AP TET Paper I Full Test 4

1.పియాజెట్ ప్రకారం అభిజ్ఞా అభివృద్ధి ప్రక్రియలు ఏమిటి?

A. సమీకరణ మరియు అభివృద్ధి

B. సమీకరణ మరియు వసతి

C. కొనసాగింపు మరియు భేదం

D. వసతి మరియు పెరుగుదల

Solution

పియాజెట్ యొక్క అభిజ్ఞా అభివృద్ధి సిద్ధాంతం ప్రకారం, సమీకరణ, వసతి మరియు సమతుల్యత అనేవి పిల్లలు కొత్త అనుభవాలను ఇప్పటికే ఉన్న జ్ఞాన నిర్మాణాలలో (స్కీమా) అనుసంధానించే మార్గాలు.

Key Points 

జీన్ పియాజెట్ ప్రకారం, అభివృద్ధి మార్పు ప్రక్రియ సమీకరణ మరియు వసతి ద్వారా జరుగుతుంది.

సమీకరణం   దీనికి సూచించబడింది:

• మన గతంలో ఉన్న స్కీమాలలోకి సమాచారాన్ని తీసుకునే ప్రక్రియ.
• ఒక వ్యక్తి ముందుగా ఉన్న మానసిక నిర్మాణాలలో కొత్త సమాచారాన్ని ఎలా తీసుకుంటాడు మరియు అర్థం చేసుకుంటాడు, వాటిని సవరించకుండా.
• ఇప్పటికే ఉన్న పథకంలో కొత్త భావన లేదా అనుభవాన్ని జోడించడం. ఉదాహరణకు, శిశువు బొటనవేలు చప్పరించడం అనేది ప్రారంభ పథకం.

వసతిని ఇలా పిలుస్తారు:

• కొత్త అనుభవాల ఫలితంగా ఉన్న ఆలోచనలు లేదా స్కీమాలను మార్చడం .
• ఒకరి ప్రస్తుత అభిజ్ఞా నిర్మాణాలలో మార్పులు చేయడం ద్వారా కొత్త ఆలోచనా విధానాలు మరియు ప్రవర్తనలకు సర్దుబాటు చేసుకోవడం.
• కొత్త అనుభవానికి అనుగుణంగా ఇప్పటికే ఉన్న పథకాన్ని సవరించడం. ఉదాహరణకు, శిశువు తాను చప్పరించే విధానాన్ని సవరించుకుంటుంది, తద్వారా కొత్త బొమ్మను చప్పరించడం కూడా జరుగుతుంది.

అందువల్ల, పియాజెట్ ప్రకారం సమీకరణ మరియు వసతి అనేది అభిజ్ఞా అభివృద్ధి ప్రక్రియలు అని స్పష్టమవుతుంది.

---

2. బాల్యంలో, వ్యక్తిగత ప్రవర్తన ఎక్కువగా దేనిచేత ప్రభావితమవుతుంది?

A. సమాజం

B. పాఠశాల

C. సారూప్య సమూహం

D. కుటుంబం

Solution

మానవులు సామాజిక జీవులు మరియు వారు తమ జీవితకాలంలో వివిధ పరిస్థితులు మరియు సంస్థలతో సంబంధం కలిగి ఉంటారు. వారు వివిధ విద్యా సంస్థల ద్వారా విద్యను పొందుతారు.

Key Points 

వివిధ విద్యా సంస్థలు:

1. కుటుంబం:

• కుటుంబం పిల్లవాడు జన్మించిన తర్వాత బాహ్య ప్రపంచంతో తన మొదటి సంభాషణను కలిగి ఉండే మొదటి స్థానం.
• పిల్లవాడు తన మొదటి భాషను నేర్చుకుంటాడు మరియు ప్రవర్తన యొక్క ఆశించిన ప్రమాణాలు కుటుంబంలో భాగంగా ఉండటం ద్వారా ఎక్కువగా ప్రభావితమవుతాయి.
• కుటుంబ వాతావరణం పిల్లల అభివృద్ధి యొక్క సామాజిక, మానసిక, భావోద్వేగ మరియు నైతిక అంశాలకు ఆకృతిని ఇస్తుంది.
• పిల్లవాడు అనుకరించడం మరియు గమనించడం ద్వారా నేర్చుకుంటాడు.
• కుటుంబం ద్వారా పిల్లవాడు సంస్కృతి, నమ్మకాలు మరియు విలువలను పొందుతాడు.

కాబట్టి, బాల్యంలో, వ్యక్తిగత ప్రవర్తన ఎక్కువగా కుటుంబం ద్వారా ప్రభావితమవుతుంది.

2. సమాజం: ఒకే జీవన విధానం, ఆదర్శాలు మరియు సూత్రాలను పంచుకునే వ్యక్తుల సమూహాన్ని సమాజం అంటారు. ఇది ఒక అనధికారిక విద్యా సంస్థ, ఇక్కడ పిల్లవాడు తన సామాజిక ప్రవర్తనను నియంత్రించే అలవాట్లు మరియు సంప్రదాయాలను గ్రహిస్తాడు. సమాజం సినిమాలు, జంతుప్రదర్శనశాలలు, పార్కులు మరియు ఆట స్థలాలు, ఆసుపత్రులు, గ్రంథాలయాలు మొదలైన వాటిని ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా పిల్లల జీవితం మరియు కార్యకలాపాలను ప్రభావితం చేస్తుంది.
3. పాఠశాల: పాఠశాల మరొక విద్యా సంస్థ అలాగే సమాజం యొక్క చిన్న రూపం. పాఠశాలకు దాని స్వంత సంస్కృతి మరియు సామాజిక వాతావరణం ఉంది. పాఠశాల పిల్లవాడు తన గుర్తింపును పొందడానికి మరియు జ్ఞానం మరియు సామాజిక నైపుణ్యాలను పొందడానికి సహాయపడుతుంది.
4. సారూప్య సమూహం: పిల్లలు సమూహంలో ఆడటానికి మరియు తిరగడానికి ఇష్టపడతారు, ఇది వారి స్వీయ భావనను బాగా ప్రభావితం చేస్తుంది. సహచర సమూహం వారికి భద్రత మరియు చెందిన అనుభూతిని ఇస్తుంది. సమూహ సభ్యులచే ఆమోదించబడటం వారి ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంచుతుంది.

---

3. కార్యాచరణ పరిశోధన:

A. నిరంతర మరియు ప్రతిబింబ ప్రక్రియ

B. చర్య తర్వాత పరిశోధన

C. పరిశోధనలో పరిశోధన

D. చర్య వైపు పరిశోధన

Solution

కార్యాచరణ పరిశోధన అనేది పరిశోధకుడి భాగస్వామ్యంతో మానవ చర్యలు మరియు సామాజిక పద్ధతులను అధ్యయనం చేయడానికి ఉద్దేశించిన వివరణాత్మక పరిశోధన యొక్క ఒక రూపం. ఇది అనువర్తిత పరిశోధన, ఇది సాధారణ అనువర్తనాల కోసం ఏదైనా సిద్ధాంతాన్ని అభివృద్ధి చేయడానికి కాదు, తక్షణ అనువర్తనంపై దృష్టి పెడుతుంది.

Key Points 

• కార్యాచరణ పరిశోధన అనేది ఉపాధ్యాయులు క్రమబద్ధమైన దర్యాప్తు ద్వారా కనుగొని నేర్చుకునే ప్రక్రియ. ఉపాధ్యాయులుగా, కార్యాచరణ పరిశోధన తరగతి గది బోధనలో ఒక భాగమని మనం అర్థం చేసుకోవాలి. వ్యక్తిగత జ్ఞానం, విచారణ మరియు లోపం, అభ్యాసంపై ప్రతిబింబం మరియు పాఠశాల వ్యవస్థలోని సహోద్యోగులు, విద్యార్థులు మరియు ఇతర వాటాదారులతో సంభాషణలు లేదా సంభాషణల ద్వారా బోధన ప్రభావితమవుతుందనే అవగాహనను మరింతగా పెంపొందించడానికి ఇది సహాయపడుతుంది.
• కార్యాచరణ పరిశోధన అనేది సహకార చర్యకు , పాఠశాలలో చేపట్టిన కార్యకలాపాలపై ప్రతిబింబించడానికి మరియు పరిష్కరించాల్సిన ముఖ్యమైన సమస్యలపై చర్చను రూపొందించడానికి అనుమతించే ప్రక్రియ. ఇది తరగతి గదులలో మన స్వంత బోధనా పద్ధతులను అంచనా వేయడానికి మనల్ని ప్రేరేపిస్తుంది.
• కార్యాచరణ పరిశోధన అనేది నిరంతర మరియు ప్రతిబింబించే ప్రక్రియ, దీనిలో మేము ఉపాధ్యాయులు మా పాఠశాలలు మరియు తరగతి గదులకు అనుకూలంగా వివిధ నిర్ణయాలకు చేరుకుంటాము. వివిధ పాఠశాల/తరగతి గది ఆధారిత డేటా ఆధారంగా కనుగొన్న వాటి విశ్లేషణ అటువంటి నిర్ణయాలకు చేరుకోవడానికి సహాయపడుతుంది.

కాబట్టి, కార్యాచరణ పరిశోధన​ అంటే రీసెర్చ్ అండ్ యాక్షన్ అని మనం తేల్చవచ్చు.

Important Points 

• ఉపాధ్యాయుల వృత్తిపరమైన అభివృద్ధికి కార్యాచరణ పరిశోధన ఒక ఆదర్శవంతమైన వ్యాయామం అవుతుంది, ఇది మూడు ప్రాథమిక విద్యా కార్యకలాపాలను ప్రోత్సహిస్తుంది:
• ‘సహకార విచారణ ‘ అంటే పాఠశాల ఉపాధ్యాయులు మరియు నిర్వాహకులు పాఠశాల విద్య సంబంధిత అంశాలపై సహకారంతో కలిసి దర్యాప్తు చేయడం,
• ‘ ప్రతిబింబం ‘ అంటే ఉపాధ్యాయులు తమ వివిధ కార్యకలాపాలను అర్థం చేసుకోవడం మరియు తరగతి గదులలో వారు ఎలా పని చేస్తారో, వారి తరగతి గది అభ్యాసాలను ప్రతిబింబించే నిరంతర ఆలోచనా ప్రక్రియ.
• ‘ సంభాషణ‘ ఇక్కడ ఉపాధ్యాయులు పాఠశాల వ్యవస్థలోని ఇతర ఉపాధ్యాయ సహోద్యోగులు మరియు నిర్వాహకులతో సమస్యలను చర్చించి పాఠశాల ఆధారిత సమస్యలపై సంభాషణను రూపొందిస్తారు.

---

4. దిగువ ఇచ్చిన ఉదాహరణ ద్వారా అభివృద్ధి సూత్రాలలో ఏది నిర్వచించబడింది?

సూఫీకి ఆమె వయస్సుకి తగిన బరువు మరియు ఎత్తు ఉంటుంది. ఆమె అందరితో సంభాషణ చేయడానికి వీలు కల్పించే బాగా అభివృద్ధి చెందిన భాషా సామర్థ్యాన్ని కూడా కలిగి ఉంది. ఆమె అందరికీ నచ్చింది మరియు సానుకూల ఆత్మ గౌరవం కలిగి ఉంటుంది.

A. అభివృద్ధిలో మార్పు ఉంటుంది.

B. అభివృద్ధి స్థిరమైన నమూనా/క్రమాన్ని అనుసరిస్తుంది.

C. అభివృద్ధి సాధారణం నుండి నిర్దిష్టంగా కొనసాగుతుంది.

D. అభివృద్ధి పరస్పర సంబంధం కలిగి ఉంటుంది.

Solution

అభివృద్ధి సూత్రాలు మానవ అభివృద్ధి యొక్క ప్రాథమిక ప్రక్రియను నిర్వచిస్తాయి. ఇది మొత్తం జీవిత కాలంలో వృద్ధి ప్రక్రియలు మరియు స్థాయిల పాత్ర మరియు ప్రాముఖ్యతను మరియు పెరుగుదల మరియు ప్రవర్తన యొక్క సూత్రాలను అంచనా వేస్తుంది.

