ అంటే వేర్వేరు అంశాలను మరియు వాటి కలయికను నిర్మించడం. ఇది కనుగొనబడిన వాస్తవాలను ప్రదర్శించే పద్ధతి.
• విద్యార్థులు ఈ చిన్న భాగాలను అర్థం చేసుకున్న తర్వాత, వారు ఒక పూర్తి భావనను అర్థం చేసుకోవడానికి లేదా పూర్తి సమస్యను పరిష్కరించడానికి వాటిని కలుపుతారు లేదా సంశ్లేషణ చేస్తారు.

Additional Information 

• విశ్లేషణ పద్ధతి: ఇది తెలియని దాని నుండి తెలిసిన దానికి కొనసాగుతుంది. ‘విశ్లేషణ’ అంటే ‘విడగొట్టడం’.
• ఆగమన పద్ధతి: ఆగమన పద్ధతి అనేది నిర్దిష్ట వాస్తవాల నుండి సాధారణ ముగింపులను రూపొందించడానికి ఉపయోగించే ప్రక్రియ. ఇది అత్యంత ఎక్కువగా ఉపయోగించే శాస్త్రీయ పద్ధతి.
• ప్రయోగశాల పద్ధతి: ప్రయోగశాల పద్ధతి లేదా కార్యాచరణ పద్ధతి విద్యార్థులను గణిత వాస్తవాలను కనుగొనడానికి దారితీస్తుంది. ఇది చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవడం అనే సూత్రంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఇందులో, మనం నిర్దిష్టమైన దాని నుండి నైరూప్యమైన దానికి కొనసాగుతాము.

అందువల్ల, ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానం సంశ్లేషణ పద్ధతి అని మనం నిర్ధారించవచ్చు.

---

96. బోధనా లక్ష్యాలను నిర్ణయించేటప్పుడు ఈ క్రింది వాటిలో ఏ అంశాన్ని తప్పనిసరిగా పరిగణనలోకి తీసుకోనవసరం లేదు?

A. విద్యార్థుల స్థాయి

B. విద్యార్థుల మనస్తత్వశాస్త్రం

C. తరగతి పరిమాణం

D. బోధన-అభ్యాసన పరిస్థితి

Solution

బోధనా లక్ష్యాలు తరగతి గది లక్ష్యాలు, ప్రతి కోర్సు, విషయం లేదా బోధనాంశానికి ప్రత్యేకమైనవి. బోధనా లక్ష్యాలను వ్రాయడం కమ్యూనికేషన్ మరియు పాఠ్య ప్రణాళికలో సహాయపడుతుంది.

Key Points బోధనా లక్ష్యాలను నిర్ణయించేటప్పుడు గుర్తుంచుకోవలసిన ముఖ్యమైన అంశాలు:

• విద్యార్థుల స్థాయి
• స్పష్టమైన లక్ష్యం
• విద్యార్థుల మనస్తత్వశాస్త్రం
• విద్యార్థి-కేంద్రీకృతంగా ఉండాలి
• బోధన-అభ్యాసన పరిస్థితి
• కొలవదగినది
• ఆమోదయోగ్యమైనది
• వాస్తవికమైనది

అందువల్ల, పరిమాణం తరగతి యొక్క బోధనా లక్ష్యాలను నిర్ణయించేటప్పుడు పరిగణనలోకి తీసుకోవలసినంత ముఖ్యమైనది కాదని మనం నిర్ధారించవచ్చు.

---

97. తరచుగా పౌనఃపున్యంలో పునరావృతం అవుతున్న విలువను ఏమంటారు?

A. అంక మధ్యమము

B. మధ్యగతం

C. బాహుళకం

D. గుణాత్మక మధ్యమం

Solution

ఇచ్చినవి:

గరిష్ట పౌనఃపున్యంతో సంభవించే విలువను ఏమంటారు?

ఉపయోగించిన సూత్రం:

డేటా సెట్‌లో అత్యధికంగా సంభవించే విలువను బాహుళకం అంటారు.

గణన:

గరిష్ట పౌనఃపున్యంతో సంభవించే విలువను బాహుళకం అంటారు.

∴ సరైన సమాధానం 3వ ఎంపిక.

---

98.

A.

B.

C.

D.

Solution

ఇచ్చింది:

రెండు భిన్నాలు = 6/8, 6/25

ఉపయోగించిన భావన:

స్థాన విలువ = ఇది ఒక సంఖ్యలోని ప్రతి అంకె యొక్క విలువ. 350లో 5 వలే 5 పదుల స్థాన విలువ లేదా 50 ఉంటుంది.

గణన:

6/8 యొక్క దశాంశ రూపం = 0.75

6/25 యొక్క దశాంశ రూపం = 0.24

5 యొక్క స్థాన విలువ 6/8 = 0.05

6/25 లో 4 యొక్క స్థాన విలువ = 0.04

వరసగా 6/8 మరియు 6/25లో 5 మరియు 4 యొక్క స్థాన విలువల మొత్తం.

⇒ 0.05 + 0.04 = 0.09 = 9/100

∴ అవసరమైన ఫలితం 9/100.

---

99. x = 32  × 2 మరియు y = 2³ × 3 మరియు z = 3² × 4 అయితే, అప్పుడు xy, yz మరియు zx ల యొక్క క.సా.గు కనుగొనండి.

A. 2592

B. 2416

C. 2748

D. 2936

Solution

ఇవ్వబడినది

x = 3 2 × 2

y = 2 3 × 3

z = 3 2 × 4

ఉపయోగించబడిన సూత్రం

ప్రధాన కారణాంకాల పద్ధతి

లెక్కింపు

x = 9 × 2 = 18

y = 8 × 3 = 24

z = 9 × 4 = 36

⇒ xy =18 × 24

⇒ 432

⇒ yz = 24 × 36

⇒ 864

⇒ zx = 18 × 36

⇒ 648

మనం 432, 864, 648 సంఖ్యల యొక్క క.సా.గు. లెక్కించాలి

⇒ 432 = 2 × 2 × 2 × 2 × 3 × 3 × 3

⇒ 864 = 2 × 2 × 2 × 2 × 2 × 3 × 3 × 3

⇒ 648 = 2 × 2 × 2 × 3 × 3 × 3 × 3

క.సా.గు. = 2 × 2 × 2 × 2 × 2 × 3 × 3 × 3 × 3

∴ క.సా.గు. 2592

ALTERNATIVE METHOD

xy = 432

yz = 864

zx = 648

⇒ అతిపెద్ద సంఖ్య 864

⇒ 864 × 3 = 2592

⇒ 2592 అనునది 432 మరియు 648 లతో భాగింపబడుతుంది

∴ క.సా.గు. 2592

---

100. 42 x (4 + 2) = (42 x 4) + (42 x 2) దీనికి ఉదాహరణ ఏమిటి?

A. విభాజక ధర్మం

B. తత్సమ ధర్మం

C. సంకలన ధర్మం

D. సహచర్య ధర్మం

Solution

ఇవ్వబడింది:

సమీకరణం: 42 x (4 + 2) = (42 x 4) + (42 x 2)

ఉపయోగించిన సూత్రం:

విభాజక ధర్మం: a x (b + c) = (a x b) + (a x c)

గణన:

ఇచ్చిన సమీకరణం విభాజక ధర్మాన్ని పాటిస్తుందో లేదో మనం ధృవీకరించాలి.

42 x (4 + 2)

⇒ 42 x 6

⇒ 252

(42 x 4) + (42 x 2)

⇒ 168 + 84

⇒ 252

సమీకరణం యొక్క రెండు వైపులా సమానంగా ఉన్నాయి, అది విభాజక ధర్మాన్ని పాటిస్తుందని ధృవీకరిస్తుంది.

సరైన సమాధానం 1వ ఎంపిక: విభాజక ధర్మం.

---

101.  యొక్క విలువ ఎంత?

A. 0.6

B. 0.5

C. 1

D. 0.75

Solution

ఇచ్చినది:

లెక్కింపు:

---

102. ఒక ఉద్యోగి క్యాబ్‌లో ప్రయాణించేటప్పుడు ప్రతి కి.మీకి రూ. 11.00 క్లైయిమ్​ చేయవచ్చు. అతను తన కారులో ప్రయాణిస్తే ప్రతి కి.మీకి రూ. 7.00 క్లెయిమ్ చేయవచ్చు. అతను 145 కి.మీ ప్రయాణించి రూ. 1335ల బిల్లును ఇచ్చాడు. అయిన అతను తన కారును ఎన్ని కిలోమీటర్లు నడిపాడు?

A. 80

B. 55

C. 90

D. 65

Solution

ఇచ్చిన సమస్య:

ఒక ఉద్యోగి క్యాబ్‌లో ప్రయాణించేటప్పుడు ప్రతి కి.మీకి రూ. 11.00 క్లైయిమ్​ చేయవచ్చు. అతను తన కారులో ప్రయాణిస్తే ప్రతి కి.మీకి రూ. 7.00 క్లెయిమ్ చేయవచ్చు. అతను 145 కి.మీ ప్రయాణించి రూ. 1335కి బిల్లును సమర్పించాడు.

ఉపయోగించిన సూత్రం:

వేగం = 

మొత్తం = దూరం1 × మొత్తం1 + దూరం2 × మొత్తం2. [ఇక్కడ, దూరం1 మరియు దూరం2 అనేది కారు మరియు క్యాబ్‌లో ప్రయాణించే దూరాలు మరియు మొత్తం1 మరియు మొత్తం 2 ప్రయాణానికి చెల్లించే మొత్తాలు)

సాధన:

ఉద్యోగి కారులో x కిమీ ప్రయాణించనివ్వండి.

క్యాబ్ ద్వారా అతను ప్రయాణించిన దూరం = (145 – x) కిమీ.

ప్రశ్న ప్రకారం,

x × 7 + (145 – x) × 11 = 1335

7x + 1595 – 11x = 1335

4x = 1595 – 1335 = 260

x = 260/4 = 65 కి.మీ.

∴ సమాధానం 65 కి.మీ.

---

103. త్రిభుజ భుజాలు (2p – 1) సెం.మీ, (2p + 1)  సెం.మీ మరియు 12 సెం.మీ తో నిర్మించబడాలి. త్రిభుజాన్ని నిర్మించడానికి, p ఎల్లప్పుడూ ఎంత ఉండాలి?

A. 3 కంటే ఎక్కువ

B. 2.5 కంటే ఎక్కువ

C. 3కి సమానం

D. 2.5కి సమానం

Solution

ఇచ్చినది:

మూడు భుజాలు (2p – 1) సెం.మీ, (2p + 1) సెం.మీ మరియు 12 సెం.మీ

ఉపయోగించిన భావన:

ఒక త్రిభుజాన్ని నిర్మించడానికి, ఏదైనా రెండు భుజాల మొత్తం మరొకదాని కంటే ఎక్కువగా ఉండాలి

గణన:

భావన ప్రకారం..

(2p – 1) + (2p + 1) > 12

⇒ 4p > 12

⇒ p > 3

ఇప్పుడు, ఎంపికల నుండి, p > 3 ఉంటుంది

∴ సరైన సమాధానం 3 కంటే ఎక్కువ

---

104. త్రిభుజంలో ఒక కోణం ఇతర రెండు సమాన కోణాల మొత్తానికి సమానం అయితే, ఆ త్రిభుజం:

A. సమద్విబాహు త్రిభుజం

B. విషమబాహు త్రిభుజం

C. సమబాహు త్రిభుజం

D. లంబ కోణ త్రిభుజం

Solution

మూడు కోణాలను x, y, z అనుకుందాం.

త్రిభుజం యొక్క ఒక కోణం, ఇతర రెండు సమాన కోణాల మొత్తానికి సమానం.

x = (y + z)

త్రిభుజం యొక్క అన్ని కోణాల మొత్తం = 180° అని మనకు తెలుసు

కాబట్టి, మనం ఇలా రాస్తాము,

x + y + z = 180 °

⇒ x + x  = 180 °

⇒ x = 180°/2 = 90 °త్రిభుజం యొక్క కోణాలలో ఒక  లంబ కోణం కాబట్టి, ఇది ఒక లంబ కోణ త్రిభుజం.

---

105. దీర్ఘచతురస్రాకార ప్రాంతం యొక్క వెడల్పు దాని పొడవులో 50% మరియు దాని చుట్టుకొలత 600 మీటర్లు ఉంటే, అప్పుడు ప్రాంతం యొక్క వైశాల్యం ఏమిటి?

A. 20000 చ.మీ

B. 37500 చ.మీ

C. 40000 చ.మీ

D. 48000 చ.మీ

Solution

దీర్ఘచతురస్రం యొక్క వెడల్పు x అనుకోనుము

⇒ దీర్ఘచతురస్రం యొక్క పొడవు 50% = వెడల్పు = x

⇒ పొడవు = 2x

⇒ చుట్టుకొలత = 2 × (పొడవు + వెడల్పు) = 2 × (x + 2x) = 600

⇒ X = 100

⇒ వెడల్పు = 100, పొడవు = 200

⇒ ప్రాంతం = పొడవు × వెడల్పు = 200 × 100 = 20000

---

106. 15 రోజులలో సెకన్ల సంఖ్య ఎన్నిగంటల్లోని నిమిషాల సంఖ్యకు సమానంగా ఉంటుంది?

A. 320 గంటలు

B. 330 గంటలు

C. 360 గంటలు

D. 300 గంటలు

Solution

సాధన:

తెలిసిన విషయం,

1 నిమిషంలో సెకన్ల సంఖ్య = 60 సెకన్లు

1 గంటలో నిమిషాల సంఖ్య = 60 నిమిషాలు

1 గంటలో సెకన్ల సంఖ్య = 60 × 60 = 3600 సెకన్లు

1 రోజులో సెకనుల సంఖ్య అంటే 24 గంటల్లో = 3600 × 24 = 86400 సెకన్లు

15 రోజులలో సెకన్ల సంఖ్య = 86400 × 15 = 1296000 సెకన్లు

ఇప్పుడు,

⇒ 1296000 సెకన్లు = 1296000/60 నిమిషాలు

⇒ 1296000 సెకన్లు = 21600 నిమిషాలు

⇒ 1296000 సెకన్లు = 21600 నిమిషాలు = 21600/60 గంటలు

⇒ 1296000 సెకన్లు = 21600 నిమిషాలు = 360 గంటలు

అందువలన,

15 రోజులలో సెకన్ల సంఖ్య 360 గంటల్లోని నిమిషాల సంఖ్యకు సమానం.

కాబట్టి, సరైన సమాధానం 360 గంటలు.

Alternate Method 

15 రోజులలో మొత్తం సెకన్ల సంఖ్య = 15 × 24 × 60 × 60

x గంటలలో సెకన్ల సంఖ్య = x × 60 × 60

ఇప్పుడు, 15 × 24 × 60 × 60 = x × 60 × 60

⇒ x = 360 గంటలు

---

107. కింది వాటిలో ఏది (x + 2)³ = x (x² – 1)ని ప్రామాణిక రూపంలో చూపుతుంది?

A. 4x² + 10x + 7 = 0

B. 6x² + 13x + 8 = 0

C. 6x² + 11x + 6 = 0

D. x² + 12x + 8 = 0

Solution

గణన

(x + 2)3 = x (x2 – 1)

⇒ x³ + 8 + 3 × 2 × x(x + 2) = x³ – x

⇒ x3 + 8 + 6x² + 12x = x3 – x

⇒ 6×2 + 13x + 8 = 0

సమాధానం 6×2 + 13x + 8 = 0

---

108. a – b = 2 మరియు ab = 24 అయితే, a3 – b3 విలువ కనుగొనండి?

A. 280

B. 124

C. 140

D. 152

Solution

ఇవ్వబడింది:

a – b = 2 మరియు ab = 24

(a – b) ³ = a ³ – b ³ – 3ab(a – b) మనకు తెలుసు: 

⇒ (2)3 = a3 – b3 – 3(24)(2)

⇒ 8 = a3 – b3 – 144

⇒ 144 + 8 = a3 – b3 

∴ a3 – b3 = 152 

 Shortcut Trick

a – b = 2 మరియు ab = 24,

ఇచ్చిన పరిస్థితి a = 6 మరియు b = 4 లకు సంతృప్తి చెందుతుంది,

⇒ a3 – b3

⇒ 63 – 43

⇒ 216 – 64

⇒ 152

∴ విలువ 152.

---

109. నమ్రత మరియు దివ్యల వయస్సుల నిష్పత్తి 4 : 3. వారి వయస్సుల మొత్తం 28. 4 సంవత్సరాల తర్వాత వారి వయస్సుల నిష్పత్తి

A. 5 : 4

B. 5 : 6

C. 6 : 5

D. 3 : 4

Solution

ఇచ్చిన దత్తాంశం:

నమ్రత మరియు దివ్యల వయస్సుల నిష్పత్తి 4 : 3. వారి వయస్సుల మొత్తం 28.

సాధన

నమ్రత మరియు దివ్యల ప్రస్తుత వయస్సు 4x : 3x ఉండనివ్వండి

వారి వయస్సు మొత్తం 28 సంవత్సరాలు

⇒ 4x + 3x = 28

⇒ 7x = 28

⇒ x = 4

నమ్రత : దివ్య = 4 × 4 : 3 × 4

నమ్రత : దివ్య = 16 : 12

4 సంవత్సరాల తర్వాత వారి వయస్సు నిష్పత్తి

⇒ 16 + 4 : 12 + 4

⇒ 20 : 16

⇒ 5 : 4

---

110. (x+ 3), (x + 5), (x + 7) మరియు (x + 9) సగటు 52 అయితే x విలువను కనుగొనండి.

A. 46

B. 48

C. 50

D. 52

Solution

ఇచ్చినది:

ఇచ్చిన నాలుగు పదాల సగటు 52.

ఉపయోగించిన ఫార్ములా:

సగటు = అన్ని నిబంధనల మొత్తం / మొత్తం నిబంధనల సంఖ్య

లెక్కింపు:

52 = (x + 3 + x + 5 + x + 7 + x +9)/4

⇒ 208 = 4x + 24

⇒ x = 46

కాబట్టి, x విలువ 46

---

111.  యొక్క విలువ?

A. 1193/56

B. 1171/56

C. 1181/56

D. 1187/56

Solution

కాన్సెప్ట్:

---

112. 18 లీటర్ల చమురు ధర రూ. 864. రూ.1200 కి ఎన్ని లీటర్ల నూనె తీసుకురావచ్చు?

A. 14

B. 15

C. 20

D. 25

Solution

ఇచ్చినది:

18 లీటర్ల నూనె ధర = రూ. 864

కాన్సెప్ట్:

x లీటర్లను రూ.y చొప్పున లీటరుకు కొనుగోలు చేసినప్పుడు, తరువాత నూనె పరిమాణం = x/y

లెక్కింపు:

నూనె ధర = 864/18

⇒ నూనె ధర= 48 రూ/లీటర్

ప్రశ్న ప్రకారం,

నూనె యొక్క పరిమాణం = 1200/48

⇒ నూనె యొక్క పరిమాణం = 25 లీటర్లు

∴ నూనె యొక్క పరిమాణం 25 లీటర్లు.

---

113. ఒక చతురస్ర వైశాల్యానికి దాని కర్ణం మీద గీసిన చతురస్రానికి మధ్య నిష్పత్తి :

A. 2 : 1

B. 1 : 2

C. 1 : 4

D. 1 : 1

Solution

వాడిన సూత్రం:

చతురస్రం యొక్క వైశాల్యం = a²

చతురస్రం యొక్క కర్ణం = a√2 ;  a = చతురస్రం యొక్క భుజం 

లెక్కింపు:

చతురస్రం యొక్క భుజాలని ‘a’ యూనిట్ అనుకుందాం

⇒ భుజం ‘a’ యూనిట్ గా ఉన్న చతురస్ర వైశాల్యం = a²

⇒ భుజం ‘a√2’ యూనిట్ గా ఉన్న చతురస్ర వైశాల్యం = 2a²  

∴ కావల్సిన వైశాల్యం నిష్పత్తి = a²/2a² = 1/2

---

114. ఒకవేళ A:B యొక్క నిష్పత్తి 3:6 మరియు B:C నిష్పత్తి 7:28 అయితే, అప్పుడు A:B:C యొక్క నిష్పత్తిని కనుగొనండి.

A. 3 ∶ 7 ∶ 28

B. 1 ∶ 2 ∶ 8

C. 2 ∶ 1 ∶ 8

D. 6 ∶ 7 ∶ 28

Solution

ఇవ్వబడినవి:

A : B = 3 : 6 = 1 : 2      —-(i)

B : C = 7 : 28 = 1 : 4      —-(ii)

లెక్కింపు:

రెండు సమీకరణాల్లో B యొక్క విలువను సమానం చేయడం కొరకు, మనం (ii)వ సమీకరణాన్ని 2తో గుణిస్తాం, తద్వారా మనకొచ్చేది,

A : B = 1 : 2

B : C = 2 : 8

∴ A : B : C = 1 : 2 : 8

---

115. రూ. 10500 మొత్తం 2 సంవత్సరాలలో చక్రవడ్డీ వడ్డీ రేటుతో రూ. 17745 అవుతుంది. వడ్డీని సంవత్సరానికి ఒకసారి లెక్కించినట్లయితే, వడ్డీ రేటు ఎంత?

A. 40%

B. 30%

C. 25%

D. 20%

Solution

ఇచ్చినవి:

మూలధనం = రూ. 10500

కాలం n = 2 సంవత్సరాలు

మొత్తం = రూ. 17745

ఉపయోగించిన సూత్రం:

మొత్తం = మూలధనం x [1 + r/100]ⁿ

గణన:

17745 = 10500 x [1 + r/100]²

⇒ 17745/10500 = [1 + r/100]2

⇒ 169/100 = [1 + r/100]2

రెండు వైపులా వర్గమూలాన్ని తీసుకుంటే,

⇒ 13/10 = 1 + r/100

⇒ 13/10 = (100 + r)/100

⇒ 13 = (100 + r)/10

⇒ 130 = 100 + r

⇒ r = 130 -100

⇒ r = 30

∴ రేటు = 0.30 x 100 = 30%

---

116. కింది ప్రకటనలలో ఏది తప్పనిసరిగా నిజం కాదు?

A. సమాంతర చతుర్భుజం యొక్క కర్ణాలు ఒకదానికొకటి ఖండిస్తాయి

B. దీర్ఘచతురస్రం యొక్క కర్ణాలు ఒకదానికొకటి ఖండిస్తాయి.

C. గాలిపటం యొక్క కర్ణాలు ఒకదానికొకటి ఖండిస్తాయి

D. రాంబస్ యొక్క కర్ణాలు ఒకదానికొకటి ఖండిస్తాయి

Solution

సాధన:

“ఒక గాలిపటం యొక్క కర్ణాలు ఒకదానికొకటి ఖండిస్తాయి” అనే ప్రకటన తప్పనిసరిగా నిజం కాదు.

గాలిపటంలో, కర్ణాలు లంబంగా ఉంటాయి, కానీ ఒక కర్ణం మాత్రమే మరొకదానిని రెండు సమాన భాగాలుగా ఖండిస్తుంది. ఇతర కర్ణం రెండుగా ఖండించబడడు; బదులుగా, ఇది అసమాన పొడవుల యొక్క రెండు రేఖ ఖండాలను సృష్టిస్తుంది. అందువల్ల, గాలిపటంలోని అన్ని కర్ణాలు ఒకదానికొకటి ఖండించవు.

పోల్చి చూస్తే, సమాంతర చతుర్భుజాలు, దీర్ఘ చతురస్రాలు మరియు రాంబస్‌ల కోసం, వాటి కర్ణాలు ఒకదానికొకటి ఖండిస్తాయి, ఒకదానికొకటి రెండు సమాన భాగాలుగా ఖండించబడతాయి.

---

117. ‘π’ అనేది

A. సరికాని భిన్నం

B. సరైన భిన్నం

C. ఒక ప్రధాన సంఖ్య

D. కరణీయ సంఖ్య

Solution

π = (3.14159265359…) అనేది ఒక కరణీయ సంఖ్య, ఇది p/q రూపంలో వ్యక్తీకరించబడదు, ఇక్కడ p మరియు q పూర్ణాంకాలు మరియు q ≠ 0

అదనపు సమాచారం

అకరణీయ సంఖ్య: p మరియు q పూర్ణాంకాలు మరియు q ≠ 0 అయిన p/q రూపంలో వ్యక్తీకరించబడే సంఖ్యను అకరణీయ సంఖ్య అంటారు.

ఉదాహరణ:

6 = 6/1 =12/2

0.5 = 5/10 = ½

-0.675 = -675/1000 = 27/40

10/3 = 3.333…

కరణీయ సంఖ్య: కరణీయ సంఖ్య అనేది p/q రూపంలో వ్యక్తీకరించబడని సంఖ్య, ఇక్కడ p మరియు q పూర్ణాంకాలు మరియు q ≠ 0

ఉదాహరణ:

π = (3.14159265359…)

√2, √3

ప్రధాన సంఖ్య∶ ఒక ప్రధాన సంఖ్య అనేది ఒకటి కంటే ఎక్కువ ధనాత్మక పూర్ణాంకం, అది శేషాన్ని వదలకుండా ధనాత్మక పూర్ణాంకం 1 మరియు దానితో మాత్రమే భాగించబడుతుంది.

ఉదాహరణ: 2, 3, 5, 7

పూర్ణాంకం: పూర్ణాంకం ఏ పాక్షిక భాగంగా ఉంది ఒక సంఖ్య మరియు అది సానుకూల, రుణాత్మక లేదా సున్నా ఉంటుంది.ఉదాహరణ: -1, 0, 1, 2, 3

---

118. 5 సంవత్సరాలకు వచ్చే బారు వడ్డీ ప్రధాన మొత్తంలో 3535 వంతు, అయిన బారువడ్డీ రేటు ఎంత?

A. 10%

B. 8%

C. 12%

D. 14%

Solution

ఇచ్చిన సమస్య:

బారు వడ్డీ  = ప్రధాన మొత్తంలో 3535 వంతు 

సమయం = 5 సంవత్సరాలు

ఉపయోగించిన సూత్రం:

S.I = PRT/100

సాధన:

సమయం = 5 సంవత్సరాలు

అసలు = 5x అనుకొనిన

బారు వడ్డీ = 3x

రేటు = R%

⇒ 3x = 5x × 5 × R/100

R = 12%

---

119. 5 మంది పిల్లలు 5 సంవత్సరాల వ్యవధిలో జన్మించారు. వారి వయసుల మొత్తం 80 సంవత్సరాలు. అయితే, చిన్న పిల్లవాడి వయసు ఎంత?

A. 4 సంవత్సరాలు

B. 16 సంవత్సరాలు

C. 21 సంవత్సరాలు

D. 6 సంవత్సరాలు

Solution

ఇచ్చినవి:

5 మంది పిల్లలు 5 సంవత్సరాల వ్యవధిలో జన్మించారు. వారి వయసుల మొత్తం 80 సంవత్సరాలు.

గణన:

చిన్న పిల్లవాడి ప్రస్తుత వయసు Q అని అనుకుందాం.

కాబట్టి, మిగిలిన పిల్లల వయసులు ఆరోహణ క్రమంలో (Q + 5), (Q + 10), (Q + 15), (Q + 20)

ప్రశ్న ప్రకారం,

Q + (Q + 5) + (Q + 10) + (Q + 15) + (Q + 20) = 80

⇒ 5Q + 50 = 80

⇒ Q = 30/5

⇒ Q = 6

∴ చిన్న పిల్లవాడి వయసు 6 సంవత్సరాలు.

---

120. ఒక రోజులో 45 నిమిషాలు ఎంత భాగం?

A. 1/42

B. 1/24

C. 1/32

D. 1/48

Solution

ఇవ్వబడింది:

45 నిమిషాలు మరియు ఒక రోజు నిష్పత్తిని కనుగొనడానికి.

లెక్కింపు:

ఒక రోజులో మొత్తం నిమిషాలు = 24 × 60 = 1440 నిమిషాలు

45 నిమిషాలు మరియు ఒక రోజు నిష్పత్తి = 45 : 1440 = 1 : 32

∴ ఒక రోజులో 1/32 భాగం 45 నిమిషాలు.

---

121. కింది వాటిలో ఏది పర్యావరణ అధ్యయనాలలో నిర్మాణాత్మక అంచనా కాదు?