ముఖ్యమైన అంశాలు

1. అభివృద్ధిలో మార్పు ఉంటుంది: మానవుడు ఎప్పుడూ స్థిరంగా ఉండడు. గర్భం దాల్చినప్పటి నుంచి మరణించే వరకు మనిషి మారుతూనే ఉంటాడు. ప్రధాన మార్పులలో పరిమాణం మరియు నిష్పత్తులలో మార్పులు, కొత్త మానసిక, కదలికలు మరియు ప్రవర్తనా నైపుణ్యాల సముపార్జన ఉన్నాయి. ప్రతి సంవత్సరం సూఫీ ఎత్తు మరియు బరువు పెరగడంతో పాటు, ఆమె మానసిక సామర్థ్యాలు కూడా పెరిగాయి. ఉదాహరణకు, సూఫీ భాషా అభివృద్ధిని మరియు తర్కించే మరియు గుర్తుంచుకోవడానికి మెరుగైన సామర్థ్యాన్ని చూపించాడు.
2. అభివృద్ధి స్థిరమైన నమూనా/క్రమాన్ని అనుసరిస్తుంది: ప్రతి బిడ్డకు భిన్నమైన అభివృద్ధి రేటు ఉండవచ్చు. అయితే, మానవులందరి అభివృద్ధి ఒకే విధమైన నమూనా, సారూప్య క్రమం లేదా దిశను అనుసరిస్తుంది. అభివృద్ధి యొక్క వరుస నమూనాను రెండు దిశలలో చూడవచ్చు: (i) సెఫాలో-కాడల్ సీక్వెన్స్: అంటే అభివృద్ధి శరీరంపై తల నుండి పాదాల వరకు వ్యాపిస్తుంది అంటే వ్యక్తి తల ప్రాంతం నుండి క్రిందికి పెరగడం ప్రారంభమవుతుంది. సూఫీ మొదట ఆమె తలపై నియంత్రణను పొందింది, ఆపై ఆమె వస్తువులను పట్టుకోవడం, కూర్చోవడం, పాకడం చేయడం మరియు తరువాత ఆమె నిలబడి నడవడం వంటివి చేయగలదు. (ii) ప్రాక్సిమోడిస్టల్ సీక్వెన్స్: అంటే అభివృద్ధి శరీరం యొక్క మధ్య భాగం నుండి పెరిఫెరీల వైపు సాగుతుంది. ఈ క్రమంలో, వ్యక్తి యొక్క వెన్నుపాము మొదట అభివృద్ధి చెందుతుంది, ఆపై బాహ్య అభివృద్ధి జరుగుతుంది. ఉదాహరణకు, పిల్లలు తమ పక్కపళ్లను కత్తిరించే ముందు వారి ముందు దంతాలను కత్తిరించుకుంటారు. క్రియాత్మకంగా, సూఫీ తన చేతులకు ముందు తన చేతులను ఉపయోగించగలడు మరియు ఆమె వేళ్ల కదలికను నియంత్రించే ముందు ఆమె చేతులను ఉపయోగించగలడు.
3. అభివృద్ధి సాధారణం నుండి నిర్దిష్టంగా కొనసాగుతుంది: ప్రినేటల్ (పుట్టుకకు ముందు) అభివృద్ధి మరియు ప్రసవానంతర (పుట్టిన తర్వాత) జీవితంలోని అన్ని దశలలో, పిల్లల ప్రతిస్పందనలు సాధారణం నుండి నిర్దిష్టంగా ఉంటాయి. సాధారణ కార్యాచరణ ఒక నిర్దిష్ట కార్యాచరణకు వెళుతుంది. ఉదాహరణకు, సూఫీకి 3 నెలల కంటే తక్కువ వయస్సు ఉన్నప్పుడు మరియు గిలక్కాయలు చూపించినప్పుడు, ఆమె ఉద్వేగానికి గురైంది మరియు ఆమె చేతులు కదిలిస్తుంది మరియు ఆమె కాళ్ళను తన్నుతుంది. ఇది సాధారణ ప్రతిస్పందన. 5 నెలల వయస్సులో, ఆమె దానిని తన చేతిలో పట్టుకోవడానికి చేరుకుంటుంది. ఇది ఒక నిర్దిష్ట ప్రతిస్పందన.
4. అభివృద్ధి పరస్పర సంబంధం కలిగి ఉంటుంది: అన్ని రకాల అభివృద్ధిలు, అంటే శారీరక, మానసిక, సామాజిక మరియు భావోద్వేగాలు ఒకదానికొకటి సంబంధించినవి ఉదా. శారీరకంగా ఆరోగ్యంగా ఉన్న పిల్లలు ఉన్నతమైన సాంఘికత మరియు భావోద్వేగ స్థిరత్వాన్ని కలిగి ఉంటారు. బాల ఏకీకృత మొత్తంగా అభివృద్ధి చెందుతుంది. అభివృద్ధి యొక్క ప్రతి ప్రాంతం మరొకదానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది మరియు తద్వారా ఇతర పరిణామాలను ప్రభావితం చేస్తుంది. సూఫీకి ఆమె వయస్సుకి తగిన బరువు మరియు ఎత్తు ఉంటుంది. ఆమె అందరితో సంభాషన చేయడానికి వీలు కల్పించే బాగా అభివృద్ధి చెందిన భాషా సామర్థ్యాన్ని కూడా కలిగి ఉంది. ఆమె అందరికీ నచ్చింది మరియు సానుకూల ఆత్మగౌరవం కలిగి ఉంటుంది.
5. అభివృద్ధి ఊహించదగినది: ఎందుకంటే పిల్లల అభివృద్ధి రేటు స్థిరంగా ఉంటుంది, కాబట్టి చిన్న వయస్సులోనే కొన్ని అభివృద్ధి ఫలితాలను అంచనా వేయడం సాధ్యమవుతుంది. మణికట్టు యొక్క X- రే పిల్లల యొక్క సుమారు ఎత్తును అంచనా వేస్తుంది.
6. శరీరంలోని వివిధ భాగాలకు వివిధ రేట్లలో అభివృద్ధి జరుగుతుంది: వివిధ శారీరక మరియు మానసిక లక్షణాల అభివృద్ధి నిరంతరంగా ఉంటుంది కానీ, శరీరంలోని అన్ని భాగాలు ఒకే రేటుతో పెరగవు.శరీరంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో, పెరుగుదల వేగంగా ఉంటుంది, మరికొన్నింటిలో పెరుగుదల నెమ్మదిగా ఉంటుంది. ఉదాహరణకు, మెదడు 6 నుండి 8 సంవత్సరాల వయస్సులో పూర్తి పరిపక్వతను పొందుతుంది; పాదాలు, చేతులు మరియు ముక్కు కౌమారదశలో గరిష్ట పరిమాణాన్ని చేరుకుంటాయి, అయితే కౌమారదశలో గుండె, కాలేయం మరియు జీర్ణవ్యవస్థ కూడా పెరుగుతాయి.
7. అభివృద్ధి దశలవారీగా కొనసాగుతుంది: పిల్లల అభివృద్ధి వివిధ దశల్లో జరుగుతుంది. ప్రతి దశకు కొన్ని ప్రత్యేక లక్షణాలు ఉంటాయి. పెరుగుదల మరియు అభివృద్ధి రేటులో వ్యక్తిగత వ్యత్యాసాలు ఉన్నాయి. అందువల్ల, వివిధ దశల వయస్సు పరిమితిని కేవలం ఉజ్జాయింపుగా పరిగణించాలి. పిల్లలందరూ వారికి సూచించిన వయస్సు స్థాయిలలో లేదా దాని చుట్టూ ఉన్న అభివృద్ధి దశల గుండా వెళతారు. మాట్లాడడం క్రమంగా అరవడం(కేకలు వేయడం), బబ్లింగ్(కేరింత), ఏకాక్షర శబ్దాల నుండి పూర్తి వాక్య నిర్మాణం వరకు అభివృద్ధి చెందుతుంది.
8. తరువాతి అభివృద్ధి కంటే ప్రారంభ అభివృద్ధి చాలా ముఖ్యం: చిన్ననాటి అనుభవాలు పిల్లల అభివృద్ధిపై ఎక్కువ ప్రభావం చూపుతాయి. ఉదాహరణలలో పోషక, భావోద్వేగ, సామాజిక మరియు సాంస్కృతిక అనుభవాల అభివృద్ధి నిరంతరాయంగా ఉంటుంది: గర్భం దాల్చిన క్షణం నుండి మరణం వరకు, వ్యక్తి నిరంతరం మారుతూ ఉంటాడు. అభివృద్ధిలో విరామం/నిలిపివేయడం లేదు, కొన్ని దశల్లో అభివృద్ధి వేగంగా ఉంటుంది మరియు కొన్నింటిలో నెమ్మదిగా ఉంటుంది.
9. అభివృద్ధిలో వ్యక్తిగత వ్యత్యాసాలు ఉన్నాయి: వారసత్వం మరియు పర్యావరణ ప్రభావాల మధ్య పరస్పర చర్య అభివృద్ధి నమూనాలో వ్యక్తిగత వ్యత్యాసాలకు దారితీస్తుంది. ఈ వ్యత్యాసాలు ఒక వ్యక్తి వారసత్వంగా పొందిన జన్యువులు మరియు ఆహారం, వైద్య సదుపాయాలు, మానసిక పరిస్థితులు మరియు అభ్యాస అవకాశాల వంటి పర్యావరణ పరిస్థితుల వల్ల కలుగుతాయి.
10. అభివృద్ధి అనేది పరిపక్వత మరియు అభ్యాసం యొక్క ఉత్పత్తి: పరిపక్వత అనేది వ్యక్తిలో సంభావ్యంగా ఉన్న లక్షణాల యొక్క విశదీకరణ అని మీరు ఇప్పటికే తెలుసుకున్నారు. ఉదాహరణకు, క్రీపింగ్(పాకుట), క్రాల్(మెల్లగా నడవడం), నడవడం పరిపక్వతతో వస్తుంది. ఈ లక్షణాలు ఒక వ్యక్తి యొక్క జన్యు వారసత్వం నుండి వస్తాయి. అభ్యాసం అనేది కృషి మరియు అభ్యాసం నుండి వచ్చే అభివృద్ధి. పరిపక్వత మరియు అభ్యాసం యొక్క పరస్పర చర్య అభివృద్ధికి ముఖ్యమైనదని మాకు తెలుసు. పరిపక్వత అభివృద్ధికి పరిమితులను నిర్దేశిస్తుంది. దీని అర్థం వంశపారంపర్య దానంలో పరిమితుల కారణంగా, నేర్చుకోవడం ప్రోత్సహించబడినప్పటికీ అభివృద్ధి ఒక నిర్దిష్ట స్థాయికి మించి వెళ్లదు. మరోవైపు, అభ్యాస అవకాశాల లేమి అభివృద్ధిని కూడా పరిమితం చేస్తుంది. పర్యావరణం అవకాశాలను పరిమితం చేసినప్పుడు, పిల్లలు వారి సామర్థ్యాన్ని చేరుకోలేరు.

అందువల్ల అభివృద్ధి అనేది సహసంబంధం సరైన సమాధానం అని మనం నిర్ధారించవచ్చు.

---

5. ఎరిక్సన్ యొక్క మానసిక సామాజిక అభివృద్ధి దశల ప్రకారం, ఏ వయస్సులో పిల్లలు కొన్ని కార్యకలాపాలపై చొరవ తీసుకుంటారు మరియు విఫలమైనప్పుడు అపరాధ భావనను పెంచుకోవచ్చు లేదా సరిహద్దులు దాటవచ్చు?

A. 7 – 11 సంవత్సరాలు

B. 1 – 2 సంవత్సరాలు

C. 5 – 12 సంవత్సరాలు

D. 3 – 6 సంవత్సరాలు

Solution

ఎరిక్ ఎరిక్సన్ యొక్క మానసిక సామాజిక అభివృద్ధి సిద్ధాంతంలో “ఇనిషియేటివ్ వర్సెస్ గిల్ట్” దశ అని పిలువబడే ఒక దశ ఉంది. ఈ దశ ప్రీస్కూల్ సంవత్సరాలలో, సాధారణంగా 3 మరియు 6 సంవత్సరాల మధ్య జరుగుతుంది.

Key Points చొరవ వర్సెస్ అపరాధ భావన (3 – 6 సంవత్సరాలు):

• ఈ దశలో, పిల్లలు వివిధ కార్యకలాపాలను అన్వేషించడం మరియు వాటిలో చొరవ తీసుకోవడం ప్రారంభిస్తారు. వారు తమ స్వాతంత్ర్యాన్ని నొక్కి చెప్పడం, ఎంపికలు చేసుకోవడం మరియు ఊహాత్మక ఆటలలో పాల్గొనడం ప్రారంభిస్తారు. ఇది కొత్త విషయాలను నేర్చుకోవాలనే చురుకైన ఉత్సుకత మరియు ఆసక్తి యొక్క కాలం.
• అపరాధ భావన: పిల్లలు విమర్శలు, ఆంక్షలు ఎదుర్కొంటే లేదా వారి చొరవ ప్రతికూల ఫలితాలకు దారితీస్తే, వారు అపరాధ భావనను పెంచుకోవచ్చు. పిల్లలు తమ చర్యలు హద్దులు దాటాయని లేదా సామాజికంగా ఆమోదయోగ్యం కాదని గ్రహించినప్పుడు అపరాధ భావన పుడుతుంది.
• ఈ దశలో ప్రాథమిక అభివృద్ధి పని ఏమిటంటే పిల్లలు చొరవ తీసుకునే ఆలోచనను పెంపొందించుకోవడం. వారు ప్రణాళికలు రూపొందించడం, కార్యకలాపాలను ప్రారంభించడం మరియు బాధ్యతలను స్వీకరించడం నేర్చుకుంటారు. ఇది ఉద్దేశ్యం మరియు సామర్థ్యం యొక్క భావాన్ని పెంపొందిస్తుంది.

కాబట్టి, ఎంపిక 4 సరైన సమాధానం.

---

6. 3^వ తరగతి చదువుతున్న రాజేష్ అనే విద్యార్థి ఒక సమస్యకు పరిష్కారం కనుగొనడంలో ఇబ్బంది పడుతున్నాడు. ఇది చూసిన అతని గురువు అతనికి కొన్ని సూచనలను అందించాడు, దాని ద్వారా అతను పరిష్కారం కనుగొనగలడు. లెవ్ వైగోట్స్కీ మాటల్లో చెప్పాలంటే, ఉపాధ్యాయుని పరంజా రాజేష్ _________ సాధించడానికి సహాయపడింది.

A. స్వార్థపూరిత భావన

B. తిరుగులేని ఆలోచన

C. సామీప్య అభివృద్ధి జోన్

D. జీవ పరిపక్వత

Solution

ఒక పిల్లవాడు స్వయంగా ఏమి చేయగలడో మరియు మరింత పరిజ్ఞానం ఉన్న పెద్దలు లేదా తోటివారి సహాయంతో ఏమి చేయగలడో దాని మధ్య ఉన్న ప్రాంతాన్ని సామీప్య అభివృద్ధి జోన్ అంటారు.

Key Points 

• ఒక పిల్లవాడు స్వయంగా ఏమి చేయగలడో మరియు మరింత పరిజ్ఞానం ఉన్న పెద్దలు లేదా తోటివారి సహాయంతో ఏమి చేయగలడో దాని మధ్య ఉన్న ప్రాంతాన్ని సామీప్య అభివృద్ధి జోన్ అంటారు.
• నేర్చుకోవడం అనేది ఇతరులతో పరస్పర చర్య ద్వారా జరిగే ఒక సామాజిక ప్రక్రియ అని వైగోట్స్కీ నమ్మాడు.
• ఒక పిల్లవాడు వారి ZPDలో పనిచేస్తున్నప్పుడు, వారు మరింత పరిజ్ఞానం ఉన్న పెద్దలు లేదా సహచరుల సహాయంతో కొత్త నైపుణ్యాలు మరియు భావనలను నేర్చుకోగలుగుతారు.
• అభ్యాసకులకు వారి ZPDలో పని చేయడానికి అవకాశాలను అందించడం ద్వారా, ఉపాధ్యాయులు వారి పూర్తి సామర్థ్యాన్ని చేరుకోవడానికి వారికి సహాయపడగలరు.

కాబట్టి, లెవ్ వైగోట్స్కీ పరంగా, ఉపాధ్యాయుని పరంజా రాజేష్‌కు సామీప్య అభివృద్ధి జోన్‌ను సాధించడంలో సహాయపడిందని మనం నిర్ధారించవచ్చు.