A. విద్యార్థులను జత చేయడం మరియు చర్చించమని అడగడం

B. సమీపంలోని అడవి లేదా ఉద్యానవనానికి ప్రయాణం

C. పర్యావరణ అధ్యయనాల యొక్క అన్ని విషయాలపై సెషన్ ముగింపు పరీక్ష

D. పర్యావరణ అధ్యయనాలకు సంబంధించిన ఏదైనా అంశంపై పాప్ క్విజ్ పరీక్ష.

Solution

మూల్యాంకనం అనేది విద్యార్థుల అభ్యాసానికి సంబంధించిన సంబంధిత సమాచారాన్ని సేకరించే ప్రక్రియ. ఇది బోధన-అభ్యాస ప్రక్రియలోని కీలకమైన భాగాలలో ఒకటి. మూల్యాంకనం కేవలం అభ్యాసాన్ని కొలవడం కంటే ఎక్కువ చేస్తుంది.

నిర్మాణాత్మక అంచనా:

• ఇది ఒక రకమైన అంచనా, ఇది అభ్యాసం మరియు బోధనా ప్రక్రియ అంతటా పిల్లల పురోగతిని పర్యవేక్షించడాన్ని సూచిస్తుంది.
• మౌఖిక పరీక్ష, వృత్తాంత రికార్డులు, పోర్ట్‌ఫోలియోలు, తరగతి పరీక్ష మొదలైనవి నిర్మాణాత్మక అంచనాకు సాధనాలు.
• ఇది ఉపాధ్యాయులకు వారి బోధన ప్రభావం గురించి అభిప్రాయాన్ని అందిస్తుంది.

ప్రాథమిక దశలో EVSలో నిర్మాణాత్మక అంచనాలో ఇవి ఉంటాయి:

• విద్యార్థులను జత చేయడం మరియు చర్చించమని అడగడం
• సమీపంలోని అడవి లేదా ఉద్యానవనానికి ప్రయాణం
• పర్యావరణ అధ్యయనాలకు సంబంధించిన ఏదైనా అంశంపై పాప్ క్విజ్ పరీక్ష.

ముగింపు పరీక్ష సంగ్రహణాత్మక అంచనాలో జరుగుతుందని గమనించాలి.

---

122. కింది వాటిలో ఏది పర్యావరణ విద్యా బోధనా పద్ధతి కాదు?

A. సిద్ధాంత పద్ధతి

B. చర్చా పద్ధతి

C. ప్రాజెక్ట్ పద్ధతి

D. ప్రదర్శన పద్ధతి

Solution

పర్యావరణ విద్య విద్యార్థులకు వివిధ పద్ధతులు మరియు విధానాలలో బోధించబడుతుంది. ఉపాధ్యాయుడు తాను బోధించబోయే అంశం మరియు విద్యార్థుల అభ్యాస సామర్థ్యాలకు అనుగుణంగా ప్రతి పద్ధతి లేదా విధానాన్ని ఎంచుకుంటారు.

Key Points 

పర్యావరణ విద్యను బోధించే కొన్ని పద్ధతులు

• చర్చా పద్ధతి: ఈ పద్ధతిలో, ఒక అంశం లేదా పాఠం ఎంపిక చేయబడుతుంది మరియు దానిపై ప్రత్యేక చర్చ ఏర్పాటు చేయబడుతుంది. ఇక్కడ ఉపాధ్యాయుడు మాత్రమే కాకుండా ప్రతి విద్యార్థి చర్చలో తన అభిప్రాయాలను వ్యక్తీకరించడానికి లేదా పంచుకోవడానికి అవకాశం పొందుతాడు.
• ప్రదర్శన పద్ధతి: ఈ పద్ధతిలో గ్రహణ ప్రక్రియను సులభతరం చేసే కొన్ని సామగ్రి లేదా నమూనాలు ప్రదర్శించబడతాయి మరియు ఆ ప్రదర్శన సామగ్రి సహాయంతో బోధన ముందుకు సాగుతుంది, కొన్నిసార్లు విద్యార్థులను కూడా వీటిని తయారు చేసి ప్రదర్శించమని అడగవచ్చు.
• ప్రాజెక్ట్ పద్ధతి:ప్రాజెక్ట్ బోధనా పద్ధతి ఆధునిక బోధనా పద్ధతులలో ఒకటి, దీనిలో పాఠ్యాంశాల కంటెంట్ పిల్లల దృక్కోణం నుండి పరిగణించబడుతుంది మరియు నిజ జీవిత పరిస్థితుల సందర్భంలో అతని అవసరాలు మరియు ఆసక్తికి సంబంధించినది.

అందువల్ల, సిద్ధాంత పద్ధతి పర్యావరణ విద్యకు సంబంధించిన బోధనా పద్ధతి కాదని నిర్ధారించవచ్చు.

---

123. కింది వాటిలో ఏ తరగతి గది అభ్యాసాలు సైన్స్‌కు సంబంధించి EVS యొక్క విద్యా ప్రమాణాలను ప్రతిబింబిస్తాయి?

A. నిశ్శబ్దంగా అధ్యాయాలు చదవడం

B. సైన్స్ ఫిక్షన్ సినిమాలు మాత్రమే చూడటం

C. ప్రకృతి నడకలను నిర్వహించడం మరియు పరిశీలనలను రికార్డ్ చేయడం

D. శాస్త్రవేత్తల పేర్లు మరియు ఆవిష్కరణలను గుర్తుంచుకోవడం

Solution

ప్రాథమిక స్థాయిలో పర్యావరణ అధ్యయనాలు (EVS) పరిశీలన, అన్వేషణ మరియు ఆచరణాత్మక అనుభవాలను ప్రోత్సహించడం ద్వారా శాస్త్రీయ ఆలోచనకు పునాది వేస్తుంది. దీని లక్ష్యం వాస్తవాలను అందించడం మాత్రమే కాదు, నిజ జీవిత సందర్భాలలో విచారణ, తార్కికం మరియు సమస్య పరిష్కార నైపుణ్యాలను అభివృద్ధి చేయడం.

Key Points 

• ప్రకృతి నడకలను నిర్వహించడం మరియు పరిశీలనలను రికార్డ్ చేయడం అనేది అన్వేషణ, పరిశీలన మరియు డేటా రికార్డింగ్ వంటి శాస్త్రీయ ప్రక్రియలతో నేరుగా అనుసంధానించబడుతుంది . ఇది విద్యార్థులు తమ పర్యావరణంతో కనెక్ట్ అవ్వడానికి మరియు శాస్త్రీయ నైపుణ్యాలను అర్థవంతమైన రీతిలో అన్వయించడానికి సహాయపడుతుంది.
• నిశ్శబ్దంగా అధ్యాయాలను చదవడం వల్ల అవగాహన పెరుగుతుంది కానీ సైన్స్ సంబంధిత EVS అభ్యాసానికి కేంద్రంగా ఉన్న అనుభవపూర్వక మరియు పరిశోధనాత్మక విధానం ఇందులో లేదు.
• సైన్స్ ఫిక్షన్ సినిమాలు చూడటం వల్ల ఆసక్తి రేకెత్తుతుంది కానీ అభ్యాసకులు శాస్త్రీయ అన్వేషణ లేదా తార్కికంలో చురుకుగా పాల్గొనరు.
• శాస్త్రవేత్తల పేర్లు మరియు ఆవిష్కరణలను గుర్తుంచుకోవడం అనేది బట్టీ పట్టడంపై దృష్టి పెడుతుంది, ఇది EVS లేదా సైన్స్ యొక్క విచారణ-ఆధారిత, ఆచరణాత్మక స్ఫూర్తిని ప్రతిబింబించదు.

కాబట్టి , సరైన సమాధానం ప్రకృతి నడకలను నిర్వహించడం మరియు పరిశీలనలను రికార్డ్ చేయడం.

---

124. కింది వాటిలో ఏది ‘పరిశీలన మరియు నివేదన’ యొక్క అభ్యాస సూచిక కాదు?

A. కాలక్రమేణా మార్పులను గమనించడం

B. నమూనాను సృష్టించడం

C. పరిశీలన నుండి గీయడం

D. పట్టికలో డేటాను నమోదు చేయడం

Solution

పరిశీలన మరియు నివేదన అనేది పర్యావరణ అధ్యయనాలలో ఒక ముఖ్యమైన అభ్యాస సూచిక. ఇది పరిసరాలలో జరిగే సంఘటనలు లేదా మార్పులను నిశితంగా గమనించడం, ఆ పరిశీలనలను నమోదు చేయడం మరియు కొన్నిసార్లు వాటిని దృశ్యరూపంలో లేదా వ్రాతపూర్వకంగా సూచించడం వంటివి కలిగి ఉంటుంది. ఈ నైపుణ్యం పిల్లలలో విమర్శనాత్మక ఆలోచన మరియు శాస్త్రీయ దృక్పథాన్ని పెంపొందించడంలో సహాయపడుతుంది.

Key Points 

• కాలక్రమేణా మార్పులను గమనించడం, ఉదాహరణకు మొక్క పెరుగుదలను గమనించడం, నేరుగా పరిశీలనా నైపుణ్యాలకు మద్దతు ఇస్తుంది.
• పరిశీలన నుండి గీయడం, ప్రకృతి నడకలో చూసిన ఆకు లేదా జంతువును గీయడం వంటివి, పరిశోధనలను దృశ్యరూపంలో నివేదించడానికి ఒక సాధారణ మార్గం.
• పట్టికలో డేటాను నమోదు చేయడం, ఉదాహరణకు రోజుల తరబడి వర్షపాతాన్ని లేదా చూసిన కీటకాల రకాలను ట్రాక్ చేయడం, పరిశీలనా డేటాను స్పష్టంగా నిర్వహించడానికి సహాయపడుతుంది.

Hint నమూనాను సృష్టించడం అనేది పరిశీలనకు మించి, రూపకల్పన లేదా ప్రాతినిధ్య డొమైన్‌లోకి ప్రవేశిస్తుంది, ఇది తరచుగా అవగాహన లేదా ఊహపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఇది విలువైన నైపుణ్యం అయినప్పటికీ, పరిశీలించే మరియు నివేదించే ప్రధాన సామర్థ్యాన్ని ఇది నేరుగా అంచనా వేయదు.

అందువల్ల, సరైన సమాధానం నమూనాను సృష్టించడం.

---

125. వార్షిక పరీక్షలోని మూల్యాంకనం ఈ క్రింది ఏ వర్గం మూల్యాంకనం కిందకు వస్తుంది?

A. సారాంశాత్మక

B. నిర్మాణాత్మక

C. నిర్ధారణ

D. మౌఖిక

Solution

మూల్యాంకనం అనేది విద్యార్థుల జ్ఞానపరమైన మరియు జ్ఞానేతర అభ్యసన రంగాలలో సాధనల గురించి ఆధారాలను సేకరించే ఒక వ్యవస్థీకృత ప్రక్రియ, దీని ఆధారంగా తీర్పులు రూపొందించబడతాయి మరియు నిర్ణయాలు తీసుకోబడతాయి.

Key Points 

• సారాంశాత్మక మూల్యాంకనం సాధారణంగా తెలిసిన మూల్యాంకన రకం. ఇది పదం, కోర్సు లేదా బోధన కార్యక్రమం చివరలో వస్తుంది.
• ఇది విద్యార్థుల సాధనలను అధికారికంగా పరీక్షించడం.
• వార్షిక పరీక్షలు మరియు పాఠశాలల్లోని అర్ధవార్షిక పరీక్షలు, మరియు ప్రజా పరీక్షలు అటువంటి మూల్యాంకనాలకు ఉదాహరణలు.
• ఈ రకమైన మూల్యాంకనం యొక్క ఉద్దేశ్యం విద్యార్థులను గ్రేడ్ చేయడం, ర్యాంక్ చేయడం, వర్గీకరించడం, పోల్చడం మరియు ప్రోత్సహించడం. ఇది ధృవపత్రం కోసం కూడా ఉపయోగించబడుతుంది.
• స్కాలర్‌షిప్‌ల కోసం లేదా నిర్దిష్ట కోర్సులలో ప్రవేశం కోసం విద్యార్థులను ఎంచుకోవడానికి సారాంశ సారాంశాత్మక కూడా ఉపయోగించబడుతుంది.

కాబట్టి, వార్షిక పరీక్షలోని మూల్యాంకనం సారాంశ మూల్యాంకన వర్గానికి చెందినదని నిర్ధారించబడింది.

Additional Information 

• నిర్మాణాత్మక మూల్యాంకనం: బోధన సమయంలో కాలానుగుణంగా జరిగే మూల్యాంకనం మరియు విద్యా విజయం మరియు ప్రభావవంతతను మెరుగుపరచడానికి ఉద్దేశించబడింది.
• నిర్ధారణ మూల్యాంకనం: విద్యార్థుల అభ్యసనంలోని బలహీనతలకు దారితీసిన మూల కారణాలను కనుగొనడానికి మూల్యాంకనం, తద్వారా బోధనకు ప్రారంభ స్థానం అందించడం.

---

126. సామాజిక అధ్యయనాల పాఠ్యప్రణాళికలోని ప్రధాన అంశాల భావనను ఇచ్చినది:

A. NPE-1986

B. NCF 2005

C. NCERT

D. SCF-2011

Solution

విద్యార్థులలో ఆరోగ్యకరమైన సామాజిక/ ప్రజాస్వామ్య జీవనం ను ప్రోత్సహించడానికి పాఠశాల స్థాయిలో బోధించే విధంగా సామాజిక శాస్త్రాల నుండి సామాజిక అధ్యయనాలు అభివృద్ధి చెందాయి.

• ఇది విద్యార్థులు తమ సామాజిక-సాంస్కృతిక పర్యావరణం కు అనుగుణంగా ఉండటానికి సహాయపడుతుంది, ఇందులో కుటుంబం, సమాజం, రాష్ట్రం, జాతి మరియు మొత్తం మానవజాతి ఉన్నాయి.

Key Points 

• NPE 1986 విద్య అభివృద్ధికి వ్యాప్తమైన విధాన చట్రాన్ని అందిస్తుంది.
• జాతీయ విద్య విధానం (1986) యొక్క అత్యంత ముఖ్యమైన అంశం ఏమిటంటే, సాధారణ విధాన చట్రం మరియు మార్గదర్శకాలతో పాటు, విధాన నిర్ణయాల అమలుకు చర్యల కార్యక్రమాలను సూచించింది.
• ఈ విధానం విద్యను మహిళా హోదాలో ప్రాథమిక మార్పుకు కారకంగా ఉపయోగించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
• భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం చరిత్ర, రాజ్యాంగ బాధ్యత, ప్రజాస్వామ్యం మరియు లౌకికవాదం మొదలైన సామాజిక అధ్యయనాల పాఠ్యప్రణాళికలోని ప్రధాన అంశాల భావన NPE-1986 ద్వారా ఇవ్వబడింది.
• NPE 1986 అనేది భారత ప్రభుత్వంచే రూపొందించబడిన జాతీయ విద్యా వ్యవస్థ, అందరికీ నాణ్యమైన విద్యను అందించడానికి.

కాబట్టి, సామాజిక అధ్యయనాల పాఠ్యప్రణాళికలోని ప్రధాన అంశాల భావన NPE 1986 ద్వారా ఇవ్వబడింది.

Additional Information 

	పూర్తి రూపం	ప్రధాన ఆలోచన
NCF (2005)	జాతీయ పాఠ్యప్రణాళిక చట్రం	అవకాశాల సమానత్వం, అభ్యసనాన్ని మూల్యాంకనం చేయడం, నాణ్యమైన అనుభవాలు, విద్యా ఉద్దేశ్యాలు మొదలైన అంశాలను పరిష్కరించడం.
NCERT (1961)	జాతీయ విద్యా పరిశోధన మరియు శిక్షణ మండలి	పాఠశాల విద్య యొక్క నాణ్యత ప్రమాణాలను మెరుగుపరచడానికి ప్రభుత్వానికి సహాయపడే విద్యా పరిశోధనను నిర్వహించడం.
SCF (2011)	రాష్ట్ర పాఠ్యప్రణాళిక చట్రం	పిల్లల అనుభవాలు మరియు అభ్యసన ప్రక్రియలో పాల్గొనడాన్ని ప్రాధాన్యతనిస్తూ అందరికీ నాణ్యమైన విద్యను అందిస్తుంది.

---

127. ప్రపంచ పర్యావరణ దినోత్సవం జరుపుకొనే రోజు:

A. మార్చి 21

B. ఏప్రిల్ 22

C. అక్టోబర్ 16

D. జన్ 05

Solution

సరైన సమాధానం జూన్ 05.

Key Points 

• ప్రపంచ పర్యావరణ దినోత్సవం ప్రతి సంవత్సరం జూన్ 5న జరుపుకుంటారు.
• ఇది 1972లో స్టాక్‌హోమ్ మానవ పర్యావరణ సదస్సు మొదటి రోజున ఐక్యరాజ్య సమితి సాధారణ సభచే స్థాపించబడింది.
• ఈ దినోత్సవం జరుపుకోవడం వలన పర్యావరణ రక్షణ ప్రాముఖ్యతను ప్రోత్సహించడానికి మరియు మన పర్యావరణ రక్షణ కోసం ప్రపంచవ్యాప్తంగా అవగాహన మరియు చర్యలను ప్రోత్సహించడానికి ఒక వేదికను అందిస్తుంది.
• ప్రతి సంవత్సరం, ప్రపంచ పర్యావరణ దినోత్సవం ఒక కొత్త ఇతివృత్తాన్ని కలిగి ఉంటుంది, దీనిని ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ప్రధాన సంస్థలు, ప్రభుత్వేతర సంస్థలు, సంఘాలు, ప్రభుత్వాలు మరియు ప్రముఖులు పర్యావరణ కారణాలను సమర్థించడానికి స్వీకరించారు.

Additional Information 

• మానవ పర్యావరణంపై స్టాక్‌హోమ్ సదస్సు (1972)
  • మానవ పర్యావరణంపై ఐక్యరాజ్య సమితి సదస్సు, స్టాక్‌హోమ్ సదస్సుగా కూడా పిలువబడుతుంది, ఇది 1972 జూన్ 5-16 తేదీలలో స్వీడన్‌లోని స్టాక్‌హోమ్‌లో జరిగింది.
  • అంతర్జాతీయ పర్యావరణ సమస్యలపై దృష్టి సారించిన మొదటి ప్రధాన ఐక్యరాజ్యసమితి సమావేశం ఇది.
  • ఈ సదస్సు ఐక్యరాజ్య సమితి పర్యావరణ కార్యక్రమం (UNEP) స్థాపనకు దారితీసింది.
• ఐక్యరాజ్య సమితి పర్యావరణ కార్యక్రమం (UNEP)
  • UNEP అనేది ప్రపంచ పర్యావరణ అధికార సంస్థ, ఇది ప్రపంచ పర్యావరణ అజెండాను నిర్దేశిస్తుంది మరియు ఐక్యరాజ్య సమితి వ్యవస్థలో సుస్థిర అభివృద్ధి యొక్క పర్యావరణ కోణం యొక్క సమగ్ర అమలును ప్రోత్సహిస్తుంది.
  • ఇది 1972లో స్టాక్‌హోమ్ సదస్సు ఫలితంగా స్థాపించబడింది.
  • UNEP పని ప్రపంచ, ప్రాంతీయ మరియు జాతీయ పర్యావరణ పరిస్థితులు మరియు ధోరణులను అంచనా వేయడం, అంతర్జాతీయ మరియు జాతీయ పర్యావరణ ఒప్పందాలు మరియు ప్రమాణాలను అభివృద్ధి చేయడం మరియు పర్యావరణ శాస్త్రం మరియు సమాచారాన్ని ప్రోత్సహించడం వంటి విస్తృత శ్రేణి కార్యకలాపాలను కలిగి ఉంది.

---

128. పర్యావరణాన్ని ఏ రెండు భాగాలుగా వర్గీకరించారు?

A. అనుకూలమైన మరియు అననుకూలమైన

B. భౌగోళిక మరియు సామాజిక

C. సహజ మరియు కృత్రిమ

D. ఆర్థిక మరియు భౌతిక

Solution

భావన:

• పర్యావరణం అనేది మన చుట్టూ ఉన్న దేనినైనా నిర్వచించవచ్చు.
•  మన చుట్టూ ఉండి మనపై ప్రభావం చూపే ఏ బాహ్య వస్తువు అయినా  మన పర్యావరణమే.
• పర్యావరణం అనేది మన ప్రాథమిక జీవన మద్దతు వ్యవస్థ.
• తల్లి గర్భంలో గర్భం దాల్చినప్పటి నుంచే పర్యావరణ ప్రభావాలు మొదలవుతాయి.

వివరణ:

పర్యావరణం రెండు రకాలుగా ఉంటుంది.

• భౌతిక వాతావరణం:
  • ఇందులో నివాస స్థలం కూడా ఉంటుంది.
  • అక్కడి వాతావరణం,
  • సహజ దృశ్యాలు,
  • అందుబాటులో ఉన్న ఆహారం, మరియు
  • ఇతర భౌగోళిక అంశాలన్నీ..
• సామాజిక వాతావరణం:
  • ఇల్లు, ఇరుగుపొరుగు, పాఠశాల, చర్చి మరియు సామాజిక పరిసరాల ప్రభావాన్ని మేము కలిగి ఉన్నాము.
  • పిల్లలకి మొదటి నుండి ఉన్న సామాజిక సంబంధాలు ఇందులో ఉన్నాయి
  •  మతం, జానపదం, సాహిత్యం, కళలు, సంగీతం, సామాజిక సంప్రదాయాలు, రాజకీయ వ్యవస్థ వంటి అంశాలతో సమాజంలోని సాంస్కృతిక వాతావరణాన్ని కూడా ఇందులో చేర్చారు.
  • ప్రతి వ్యక్తి సామాజిక వాతావరణం నుండి సాంస్కృతిక లక్షణాలను వారసత్వంగా పొందుతాడు.

అందువలన, పర్యావరణాలు భౌతిక మరియు సామాజికంగా వర్గీకరించబడ్డాయి.

---

129. కింది వాటిలో నిర్దిష్ట పర్యావరణ వ్యవస్థతో వ్యవహరించే ఏకైక పర్యావరణ ఒప్పందం ఏది?

A. రామ్‌సర్ కన్వెన్షన్

B. యుఎన్ కన్వెన్షన్

C. జీవ వైవిధ్యంపై సమావేశం

D. జెనీవా ఒప్పందాలు

Solution

సరైన సమాధానం రామ్‌సర్ కన్వెన్షన్.
Key Points

రామ్‌సర్ కన్వెన్షన్

• ఇది చిత్తడి నేలలు మరియు వాటి వనరులను పరిరక్షించడం మరియు తెలివిగా ఉపయోగించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న అంతర్జాతీయ ఒప్పందం.
• ఇది ఒక నిర్దిష్ట రకమైన పర్యావరణ వ్యవస్థతో వ్యవహరించే ఏకైక ప్రపంచ పర్యావరణ ఒప్పందం.
• ఇది 1971లో ఇరాన్‌లోని రామ్‌సర్‌లో సంతకం చేయబడింది.
• దాని సంతకం చేసిన 169 దేశాలలో భారతదేశం ఒకటి.
• భారతదేశంలో, 54 రామ్సర్ సైట్లు ఉన్నాయి.
• గుజరాత్‌లోని ఖిజాడియా పక్షుల అభయారణ్యం మరియు UPలోని బఖిరా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం, కరికిలి పక్షుల అభయారణ్యం, తమిళనాడులోని పల్లికరణై మార్ష్ రిజర్వ్ ఫారెస్ట్ మరియు పిచ్చవరం మడ అడవులు, మధ్యప్రదేశ్‌లోని సఖ్య సాగర్ మరియు మిజోరంలోని పాలా చిత్తడి నేలలు కొత్తవి.
• సరస్సులు మరియు నదులు, చిత్తడి నేలలు మరియు చిత్తడి నేలలు, తడి గడ్డి భూములు మరియు పీట్ భూములు, ఒయాసిస్, ముఖద్వారాలు, డెల్టాలు మరియు అలల మైదానాలు, తీరానికి సమీపంలో ఉన్న సముద్ర ప్రాంతాలు, మడ అడవులు మరియు పగడపు దిబ్బలు మరియు మానవ నిర్మిత ప్రదేశాలతో సహా చిత్తడి నేలల యొక్క విస్తృత నిర్వచనాన్ని కన్వెన్షన్ ఉపయోగిస్తుంది. చేపల చెరువులు, వరి మెట్టలు, రిజర్వాయర్లు మరియు ఉప్పు చిప్పలుగా.

మాంట్రీక్స్ రికార్డ్:

• కన్వెన్షన్ ప్రకారం మాంట్రీక్స్ రికార్డ్ అనేది అంతర్జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన చిత్తడి నేలల రిజిస్టర్, ఇక్కడ పర్యావరణ స్వభావంలో మార్పులు సంభవించాయి, జరుగుతున్నాయి లేదా సాంకేతిక పరిణామాలు, కాలుష్యం లేదా ఇతర మానవ జోక్యం ఫలితంగా సంభవించే అవకాశం ఉంది.
• ఇది రామ్‌సార్ జాబితాలో భాగంగా నిర్వహించబడుతుంది.
• ఇది కాంట్రాక్టు పార్టీల సమావేశం(1990) యొక్క సిఫార్సు ద్వారా స్థాపించబడింది.
• సంబంధిత కాంట్రాక్టింగ్ పార్టీల ఆమోదంతో మాత్రమే సైట్‌లను రికార్డ్‌కు జోడించవచ్చు మరియు తీసివేయవచ్చు.
• ప్రస్తుతం, భారతదేశంలోని రెండు చిత్తడి నేలలు మాంట్రీక్స్ రికార్డులో ఉన్నాయి: కియోలాడియో జాతీయ ఉద్యావనం (రాజస్థాన్) మరియు లోక్‌తక్ సరస్సు (మణిపూర్).
• చిలికా సరస్సు (ఒడిశా) 1993లో రికార్డ్‌లో ఉంచబడింది, అయితే చిలికా డెవలప్‌మెంట్ అథారిటీ అద్భుతమైన పునరుద్ధరణ కారణంగా దాని నుండి తొలగించబడింది.

---

130. పర్యావరణ పరిరక్షణకు ఏ సాగు విధానం ఎంతగానో దోహదపడుతుంది?

A. అధిక ఉత్పాదకత కలిగిన రకాల సాగు

B. గ్లాస్ హౌస్‌లో మొక్కలు పెంచుతున్నారు

C. షిఫ్టింగ్ సాగు

D. సేంద్రీయ వ్యవసాయం

Solution

సేంద్రియ వ్యవసాయం అనేది నేల, పర్యావరణ వ్యవస్థ మరియు ప్రజల ఆరోగ్యానికి సరిపోయే ఉత్పత్తి వ్యవస్థ.

---

131. కిందివాటిలో పర్యావరణం యొక్క అబియోటిక్ భాగం ఏది?

A. ఆకుపచ్చ మొక్కలు

B. ఆకుపచ్చ కాని మొక్కలు

C. డికంపోజర్స్

D. గురుత్వాకర్షణ

Solution

బయోటిక్ భాగం:

• మరొక జీవిని ప్రభావితం చేసే, లేదా పర్యావరణ వ్యవస్థను ఆకృతి చేసే ఏదైనా జీవన భాగం
• వారి జీవావరణవ్యవస్థలోని ఇతర జీవులను తినే జంతువులు మరియు తినే జీవి రెండింటినీ కలిగి ఉంటుంది
• ఉదా: ఆకుపచ్చ మొక్కలు, ఆకుపచ్చ లేని మొక్కలు, డికంపోజర్లు

ఏబయోటిక్ భాగం:

• జీవుల యొక్క జీవులను మరియు పర్యావరణ వ్యవస్థల పనితీరును ప్రభావితం చేసే పర్యావరణంలోని జీవరహిత రసాయన మరియు భౌతిక భాగాలు. ఉదా: గురుత్వాకర్షణ

---

132. ఐక్యరాజ్యసమితి పర్యావరణ కార్యక్రమం (UNEP) ప్రధాన కార్యాలయం ఎక్కడ ఉంది?

A. నైరోబి

B. న్యూయార్క్

C. జెనీవా

D. లండన్

Solution

సరైన సమాధానం ‘నైరోబి’.