---

7. మానసిక వయస్సు 16 ఉన్న 25 ఏళ్ల బాలుడి IQ ఏమిటి?

A. 64

B. 75

C. 80

D. 100

Solution

బుద్ధిమత్తు కోషంట్ ను IQ గా సంక్షిప్తీకరిస్తారు. IQ అనేది ఒక వ్యక్తి యొక్క తెలివితేటలను కొలిచే ఒక కొలమానం మరియు ఇది సంఖ్యలో కొలుస్తారు. సగటు వ్యక్తి యొక్క IQ 100.

ఒక వ్యక్తి యొక్క ఇంటెలిజెన్స్ క్వోషంట్ (IQ)ని ఈ సూత్రం ద్వారా నిర్ణయిస్తారు:

IQ = 64

IQ పరిధి	వివరణాత్మక లేబుల్
130 కంటే ఎక్కువ	చాలా ఉన్నతమైన తెలివితేటలు (ప్రతిభావంతులు)
120 నుండి 129	ఉన్నతమైన తెలివితేటలు
110 నుండి 119	అధిక సగటు తెలివితేటలు
90 నుండి 109	సగటు తెలివితేటలు
80 నుండి 89	తక్కువ సగటు తెలివితేటలు
71 నుండి 79	సరిహద్దు మేధో విధి
55 నుండి 70	మృదువైన మానసిక మేధో వైకల్యం
40 నుండి 54	మధ్యస్థ మేధో వైకల్యం
25 నుండి 39	తీవ్రమైన మేధో వైకల్యం
25 కంటే తక్కువ	అత్యంత తీవ్రమైన మేధో వైకల్యం

కాబట్టి, మానసిక వయస్సు 16 ఉన్న 25 ఏళ్ల బాలుడి IQ 64 అని మనం నిర్ధారించవచ్చు.

---

8. ఒకరి స్వంత ఆలోచనా విధానాన్ని ప్రతిబింబించడాన్ని ______ అంటారు.

A. జ్ఞాపకం చేసుకోవడం

B. మెటాకాగ్నిషన్

C. స్థితివ్యాజం

D. సమీకరణం

Solution

మెటాకాగ్నిషన్ అనేది ఒకరి స్వంత ఆలోచన గురించి ఆలోచించడంలో పాల్గొనే అభిజ్ఞా ప్రక్రియలు మరియు కార్యకలాపాలను సూచిస్తుంది.

Key Points 

• ఇది ఒకరి స్వంత మానసిక ప్రక్రియలను పర్యవేక్షించడం, ఒకరు ఎలా నేర్చుకుంటారో అర్థం చేసుకోవడం మరియు అభ్యాస వ్యూహాలు మరియు సమస్య పరిష్కార విధానాల గురించి చేతన నిర్ణయాలు తీసుకోవడం వంటివి కలిగి ఉంటుంది.
• స్వీయ-నియంత్రిత అభ్యాసంలో మెటాకాగ్నిషన్ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది, ఇక్కడ వ్యక్తులు లక్ష్యాలను నిర్దేశించడం, పురోగతిని పర్యవేక్షించడం మరియు అభ్యాస ఫలితాలను మెరుగుపరచడానికి సర్దుబాట్లు చేయడం ద్వారా వారి అభ్యాస ప్రక్రియను నియంత్రించుకుంటారు.
• ఇది అభ్యాసకులు తమ బలాలు మరియు బలహీనతలను గుర్తించడం, అధ్యయన పద్ధతులను స్వీకరించడం మరియు వారి వ్యూహాల విజయాన్ని అంచనా వేయడం ద్వారా వారి అభ్యాస ప్రయాణంలో మరింత ప్రభావవంతంగా మరియు స్వతంత్రంగా మారడానికి సహాయపడుతుంది.

అందువల్ల, ఒకరి స్వంత ఆలోచనా విధానాన్ని ప్రతిబింబించడం మరియు ఒకరి ఆలోచనలు, జ్ఞానం మరియు అభిజ్ఞా వ్యూహాల గురించి తెలుసుకోవడాన్ని మెటాకాగ్నిషన్ అంటారు అని మనం నిర్ధారించవచ్చు.

---

9. భిన్నమైనదాన్ని గుర్తించండి.

A. 16 – P.F.

B. T.A.T.

C. రేవెన్ పరీక్ష

D. ఒక మనిషిని గీయండి పరీక్ష

Solution

మానసిక పరీక్షలు వ్యక్తి యొక్క ప్రత్యేక లక్షణాలను, అతని సామర్థ్యం, అభిరుచి, వారి వ్యక్తిత్వం, తెలివితేటలు, భావోద్వేగాలు మొదలైన వాటితో పోల్చడానికి ఉపయోగించబడతాయి.

Key Points

రేవెన్ పరీక్ష:

• ఇది 1983లో జాన్ సి రేవెన్ అభివృద్ధి చేసిన బుద్ధి పరీక్ష.
• ఇది ప్రేరణాత్మక తార్కికత యొక్క అశాబ్దిక పరీక్ష, స్పియర్మన్ ‘g’ కారకం లేదా సాధారణ తెలివితేటలను కొలవడానికి రూపొందించబడింది.
• ఇది 60 బహుళ ఎంపిక అంశాలను కలిగి ఉంటుంది మరియు 5 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల నుండి పెద్దవారి వరకు నిర్వహించబడుతుంది.
• పరీక్షలో ఒక భాగం లేని దృశ్య జ్యామితీయ నమూనాలు ఉంటాయి.

16-PF

• బ్రిటిష్ మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రవేత్త కాటెల్ అభివృద్ధి చేసిన ఈ పరీక్ష వ్యక్తిత్వం యొక్క 16 మూల లక్షణాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
• వ్యక్తిత్వం యొక్క 16 కారకాలకు రావడానికి కాటెల్ కారక విశ్లేషణను ఉపయోగించాడు.

TAT (థిమాటిక్ అప్రిసియేషన్ టెస్ట్)

• ఈ పరీక్ష వ్యక్తిత్వ లక్షణాలను కొలవడానికి ఉపయోగించబడుతుంది, ఇది మోర్గాన్ మరియు ముర్రే అభివృద్ధి చేశారు.
• TAT అస్పష్ట పరిస్థితులలో చిత్రాలను చిత్రీకరించే 30 నలుపు మరియు తెలుపు చిత్ర కార్డులు, ప్లస్ ఒక ఖాళీ కార్డును కలిగి ఉంటుంది.

ఒక మనిషిని గీయండి పరీక్ష

• ఇది వ్యక్తిత్వ లక్షణాలను కొలవడానికి, గుడ్ ఎనఫ్ అభివృద్ధి చేసింది.
• ఈ పరీక్ష పిల్లల ఖచ్చితంగా గమనించే మరియు భావనతో ఆలోచించే సామర్థ్యాన్ని నొక్కి చెబుతుంది.​

కాబట్టి, రేవెన్ పరీక్ష భిన్నమైనది అని నిర్ధారించవచ్చు. ఇది ద్రవ తెలివితేటలను కొలవడానికి ఉపయోగించబడుతుంది.

---

10. ద్వైపాక్షిక అభ్యాస బదిలీకి ఉదాహరణ

A. సైకిల్ నేర్చుకోవడం మోటార్ సైకిల్ నేర్చుకోవడంలో సహాయపడుతుంది

B. కూడిక నేర్చుకోవడం గుణకారం నేర్చుకోవడంలో సహాయపడుతుంది.

C. కుడిచేతితో రాయడం నేర్చుకోవడం ఎడమచేతితో రాయడం నేర్చుకోవడానికి సహాయపడుతుంది

D. గణితం నేర్చుకోవడం భౌతికశాస్త్రం నేర్చుకోవడంలో సహాయపడుతుంది.

Solution

శిక్షణ బదిలీ అంటే కొత్త పరిస్థితిలో సంపాదించిన సామర్థ్యాలను లేదా జ్ఞానాన్ని వర్తింపజేయడం . రెండు పరిస్థితులలోనూ అంశాలు ఒకేలా ఉన్నప్పుడు ఇది జరుగుతుంది.

• ‘అభ్యాస బదిలీ’ అనే భావనను ‘ఇ.థోర్న్‌డైక్’ మరియు ‘ఎస్. వుడ్‌వర్త్’ ప్రవేశపెట్టారు. ద్వైపాక్షిక, నిలువు మొదలైన వివిధ రకాల అభ్యాస బదిలీలు ఉన్నాయి.

Key Points 

ద్వైపాక్షిక బదిలీ:

• ఇది శిక్షణ తర్వాత శరీరంలోని ఒక వైపు నుండి మరొక వైపుకు అభ్యాసం లేదా పనితీరును బదిలీ చేయడం.
• అభ్యాసం ఒక అవయవం నుండి మరొక అవయవానికి బదిలీ అయినప్పుడు ఇది సంభవిస్తుంది.
• ఉదాహరణకు, కుడి చేతితో ఒక పనికి శిక్షణ ఇచ్చిన తర్వాత ఎడమ చేతి పనితీరులో మెరుగుదల కనిపిస్తుంది.
• దీనికి ఒక గొప్ప ఉదాహరణ క్రికెట్‌లో బంతులను పట్టుకోవడం లేదా వాలుపై స్కీయింగ్ చేయడం .

అందువల్ల, ‘కుడి చేతితో రాయడం నేర్చుకోవడం ఎడమ చేతితో రాయడం నేర్చుకోవడంలో సహాయపడుతుంది’ అనేది ద్వైపాక్షిక అభ్యాస బదిలీకి ఒక ఉదాహరణ అని తేల్చవచ్చు.

Additional Information 

దీనికి విరుద్ధంగా, ఏకపక్ష బదిలీ:

• ఇది అభ్యాస బదిలీ, ఇక్కడ మెరుగుదల శరీరంలోని లక్ష్య భాగంలో మాత్రమే ఉంటుంది.
• ఉదాహరణకు, కుడి చేతితో ఒక పనికి శిక్షణ ఇచ్చిన తర్వాత ఎడమ చేతి పనితీరులో ఎటువంటి మెరుగుదలలు ఉండవు.

---

11. వ్యక్తిత్వ కొలత కోసం పిల్లల అవగాహన పరీక్ష (CAT) పద్ధతిని అందించినది –

A. స్కిన్నర్

B. బెల్లాక్

C. హాలండ్

D. ముర్రే

Solution

పిల్లల అవగాహన పరీక్ష (CAT) అనేది సాధారణ సామాజిక పరిస్థితులలో జంతువుల చిత్రాల రూపంలో ప్రదర్శించబడిన ప్రామాణిక ఉద్దీపనలకు పిల్లల ప్రతిస్పందనలలో వ్యక్తిగత వైవిధ్యాలను అంచనా వేయడానికి ఉపయోగించే ఒక ప్రొజెక్టివ్ వ్యక్తిత్వ పరీక్ష.

Key Points 

బెల్లాక్ మరియు బెల్లాక్ (1949) అభివృద్ధి చేసిన CAT, వయోజన నేపథ్య అవగాహన పరీక్ష ఆధారంగా రూపొందించబడింది. మనస్తత్వవేత్త హెన్రీ ఎ. ముర్రే రూపొందించిన TAT, వ్యక్తుల మధ్య సంబంధాల అవగాహనను అంచనా వేయడంలో 31 పిక్చర్ కార్డుల ప్రామాణిక శ్రేణిని ఉపయోగిస్తుంది.

• CAT యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం పిల్లల వ్యక్తిత్వం, పరిపక్వత స్థాయి మరియు తరచుగా మానసిక ఆరోగ్యాన్ని అంచనా వేయడం.
• సుపరిచితమైన పరిస్థితులలో జంతువుల చిత్రాల శ్రేణికి పిల్లల ప్రతిస్పందనలు పిల్లల వ్యక్తిత్వంలోని ముఖ్యమైన అంశాలను బహిర్గతం చేస్తాయని సిద్ధాంతం.
• వ్యక్తిత్వం యొక్క ఈ కోణాలలో కొన్ని వాస్తవికత పరీక్ష మరియు తీర్పు స్థాయి, డ్రైవ్‌ల నియంత్రణ మరియు నియంత్రణ, రక్షణలు, సంఘర్షణలు మరియు స్వయంప్రతిపత్తి స్థాయి ఉన్నాయి.
• పొందిన ప్రతిస్పందనలను విశ్లేషించి, పిల్లల వ్యక్తిత్వాన్ని వివరిస్తారు, ఇందులో ఆధిపత్య డ్రైవ్‌లు, భావోద్వేగాలు, మనోభావాలు, సంఘర్షణలు మరియు సంక్లిష్టతలు ఉండవచ్చు.

పైన పేర్కొన్న అంశాల నుండి, వ్యక్తిత్వ కొలత యొక్క పిల్లల అవగాహన పరీక్ష (CAT) పద్ధతిని బెల్లాక్ అందించారని స్పష్టమవుతుంది.

Additional Information 

• TAT మరియు రోర్‌షాచ్ ఇంక్‌బ్లాట్ పరీక్ష లాగానే, CAT అనేది అంచనాత్మక పరీక్ష అని పిలువబడే ఒక రకమైన వ్యక్తిత్వ అంచనా పరికరం. అంచనాత్మక అనే పదం సిగ్మండ్ ఫ్రాయిడ్ ద్వారా ఉద్భవించిన భావనను సూచిస్తుంది.
• ఫ్రాయిడ్ సిద్ధాంతంలో, అపస్మారక ఉద్దేశ్యాలు మానవ ప్రవర్తనను ఎక్కువగా నియంత్రిస్తాయి. అంచనాత్మక అనేది ఒక మానసిక యంత్రాంగం, దీని ద్వారా ఒక వ్యక్తి తెలియకుండానే బాహ్య ప్రపంచంపై అంతర్గత భావాలను ప్రదర్శిస్తాడు, ఆపై ఆ భావాలను బాహ్య ప్రపంచం తన పట్ల వ్యక్తపరుస్తున్నట్లు ఊహించుకుంటాడు.  

---

12. కండిషన్డ్ ఉద్దీపన మరియు కండిషన్డ్ ప్రతిస్పందన మధ్య సంబంధం క్రమంగా ఆగిపోవడాన్ని వివరించడానికి ఉపయోగించే పదం ఏమిటి?

A. ఉపబల షెడ్యూల్

B. శిక్ష

C. ఆకృతి చేయడం

D. విలుప్తత

Solution

ఇవాన్ పావ్లోవ్ ఒక మనస్తత్వవేత్త మరియు అతను క్లాసికల్ కండిషనింగ్ సిద్ధాంతానికి ప్రసిద్ధి చెందాడు.

Key Points 

• పావ్లోవ్ తన క్లాసికల్ కండిషనింగ్ సిద్ధాంతంలో కండిషన్డ్ స్పందన అభివృద్ధిని వివరించాడు .
• ఒక వ్యక్తిలో కార్యకలాపాలను ప్రేరేపించే ఏదైనా ఉద్దీపనను నిర్వచించవచ్చు . ప్రతి ఉద్దీపనకు దానితో సంబంధం ఉన్న నిర్దిష్ట ప్రతిస్పందన ఉంటుంది.
• కండిషన్డ్ ప్రతిస్పందనను గతంలో తటస్థంగా ఉన్న ఉద్దీపనకు అభివృద్ధి చెందిన ప్రతిస్పందనగా నిర్వచించవచ్చు, ఇది కండిషన్డ్ ఉద్దీపనగా మారుతుంది.
• కండిషన్డ్ ఉద్దీపనలకు మరియు కండిషన్డ్ ప్రతిస్పందన బలం మధ్య సంబంధం రెండింటి మధ్య అనుబంధాన్ని ఉపయోగించడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
• సంబంధిత ఉద్దీపన-ప్రతిస్పందనను క్రమం తప్పకుండా రద్దు చేస్తే, అనుబంధం మరింత బలంగా మారుతుంది, అయితే అనుబంధాన్ని ఉపయోగించని సందర్భాల్లో, ఉద్దీపనలు మరియు ప్రతిస్పందన మధ్య సంబంధం బలహీనపడటం ప్రారంభమవుతుంది మరియు చివరికి అంతరించిపోతుంది.
• ప్రతిస్పందన తర్వాత బహుమతులు వచ్చినప్పుడు మరియు శిక్ష విషయంలో దీనికి విరుద్ధంగా జరిగినప్పుడు కండిషన్డ్ ఉద్దీపనలకు మరియు ప్రతిస్పందనకు మధ్య సంబంధం బలంగా మారుతుంది.

అందువల్ల మనం విలుప్తత అనేది కండిషన్డ్ ఉద్దీపనలకు జత చేసిన కండిషన్డ్ ప్రతిస్పందనలను క్రమంగా ఆపడాన్ని వివరించడానికి ఉపయోగించే పదం అని నిర్ధారించవచ్చు.

---

13. ‘పఠన వైకల్యం’ ను వివరించడానికి ఉపయోగించే పదం:

A. డిస్లెక్సియా

B. డిస్‌గ్రాఫియా

C. డిస్కాల్క్యులియా

D. డిస్పారాక్సియా

Solution

అభ్యసన వైకల్యం అనేది అభిజ్ఞా బలహీనతకు కారణమయ్యే నాడీ సంబంధిత రుగ్మతను సూచిస్తుంది. పఠన వైకల్యం అభ్యాస వైకల్యాలలో భాగం.

• డిస్లెక్సియా ‘చదవడంలో ఇబ్బంది’తో ముడిపడి ఉంది ఎందుకంటే ఇది చదవడం, రాయడం మరియు స్పెల్లింగ్‌లో ఇబ్బందులను సూచిస్తుంది.

Key Points 

డిస్లెక్సియా అనేది అత్యంత సాధారణ అభ్యాస వైకల్యం (పఠన రుగ్మత), ఇది అభ్యాసకులను ఈ క్రింది విధంగా చేస్తుంది:

• వర్ణమాల యొక్క అదే ఆకారాలు మరియు శబ్దాలతో గందరగోళం చెందుతాయి.
• అక్షరాలను మరియు పదాలను చదవలేరు, అర్థం చేసుకోలేరు మరియు అర్థం చేసుకోలేరు.
• ప్రసంగ శబ్దాలను అక్షరాలు మరియు పదాలతో గుర్తించడంలో మరియు వాటికి సంబంధం ఇవ్వడంలో తికమకపడతారు.

అందువల్ల, ‘పఠన వైకల్యం‘ ను వర్ణించడానికి ఉపయోగించే పదం డిస్లెక్సియా అని తేల్చవచ్చు.

Additional Information 

ఇతర వైకల్యాలు సంక్షిప్తంగా:

డిస్‌గ్రాఫియా	ఇది పొందికగా వ్రాయగల సామర్థ్యాన్ని ప్రభావితం చేసే లోపం.
డిస్కాల్క్యులియా	ఇది అభ్యాసకుడి గణిత గణనలను చేసే సామర్థ్యాన్ని ప్రభావితం చేసే వైకల్యం.
డిస్ఫాసియా	కమ్యూనికేషన్ నైపుణ్యాలు మరియు గ్రహణ సామర్థ్యాలను ప్రభావితం చేసే భాషా రుగ్మత.
డిస్ప్రాక్సియా	ఇది శబ్దాలను ఉత్పత్తి చేయడానికి నాలుక మరియు పెదవుల సమన్వయాన్ని ప్రభావితం చేసే మోటారు రుగ్మత.
అఫాసియా	భాషా లోపం, ఇది సంభాషించే సామర్థ్యాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది.
డైసార్థ్రియా	అస్పష్టమైన మాటలకు దారితీసే నాడీ సంబంధిత రుగ్మత.
డిస్టోపియా	ప్రజలు దౌర్భాగ్యమైన మరియు భయంకరమైన జీవితాన్ని గడిపే ఊహాజనిత ప్రపంచం.
నత్తిగా మాట్లాడటం	ఒకే పదాన్ని పదే పదే చెప్పడం ద్వారా ప్రసంగం యొక్క ప్రవాహాన్ని ప్రభావితం చేసే ప్రసంగ రుగ్మత.

---

14. అభ్యాస వక్రతను మొదటిసారి ఎవరు మరియు ఎప్పుడు వివరించారు?

A. హెర్మాన్ ఎబ్బింగ్‌హాస్, 1855

B. హెర్బిన్ ఎబ్బింగ్‌హాస్, 1905

C. హెర్మాన్ ఎబ్బింగ్‌హాస్, 1885

D. హెర్బిన్ ఎబ్బింగ్‌హాస్, 1895

Solution

కాలక్రమేణా విద్యార్థి మొత్తం పనితీరులో మార్పులను అభ్యాస వక్రరేఖ దృశ్యమానం చేస్తుంది. లైన్ గ్రాఫ్ x-అక్షం అంతటా అవకాశాలను మరియు y-అక్షం వెంట విద్యార్థి పనితీరు యొక్క కొలతను ప్రదర్శిస్తుంది.

• ‘ అనుభవ వక్రత’ అని కూడా పిలువబడే మంచి అభ్యాస వక్రత,   అవకాశాల సంఖ్య (అంటే, ఇచ్చిన జ్ఞాన భాగంతో వ్యాయామ సాధన) పెరిగేకొద్దీ విద్యార్థుల పనితీరులో మెరుగుదల కనిపిస్తుంది.

Key Points

• దీనిని మొదట 1885 లో హెర్మాన్ ఎబ్బింగ్‌హాస్ నిర్వచించారు.
• అభ్యాస వక్రత ద్వారా, అభ్యాసకులు గ్రాఫ్‌లో దృశ్యమానంగా ప్రదర్శించబడిన పద్ధతి ద్వారా వారి అభివృద్ధిని వివరించవచ్చు.
• అభ్యసన వక్రరేఖలో 3 రకాలు ఉన్నాయి, అవి పుటాకార వక్రరేఖ, కుంభాకార వక్రరేఖ, మరియు పుటాకార మరియు కుంభాకార వక్రరేఖ/సంయోగ రకం వక్రరేఖ.

క్లుప్తంగా అర్థం చేసుకుందాం:

పుటాకార వక్రరేఖ	ఇది కాలక్రమేణా నెమ్మదిస్తూ నేర్చుకోవడంలో వేగవంతమైన ప్రారంభ మెరుగుదలను వర్ణిస్తుంది. పని సరళంగా ఉన్నప్పుడు మరియు అభ్యాసకుడు ఇలాంటి పనిపై గతంలో సాధన చేసినప్పుడు, మనకు ఈ రకమైన అభ్యాస వక్రత లభిస్తుంది.
కుంభాకార వక్రరేఖ	ఇది నెమ్మదిగా ప్రారంభ మెరుగుదల మరియు కాలక్రమేణా అభ్యాసం పెరుగుతుంది. పని కష్టంగా ఉన్నప్పుడు మనకు అలాంటి అభ్యాస వక్రత వస్తుంది.
సంయోజన రకం వక్రరేఖ	ఇది పెద్ద అక్షరం ‘S’ లాగా కనిపించే కుంభాకార-పుటాకార వక్రరేఖ కలయిక. ఈ వక్రరేఖ ప్రారంభంలో, పని యొక్క స్వభావాన్ని బట్టి పుటాకార లేదా కుంభాకార ఆకారాన్ని తీసుకుంటుంది.

అందువల్ల, దీనిని నిర్ధారించవచ్చు   1885 లో హెర్మాన్ ఎబ్బింగ్‌హాస్ మొదటిసారిగా అభ్యాస వక్రతను వివరించాడు.

---

15. విద్యార్థులలో భావనాత్మక అవగాహనను సులభతరం చేయడానికి, ఉపాధ్యాయుడు:

A. విద్యార్థులు రట్టో పద్ధతిలో నేర్చుకోవడాన్ని ప్రోత్సహించాలి.

B. భావనల చర్చలో ఉదాహరణలు మరియు ఉదాహరణేతరాలను చేర్చకూడదు.

C. ఇప్పటికే ప్రదర్శించిన వాటికి మరియు వారు ఇప్పటికే తెలిసిన వాటికి మధ్య సంబంధాలను ఏర్పరచుకోవడానికి అవకాశాలను కల్పించాలి.

D. బోధనకు ఉపన్యాస పద్ధతిని మాత్రమే ఆధారం చేసుకోవాలి.

Solution

బోధనాభ్యసన ప్రక్రియలో భావనాత్మక అవగాహన మరియు అర్థాన్ని రూపొందించే ప్రక్రియలు చాలా ముఖ్యమైనవి. పిల్లవాడు భావనను గుర్తుంచుకోవడం లేదా కంఠస్థం చేయడం మాత్రమే సరిపోదు, అతను భావనను అర్థం చేసుకోవాలి మరియు పాఠ్యపుస్తకంలో లేని కానీ భావనకు సంబంధించిన ప్రశ్నలకు సమాధానం ఇవ్వగలగాలి.

Key Points 

• కంఠస్థం చేయడాన్ని పూర్తిగా నివారించండి మరియు చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవడం ప్రారంభించడానికి మరిన్ని కార్యకలాపాలపై దృష్టి పెట్టండి.
• విద్యార్థులు తమ అనుభవాల ద్వారా నేర్చుకునేలా మరియు భావనను చాలా కాలం గుర్తుంచుకునేలా తరగతి గదిలో ఎక్కువ సమయం చురుగ్గా ఉండేలా చేయండి.
• వారికి ఇప్పటికే తెలిసిన వాటికి మరియు వారు ప్రయ తించిన వాటికి మధ్య సంబంధాలను ఏర్పరచుకోవడానికి అవకాశాలను కల్పించండి.
• విద్యార్థుల అభిజ్ఞా సామర్థ్యాలను మరియు అవగాహన స్థాయిని గుర్తించడానికి మరియు తదనుగుణంగా వారికి పరిష్కార చర్యలను రూపొందించడానికి విద్యార్థుల లోపాలను సమాచార వనరుగా తీసుకోండి.
• విద్యార్థులను అంచనా వేయడానికి టర్మ్-ఎండ్ పరీక్షలపై మాత్రమే ఆధారపడకూడదు. పరిశీలనలు, పోర్ట్‌ఫోలియోలు, వృత్తాంత రికార్డులు మరియు కేస్ స్టడీస్ వంటి అనేక మూల్యాంకన సాధనాలను అభ్యాసానికి మూల్యాంకన సాధనంగా ఉపయోగించాలి.

కాబట్టి ఎంపిక  3 సరైనది.

Additional Information 

• మరోవైపు, భావనలను కంఠస్థం చేయమని విద్యార్థులను ప్రోత్సహించడం, అంశాన్ని చర్చించడానికి ఉదాహరణలు మరియు ఉదాహరణలు ఇవ్వడం మరియు ఉపన్యాస పద్ధతిని మాత్రమే అనుసరించడం వల్ల భావనాత్మక అవగాహన సులభతరం కాదు కానీ ఇక్కడ విద్యార్థులు ఉపాధ్యాయుడి నుండి జ్ఞానాన్ని నిష్క్రియాత్మకంగా గ్రహీతలుగా మారతారు.

---

16. కింది వాటిలో సరికాని జత ఏది?

A. అభ్యాస విచారణ మరియు దోష సిద్ధాంతం – థోర్న్‌డైక్

B. అభ్యాస క్షేత్ర సిద్ధాంతం – హల్

C. క్లాసికల్ కండిషనింగ్ సిద్ధాంతం – పావ్లోవ్

D. అభిజ్ఞా అభ్యాస సిద్ధాంతం – పియాజెట్

Solution

Important Points హల్ యొక్క ఉపబల సిద్ధాంతం

• హల్ ప్రకారం, అవసరం ప్రవర్తనను ఉత్పత్తి చేస్తుంది మరియు అవసరాన్ని తగ్గించే నిర్దిష్ట ప్రవర్తన క్రమంగా నేర్చుకుంటుంది.
• హల్ యొక్క అభ్యాస సిద్ధాంతం ప్రకారం SR ల మధ్య అనుబంధం నేర్చుకోవడానికి సరిపోదు.
• ఉద్దీపనను సంకేతంగా స్థాపించడానికి ఏదో ఒక రకమైన బహుమతి లేదా బలోపేతం అవసరమని అతను భావించాడు.
• ఆయన అభ్యసన సిద్ధాంతాన్ని రీఇన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ థియరీ ఆఫ్ లెర్నింగ్ అంటారు.
• నిర్దిష్ట ప్రవర్తన యొక్క సంభావ్యతను అంచనా వేయడానికి హల్ నిర్దిష్ట సూత్రాలను ఉపయోగించాడు.
• ఒక నిర్దిష్ట ఉద్దీపన ఒక నిర్దిష్ట ప్రతిస్పందనకు దారితీసే సంభావ్యతను (“ఉత్తేజిత సంభావ్యత”) ఆయన పేర్కొన్నారు.