Key Points

• ఐక్యరాజ్యసమితి పర్యావరణ కార్యక్రమం (UNEP) ఐక్యరాజ్యసమితి వ్యవస్థలో పర్యావరణ సమస్యలకు ప్రతిస్పందనలను సమన్వయం చేయడానికి బాధ్యత వహిస్తుంది.
• ఇది జూన్ 1972లో స్థాపించబడింది.
• దాని   ప్రధాన కార్యాలయం కెన్యాలోని నైరోబిలో ఉంది .
• యునైటెడ్ నేషన్స్ డెవలప్‌మెంట్ గ్రూప్‌లో సభ్యునిగా, UNEP ప్రపంచానికి 17 సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలను చేరుకోవడంలో సహాయపడాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
• 1988 లో, ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ మరియు UNEP వాతావరణ మార్పులపై ఇంటర్‌గవర్నమెంటల్ ప్యానెల్ (IPCC)ని స్థాపించాయి.

Additional Information

• యునైటెడ్ నేషన్స్ ఆర్గనైజేషన్ (UNO) న్యూయార్క్, USA
• యునైటెడ్ నేషన్స్ ఎన్విరాన్‌మెంట్ ప్రోగ్రామ్ (UNEP) నైరోబి, కెన్యా
• యునైటెడ్ నేషన్స్ హై కమిషన్ ఫర్ రెఫ్యూజీస్ (UNHCR) జెనీవా, స్విట్జర్లాండ్
• యునైటెడ్ నేషన్స్ డెవలప్‌మెంట్ ప్రోగ్రామ్ (UNDP) న్యూయార్క్, USA
• యునైటెడ్ నేషన్స్ పాపులేషన్ ఫండ్ (UNFPA) న్యూయార్క్, USA
• యునైటెడ్ నేషన్స్ ఎడ్యుకేషనల్ సైంటిఫిక్ అండ్ కల్చరల్ ఆర్గనైజేషన్ (UNESCO) పారిస్, ఫ్రాన్స్
• ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) జెనీవా, స్విట్జర్లాండ్
• ఇంటర్నేషనల్ మానిటరీ ఫండ్ (IMF) వాషింగ్టన్ DC, USA
• కామన్వెల్త్ ఆఫ్ నేషన్స్ లండన్, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్
• పెట్రోలియం ఎగుమతి దేశాల సంస్థ (OPEC) వియన్నా, ఆస్ట్రియా
• వరల్డ్ వైల్డ్ లైఫ్ ఫండ్ (WWF) గ్లాండ్, స్విట్జర్లాండ్
• యునైటెడ్ నేషన్స్ కాన్ఫరెన్స్ ఆన్ ట్రేడ్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్ (UNCTAD) జెనీవా, స్విట్జర్లాండ్
• అంతర్జాతీయ ఒలింపిక్ కమిటీ (IOC) లౌసాన్, స్విట్జర్లాండ్
• లీగ్ ఆఫ్ అరబ్ స్టేట్స్ కారియో, ఈజిప్ట్
• అమ్నెస్టీ ఇంటర్నేషనల్ లండన్, యునైటెడ్ కింగ్డమ్
• ఆసియా అభివృద్ధి బ్యాంక్ మనీలా, ఫిలిప్పీన్స్
• అసోసియేషన్ ఆఫ్ సౌత్-ఈస్ట్ ఏషియన్ నేషన్స్ (ఆసియాన్) జకార్తా, ఇండోనేషియా
• నార్త్ అట్లాంటిక్ ట్రీటీ ఆర్గనైజేషన్ (NATO) బ్రస్సెల్స్, బెల్జియం
• ఆఫ్రికన్ యూనియన్ (AU) అడిస్-అబాబా, ఇథియోపియా
• సౌత్ ఏషియన్ అసోసియేషన్ ఫర్ రీజినల్ కార్పొరేషన్ (సార్క్) ఖాట్మండు, నేపాల్
• అంతర్జాతీయ పోలీసు (INTERPOL) లియోన్స్, ఫ్రాన్స్
• వరల్డ్ ట్రేడ్ ఆర్గనైజేషన్ (WTO) జెనీవా, స్విట్జర్లాండ్
• ఉమెన్ ఎయిడ్ ఇంటర్నేషనల్ లండన్, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్
• వరల్డ్ బ్యాంక్ వాషింగ్టన్ DC, USA
• యూనివర్సల్ పోస్టల్ యూనియన్ బెర్న్, స్విట్జర్లాండ్
• బెనెలక్స్ ఎకనామిక్ యూనియన్ బ్రస్సెల్స్, బెల్జియం
• సుంకాలు మరియు వాణిజ్యంపై సాధారణ ఒప్పందం (GATT) జెనీవా, స్విట్జర్లాండ్
• యునైటెడ్ నేషన్స్ చిల్డ్రన్స్ ఎమర్జెన్సీ ఫండ్ (UNICEF) న్యూయార్క్, USA
• UN మహిళలు న్యూయార్క్, USA
• ఇంటర్నేషనల్ లేబర్ ఆర్గనైజేషన్ (ILO) జెనీవా, స్విట్జర్లాండ్
• యునైటెడ్ నేషన్స్ సెక్యూరిటీ కౌన్సిల్ (UNSC) న్యూయార్క్, USA

---

133. కింది వాటిలో ఏది జీవావరణ శాస్త్రం సూచికలో చేర్చబడలేదు?

A. వృక్ష సంపద

B. నీటి పరిమాణం

C. జీవ పరిమాణం

D. ఖర్చు మరియు ఉత్పత్తి

Solution

సరైన సమాధానం ఖర్చు మరియు ఉత్పత్తి.

Key Points 

• పర్యావరణ సూచిక సాధారణంగా పర్యావరణ ఆరోగ్యం మరియు స్థిరత్వానికి సంబంధించిన సూచికలను కలిగి ఉంటుంది.
• వృక్షసంపద పర్యావరణ సూచికలో ఒక ముఖ్యమైన భాగం, ఎందుకంటే ఇది పర్యావరణ వ్యవస్థ యొక్క ఆరోగ్యం మరియు జీవవైవిధ్యాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది.
• నీటి కంటెంట్ జీవితాన్ని నిలబెట్టుకోవడానికి మరియు పర్యావరణ సమతుల్యతను నిర్వహించడానికి అవసరమైనందున ఇది చేర్చబడింది.
• జీవసంఖ్య జీవ జాతుల పుష్కలంగా మరియు వైవిధ్యాన్ని కొలుస్తుంది, ఇది మరొక ముఖ్యమైన పర్యావరణ సూచిక.
• ఖర్చు మరియు ఉత్పత్తి ఆర్థిక కారకాలు మరియు పర్యావరణ ఆరోగ్యాన్ని నేరుగా కొలవవు, అందువల్ల పర్యావరణ సూచికలో చేర్చబడవు.

Additional Information 

• పర్యావరణ సూచిక పర్యావరణ వ్యవస్థల మొత్తం ఆరోగ్యాన్ని మరియు జీవితాన్ని నిలబెట్టుకునే సామర్థ్యాన్ని అంచనా వేయడానికి ఉపయోగించబడుతుంది.
• ఇందులో గాలి నాణ్యత, నేల ఆరోగ్యం మరియు జీవవైవిధ్యం వంటి వివిధ సూచికలు ఉన్నాయి.
• పర్యావరణ పరిస్థితుల గురించి సమగ్ర దృక్పథాన్ని అందించడం ద్వారా సూచిక నీతి నిర్ణయం మరియు పర్యావరణ పరిరక్షణలో సహాయపడుతుంది.

---

134. పర్యావరణ గొలుసులోని ప్రాథమిక వినియోగదారు __________.

A. నిర్మాత

B. శాఖాహారం

C. మాంసాహారం

D. డికంపోజర్

Solution

• జీవావరణ గొలుసులో ప్రధాన వినియోగదారు శాఖాహారం, దీనిని శాకాహారులు అని కూడా పిలుస్తారు, ఇది మొక్కలను తింటుంది. ఉదాహరణకు- మేక, ఆవు.
• మాంసాహారాన్ని ద్వితీయ వినియోగదారులుగా పరిగణిస్తారు.
• అపెక్స్ ప్రిడేటర్స్ లేదా ఆల్ఫా ప్రిడేటర్స్‌ను తృతీయ వినియోగదారులుగా పరిగణిస్తారు.

---

135. పర్యావరణం మరియు జీవావరణ శాస్త్రం యొక్క సందర్భంలో, ‘నిలబడి ఉన్న పంట’కు సంబంధించి క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి:

1. ఇది ఒక నిర్దిష్ట సమయంలో ఒక ప్రాంతంలో లభించే ఆహార ధాన్యాల మొత్తం.

2. ఇది జీవుల ద్రవ్యరాశి పరంగా కొలుస్తారు.

పైన ఇచ్చిన స్టేట్‌మెంట్‌లలో ఏది/నేను సరికానివి ?

A. 1 మాత్రమే

B. 2 మాత్రమే

C. 1 మరియు 2 రెండూ

D. 1 లేదా 2 కాదు

Solution

సరైన సమాధానం 1 మాత్రమే.

ప్రధానాంశాలు

• నిర్దిష్ట సమయంలో ఒక నిర్దిష్ట ప్రాంతంలో ఉన్న జీవుల (భాగం) మొత్తం బరువు లేదా శక్తి కంటెంట్‌ని స్టాండింగ్ క్రాప్ అంటారు.
• ప్రతి ట్రోఫిక్ స్థాయి ఒక నిర్దిష్ట సమయంలో జీవన పదార్థం యొక్క నిర్దిష్ట ద్రవ్యరాశిని స్టాండింగ్ క్రాప్ అని పిలుస్తారు. నిలబడి ఉన్న పంట అనేది ఒక నిర్దిష్ట వాతావరణంలో ఉన్న జీవుల యొక్క మొత్తం ఎండిన బయోమాస్. ఇది ఆహార ధాన్యాలకే పరిమితం కాదు. కాబట్టి, స్టేట్‌మెంట్ 1 సరైనది కాదు.
• నిలబడి ఉన్న పంటను జీవుల ద్రవ్యరాశి (బయోమాస్) లేదా యూనిట్ ప్రాంతంలోని సంఖ్యగా కొలుస్తారు. ఒక జాతి యొక్క జీవపదార్ధం తాజా లేదా పొడి బరువు పరంగా వ్యక్తీకరించబడుతుంది. కాబట్టి, స్టేట్‌మెంట్ 2 సరైనది.

ముఖ్యమైన పాయింట్లు

• బయోమాస్ పిరమిడ్:
  • బయోమాస్ యొక్క పిరమిడ్ సాధారణంగా ప్రతి ట్రోఫిక్ స్థాయిని విడివిడిగా ఆక్రమించే అన్ని జీవులను సేకరించి వాటి పొడి బరువును కొలవడం ద్వారా నిర్ణయించబడుతుంది.
  • ఇది పరిమాణం వ్యత్యాస సమస్యను అధిగమిస్తుంది ఎందుకంటే ట్రోఫిక్ స్థాయిలో అన్ని రకాల జీవులు బరువుగా ఉంటాయి.
  • ప్రతి ట్రోఫిక్ స్థాయి ఒక నిర్దిష్ట సమయంలో జీవ పదార్ధం యొక్క నిర్దిష్ట ద్రవ్యరాశిని స్టాండింగ్ క్రాప్ అని పిలుస్తారు.
  • నిలబడి ఉన్న పంటను జీవుల ద్రవ్యరాశి (బయోమాస్) లేదా యూనిట్ ప్రాంతంలోని సంఖ్యగా కొలుస్తారు.
• బయోమాస్ పిరమిడ్ – నిటారుగా:
  • భూమిపై ఉన్న చాలా పర్యావరణ వ్యవస్థలకు, బయోమాస్ యొక్క పిరమిడ్ పైభాగంలో చిన్న ట్రోఫిక్ స్థాయిని కలిగి ఉన్న ప్రాధమిక ఉత్పత్తిదారుల యొక్క పెద్ద స్థావరాన్ని కలిగి ఉంటుంది.
  • ఉత్పత్తిదారుల బయోమాస్ (ఆటోట్రోఫ్స్) గరిష్టంగా ఉంటుంది. తదుపరి ట్రోఫిక్ స్థాయి అంటే ప్రాథమిక వినియోగదారుల బయోమాస్ ఉత్పత్తిదారుల కంటే తక్కువగా ఉంటుంది. తదుపరి అధిక ట్రోఫిక్ స్థాయి అంటే ద్వితీయ వినియోగదారుల బయోమాస్ ప్రాథమిక వినియోగదారుల కంటే తక్కువగా ఉంటుంది. ఎగువ, అధిక ట్రోఫిక్ స్థాయిలో చాలా తక్కువ మొత్తంలో బయోమాస్ ఉంటుంది.
• బయోమాస్ పిరమిడ్ – విలోమ
  • దీనికి విరుద్ధంగా, అనేక జల పర్యావరణ వ్యవస్థలలో, బయోమాస్ యొక్క పిరమిడ్ విలోమ రూపాన్ని పొందవచ్చు. (దీనికి విరుద్ధంగా, జల జీవావరణ వ్యవస్థ కోసం సంఖ్యల పిరమిడ్ నిటారుగా ఉంటుంది).
  • ఎందుకంటే ఉత్పత్తిదారులు చిన్న ఫైటోప్లాంక్టన్, ఇది వేగంగా పెరుగుతుంది మరియు పునరుత్పత్తి చేస్తుంది.
  • ఇక్కడ, బయోమాస్ యొక్క పిరమిడ్ ఒక చిన్న స్థావరాన్ని కలిగి ఉంటుంది, వినియోగదారు బయోమాస్ ఏ క్షణంలోనైనా నిర్మాత బయోమాస్‌ను మించిపోతుంది మరియు పిరమిడ్ విలోమ ఆకారాన్ని పొందుతుంది.

---

136. శుశ్రుత ______గా ప్రసిద్ధి?

A. భారతీయ వైద్య పితామహుడు

B. భారతీయ శస్త్రచికిత్సకి పితామహుడు

C. భారతీయ పర్యావరణ పితామహుడు

D. భారతీయ శిలాజ వృక్షశాస్త్ర పితామహుడు

A. C

B. A

C. B

D. D

Solution

సరైన జవాబు భారతీయ శస్త్రచికిత్సకి పితామహుడు.