ఆయన తన సిద్ధాంతాన్ని పదహారు పోస్టులేట్లు లేదా సాధారణ నియమాల రూపంలో పేర్కొన్నాడు. వాటిలో కొన్ని:

• అలవాటు ఏర్పడే చట్టం
• ప్రతిచర్య సామర్థ్యం

హల్ యొక్క అతి ముఖ్యమైన సహకారం ఏమిటంటే అతను అభ్యాసాన్ని పరిమాణాత్మక పరంగా వివరించాడు. ప్రతిస్పందన యొక్క జాప్యాన్ని కొలవడంలో అతను విజయం సాధించాడు. ప్రతిస్పందన యొక్క జాప్యం అంటే సిగ్నల్ మరియు ప్రతిస్పందన మధ్య విరామం యొక్క పొడవు.

Additional Information 

• థోర్న్‌డైక్ ‘ విచారణ మరియు దోష సిద్ధాంతం‘ని ప్రతిపాదించాడు, ఇది అభ్యాసం అనేది ఉద్దీపన మరియు ప్రతిస్పందనల మధ్య ఏర్పడే అనుబంధాల ఫలితమని సూచిస్తుంది.
• “తప్పులు వ్యక్తిని నేర్పుతాయి” అనే ప్రకటన ‘విచారణ మరియు దోష సిద్ధాంతం’పై ఆధారపడి ఉంటుంది.
• రష్యన్ మనస్తత్వవేత్త ఇవాన్ పావ్లోవ్ ‘క్లాసికల్ కండిషనింగ్ సిద్ధాంతం’ను ప్రతిపాదించారు, ఇది ఒక అలవాటు నిర్మాణంగా నేర్చుకోవడం అనేది అనుబంధం మరియు ప్రత్యామ్నాయం సూత్రంపై ఆధారపడి ఉంటుందని నొక్కి చెబుతుంది.
• అభిజ్ఞా అభ్యాస సిద్ధాంతం: ఈ సిద్ధాంతాన్ని జీన్ పియాజెట్ ప్రవేశపెట్టారు. ఇది అంతర్గత మానసిక ప్రక్రియపై దృష్టి పెడుతుంది. ఈ సిద్ధాంతం అభ్యాసం అనేది ఆలోచనా ప్రక్రియ అని, అంటే అర్థాన్ని తయారు చేసుకునేందుకు జ్ఞానం అని నొక్కి చెబుతుంది.

---

17. అభ్యాసకులకు వ్యక్తిగత తేడాలు ఉంటాయి, కాబట్టి ఉపాధ్యాయుడు వీటిని చేయాలి:

A. నేర్చుకునే వేగం ఏకరీతిగా ఉండాలని పట్టుబట్టండి

B. పరీక్షల సంఖ్యను పెంచడం

C. కఠినమైన క్రమశిక్షణను అమలు చేయండి

D. వివిధ రకాల అభ్యాస అనుభవాలను అందించండి

Solution

ఏ ఇద్దరు వ్యక్తులు పూర్తిగా ఒకేలా ఉండరు. వ్యక్తులు వివిధ అంశాలలో ఒకరికొకరు భిన్నంగా ఉంటారు. వారు శారీరకంగా మరియు మానసికంగా భిన్నంగా ఉంటారు. ఇద్దరు వ్యక్తుల మధ్య తేడాలను వ్యక్తిగత తేడాలు అంటారు.

• వ్యక్తిగత వ్యత్యాసాలు సామర్థ్యాలు, సంభావ్యతలు మరియు ప్రవృత్తులు, వైఖరులు మరియు అభిరుచులు, ఆసక్తులు మరియు మనోభావాలు, స్వభావాలు మరియు లక్షణాలు, వయస్సు మరియు లింగం మొదలైన వాటిలో తేడాల కారణంగా సంభవిస్తాయి.

Key Points 

• అభ్యాసకులు వేర్వేరు వ్యక్తులు, వారికి వేర్వేరు అభ్యాస శైలులు ఉంటాయి కాబట్టి సమర్థవంతమైన అభ్యాసం కోసం విద్యార్థుల అవసరాలను తీర్చడం ఉపాధ్యాయుడికి ముఖ్యం.
• ఉపాధ్యాయుడు బోధనను వేరు చేయడం ద్వారా ఈ తేడాలను తీర్చగలడు. భేదం అంటే విద్యార్థులకు బోధించడానికి విభిన్న బోధనా విధానాలను ఉపయోగించడం.
• విద్యార్థులు తరగతి గదిలో భావనలను నేర్చుకోవడమే కాకుండా, వారు నేర్చుకున్న వాటిని భావన యొక్క భౌతిక అనుభవంతో పరస్పరం అనుసంధానించగలిగేలా వివిధ రకాల అభ్యాస అనుభవాలను అందించడం ఉత్తమ మార్గం.
• ఈ పద్ధతిని అనేక ఇంటరాక్టివ్ వ్యాయామాలు, విహారయాత్రలు, క్షేత్ర పర్యటనలు మొదలైన వాటి ద్వారా నిర్ధారించుకోవచ్చు.

అందువల్ల, అభ్యాసకులకు వ్యక్తిగత వ్యత్యాసాలు ఉంటే, ఉపాధ్యాయుడు వివిధ రకాల అభ్యాస అనుభవాలను అందించాలని తేల్చారు .

Hint 

• ప్రతి అభ్యాసకుడికి ఒక ప్రత్యేకమైన అభ్యాస వేగం ఉంటుంది కాబట్టి, ఒకే విధమైన అభ్యాస వేగం సమర్థవంతమైన సంభాషణను నిర్ధారించదు, దీనిని ప్రామాణిక వేగంతో సమకాలీకరించడం మరియు సాధారణీకరించడం చాలా కష్టం. అటువంటి సందర్భంలో, కొంతమంది విద్యార్థులు సమయాభావం కారణంగా వెనుకబడి ఉంటారని స్పష్టంగా తెలుస్తుంది, కొందరు విద్యార్థులు ఆ వేగాన్ని తట్టుకోవడంలో ఇబ్బంది పడుతుండటంతో కనీస ఉత్తీర్ణత సాధించలేరు మరియు కొందరు రాణించవచ్చు.
• పెరుగుతున్న పరీక్షల సంఖ్య కోర్సు పూర్తి చేయడానికి మొత్తం విద్యా క్యాలెండర్ లభ్యతను చివరికి తగ్గిస్తుంది కాబట్టి ఇది పరిష్కారం కాదు, ఎందుకంటే ఇది పరీక్షలకు ఎక్కువ రోజులను అడ్డుకుంటుంది మరియు నెమ్మదిగా నేర్చుకునేవారు పోటీ పడటం కష్టమవుతుంది.
• చురుకైన మనస్సు కలిగి, త్వరగా నేర్చుకునేవారు, కానీ ఆసక్తి లేని విద్యార్థులకు కఠినమైన క్రమశిక్షణను అమలు చేయడం ప్రభావవంతంగా ఉండవచ్చు. నేర్చుకోవాలనే దృష్టి ఉన్నప్పటికీ వేగాన్ని అందుకోలేని విద్యార్థులకు ఇది మంచి ఫలితాలను ఇవ్వకపోవచ్చు.

---

18. మానసిక వికలాంగుడైన పిల్లవాడికి పర్యావరణంతో అసంతృప్తికరమైన సంబంధాన్ని సాంకేతికంగా ఏమని పిలుస్తారు?

A. ఆటిజం

B. ఆనుగుణ్యలోపం

C. నకిలీ నీరసం

D. వీటిలో ఏవీ లేవు

Solution

మెంటల్ రిటార్డేషన్ అనేది తక్కువ ఇంటెలిజెన్స్ కోషెంట్ (IQ) మరియు అనుకూల దైనందిన జీవిత నైపుణ్యాలలో బలహీనతలతో కూడిన మేధో వైకల్యాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది అత్యంత ప్రసిద్ధ సామాజిక సమస్యలలో ఒకటి.

• మానసిక వికలాంగులు అంటే పుట్టుకకు ముందు, జనన ప్రక్రియలో లేదా అభివృద్ధి ప్రారంభ సంవత్సరాల్లో సాధారణ మేధో పెరుగుదల ఆగిపోయిన వారిని.
• మన దేశంలో ప్రతి వంద మందిలో దాదాపు ముగ్గురు, అంటే దాదాపు మూడు కోట్ల (30 మిలియన్లు) మంది మానసిక వికలాంగులతో బాధపడుతున్నారని అంచనా.

Key Points 

మానసిక వికలాంగుడైన పిల్లవాడికి పర్యావరణంతో అసంతృప్తికరమైన సంబంధం ఏర్పడటాన్ని సాంకేతికంగా ఆనుగుణ్యలోపం అంటారు:

• ఒక వ్యక్తి తన జీవ, మానసిక లేదా సామాజిక అవసరాలను విజయవంతంగా తీర్చుకోలేని ప్రక్రియను ఆనుగుణ్యలోపం అంటారు .
• ఒక వ్యక్తి తన అవసరాలను తీర్చుకోవడానికి అన్ని ప్రత్యామ్నాయాలను వినియోగించుకోలేకపోయినప్పుడు మరియు అతని వ్యక్తిగత అవసరాలు మరియు పర్యావరణ డిమాండ్ల మధ్య అసమతుల్యతను ప్రదర్శించినప్పుడు ఇది తలెత్తుతుంది, ఫలితంగా అసమతుల్యత ఏర్పడుతుంది.

సరిదిద్దలేకపోవడం యొక్క లక్షణాలు:

• తీవ్రమైన అశాంతి, నిరంతరం పగటి కలలు కనడం , మనసు విరగడం, అసాధారణ భయాలు, విధ్వంసక ధోరణులు, ఇతరులను వేధించే ధోరణి, న్యూనతా భావాలు మొదలైనవి.
• నిజ జీవితం నుండి వైదొలగడం, ఉదాహరణకు విపరీతమైన ఉత్సాహం మరియు సాహసం కోసం అధికంగా చదవడం , సాంఘికీకరించలేకపోవడం, ప్రజలను తప్పించుకోవడం.
• ఊబకాయం లేదా అనోరెక్సిక్, జీర్ణ రుగ్మతలు , అలసట , నిద్రలేమి, తరచుగా తలనొప్పి మొదలైన శారీరక లక్షణాలు.

అందువల్ల, మానసిక వికలాంగుడైన పిల్లవాడికి పర్యావరణంతో ఉన్న అసంతృప్తికరమైన సంబంధాన్ని సాంకేతికంగా ఆనుగుణ్యలోపం అని పిలుస్తారు.

Additional Information 

• ఆటిజం అనేది ఒక అభివృద్ధి రుగ్మత, ఇది కమ్యూనికేషన్, సామాజిక పరస్పర చర్య మరియు ప్రవర్తనలో బలహీనమైన అభివృద్ధి ద్వారా వర్గీకరించబడుతుంది.
• నకిలీ మందకొడితనం అనేది తక్కువ మేధో సామర్థ్యం ఉన్న వ్యక్తులను సూచిస్తుంది.

---

19. బ్రూనర్ ప్రకారం కింది వాటిలో ఏది బోధనా సిద్ధాంతం కాదు?

A. అధికారిక అభ్యాస సిద్ధాంతం

B. అనధికారిక అభ్యాస సిద్ధాంతం

C. వివరణాత్మక అభ్యాస సిద్ధాంతం

D. సూత్రప్రాయ సిద్ధాంతం

Solution

ప్రముఖ అభిజ్ఞా మనస్తత్వవేత్త జెరోమ్ బ్రూనర్ ప్రకారం, “బోధనా సిద్ధాంతం” అనే పదం బోధన మరియు అభ్యాస ప్రక్రియను మార్గనిర్దేశం చేసే సైద్ధాంతిక దృక్పథాలను సూచిస్తుంది. మీరు అందించిన ఎంపికలలో, బ్రూనర్ ప్రకారం బోధనా సిద్ధాంతం కానిది “సాధారణ సిద్ధాంతం”.

Key Points 

బ్రూనర్ ప్రధానంగా మూడు ప్రధాన బోధనా సిద్ధాంతాలతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాడు:

• అధికారిక అభ్యాస సిద్ధాంతం: ఈ సిద్ధాంతం క్రమబద్ధమైన బోధన, నిర్మాణాత్మక పాఠ్యాంశాలు మరియు స్పష్టమైన బోధనా పద్ధతుల యొక్క ప్రాముఖ్యతను నొక్కి చెబుతుంది. ఇది చక్కగా వ్యవస్థీకృతమైన మరియు వరుస అభ్యాస అనుభవాల ద్వారా జ్ఞానం మరియు నైపుణ్యాలను పొందడంపై దృష్టి పెడుతుంది.
• అనధికారిక అభ్యాస సిద్ధాంతం: అధికారిక విద్యా సెట్టింగ్‌ల వెలుపల జరిగే అనధికారిక అభ్యాసం యొక్క ప్రాముఖ్యతను బ్రూనర్ గుర్తించారు. ఈ సిద్ధాంతం ప్రపంచం గురించి ఒక వ్యక్తి యొక్క అవగాహనను రూపొందించడంలో రోజువారీ అనుభవాలు, పరస్పర చర్యలు మరియు స్వీయ-నిర్దేశిత అన్వేషణ పాత్రను ప్రధానాంశం చేస్తుంది.
• వివరణాత్మక అభ్యాస సిద్ధాంతం: అభ్యాసకులు తమ పూర్వ అనుభవాలు, ఉన్న మానసిక చట్రాలు మరియు పర్యావరణంతో పరస్పర చర్యల ఆధారంగా జ్ఞానాన్ని ఎలా నిర్మిస్తారో అర్థం చేసుకోవడంపై ఈ సిద్ధాంతం దృష్టి పెడుతుంది. ఇది అభ్యాస ప్రక్రియలో చురుకైన నిశ్చితార్థం, ఆవిష్కరణ అభ్యాసం మరియు సమస్య పరిష్కారం యొక్క ప్రాముఖ్యతను నొక్కి చెబుతుంది.

కాబట్టి, “నార్మేటివ్ సిద్ధాంతం” అనే ఎంపిక జెరోమ్ బ్రూనర్‌తో అనుబంధించబడిన బోధనా సిద్ధాంతం కాదు.

---

20. కింది వాటిలో భావోద్వేగం ఏది?

A. వినోదం

B. శ్రద్ధ

C. ఉద్దీపన

D. జ్ఞాపకశక్తి

Solution

భావోద్వేగం అనేది ఒక మానసిక స్థితి లేదా వినోదం, ద్వేషం, ఆనందం, కోపం, ఆశ్చర్యం, ప్రేమ మరియు భయం వంటి భావన, ఇది ఒక వ్యక్తి ఎదుర్కొంటున్న పరిస్థితి వల్ల సంభవించవచ్చు.

Key Points 

• వినోదం అనేది ఒక భావోద్వేగం ఎందుకంటే ఇది ఫన్నీ మరియు వినోదాత్మకమైనదాన్ని అనుభవించే స్థితి లేదా అనుభూతి.
• భావోద్వేగాలు సానుకూల భావాలు, ప్రతికూల భావాలు మరియు ఏదైనా ఒత్తిడితో కూడిన పరిస్థితికి అవాంఛనీయ ప్రతిచర్యలుగా అనుభవించబడతాయి, ఇవి తరచుగా నిర్ణయం తీసుకోవడంపై ప్రభావం చూపుతాయి.
• భావోద్వేగాలు జీవసంబంధమైన మరియు మానసిక ఉద్దేశ్యాల మాదిరిగానే ప్రవర్తనను సక్రియం చేస్తాయి మరియు నిర్దేశిస్తాయి. మన అంతర్లీన ఉద్దేశ్యాల కంటే మానవులు తరచుగా మన భావోద్వేగాల గురించి ఎక్కువగా తెలుసుకుంటారు.
• కొన్నిసార్లు భావోద్వేగాలు ప్రేరేపిత ప్రవర్తనకు ఆటంకం కలిగిస్తాయి. ఉదాహరణకు , చిరాకు పడిన పిల్లవాడు తన హోంవర్క్ పూర్తి చేయడంపై దృష్టి పెట్టలేడు.

కాబట్టి, పైన పేర్కొన్న అంశాల నుండి, ‘ వినోదం ‘ అనేది ఒక భావోద్వేగం అని స్పష్టమవుతుంది.

---

21. నోమ్ చోమ్స్కీ ప్రకారం LAD అంటే _______.

A. Level of Activity Development (స్థాయి కార్యకలాపాల అభివృద్ధి)

B. Language Acquisition Device (భాషా అర్జన పరికరం)

C. Language Ability Detector (భాషా సామర్థ్యం గుర్తించే యంత్రం)

D. Level of Ability Device (సామర్థ్య స్థాయి పరికరం)

Solution

Key Points

• నోమ్ చోమ్స్కీ ప్రకారం, LAD అంటే భాషా అర్జన పరికరం.
• ఈ పదం చిన్ననాటి కీలక కాలంలో పిల్లలు వేగంగా భాషను నేర్చుకోవడం ఎలా సాధ్యమవుతుందో వివరించడానికి చోమ్స్కీ ప్రతిపాదించిన ఊహాత్మకమైన అంతర్గత మానసిక నిర్మాణం లేదా యంత్రాన్ని సూచిస్తుంది.
• చోమ్స్కీ సిద్ధాంతం ప్రకారం, LAD మానవ మనస్సులో అంతర్లీనంగా ఉండే భాగం, ఇది భాషా నియమాలు మరియు నిర్మాణాలను నేర్చుకోవడానికి సహాయపడుతుంది.

కాబట్టి, LAD అంటే భాషా అర్జన పరికరం.

---

22. కింది వాటిలో ఏది నిరంతర మరియు సమగ్ర మూల్యాంకనం (CCE) లక్ష్యం కాదు?

A. ఇది అంచనా యొక్క అభివృద్ధి ప్రక్రియ.

B. అభిజ్ఞా, సైకోమోటర్ మరియు ప్రభావవంతమైన నైపుణ్యాలను అభివృద్ధి చేయడానికి

C. కంఠస్థం చేయడానికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వడానికి

D. అభ్యాసాన్ని మెరుగుపరచడానికి తదుపరి పనిని కొనసాగించండి.

Solution

‘ CCE’ అని కూడా పిలువబడే ‘నిరంతర మరియు సమగ్ర మూల్యాంకనం’ను 2009లో “విద్యా హక్కు చట్టం” అమలులోకి తీసుకురావడంతో CBSE పాఠశాల ఆధారిత మూల్యాంకన వ్యవస్థగా ప్రవేశపెట్టింది.

• ఇది అభ్యాసానికి సంబంధించిన అన్ని రంగాలను అంటే అభిజ్ఞా, భావోద్వేగ మరియు మానసిక మోటారు రంగాలను కవర్ చేస్తుంది .
• ఇది మూల్యాంకనాన్ని ఒక అభివృద్ధి ప్రక్రియగా పరిగణిస్తుంది.

Key Points 

నిరంతర మరియు సమగ్ర మూల్యాంకనం యొక్క లక్ష్యాలు:

• బోధనాభ్యసన పరిస్థితులను ప్రణాళిక చేయడం.
• మూల్యాంకనం యొక్క కొనసాగింపు మరియు క్రమబద్ధతను నొక్కి చెప్పడం.
• అభ్యాసాన్ని మెరుగుపరచడానికి తదుపరి పనిని కొనసాగించండి.
• పిల్లల అభ్యాసం మరియు అభివృద్ధిలో మార్పులను మ్యాప్ చేయడం.
• పిల్లల పురోగతిని వివిధ భాగస్వాములకు తెలియజేయడం.
• ఆలోచనా ప్రక్రియలపై ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం మరియు కంఠస్థం చేయడాన్ని తగ్గించడం.
• విద్యార్థుల అభిజ్ఞా, సైకోమోటర్ మరియు భావోద్వేగ రంగాలతో సహా సర్వతోముఖాభివృద్ధిని నిర్ధారించడం.

అందువల్ల, CCE కంఠస్థం చేయడంపై దృష్టి పెట్టదని తేల్చవచ్చు.   నిరంతర మరియు సమగ్ర మూల్యాంకనం యొక్క లక్ష్యం కాదు.

---

23. “అభ్యసనం అనేది మొత్తం పరిస్థితిని నిర్వహించడం” ఈ నిర్వచనం ఎవరు ఇచ్చారు?

A. గేట్స్

B. కోహ్లర్

C. వుడ్స్‌వర్త్

D. పైవేవీ కాదు

Solution

అభ్యసనం అనేది మానవుని అంతర్గత స్వభావం. జననం తర్వాత కొన్ని సంవత్సరాలలో, అతను తాను సంబంధం కలిగి ఉన్న వ్యక్తి యొక్క లక్షణాలను అంతర్గతంగా గ్రహించడం ప్రారంభిస్తాడు.

• ఇది ఒక వ్యక్తి కొత్త విషయాలను పొంది, కొత్త కార్యకలాపాలను ఎలా చేయాలో నేర్చుకునే ప్రక్రియ.
• అతను పొందిన కొత్త విషయాల జ్ఞానం వల్ల వచ్చే వ్యక్తిలోని ప్రవర్తనా మార్పు అని అర్థం.
• ఒక వ్యక్తిని శిక్షణ ఇవ్వడం ద్వారా అతను కొత్త విషయాలను పొందాడు.
• అభ్యసనం ఎల్లప్పుడూ అనుభవాన్ని కలిగి ఉంటుంది.

Key Points కోహ్లర్ అభ్యసనాన్ని మొత్తం పరిస్థితిని నిర్వహించడం అని వివరించాడు.

• అభ్యసనం వ్యక్తి యొక్క మొత్తం పరిస్థితిని నిర్వహించడంలో సహాయపడుతుంది, ఇది అభ్యర్థి వ్యక్తిత్వాన్ని మెరుగుపరుస్తుంది.
• అనుభవం, శిక్షణ మరియు విజయం సాధించడానికి ఒక నిర్దిష్ట విషయాన్ని అనేక సార్లు చేయడం వంటి వివిధ కార్యకలాపాల ద్వారా ఇది ప్రవర్తనను మారుస్తుంది లేదా మార్పు చేస్తుంది.
• ఇది ఒక నిరంతర లేదా జీవితకాల ప్రక్రియ.
• అభ్యసనం ప్రవర్తనలో శాశ్వత మార్పును తీసుకురావడానికి సహాయపడుతుంది.
• ఇది జ్ఞానపరమైన, భావోద్వేగ మరియు మానసిక క్షేత్రాలను కలిగి ఉన్న మానసిక అభివృద్ధి ప్రక్రియ.

కాబట్టి, కోహ్లర్ అభ్యసనం అనేది మొత్తం పరిస్థితిని నిర్వహించడం అని పేర్కొన్నారని నిర్ధారించబడింది.

Additional Information 

గేట్స్	అనుభవం మరియు శిక్షణ ద్వారా ప్రవర్తనలో మార్పు అభ్యసనం.
వుడ్స్‌వర్త్	కొత్త జ్ఞానం మరియు కొత్త ప్రతిస్పందనలను పొందే ప్రక్రియ అభ్యసన ప్రక్రియ.

---

24. డాక్యుమెంట్ ఫైల్ ఫార్మాట్ PDF అంటే _______

A. ప్రింటబుల్ డాక్యుమెంట్ ఫార్మాట్

B. పెర్మనెంట్ డాక్యుమెంట్ ఫార్మాట్

C. పోర్టబుల్ డాక్యుమెంట్ ఫార్మాట్

D. పర్సనల్ డాక్యుమెంట్ ఫార్మాట్

Solution

సరైన సమాధానం పోర్టబుల్ డాక్యుమెంట్ ఫార్మాట్.

Key Points 

• పోర్టబుల్ డాక్యుమెంట్ ఫార్మాట్ అనేది PDF యొక్క పొడిగింపు.
  • PDF అంటే పోర్టబుల్ డాక్యుమెంట్ ఫార్మాట్ మరియు దీనిని అడోబ్ అభివృద్ధి చేసింది.
  • PDF ఫైల్‌లు ఒక స్థిర లేఅవుట్‌లో (చిత్రం లాగా) ఒక పత్రాన్ని ప్రదర్శిస్తాయి, ఇది వివిధ ప్రోగ్రామ్‌లు, హార్డ్‌వేర్ మరియు ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్‌లలో ఒకే విధంగా అనువదిస్తుంది.
  • ఇది వినియోగదారుడు వివిధ చిత్రాలు, ఫాంట్‌లు మరియు టెక్స్ట్ ఫార్మాట్‌లను (కొన్నిసార్లు శోధించదగినవి మరియు హైపర్‌లింక్‌లను కలిగి ఉంటాయి) ఒకే డాక్యుమెంట్‌లో ఉపయోగించుకోవడానికి అనుమతిస్తుంది, ఇది ప్రింట్-రెడీగా మరియు ఏ పరికరం నుండి అయినా సులభంగా షేర్ చేయగలదు.
  • చాలా PDF రీడర్లు యాక్సెస్ మరియు ఉపయోగం కోసం రాయల్టీ రహితంగా ఉంటాయి.
• ఈ ఫైళ్లను పాస్‌వర్డ్‌తో రక్షించవచ్చు, ఎన్‌క్రిప్ట్ చేయవచ్చు, సవరించవచ్చు మరియు 2004 నుండి 3D ఆర్ట్‌వర్క్‌కు మద్దతు ఉంది.

Additional Information 

• ప్రింట్ డాక్యుమెంట్ (ఫైల్/ప్రింట్), ఇది ప్రస్తుత ప్రింట్ కాన్ఫిగరేషన్‌ను ఉపయోగించి డాక్యుమెంట్‌ను ప్రింట్ చేస్తుంది (సెటప్ మరియు ప్రింట్ కమాండ్ ఉపయోగించి నిర్వచించబడింది).
  • బటన్ బార్‌లోని బటన్. లినక్స్ ప్లాట్‌ఫామ్‌లలో, ఇది ప్రింట్ కమాండ్‌కు షార్ట్‌కట్.
  • మీరు ప్రింట్ చేయాలనుకుంటున్న వర్డ్ డాక్యుమెంట్‌లను కలిగి ఉన్న ఫోల్డర్‌ను తెరవండి.
    • [కంట్రోల్] నొక్కి, మీరు ప్రింట్ చేయాలనుకుంటున్న ఫైల్‌లను ఎంచుకోండి. …
    • ఎంపికపై కుడి-క్లిక్ చేసి, షార్ట్‌కట్ మెను నుండి ప్రింట్ ఎంచుకోండి.
    • కావలసిన ముద్రణ ఎంపికలను ఎంచుకుని, సరే క్లిక్ చేయండి.

---

25. మీటా బొమ్మ పాముల పట్ల తనకున్న భయాన్ని అధిగమించింది. అయితే, ఒక సందర్భంలో, ఆమె మంచం మీద బొమ్మ పామును చూసినప్పుడు ఆమెకు భయం తిరిగి వచ్చింది. అలాంటి భయం తిరిగి రావడాన్ని ఇలా పిలుస్తారు:

A. ఉద్దీపన సాధారణీకరణం

B. ఉద్దీపన వివక్షణ

C. స్వచ్ఛందంగా కోలుకోవడం

D. విలుప్తం

Solution

శాస్త్రీయ కండిషనింగ్: ఇది కండిషనింగ్ యొక్క అత్యంత సరళమైన రూపం, రష్యన్ మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రవేత్త పావ్లోవ్ వివరించారు. కండిషనింగ్ అనేది ఒక తటస్థ ఉద్దీపన ఒక నిర్దిష్ట కండిషన్డ్ ప్రతిస్పందనను ప్రేరేపించే శక్తిని పొందే ప్రక్రియను వివరించడానికి ఉపయోగించే పదం. కండిషన్డ్ ప్రతిస్పందన యొక్క అడ్డగింత క్రమంగా ఉంటుంది మరియు పునరావృత ప్రయత్నాలతో బలపడుతుంది.