• శుశ్రుత (క్రీ.పూ. 7 లేదా 6 వ శతాబ్దం) ప్రాచీన భారతదేశ వైద్యుడు, ఈయనని శస్త్రచికిత్స విధానాలని కనుగొని అభివృద్ధి చేసినందుకు “భారతీయ శస్త్రచికిత్స యొక్క పితామహుడు” మరియు “ప్లాస్టిక్ సర్జరీ పితామహుడు” అని పిలుస్తారు.
• గొప్ప వైద్యుడైన శుశ్రుత ప్రకారం ఆదర్శవంతమైన వైద్యుడి యొక్క నిర్వచనం ఏమిటంటే “ఎవరికైతే ధైర్యం మరియు సమయస్ఫూర్తి ఉంటుందో, చేతులకి చెమట పట్టకుండా ఉంటుందో, పదునైన మరియు మంచి పరికరాలని పట్టుకున్నప్పుడు వణుకు లేకుండా మంచి పట్టు ఉంటుందో తన జీవితాన్ని అప్పగించిన రోగికి జబ్బు నుండి విముక్తి కలిగించటానికి తన ప్రతిభని, నైపుణ్యాన్ని పూర్తిగా విజయవంతంగా నిర్వహిస్తాడో ఆ వ్యక్తి సరైన వైద్యుడు.”
• వైద్యుడు దీన్ని పూర్తిగా గౌరవించి తన వృత్తికి పూర్తిగా అంకితమయ్యి, రోగిని తన స్వంత కొడుకుగా భావించి వైద్యం చేయాలి.

ADDITIONAL INFORMATION

•  సుష్రుతగా కూడా ఉచ్చరించబడే శుశ్రుతుడు (క్రీ. పూ. 6వ శతాబ్దంలో ప్రసిద్ధి చెందాడు) ఒక ప్రాచీన భారతీయ వైద్యుడు. ఈయన ఎంతో ప్రాచుర్యం పొందిన వైద్యవిధానాలు, శస్త్రచికిత్స నైపుణ్యాల అభివృద్ధికి మరియు ప్రాచీన భారతదేశంలో వైద్యానికి మార్గదర్శకంగా నిలిచిన శుశ్రుత-సంహిత రచనకి ప్రసిద్ధి.
• ప్రాచీన భారతదేశంలో అభివృద్ధి చెందిన వైద్యం మరియు జీవనశైలి వ్యవస్థ అయిన ఆయుర్వేదాన్ని ఏర్పరిచిన ప్రధాన వ్యక్తులలో చరకుడు (సంస్కృతం – चरक, రోమన్ – Caraka, fl. c. క్రీ. పూ. 100 – 200) ఒకరు.
• ఆయుర్వేద విద్యకు సంబంధించిన భారత ప్రధాన నియంత్రణ సంస్థ సెంట్రల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియన్ మెడిసిన్ (సిసిఐఎం-CCIM) ఇటీవల ఒక నోటిఫికేషన్‌ను విడుదల చేసింది, ఇది పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ ఆయుర్వేద వైద్య విద్యార్థులని 58 రకాల శస్త్రచికిత్సలు చేయడానికి అనుమతిస్తుంది.

IMPORTANT POINT

• మూలం: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5512402/ 

---

137. ఆవరణ శాస్త్రానికి సంబంధించి తప్పు జతను గుర్తించండి

I) ఉష్ణమండల వర్షారణ్యాలు	– పర్వతాల స్థావరం
II) నిచ్	– ఆహార గొలుసు యొక్క ప్రత్యేక స్థానం
III) జీవ ద్రవ్యరాశి	– శక్తిగా మార్చగల జీవన పదార్థం
IV) జీవ నియంత్రణ	– పంట యొక్క పరాన్నజీవి యొక్క పర భక్షకాలు

A. I, III

B. I, IV

C. II, III

D. II, IV

Solution

సరైన సమాధానం ఎంపిక 1 అంటే I, III.

• ఉష్ణమండల వర్షారణ్యాలు – ఇది భూమి యొక్క అతిపెద్ద జీవ పరిణామాల్లో ఒకటి. ఇవి విస్తృత-ఆకులతో కూడిన చెట్లతో వర్గీకరించబడతాయి మరియు అందువల్ల దట్టమైన ఎగువ పందిరిని ఏర్పరుస్తాయి. అతిపెద్ద వర్షారణ్యాలు బ్రెజిల్‌లోని అమెజాన్‌లో ఉన్నాయి. ఇవి భూమధ్యరేఖకు దగ్గరగా కనిపిస్తాయి. పర్వతాల ఆధారం దాని ఉనికి యొక్క ప్రమాణం కాదు .
• నిచ్- ఇది పర్యావరణ వ్యవస్థలోని ఒక జాతి స్థానానికి ఒక పదం. పర్యావరణ సముచితంలో పర్యావరణ వ్యవస్థలో ఒక జాతి యొక్క పర్యావరణ పాత్ర మరియు జాతుల నిలకడకు అవసరమైన పరిస్థితుల పరిధిని వివరిస్తుంది.
• జీవ ద్రవ్యరాశి – సేంద్రీయ పదార్థం శక్తి ఉత్పత్తికి ఉపయోగించబడుతుంది కాబట్టి దీనిని సమిష్టిగా సూచిస్తారు. ఇది ప్రధానంగా పారిశ్రామిక మరియు గృహ వినియోగం నుండి సజీవ మొక్కలు మరియు జీవ వ్యర్థాల రూపంలో కనుగొనబడుతుంది. ఇది జీవన పదార్థం మాత్రమే కాదు .
• జీవ నియంత్రణ – ఇది తెగులు యొక్క సహజ శత్రువు / పరభక్షకాలను చేర్చుకోవడం ద్వారా తెగులును నియంత్రించడం. అఫిడ్స్‌ను నియంత్రించడానికి పరాన్నజీవులను ఉపయోగిస్తారు.

---

138. పర్యావరణంతో జంతువుల సంబంధాన్ని అధ్యయనం చేసే శాస్త్రాన్ని ఏమంటారు

A. ఎకాలజీ

B. ఈథాలజీ

C. క్లైమటాలజీ

D. ఎంటమాలజీ

Solution

ఎంపిక 1 సరైనది, అంటే ఎకాలజీ.

• ఎకాలజీ (జీవావరణ శాస్త్రం): జీవుల మధ్య ‘ఒకదానితో మరొకదాని సంబంధం అలాగే వాటి పర్యావరణంతో జీవుల సంబంధాలను’ అధ్యయనం చేసే జీవశాస్త్ర విభాగం.
• ఈథాలజీ: మానవ చర్యలు మరియు సామాజిక వ్యవస్థ యొక్క జీవ విశ్లేషణ లేదా జంతు ప్రవర్తన శాస్త్రం అని చెప్పవచ్చు.
• క్లైమటాలజీ: వాతావరణం యొక్క శాస్త్రీయ అధ్యయనం.
• ఎంటమాలజీ: ఇది కీటకాల అధ్యయనానికి సంబంధించిన జంతుశాస్త్ర విభాగం.

---

139. కింది వాటిలో ఆహార గొలుసులో తృతీయ వినియోగదారుడు ఎవరు?

A. జింక 

B. కుందేలు 

C. గడ్డ 

D.. పచ్చని మొక్క 

Solution

• భావన:
  • ఆహార గొలుసు:ఆహార గొలుసు నిర్దిష్ట వాతావరణంలో మరియు/లేదా ఆవాసాలలో వివిధ జీవుల మధ్య దాణా లేదా ఆహార సంబంధాన్ని చూపుతుంది. ఆహార గొలుసు, సూర్యుడి నుండి ఉత్పత్తిదారులకు,ఉత్పత్తిదారుల నుండి వినియోగదారులకు మరియు వినియోగదారుల నుండి శిలీంధ్రాల వంటి విచ్చిన్నకారులకు శక్తి ఎలా పంపబడుతుందో చూపిస్తుంది.  జంతువులు ఆహరం కోసం ఇతర జీవులపై ఎలా ఆధారపడతాయో అవి(ఉత్పత్తిదారులు,వినియోగదారులు, విచ్చిన్నకారులు)చూపిస్తాయి.
  • ఉష్ణ మండల స్థాయి:వాటి పోషణ లేదా ఆహరం యొక్క మూలం ఆధారంగా, జీవులు ఆహార గొలుసులో వారి ట్రాఫిక్ స్థాయి అని పిలువబడే ఒక నిర్దిష్ట స్థానాన్ని ఆక్రమిస్తాయి.
  •  ఉత్పత్తిదారులు మొదటి ట్రాఫిక్ స్థాయికి, శాఖాహారులు(ప్రాథమిక వినియోగదారు ) రెండవ స్థాయికి మరియు మాంసాహారులు (ద్వితీయ వినియోగదారు) మూడవ స్థాయికి చెందిన వారు. గమనించవలసిన ముఖ్యమైన విషయం  ఏమిటంటే,శక్తి పరిమాణం వరుసగా ట్రాఫిక్ స్థాయిలలో తగ్గుతుంది

వివరణ:

• గద్దలు ఆహార గొలుసులో ద్వితీయ లేదా తృతీయ వినియోగదారులుగా పరిగణించబడుతుంది. దీని అర్థం అవి ప్రాథమిక వినియోగదారులను మరియు ఇతర ద్వితీయ వినియోగదారులను తింటారు. 

ఆకు పచ్చ మొక్కలు ఉత్పత్తిదారులు, కుందేళ్ళు మరియు జింకలు ప్రాథమిక వినియోగదారుగా ఉన్నాయి మరియు గద్దలు కుందేళ్ళను తింటాయి. 

కాబట్టి, గద్దలు ఆహార గొలుసులో తృతీయ వినియోగదారు.

---

140. కింది వాటిలో జల జీవావరణ వ్యవస్థ యొక్క సరైన ఆహార గొలుసు

A. ఫైటోప్లాంక్టన్ → జూప్లాంక్టన్ → చేప → పక్షి → రాబందు

B. ఫైటోప్లాంక్టన్ → ఫిష్→ జూప్లాంక్టన్ → పక్షి → రాబందు

C. జూప్లాంక్టన్ → ఫైటోప్లాంక్టన్ → రాబందు→ చేప → పక్షి

D. చేప → జూప్లాంక్టన్ → ఫైటోప్లాంక్టన్ → పక్షి → రాబందు

Solution

• ఆహార గొలుసు నిర్దిష్ట వాతావరణంలో మరియు/లేదా ఆవాసాలలో వివిధ జీవుల మధ్య ఆహార సంబంధాన్ని చూపుతుంది.
• ఆహార గొలుసు సూర్యుడి నుండి ఉత్పత్తిదారులకు, ఉత్పత్తిదారుల నుండి వినియోగదారులకు మరియు వినియోగదారుల నుండి శిలీంధ్రాల వంటి కుళ్ళిపోయే వాటికి ఎలా పంపబడుతుందో చూపిస్తుంది.
• జంతువులు ఆహారం కోసం ఇతర జీవులపై ఎలా ఆధారపడతాయో కూడా వారు చూపుతారు.

ప్రధానాంశాలు

జల ఆహార గొలుసు:

• సరస్సు పర్యావరణ వ్యవస్థ జల ఆహార గొలుసును కలిగి ఉంటుంది.
• ఇది వివిధ ట్రోఫిక్ స్థాయిలలో వివిధ జంతువులను కలిగి ఉంటుంది.
• జల ఆహార గొలుసు క్రింది జీవులను కలిగి ఉంటుంది:

ఫైటోప్లాంక్టన్:

• మొదటి ట్రోఫిక్ స్థాయి ఫైటోప్లాంక్టన్ .
• అవి తమ ఆహారాన్ని తామే ఉత్పత్తి చేసుకుంటాయి.

జూప్లాంక్టన్:

• జూప్లాంక్టన్ జల ఆహార గొలుసులలో ప్రాథమిక వినియోగదారు .
• ఇవి ఫైటోప్లాంక్టన్‌ను తింటాయి.
• అవి రెండవ ట్రోఫిక్ స్థాయిలో ఉంటాయి.

చేపలు:

• చిన్న చేపలు జూప్లాంక్టన్‌ను తింటాయి.
• అవి మూడవ ట్రోఫిక్ స్థాయిలో ఉంటాయి.

పక్షి:

• పక్షులు నీటి చేపలను తింటాయి.
• అవి క్వాటర్నరీ ట్రాపిక్ స్థాయిలో ఉంటాయి.

రాబందు:

• పక్షులు చిన్న చేపలను తింటున్నట్లే, రాబందు ఒక దోపిడీ పక్షి లాగా చిన్న పక్షులను మరియు జంతువులను వేటాడుతుంది.
• ఇది ఆహార గొలుసులో అత్యున్నత స్థానాన్ని ఆక్రమించింది.

అందువల్ల, కిందిది జల జీవావరణ వ్యవస్థ యొక్క సరైన ఆహార గొలుసు ఫైటోప్లాంక్టన్ → జూప్లాంక్టన్ → చేప → పక్షి → రాబందు

---

141. కింది ప్రకటనలను చదవండి.

(ఎ) అటవీ పర్యావరణ వ్యవస్థ యొక్క పిరమిడ్ నిటారుగా ఉంది

(బి) ఆహార గొలుసులోని ప్రాథమిక వినియోగదారులు శాకాహారులు

(సి) పరాన్నజీవి ఆహార గొలుసు విషయంలో, సంఖ్య యొక్క పిరమిడ్ విలోమం అవుతుంది

(డి) శక్తి యొక్క పిరమిడ్ ఎల్లప్పుడూ విలోమంగా ఉంటుంది

సరైన ప్రకటనలను ఎంచుకోండి

A. (ఎ), (బి), (డి)

B. (బి), (సి), (డి)

C. (ఎ), (బి), (సి)

D. (ఎ), (సి), (డి)

Solution

సరైన సమాధానం (ఎ), (బి), (సి).

KEY POINTS

• అటవీ పర్యావరణ వ్యవస్థ యొక్క పిరమిడ్ నిటారుగా ఉంది.
• ఆహార గొలుసులోని ప్రాథమిక వినియోగదారులు శాకాహారులు.
• పరాన్నజీవి ఆహార గొలుసు విషయంలో, సంఖ్య యొక్క పిరమిడ్ విలోమం అవుతుంది
• పిరమిడ్ ఎల్లప్పుడూ పైకి ఉంటుంది, దిగువన పెద్ద శక్తి బేస్ ఉంటుంది.
  • పర్యావరణ వ్యవస్థలో ట్రోఫిక్ స్థాయిల యొక్క క్రియాత్మక పాత్రలను పోల్చడానికి, శక్తి పిరమిడ్ చాలా అనుకూలంగా ఉంటుంది.
  • శక్తి పిరమిడ్ ప్రతి ట్రోఫిక్ స్థాయిలో శక్తి మొత్తాన్ని సూచిస్తుంది మరియు ప్రతి బదిలీ వద్ద శక్తిని మరొక ట్రోఫిక్ స్థాయికి సూచిస్తుంది.
  • అందువల్ల పిరమిడ్ ఎల్లప్పుడూ పైకి ఉంటుంది, దిగువన పెద్ద శక్తి స్థావరం ఉంటుంది.
  • అందువల్ల ప్రకటన d సరైనది కాదు​.