కండిషనింగ్ సూత్రాలు: శాస్త్రీయ కండిషనింగ్ యొక్క కొన్ని అంశాలను పరిగణించాల్సి ఉంటుంది

• విలుప్తం కండిషన్డ్ ప్రతిస్పందన సాధారణ వ్యక్తిత్వ అభివృద్ధికి చాలా ముఖ్యం. ఉపయోగపడని ప్రతిస్పందనలను తొలగించేందుకు మనకు ఏదైనా యంత్రాంగం లేకపోతే, అటువంటి సంఘటనల సంభవించడానికి నమ్మదగిన సంకేతాలుగా ఇకపై పనిచేయని ఉద్దీపనలకు, మనం ఉపయోగపడని కండిషన్డ్ ప్రతిస్పందనలతో నిండిన వ్యక్తిగా మారిపోతాము.
• స్వచ్ఛందంగా కోలుకోవడం: అదే విలుప్తమైన ఉద్దీపనను తరువాత కాలంలో మళ్ళీ ప్రదర్శించినట్లయితే, ప్రతిస్పందనను ప్రేరేపించే దాని సామర్థ్యం తిరిగి కనిపిస్తుంది. ఈ దృగ్విషయాన్ని స్వచ్ఛందంగా కోలుకోవడం అంటారు. విలుప్తం అనేది సాధారణ తుడిచివేత లాంటిది కాదు, స్వచ్ఛందంగా కోలుకోవడం జరుగుతుంది. విలుప్త దశ తర్వాత కూడా కొంత నేర్చుకోవడం ఉంటుందని ఇది సూచిస్తుంది.
  • ప్రశ్నలో ఇవ్వబడిన దృశ్యం ప్రకారం, మీటా తన ఆట బొమ్మ పాముల భయం నుండి బయటపడింది ఎందుకంటే ఆమె ప్రతిస్పందన కండిషన్ చేయబడింది మరియు కొంతకాలం ఆమె భయం విలుప్తం చేయబడింది. ఆమె కండిషన్డ్ ఉద్దీపనను నిరంతరం ఇవ్వనప్పుడు ఆమె పడక మీద ఆట బొమ్మ పామును కనుగొన్నప్పుడు ఆమెకు మళ్ళీ భయం ఎదురైంది. ఈ ప్రతిస్పందనను స్వచ్ఛందంగా కోలుకోవడం అంటారు.
• అడ్డగింత అడ్డగింత కోసం CS (గంట శబ్దం) మరియు US (ఆహారం) యొక్క ప్రతి జత ప్రదర్శనను అనేక సార్లు ప్రదర్శించాలి మరియు CS (నియంత్రిత ఉద్దీపన) మరియు US (నియంత్రించని ఉద్దీపన) మధ్య వ్యవధి తక్కువగా ఉండాలి.
• ఉద్దీపన ప్రత్యామ్నాయం కండిషనింగ్‌తో CS మరియు US మధ్య ఒక లింక్ బంధం ఏర్పడుతుంది మరియు దీని ఫలితంగా CS (గంట) ప్రతిస్పందనను ప్రేరేపించడంలో US (ఆహారం)కి సమానం అవుతుంది. CS మరియు US మధ్య సంబంధం ప్రతిస్పందనను ప్రేరేపించడంలో CSని USకి ప్రత్యామ్నాయంగా ఉపయోగించడానికి అనుమతిస్తుందని మనం అర్థం చేసుకుంటాము.
• ఉద్దీపన సాధారణీకరణం: కండిషనింగ్ జరిగినప్పుడు లేదా ఉద్దీపనకు కండిషన్డ్ ప్రతిస్పందన పొందినప్పుడు, ఇతర సారూప్య ఉద్దీపనలు కూడా అదే ప్రతిస్పందనను ప్రేరేపించగలవు. దీనిని ఉద్దీపన సాధారణీకరణం అంటారు. పావ్లోవ్ అనుభవంలో, కుక్క కొద్దిగా భిన్నమైన గంటకు కూడా CR (నీరుముక్కు) ఇచ్చింది.
• ఉద్దీపన వివక్షణ: ఉద్దీపన వివక్షణ అంటే ఒక ఉద్దీపనకు ఒక ప్రతిస్పందన మరియు మరొకదానికి వేరే ప్రతిస్పందన లేదా ప్రతిస్పందన లేకుండా చేయడం. ప్రయోగాలలో, రెండు వేర్వేరు టోన్లను (SCI) (గంట) ఉపయోగించడం ద్వారా ఇది ప్రదర్శించబడుతుంది. ఒక ప్రయత్నంలో CS (1) US (ఆహారం)తో జత చేయబడుతుంది మరియు మరొక ప్రయత్నంలో US (ఆహారం) లేకుండా CS (2) ఇవ్వబడుతుంది. అవి CS (1)కి మాత్రమే స్పందించడం నేర్చుకుంటాయి.

కాబట్టి, మీటా తన ఆట బొమ్మ పాముల భయం నుండి బయటపడిందని మనం ముగించవచ్చు. అయితే, ఒక సందర్భంలో, ఆమె పడక మీద ఆట బొమ్మ పామును కనుగొన్నప్పుడు ఆమె భయం తిరిగి వచ్చింది. భయం యొక్క ఈ తిరిగి రాకను స్వచ్ఛందంగా కోలుకోవడం అంటారు.

---

26. ECCE యొక్క పూర్తి రూపం ఏమిటి?

A. ప్రారంభ సంరక్షణ మరియు బాల్య విద్య

B. విద్య సంరక్షణ మరియు బాల్య విద్య

C. ప్రారంభ బాల్య సంరక్షణ మరియు విద్య

D. ప్రారంభ బాల్య కోర్సు మరియు విద్య

Solution

ECCE యొక్క పూర్తి రూపం విస్తృతంగా ప్రారంభ బాల్య సంరక్షణ మరియు విద్య గా అంగీకరించబడింది.

Key Points 

• ఈ పదం పుట్టుక నుండి ఎనిమిది సంవత్సరాల వయస్సు వరకు ఉన్న పిల్లల సంరక్షణ మరియు విద్యను కలిగి ఉంటుంది.
• ఇందులో ప్రీస్కూల్, పిల్లల సంరక్షణ కేంద్రాలు మరియు కిండర్ గార్టెన్లు వంటి కార్యక్రమాలు ఉన్నాయి, ఇవి చిన్న పిల్లల అభివృద్ధికి అభ్యసన అవకాశాలు, సామాజికీకరణ మరియు మద్దతును అందిస్తాయి.
• ECCE కార్యక్రమాలు పిల్లలకు అనుగుణంగా ఉంటాయి, ఆట మరియు పిల్లల వ్యక్తిత్వాన్ని కేంద్రంగా ఉంచుతాయి.

కాబట్టి, సరైన సమాధానం ప్రారంభ బాల్య సంరక్షణ మరియు విద్య.

---

27. భారతదేశంలో RTE చట్టం ఈ క్రింది తేదీ నుండి అమలులోకి వచ్చింది:

A. 4 ఆగస్టు 2009

B. 1 ఏప్రిల్ 2010

C. 1 ఏప్రిల్ 2008

D. 1 ఏప్రిల్ 2011

Solution

బాలల ఉచిత మరియు నిర్బంధ విద్య హక్కు (RTE) చట్టం 2009 ఆమోదం పొందడం భారతదేశ పిల్లలకు ఒక చారిత్రాత్మక ఘట్టం.

Key Points 

• RTE ఏప్రిల్ 1, 2010 నుండి అమల్లోకి వచ్చింది .
• ఈ చట్టంలోని నిబంధనల ప్రకారం, 6-14 సంవత్సరాల వయస్సు గల ప్రతి బిడ్డకు అతని/ఆమె పొరుగు ప్రాంతంలో వయస్సుకు తగిన తరగతి గదిలో ఎనిమిది సంవత్సరాల ప్రాథమిక విద్యను అందించబడుతుంది.
• 2010 ఏప్రిల్ 1న ఈ చట్టం అమల్లోకి వచ్చినప్పుడు, భారతదేశం ప్రపంచంలోని 135 దేశాల సమూహంలో చేరింది, ప్రతి బిడ్డకు విద్యను ప్రాథమిక హక్కుగా చేసింది.
• RTE చట్టం, విభాగం 3 (1), “ఆరు నుండి 14 సంవత్సరాల వయస్సు గల ప్రతి బిడ్డకు పొరుగు పాఠశాలలో ప్రాథమిక విద్య పూర్తయ్యే వరకు ఉచిత మరియు తప్పనిసరి విద్యను పొందే హక్కు ఉంటుంది”.
• రాజ్యాంగంలోని 4వ అధ్యాయంలో భాగమైన రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 45 ప్రకారం విద్య రాష్ట్ర విధాన నిర్దేశక సూత్రాలలో భాగంగా ఉంది.
• కానీ 4వ అధ్యాయంలోని సూత్రాలు చట్టం ద్వారా అమలు చేయబడవు.
• ఈ హక్కును రాజ్యాంగంలోని 3వ అధ్యాయంలో ఆర్టికల్ 21గా చేర్చడం ద్వారా అమలు చేయదగినదిగా చేయబడింది, ఆరు నుండి పద్నాలుగు సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లలందరికీ ఉచిత మరియు తప్పనిసరి ప్రాథమిక విద్యను ప్రాథమిక హక్కుగా పొందే హక్కును కల్పిస్తుంది.

ఈ విధంగా, భారతదేశంలో RTE చట్టం 2010 ఏప్రిల్ 1 నుండి అమలులోకి వచ్చిందని నిర్ధారించబడింది.

---

28. వ్యాస పోటీలో పాల్గొనాలనే ఉద్దేశ్యంతో సంబంధం లేకుండా, పేలవమైన ప్రదర్శన మరియు బహుమతిని పొందలేమనే భయంతో పిల్లవాడు దానిలో పాల్గొనడు. దీనికి సంబంధించిన రక్షణ యంత్రాంగం (డిఫెన్స్ మెకానిజం) 

A. తిరోగమనం

B. గుర్తింపు

C. ప్రొజెక్షన్

D. ఉపసంహరణ

Solution

డిఫెన్స్ మెకానిజం అనేది ‘సిగ్మండ్ ఫ్రాయిడ్’ మరియు అతని కుమార్తె ‘అన్నా ఫ్రాయిడ్’చే ఒక వ్యూహంగా ప్రతిపాదించబడిన అపస్మారక యంత్రాంగాన్ని సూచిస్తుంది:

• ఆందోళన మరియు ఆమోదయోగ్యం కాని ప్రేరణలను తగ్గించడం.
• ఆందోళనకరమైన ఆలోచనలు లేదా భావాల నుండి మనస్సును రక్షించుకోవడం.
• అసహ్యకరమైన సంఘటనలు లేదా చర్యలను మార్చడం మరియు నిర్వహించడం.

పైన పేర్కొన్న సమాచారం నుండి, ఇది ‘ఉపసంహరణ’ రక్షణ యంత్రాంగానికి సంబంధించినదని నిర్ధారించవచ్చు:

• విఫలమవుతారనే భయంతో ఒక ఈవెంట్ నుండి తనను తాను తొలగించుకోవడం.
• సవాలుగా భావించే పరిస్థితిని నివారించడం.
• అసహ్యకరమైన అనుభూతికి దారితీసే దేని నుండైనా తప్పించుకోవడం.

అందువల్ల, పైన పేర్కొన్న పరిస్థితి ‘ఉపసంహరణ’ రక్షణ యంత్రాంగానికి సంబంధించినదని నిర్ధారించవచ్చు.

అదనపు సమాచారం

ఇతర రక్షణ విధానాలతో పరిచయం చేసుకోడానికి పట్టికను చూడండి:

అణచివేత	వస్తువులను చీకటిలో ఉంచడం.
తిరస్కరణ	అసహ్యకరమైన బాహ్య వాస్తవాలు విస్మరించబడతాయి.
తిరోగమనం	అభివృద్ధి యొక్క మునుపటి దశకు తిరిగి రావడం.
ప్రతిచర్య నిర్మాణం	ఒకరి నిజమైన భావాలకు విరుద్ధంగా వ్యక్తీకరించడం.
డిస్‌ప్లేస్‌మెంట్	మరొకరిపై నిరాశ మరియు ప్రేరణలను తీసుకోవడం.
ప్రొజెక్షన్	ఒకరి ఆమోదయోగ్యం కాని ప్రవర్తనను ఇతరులకు ఆపాదించడం.
హేతుబద్ధీకరణ	తార్కిక కారణాలను చూపడం ద్వారా ఆమోదయోగ్యం కాని ఆలోచనలను సమర్థించడం.
పరిహారం	ఒక ప్రాంతంలో వైఫల్యాలను భర్తీ చేయడానికి మరొక ప్రాంతంలో అతిగా సాధించడం.
సబ్లిమేషన్	సామాజికంగా ఆమోదయోగ్యం కాని ప్రవర్తనను ఆమోదయోగ్యమైనదిగా మార్చడం.
గుర్తింపు	విజయవంతమైనదిగా భావించే వ్యక్తి యొక్క లక్షణాలను తీసుకోవడం.

---

29. కింది వాటిలో ఏది MOOC ప్లాట్‌ఫారమ్ కాదు?

A. ఉడాసిటీ

B. కోర్సెరా

C. జూమ్ చేయండి

D. గూగుల్ ప్రైమర్

Solution

MOOC అంటే మాసివ్ ఓపెన్ ఆన్‌లైన్ కోర్సు. ఇది ఏ అభ్యాసకుడైనా తాను నేర్చుకోవాలనుకునే ఏవైనా విషయాలను ఆన్‌లైన్ మోడ్‌లో నేర్చుకోగల వేదిక. ఇది దూర విద్య ఆన్‌లైన్ ప్రోగ్రామ్.

Important Points MOOC ప్లాట్‌ఫామ్ యొక్క లక్షణాలు-

• ఏదైనా మరియు ఏదైనా సిలబస్ నేర్చుకోవాలనుకునే అభ్యాసకులందరికీ ఈ కార్యక్రమం ఉచితం.
• ఉన్నత విద్యను పొందలేని విద్యార్థులు ఈ వేదిక ద్వారా దానిని పూర్తి చేయవచ్చు.
• అటువంటి ప్లాట్‌ఫామ్‌ల పేర్లు ఉదాహరణకు ఉడాసిటీ, కోర్సెరా, గూగుల్ ప్రైమర్, మొదలైనవి .
• ఈ వ్యవస్థలో, పాఠశాలకు వెళ్లి కోచింగ్ తీసుకోవాల్సిన అవసరం లేదు ఎందుకంటే ఇది ప్రతి ఇంటిలోనూ అందుబాటులో ఉంది.
• ఇంటర్నెట్‌ను కనెక్ట్ చేయడం ద్వారా దీనిని ఉపయోగకరంగా మార్చవచ్చు.