ADDITIONAL INFORMATION

• సంఖ్యల పిరమిడ్
  • సంఖ్యల పిరమిడ్ ప్రతి ట్రోఫిక్ స్థాయిలో వివిధ జాతుల (జనాభా) వ్యక్తుల సంఖ్యను సూచిస్తుంది.
  • పరిమాణాన్ని బట్టి, సంఖ్యల పిరమిడ్ ఎల్లప్పుడూ నిటారుగా ఉండకపోవచ్చు మరియు పూర్తిగా విలోమం కావచ్చు.
  • సంఖ్యల పిరమిడ్‌లో, అన్ని జీవులను లెక్కించడం చాలా కష్టం మరియు అందువల్ల సంఖ్య యొక్క పిరమిడ్ పర్యావరణ వ్యవస్థ కోసం ట్రోఫిక్ నిర్మాణాన్ని పూర్తిగా నిర్వచించదు.​

• సంఖ్యల పిరమిడ్ – నిటారుగా
  • ఈ పిరమిడ్‌లో, వ్యక్తుల సంఖ్య దిగువ స్థాయి నుండి అధిక ట్రోఫిక్ స్థాయికి తగ్గుతుంది.
  • ఈ రకమైన పిరమిడ్‌ను గడ్డి భూముల పర్యావరణ వ్యవస్థ మరియు చెరువు పర్యావరణ వ్యవస్థలో చూడవచ్చు.
  • గడ్డి సమృద్ధి కారణంగా అతి తక్కువ ట్రోఫిక్ స్థాయిని (బేస్) ఆక్రమిస్తుంది.
  • తదుపరి అధిక ట్రోఫిక్ స్థాయి ప్రాధమిక వినియోగదారుడు – మిడత వంటి శాకాహారులు.
  • మిడత యొక్క వ్యక్తిగత సంఖ్య గడ్డి కంటే తక్కువ.
  • తదుపరి శక్తి స్థాయి ప్రాధమిక మాంసాహారి లాంటి ఎలుక.
  • మిడతల కంటే ఎలుకల సంఖ్య తక్కువగా ఉంటుంది, ఎందుకంటే, అవి మిడతలకు ఆహారం ఇస్తాయి.
  • తదుపరి అధిక ట్రోఫిక్ స్థాయి ద్వితీయ మాంసాహారి లాంటి పాములు. వారు ఎలుకలను తింటారు.
  • తదుపరి అధిక ట్రోఫిక్ స్థాయి హాక్ వంటి అగ్ర మాంసాహారి.
  • ప్రతి అధిక ట్రోఫిక్ స్థాయితో, వ్యక్తుల సంఖ్య తగ్గుతుంది.
• సంఖ్యల పిరమిడ్ – విలోమం
  • ఈ పిరమిడ్‌లో, వ్యక్తుల సంఖ్య దిగువ స్థాయి నుండి అధిక ట్రోఫిక్ స్థాయికి పెరుగుతుంది. ఉదా. చెట్ల పర్యావరణ వ్యవస్థ.
• బయోమాస్ యొక్క పిరమిడ్
  • బయోమాస్ యొక్క పిరమిడ్ సాధారణంగా ప్రతి ట్రోఫిక్ స్థాయిని ఆక్రమించిన అన్ని జీవులను విడిగా సేకరించి వాటి పొడి బరువును కొలవడం ద్వారా నిర్ణయించబడుతుంది.
  • ఇది పరిమాణ వ్యత్యాస సమస్యను అధిగమిస్తుంది ఎందుకంటే ట్రోఫిక్ స్థాయిలో అన్ని రకాల జీవులు బరువు ఉంటాయి.
  • ప్రతి ట్రోఫిక్ స్థాయిలో స్టాండింగ్ క్రాప్ అని పిలువబడే ఒక నిర్దిష్ట సమయంలో ఒక నిర్దిష్ట ద్రవ్యరాశి ఉంటుంది.
  • నిలబడి ఉన్న పంటను జీవుల ద్రవ్యరాశి (బయోమాస్) లేదా ఒక యూనిట్ ప్రాంతంలోని సంఖ్యగా కొలుస్తారు.​

---

142. ఆహార గొలుసు దీని నుండి శక్తిని బదిలీ చేయడాన్ని సూచిస్తుంది:

A. భూమి లోపలి నుండి ఉపరితలం వరకు

B. దిగువ నుండి అధిక అక్షాంశాల వరకు

C. ఒక జీవి నుండి మరొక జీవికి

D. నది ద్వారా సముద్ర జీవులకు భూమి యొక్క జీవులు

Solution

సరైన సమాధానం ఒక జివి మరొక జీవి.

 Key Points

• ఆహారం కోసం వివిధ జీవులు ఒకదానిపై ఒకటి ఆధారపడి ఉండే విధానాన్ని ఆహార గొలుసు వివరిస్తుంది.
• ఆహార గొలుసుకి ప్రాథమికంగా నాలుగు స్థాయిలు ఉన్నాయి. ఉత్పత్తిదారులు, ప్రాథమిక వినియోగదారులు, ద్వితీయ వినియోగదారులు మరియు తృతీయ వినియోగదారులు.
• స్వయం పోషకాలు అందుబాటులో ఉన్న అన్ని ఆహారాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తాయి.
• వారు మొదటి పోషక (దాణా) స్థాయిని తయారు చేస్తారు.
• వారు అత్యధిక జీవద్రవ్యరాశి (ఒక ప్రాంతంలోని అన్ని జీవుల మొత్తం బరువు) మరియు అత్యధిక సంఖ్యలను కలిగి ఉంటారు.
• భూమి యొక్క మొత్తం జీవపదార్ధంలో 99 శాతం మొక్కలు తయారయ్యాయనే వాస్తవం నుండి ఇది స్పష్టమవుతుంది.
• ప్రాథమిక వినియోగదారులు ప్రత్యక్షంగా ఉత్పత్తిదారులను తినే జీవులు.
• తదుపరి స్థాయి ప్రాథమిక వినియోగదారులను తినే జీవులను కలిగి ఉంటుంది.
• వారు ద్వితీయ వినియోగదారులు, మరియు వారు మూడవ పోషక స్థాయిని తయారు చేస్తారు.
• వాటిని మాంసాహారులు మరియు సర్వభక్షకులు అంటారు.

---

143. ఆహార గొలుసుకు సంబంధించి క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి:

1. మేత ఆహార గొలుసులో, శక్తి యొక్క ప్రాధమిక మూలం సజీవ మొక్కల బయోమాస్.

2. డెట్రిటస్ ఆహార గొలుసులో, శక్తి యొక్క మూలం చనిపోయిన సేంద్రీయ పదార్థం

కింది పైన ఇచ్చిన స్టేట్‌మెంట్‌లలో ఏది సరైనది/సరైనవి?

A. 1 మాత్రమే

B. 2 మాత్రమే

C. రెండూ 1 మరియు  2

D. పైవేవీ కాదు

Solution

సరైన సమాధానం 1 మరియు 2 రెండూ.

ముఖ్యమైన పాయింట్లు

• ఆహార గొలుసును ప్రారంభించిన వినియోగదారులు, మొక్క లేదా మొక్క భాగాన్ని తమ ఆహారంగా ఉపయోగించుకుని, మేత ఆహార గొలుసుగా ఉంటారు. కాబట్టి స్టేట్‌మెంట్ 1 సరైనది.
• ఆహార గొలుసు అడుగుభాగంలో ఉన్న పచ్చని మొక్కల నుండి ప్రారంభమవుతుంది మరియు ప్రాథమిక వినియోగదారు శాకాహారి.
• డెట్రిటస్ ఆహార గొలుసు సూక్ష్మజీవులు తినే కుళ్ళిపోతున్న జంతువులు మరియు మొక్కల శరీరాల యొక్క చనిపోయిన సేంద్రియ పదార్ధం నుండి మొదలవుతుంది మరియు తరువాత డిట్రివోర్స్ లేదా డికంపోజర్స్ అని పిలువబడే డెట్రిటస్ ఫీడింగ్ జీవులకు మరియు ఇతర మాంసాహారులకు ప్రారంభమవుతుంది. కాబట్టి ప్రకటన 2 సరైనది.
• ఈ రెండు ఆహార గొలుసుల మధ్య వ్యత్యాసం మొదటి స్థాయి వినియోగదారులకు శక్తి వనరు.
• రెండు ఆహార గొలుసులు ముడిపడి ఉన్నాయి.
• డెట్రిటస్ ఆహార గొలుసు యొక్క ప్రారంభ శక్తి మూలం మేత ఆహార గొలుసు నుండి వ్యర్థ పదార్థాలు మరియు చనిపోయిన సేంద్రియ పదార్థాలు.

---

144. బయోమాస్ (జీవద్రవ్యం) యొక్క పిరమిడ్ అనేది ఆహార గొలుసులోని ప్రతి స్థాయిలో జనాభాను చూపే చిత్రం. దీని ప్రకారం, ________ అత్యధిక బయోమాస్‌తో ఆధారాన్ని ఆక్రమిస్తుంది.

A. ద్వితీయ వినియోగదారులు

B. విచ్చిన్నకారులు

C. ప్రాథమిక వినియోగదారులు

D. ఉత్పత్తిదారులు

Solution

సరైన సమాధానం ఉత్పత్తిదారులు.

ప్రధానాంశాలు

• బయోమాస్ యొక్క పిరమిడ్ అనేది ఆహార గొలుసులోని ప్రతి స్థాయిలో జనాభాను చూపే గ్రాఫికల్ ప్రాతినిధ్యం.
• ఉత్పత్తిదారులు అత్యధిక బయోమాస్‌తో ఆధారాన్ని ఆక్రమిస్తారు.
• పర్యావరణ వ్యవస్థ యొక్క సంఖ్యలు, బయోమాస్, శక్తి లేదా జీవ ఉత్పాదకత మధ్య సంబంధాన్ని పర్యావరణ పిరమిడ్ అని పిలవబడే పిరమిడ్ ద్వారా సూచించవచ్చు.
• ట్రోఫిక్ స్థాయి అనేది ఒక జీవి ఆహార గొలుసులో ఆక్రమించే ప్రదేశం.
• బయోమాస్ పిరమిడ్‌లో, ఉత్పత్తిదారులు ఆధారంలో ఉంటారు, తర్వాత శాకాహారులు  ఆపై మాంసాహారులు  పైభాగంలో ఉంటారు.
• బయోమాస్ పిరమిడ్ ఉత్పత్తిదారుల నుండి వినియోగదారులకు శక్తి ప్రవాహాన్ని చూపుతుంది.
• 10 శాతం శక్తి తదుపరి ట్రోఫిక్ స్థాయికి బదిలీ చేయబడుతుంది మరియు మిగిలినది జీవక్రియ ప్రక్రియల కోసం ఉపయోగించబడుతుంది లేదా విసర్జించబడుతుంది.

అదనపు సమాచారం

• శాకాహారాన్ని తినే మాంసాహారులను ద్వితీయ వినియోగదారులు అంటారు.
• ఒక ప్రత్యేక ట్రోఫిక్ స్థాయి, విచ్చిన్నకారులు లేదా ట్రాన్స్‌ఫార్మర్లు, బ్యాక్టీరియా మరియు శిలీంధ్రాలు వంటి జీవులను కలిగి ఉంటాయి, ఇవి చనిపోయిన జీవులను మరియు వ్యర్థ పదార్థాలను ఉత్పత్తిదారులు ఉపయోగించగల పోషకాలుగా విచ్ఛిన్నం చేస్తాయి.
• ప్రాథమిక వినియోగదారులు రెండవ ట్రోఫిక్ స్థాయిని కలిగి ఉంటారు. వాటిని శాకాహారులు అని కూడా అంటారు.

---

145. నీటికి ప్రధాన వనరు ఏది 

A. భూగర్భ జలం

B. వర్షం నీరు

C. సరస్సులు

D. నదులు

Solution

• భూమిని “బ్లూ ప్లానెట్” అని పిలుస్తారు, ఎందుకంటే దాని ఉపరితలంపై నీరు ఉండటం వల్ల అంతరిక్షం నుండి నీలం రంగులో కనిపిస్తుంది.
• భూమి ఉపరితలంలో దాదాపు 71% నీటితో కప్పబడి ఉంది.
• మిగిలిన 29% ఖండాలు మరియు ద్వీపాలను కలిగి ఉంది
• మానవులు ఉపయోగించే వివిధ సహజ నీటి వనరులు ఉన్నాయి.
• వాటిని తాగడం, కడగడం మరియు శుభ్రపరచడం వంటి రోజువారీ కార్యకలాపాలకు ఉపయోగిస్తారు మరియు జంతువులు మరియు పక్షులు త్రాగడానికి కూడా ఉపయోగిస్తారు.
• ఒక ప్రాథమిక మూలం నీరు అనేది మొదటి నీటి వనరు.

ప్రధానాంశాలు

వర్షపు నీరు:

• వర్షపు నీటిని నదులు మరియు సరస్సుల వద్ద సేకరించే నీటికి ప్రాథమిక వనరుగా పిలుస్తారు మరియు ఈ నీటిలో కొంత భాగం భూగర్భజలాలుగా కూడా లభ్యమవుతుంది.
• వర్షపు నీరు ప్రధాన నీటి వనరుగా పరిగణించబడుతుంది, ఎందుకంటే నదులు లేదా సరస్సుల వంటి ఇతర వనరుల నుండి కోల్పోయిన నీటిని వర్షపు నీటి ద్వారా సులభంగా తిరిగి పొందవచ్చు.
• పర్యావరణ వ్యవస్థకు కొత్త నీటిని జోడించే ఏకైక ప్రక్రియ ఇది.
• హిమానీనదాలు, బుగ్గలు మరియు జలాశయాలతో పోల్చినప్పుడు ఇది నీటికి ప్రధాన వనరు.
• వాటర్ హార్వెస్టింగ్ అనేది వ్యవస్థీకృత పద్ధతిలో వర్షపు నీటిని సేకరించడం ద్వారా నీటిని ఆదా చేసే పద్ధతి.
• వర్షపు నీరు ప్రవహించకుండా, వృథాగా పోకుండా ట్యాంకుల్లో సేకరిస్తున్నారు.
• వాటర్ హార్వెస్టింగ్ అనేది భారతదేశంలో పాత పద్ధతి మరియు ఇప్పుడు ఆనకట్టల కంటే నీటి నిర్వహణకు మరింత సమర్థవంతమైన మార్గంగా పరిగణించబడుతుంది.
• ప్రజలు ఈ పద్ధతిని అవలంబిస్తున్నారు మరియు దీనిని పరిపాలన మరియు ప్రభుత్వం కూడా ప్రోత్సహిస్తోంది.

కాబట్టి, నీటికి ప్రధాన వనరు వర్షపు నీరు.

ముఖ్యమైన పాయింట్లు
భూగర్భ జలం: ద్వితీయ మూలం, ఉపరితల నీటిని జలాశయాలలోకి పారడం ద్వారా పొందబడుతుంది.

సరస్సులు: రెయిన్వాటర్ సేకరణ నుండి పొందిన ద్వితీయ వనరులు.

నదులు: సెకండరీ సోర్స్, హిమానీనదాల కరగడం లేదా వర్షపు నీటి రీఛార్జ్ ద్వారా పొందబడుతుంది.

అందువల్ల, నీటికి ప్రధాన వనరు వర్షపు నీరు.

---

146. భూగర్భజలాల అభివృద్ధి స్థాయి అధికముగా గల రాష్ట్రం

A. గుజరాత్

B. పంజాబ్

C. జమ్మూ & కాశ్మీర్

D. మహారాష్ట్ర

Solution

సరైన సమాధానం పంజాబ్.

ప్రధానాంశాలు

• భూగర్భ జలాలను అత్యధికంగా వినియోగించుకునే దేశంగా భారత్‌ పేరుగాంచింది.
• మొత్తం ప్రపంచ ఉపసంహరణలో ఇది నాల్గవది కూడా.
• భారతీయ నగరాల నీటి సరఫరాలో 48% బాధ్యత వహిస్తుంది.
• సంవత్సరానికి 230 క్యూబిక్ కిలోమీటర్లు వినియోగిస్తున్నట్లు అంచనా.
• దాదాపు 60% సాగునీటి వ్యవసాయం భూగర్భ జలాలపై ఆధారపడి ఉంది.
• దాదాపు 85% తాగునీటి సరఫరా భూగర్భ జలాలపై ఆధారపడి ఉంది.
• రుతుపవనాల వర్షాల వైవిధ్యానికి వ్యతిరేకంగా అవి కీలకమైన బఫర్‌గా పనిచేస్తాయి.
• ప్రస్తుత పోకడలు 20 ఏళ్లపాటు కొనసాగితే మొత్తం జలాశయాలలో 60% అత్యంత ప్రమాదకర స్థితిలో ఉంటాయి.

అదనపు సమాచారం

• కింది రాష్ట్రాల్లో భూగర్భ జలాల వినియోగం చాలా ఎక్కువగా ఉంది:
  • పంజాబ్
  • హర్యానా
  • రాజస్థాన్
  • తమిళనాడు.
• కింది రాష్ట్రాల్లో భూగర్భ జలాల వినియోగం మధ్యస్తంగా ఉంది:
  • గుజరాత్
  • ఉత్తర ప్రదేశ్
  • త్రిపుర
  • బీహార్
  • మహారాష్ట్ర
• కింది రాష్ట్రాల్లో భూగర్భ జలాల వినియోగం చాలా తక్కువగా ఉంది:
  • ఛత్తీస్‌గఢ్
  • ఒడిషా
  • కేరళ
• భారతదేశంలో మొత్తం పునర్నిర్మించదగిన భూగర్భజలాలు దాదాపు 432 క్యూబిక్ కి.మీ.

---

147. వ్యర్థాల నిర్వహణ యొక్క 3R సూత్రం

A. తగ్గించండం, తిరిగి పొందడం, పునర్వినియోగం

B. తగ్గించండం, పునర్వినియోగం, పునరుపయోగించు

C. తగ్గించండం, సంస్కరించు, పునర్వినియోగం

D. తగ్గించండం, నిలుపుకోవడం, తిరిగి పొందడం

Solution

సరైన సమాధానం ఎంపిక అంటే తగ్గించండం, పునర్వినియోగం, పునరుపయోగించు
ప్రధానాంశాలు

• మూడు R ల యొక్క అర్థం: తగ్గించండం, పునర్వినియోగం, పునరుపయోగించు. వ్య‌క్తుల స‌మిష్టి చ‌ర్య‌లు వ్య‌ర్థాల విష‌యాల‌పై విపరీతమైన ప్రభావాన్ని చూపుతాయి మరియు పర్యావరణ అనుకూలతను కలిగి ఉండాలనే భావాన్ని మనకు అందిస్తాయి.
• పర్యావరణ బాధ్యత కలిగిన వినియోగదారు ప్రవర్తనలో ఇవి మూడు ముఖ్యమైన భాగాలు.
• 3 R యొక్క లక్ష్యం అధిక మరియు అనవసరమైన వ్యర్థాలను ఎలా నిరోధించాలో మరియు పునరుత్పాదక వనరుల వినియోగాన్ని పరిమితం చేయడంపై ప్రజలకు అవగాహన కల్పించడం.

---

148. వ్యర్థ పదార్థాల నిర్వహణ సాధనకు మొదటి దశ వేరుచేయడం. వ్యర్థాలను వేర్వేరు వర్గాలుగా విభజించడానికి సంబంధించి సరికాని ఎంపికను ఎంచుకోండి.

A. ఆదాయాన్ని సంపాదించడానికి విక్రయించే పదార్థాలను గుర్తించడంలో ఇది సహాయపడుతుంది

B. ఇది రీసైక్లింగ్‌కు అనువైన వస్తువులను విసిరేయకుండా నిరోధిస్తుంది

C. ఇది పల్లపు ప్రదేశాల్లోకి వెళ్లే వ్యర్థాల పరిమాణాన్ని పెంచుతుంది

D. వ్యర్థాలను పారవేయడానికి ఖర్చు చేసే డబ్బును తగ్గించడానికి విభజన సహాయపడుతుంది

Solution

సరైన సమాధానం ఇది పల్లపు ప్రదేశాల్లోకి వెళ్లే వ్యర్థాల పరిమాణాన్ని పెంచుతుంది.

Key Points

• పల్లపు ప్రదేశాలు చెత్త మరియు ఇతర రకాల ఘన వ్యర్థాలను పారవేయడానికి నియమించబడిన ప్రదేశాలు.
• చారిత్రాత్మకంగా, అవి ఘన వ్యర్థాలను తొలగించడానికి చాలా తరచుగా ఉపయోగించే సాంకేతికత, వీటిని పాతిపెట్టడం లేదా కుప్పలుగా పేరుకుపోవడానికి అనుమతించడం.
• మన ఇళ్లు, వ్యాపారాలు, మార్కెట్‌లు మరియు ఆసుపత్రుల ద్వారా ఉత్పత్తయ్యే వ్యర్థాల పరిమాణం ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల, ప్రపంచవ్యాప్తంగా పల్లపు ప్రదేశాలు ఒక సాధారణ సంఘటన.

Additional Information

• ఇంటిగ్రేటెడ్ వ్యర్ధ నిర్వహణ చేర్చబడిన కొన్ని ల్యాండ్‌ఫిల్‌లు బాగా నిర్వహించబడతాయి మరియు నిర్మించబడ్డాయి.
• కానీ మెజారిటీ పట్టణాలు తమ పల్లపు ప్రాంతాలను విస్మరిస్తాయి, దీని వలన భూమి క్షీణత మరియు వివిధ రకాల ఘన వ్యర్థాలు తనిఖీ లేకుండా పేరుకుపోతున్నాయి.
• పల్లపు ప్రదేశాల కారణాలు, ప్రభావాలు మరియు నివారణలు ఇక్కడ ఉన్నాయి.

---

149. వ్యర్థాలను కాల్చడం ఆమోదయోగ్యమైన ఘన వ్యర్థ పదార్థాల నిర్వహణ పద్ధతి కాదు ఎందుకంటే ?

A. ఇది చాలా ఖర్చుతో కూడుకున్నది

B. దీనికి ఆధునిక సాంకేతికతలు అవసరం

C. ఇది అనేక పర్యావరణ సమస్యలను కలిగిస్తుంది

D. దీనికి చాలా స్థలం అవసరం

Solution

సరైన సమాధానం ఇది అనేక పర్యావరణ సమస్యలను కలిగిస్తుంది.

Key Pointsవ్యర్థాలను కాల్చడం

• వ్యర్థాలను కాల్చడం అనేది డయాక్సిన్‌లు మరియు ఫ్యూరాన్‌ల వంటి ప్రమాదకరమైన కార్సినోజెన్‌లకు ముఖ్యమైన మూలం, మరియు బ్లాక్ కార్బన్, వాతావరణ మార్పులకు దోహదపడే స్వల్పకాలిక వాతావరణ కాలుష్యం, మంచు మరియు మంచుపై మసి మరియు నలుపు కార్బన్ నిక్షేపణ కారణంగా ధ్రువ ప్రాంతాలలో ద్రవీభవన పెరుగుదల, మరియు అనేక మానవ ఆరోగ్య సమస్యలు.
• చెత్త, ప్లాస్టిక్ మరియు పెయింట్ లేదా ట్రీట్ చేసిన కలప వంటి నిషేధిత పదార్థాలను కాల్చడం పర్యావరణానికి హానికరం ఎందుకంటే ఈ పదార్థాలు మన గాలిని కలుషితం చేసే విష రసాయనాలను విడుదల చేస్తాయి.
• కలుషితమైన గాలిని మానవులు మరియు జంతువులు పీల్చవచ్చు మరియు నేల మరియు ఉపరితల నీటిలో మరియు మొక్కలపై నిక్షిప్తం చేయవచ్చు.
• బహిరంగ వ్యర్థాలను కాల్చడం వల్ల వాతావరణంలోకి గణనీయమైన మొత్తంలో గ్రీన్‌హౌస్ వాయువులు విడుదలవుతాయి.
  • ఇటువంటి సమ్మేళనాలలో కార్బన్ డయాక్సైడ్, మీథేన్ మరియు పర్టిక్యులేట్ పదార్థం ఉన్నాయి, ఇవి సాధారణంగా వాయు కాలుష్యంతో సంబంధం కలిగి ఉంటాయి మరియు తీవ్రమైన శ్వాసకోశ వ్యాధికి దారితీయవచ్చు.
• చెత్తను (వ్యర్థాలు) కాల్చడం అనేది ఆమోదయోగ్యమైన పద్ధతి కాదు ఎందుకంటే ఇది చాలా కాలుష్యాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తుంది మరియు పర్యావరణ మరియు ఆరోగ్య దృక్కోణం నుండి పర్యావరణం మరియు జీవులకు ప్రమాదకరం.

---

150. కింది వాటిలో ఏ ప్రకటన వ్యవసాయ-అటవీ శాస్త్రాన్ని సరిగ్గా వివరిస్తుంది?

A. వ్యర్థాలతో కలిపి ఒకే భూమిలో చెట్లు, వ్యవసాయ పంటలు పండించడం.

B. వారి వ్యవసాయ భూములలో వాణిజ్య మరియు వాణిజ్యేతర ప్రయోజనాల కోసం చెట్లను పెంచడం.

C. పచ్చిక బయళ్ళు మరియు దేవాలయాల భూమి, రోడ్డు పక్కన మొదలైన ప్రభుత్వ భూములలో చెట్లను పెంచడం.

D. ప్రభుత్వ మరియు ప్రైవేట్ భూమిలో చెట్ల పెంపకం మరియు నిర్వహణ.

Solution

సరైన సమాధానం ఎంపిక 1.

కీలక అంశాలు

• సామాజిక అటవీ సంరక్షణ అంటే పర్యావరణ, సామాజిక మరియు గ్రామీణ అభివృద్ధికి సహాయం చేయడానికి బంజరు భూములలో అడవుల నిర్వహణ మరియు రక్షణ మరియు అడవుల పెంపకం.
• నేషనల్ కమీషన్ ఆన్ అగ్రికల్చర్ (1976) సామాజిక అడవులను మూడు వర్గాలుగా వర్గీకరించింది. అవి పట్టణ అటవీ, గ్రామీణ అటవీ మరియు వ్యవసాయ అటవీ​.
• అర్బన్ ఫారెస్ట్రీ(పట్టణ అటవీ) అనేది గ్రీన్ బెల్ట్‌లు, ఉద్యానవనాలు, రోడ్‌సైడ్ ఎవెన్యూలు, పారిశ్రామిక మరియు వాణిజ్య గ్రీన్ బెల్ట్‌లు మొదలైన పట్టణ కేంద్రాలలో మరియు చుట్టుపక్కల ప్రభుత్వ మరియు ప్రైవేట్ యాజమాన్యంలోని భూములలో చెట్ల పెంపకం మరియు నిర్వహణకు సంబంధించినది.
• గ్రామీణ అటవీ శాస్త్రం వ్యవసాయ-అటవీ మరియు కమ్యూనిటీ-అటవీ పెంపకాన్ని ప్రస్పుటం చేస్తుంది.
• ఆగ్రో-అటవీ అంటే వ్యర్థాలతో కలిపి అదే భూమిలో చెట్లు మరియు వ్యవసాయ పంటలను పెంచడం. కాబట్టి, ఎంపిక 1 సరైన సమాధానం.
• కమ్యూనిటీ అటవీ అనేది గ్రామ పచ్చిక మరియు ఆలయ భూమి, రోడ్డు పక్కన, కాలువ ఒడ్డు, రైల్వే లైన్ల వెంబడి స్ట్రిప్స్ మరియు పాఠశాలలు వంటి పబ్లిక్ లేదా కమ్యూనిటీ భూమిలో చెట్లను పెంచడం. ఇది మొత్తం సమాజానికి ప్రయోజనాలను అందించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
• వ్యవసాయ అటవీ అంటే రైతులు తమ వ్యవసాయ భూముల్లో వాణిజ్య మరియు వాణిజ్యేతర ప్రయోజనాల కోసం చెట్లను పెంచే ప్రక్రియ.

---