ఈ విధంగా, జూమ్ అనేది MOOC ప్లాట్‌ఫామ్ కాదని మనం చెప్పవచ్చు.

Hint 

• జూమ్ అనేది MOOC ప్లేట్‌ఫార్మ్ కాదు, ఇది ఇద్దరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది వ్యక్తులను ఆన్‌లైన్ వీడియో మోడ్‌తో కనెక్ట్ చేయడానికి మంచి మాధ్యమం మాత్రమే.

---

30. నిర్మల తండ్రి, ఒక రైతు, పిల్లలు మొక్కల గురించి మెరుగైన అవగాహన పొందడానికి సహాయపడటానికి ఆమె ఉపాధ్యాయురాలు ఆహ్వానించారు. ఇచ్చిన ప్రకటన పర్యావరణ అధ్యయనాలకు ఉపయోగించే ఈ క్రింది వనరులలో దేనిని సూచిస్తుంది?

A. సమాజ వనరులు

B. మీడియా వనరులు

C. మానవ నిర్మిత వనరులు

D. ప్రకృతిలో ఉన్న వనరులు

Solution

బోధనా-అభ్యసన వనరులు లేదా బోధనా-అభ్యసన సామగ్రి (TLM) అనేది అనిమేట్ మరియు నిర్జీవ వస్తువులు, మానవ మరియు మానవేతర వనరులతో సహా, కావలసిన అభ్యసన లక్ష్యాలను సాధించడంలో సహాయపడే వస్తువుల సేకరణ.

Key Points “సమాజం” బోధనా-అభ్యసన వనరుగా:

• “సమాజ వనరులు” అనే పదం తరగతి గదిలో ఉపయోగించగల బోధనా మీడియా రకాన్ని సూచిస్తుంది. సరిగ్గా ఉపయోగించినప్పుడు, సమాజ వనరులు తరగతి గదిని ఉత్సాహపరుస్తాయి, విద్యార్థుల పరస్పర చర్యను పెంచుతాయి మరియు కష్టతరమైన విషయాలను అవగాహన చేసుకోవడంలో సహాయపడతాయి. అభ్యర్థులు ప్రాథమిక ఆలోచనలను ఖచ్చితంగా అర్థం చేసుకోవడానికి బయటి ప్రపంచాన్ని ఉపయోగించవచ్చు.
• ప్రాథమిక స్థాయిలో EVS లో సమాజం ఒక ముఖ్యమైన బోధనా-అభ్యసన వనరు, ఎందుకంటే ఇది నిజమైన పరిస్థితిలో అభ్యసన అవకాశాలను అందిస్తుంది మరియు అనుభవం ద్వారా అభ్యసనంలో సహాయపడుతుంది.
• సమాజ సభ్యులు (వయోజనులు, సహచరులు మొదలైనవి) పిల్లల అభ్యసన ప్రక్రియలో సహాయపడతారు.
• ఉదాహరణకు, నిర్మల తండ్రి, ఒక రైతు, పిల్లలు మొక్కల గురించి మెరుగైన అవగాహన పొందడానికి సహాయపడటానికి ఆమె ఉపాధ్యాయురాలు ఆహ్వానించారు. ఇచ్చిన ప్రకటన పర్యావరణ అధ్యయనాలకు ఉపయోగించే సమాజ వనరులను సూచిస్తుంది.

కాబట్టి, పై పరిస్థితిలో సమాజ వనరులు పర్యావరణ అధ్యయనాలకు ఉపయోగించబడుతున్నాయని మనం ముగించవచ్చు.

---

31. క్రింది వానిలో చేమకూర వెంకట కవి అన్న మాటలను గుర్తించండి 

A. తిన్నని సూక్తుల ద్విపద రచింతు 

B. అల్లసాని వారి అల్లిక జిగిబిగి 

C. డుమువుల కవి 

D. ఏ గతి రచియించిరేని సమకాలపు వారాలు మెచ్చురే గదా 

Solution

సరైన సమాధానం : ఏ గతి రచియించిరేని సమకాలపు వారాలు మెచ్చురే గదా 

కీలక అంశం : 

• చేమకూర వెంకట కవి ‘ప్రతిపద్య చమత్కృతి’ తో విజయ విలాసం అనే కావ్యాన్ని రాశాడు. 
• ఏ గతి రచియించిరేని సమకాలపు వారాలు మెచ్చురే గదా అనడం ఆయనకే చెల్లింది.

అదనపు సమాచారం : 

• చేమకూర వెంకట కవి నాయకరాజుల్లో ముఖ్యుడు. సాహితీప్రియుడైన రఘునాధ నాయకుని కొలువులో కవి. 
• వెంకట కవి 17 వ శతాబ్దం వాడు. 
• దక్షిణాంధ్ర సాహిత్య యుగంలో చేమకూర వెంకట కవిది ముఖ్యస్తానం. 
• చేమకూర వెంకట కవి సారంగధర చరిత్రము, విజయ విలాసం రచించారు.

పైన అంశాలు గమనించగా ఏ గతి రచియించిరేని సమకాలపు వారాలు మెచ్చురే గదా అన్నది చేమకూర వెంకట కవి అని మనం చెప్పవచ్చు.

---

32. టుగాగమ సంధికి ఉదాహరణ గుర్తించండి 

A. పొదరుటిల్లు 

B. కూరగాయలు 

C. వెలయాలు 

D. మాయమ్మ 

Solution

సరైన సమాధానం : పొదరుటిల్లు 

కీలక అంశం  :

పొదరుటిల్లు  పదం ని విడదీయుగా పొదరు + ఇల్లు. ఇది టుగాగమ సంధి.

అదనపు సమాచారం : 

టుగాగమ సంధిలు ‘టు’ ఆగమంగా వస్తుంది. ( నిజానికి టు కాదు ట్ వస్తుంది) 

టుక్ + ఆగమం = టుగాగమం అవుతుంది 

ఉదాహరణ : 

నిగ్గుటద్దం = నిగ్గు + అద్దం 

పైన అంశాలు గమనించగా టుగాగమ సంధి పొదరుటిల్లు అని మనం చెప్పవచ్చు.

---

33. క్రింది వానిలో జాతీయ పదంని గుర్తించండి 

A. తోక లేని పిట్ట తొంబై అమడలు వెళ్ళింది 

B. నవ్విన నాప చేప పండుతుంది 

C. చేసుకున్న వారికి చేసుకున్నంత మహాదేవ 

D. గుమ్మడి కాయల దొంగ అంటే భుజాలు తడుముకున్నట్లు 

Solution

సరైన సమాధానం : గుమ్మడి కాయల దొంగ అంటే భుజాలు తడుముకున్నట్లు 

కీలక అంశం : 

గుమ్మడి కాయల దొంగ అంటే భుజాలు తడుముకున్నట్లు  అనగా తమ తప్పులను తామే బయట పెట్టుకోవడం అని అర్ధం.

అదనపు సమాచారం : 

• ఒక జాతికి సంబంధించిన విశిష్టమైన పలుకుబడి జాతీయం. 
• జాతీయాలనే పదబంధాలనీ , పలుకుబడులనీ అంటారు. 
• విడివిడి మాటలు కలిసి విశేషార్ధంలో ఏర్పడేది జాతీయం. 

ఉదాహరణ : 

అంగట్లో అన్నీ ఉన్న అల్లుడు నోట్లో శని అన్నట్లు – చేరువలో అన్నీ ఉన్న అనుభవించే యోగ్యత లేకపోవడం 

పైన అంశాలు గమనించగా  గుమ్మడి కాయల దొంగ అంటే భుజాలు తడుముకున్నట్లు అనేది జాతీయం అని మనం చెప్పవచ్చు.

---

34. క్రింది వానిలో యండమూరి వీరేంద్రనాధ్ రచించిన నవల ఏది 

A. రాధ చక్రాలు 

B. తులసి దళం 

C. హృదయ నేత్రి 

D. సెక్రెటరీ 

Solution

సరైన సమాధానం : తులసి దళం 

కీలక అంశం : 

•  తులసి దళం అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన నవల. 
• ఆంధ్రభూమి పత్రికలో 1980 లో సీరియల్ గా వచ్చిన నవల. 

అదనపు సమాచారం  : 

• యండమూరి వీరేంద్రనాధ్ గారు ఆంధ్రప్రదేశ్ కు చెందిన ప్రముఖ రచయిత. 
• యండమూరి వీరేంద్రనాధ్ గారు 1948 నవంబర్ 14 న రాజోలు తూర్పు గోదావరి జిల్లా లో జన్మించారు. 
• రఘుపతి రాఘవ రాజారాం నాటాకానికి 1982 లో సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు పొందారు. 
• వీరి రచనలు చదువు ఏకాగ్రత, పిల్లల పేర్లు ప్రపంచం మొదలైనవి . 

పైన అంశాలు గమనించగా తులసి దళం రచయిత యండమూరి వీరేంద్రనాధ్ అని మనం చెప్పవచ్చు.

---

35. ‘నిత్య సత్యవచనుడు’ అని నన్నయని ప్రశంసించినది ఎవరు

A. తిక్కన

B. శ్రీనాథుడు

C. రాజరాజ నరేంద్రుడు

D. పై వారెవరూ కాదు 

Solution

సరైన సమాధానం: “రాజరాజ నరేంద్రుడు”

కీలక అంశాలు:

• ఎంపికల్లో ఉన్న రచయితల గురించి, వారి రచనలను గమనిద్దాం.
• నన్నయ: తెలుగులో ఆంధ్ర మహాభారతం రచించిన తొలి కవి నన్నయ. 11వ శతాబ్దికి చెందినవాడు. తూర్పు చాళుక్య రాజైన రాజరాజనరేంద్రుని ఆస్థాన కవి. ఆదికవి, వాగనుశాసనుడు అనేవి ఇతని బిరుదులు. రాజరాజు నన్నయను ‘శబ్దశాసనుడు‘, ‘నిత్య సత్యవచనుడు‘ అని ప్రశంసించాడు.
  • నన్నయ సంస్కృతంలో తొలి తెలుగు వ్యాకరణ గ్రంథమైన ఆంధ్ర శబ్ద చింతామణి రచించారని భావిస్తారు.
  • నన్నయ ఇతర రచనలు: ఇంద్రవిజయం, చాముండికా విలాసం, రాఘవాభ్యుధయము, లక్షణసారం.
• తిక్కన: 13వ శతాబ్దం నాటి కొట్టరువు తిక్కన నెల్లూరు నివాసి. ఇతను మనుమసిద్ధి మంత్రి. ‘ఉభయ కవి మిత్రుడు’, ‘కవిబ్రహ్మ’ అనే బిరుదులు ఉన్నాయి.
  • తిక్కన మహాభారతంలో విరాట పర్వం నుంచి స్వర్గారోహణ పర్వం వరకు మొత్తం 15 పర్వాలు  రాశాడు. తన భారతాన్ని హరిహరనాథుడికి అంకితమిచ్చాడు.
  • తిక్కన శివకేశవుల అభేదాన్ని ప్రకటించాడు. తన తొలి రచన ‘నిర్వచనోత్తర రామాయణం’ కావ్యాన్ని మనుమసిద్ధికి అంకితమిచ్చాడు.
  • తిక్కన కవితా రీతులు: రసాభ్యుచిత బంధం, నాటకీయత, ధ్వని (వ్యంగ్య) వైభవం, రాజనీతి, తెలుగుదనం
  • తిక్కన కంద పద్యాలకు ప్రసిద్ధి. తిక్కన శిష్యుడైన కేతన తన తొలి కథా కావ్యమైన దశకుమార చరిత్రను తిక్కనకు అంకితమిచ్చాడు.
• శ్రీనాథుడు: సాహిత్య చరిత్రలో 15వ శతాబ్దాన్ని శ్రీనాథ యుగం లేదా కావ్య యుగం అంటారు. కవిత్రయంతో తులతూగగల కవి శ్రీనాథుడు. అందుకే 15వ శతాబ్దానికి యుగకర్తగా శ్రీనాథుడిని పేర్కొంటారు.
  • కొండవీటిని పరిపాలించిన పెదకోమటి వేమారెడ్డి ఆస్థానంలో  శ్రీనాథుడు విద్యాధికారిగా పనిచేశాడు.
  • విజయనగర ప్రౌఢదేవరాయల ఆస్థానంలో ‘గౌడడిండిమభట్టు’ను కవిత్వంలో ఓడించి కనకాభిషేకాన్ని పొందాడు. అలగే కవి సార్వభౌముడు అనే  బిరుదు కూడా పొందాడు.
  • చిన్నారి పొన్నారి వయసులో – ‘మరుత్తరాట్చరిత్ర’ రాశాడు. ఇది అలభ్యం. శ్రీనాథుడి తొలి కావ్యం. మామిడి వేమనకి అంకితమిచ్చాడు.
  • నూనూగు మీసాల వయసులో – ‘శాలివాహన సప్తశతి’ రాశాడు. ఇది కూడా అలభ్యం. దీన్ని గాథాసప్తశతికి అనువాదంగా భావించవచ్చు.
  • ‘పండితారాధ్య చరిత్ర’ రాసి మామిడి ప్రెగడయ్యకు అంకితం ఇచ్చాడు. ఇదీ లభ్యం కాలేదు.
  • ‘నిండు జవ్వనం’లో – శృంగార నైషధం రాశాడు. శ్రీహర్షుడి నైషధాన్ని శ్రీనాథుడు ఒక అనువాద ప్రణాళికతో తెనిగించాడు. దీన్ని మామిడి సింగనకి అంకితమిచ్చాడు.
  • ‘హరవిలాసం’లో శివుని మహిమలు, లీలల గురించి రాశాడు.
  • ప్రౌఢ వయసులో శ్రీనాథుడు ‘భీమఖండం’ రాశాడు.
  • ‘శివరాత్రి మాహాత్మ్యం’ అనే కావ్యాన్ని శ్రీనాథుడు వృద్ధాప్యంలో రాశాడని పేర్కొంటారు.
  • శ్రీనాథుడు ‘పలనాటి వీరచరిత్ర’ను ద్విపద కావ్యంగా రాసి మాచర్ల చెన్నకేశవస్వామికి అంకితమిచ్చాడు. ఇది తెలుగులో తొలి వీరగాథా కావ్యం.
  • చాటుపద్యాలు రాసి ప్రజల దగ్గరకి పద్యాన్ని తీసుకెళ్లినవాడు శ్రీనాథుడు.
  • శ్రీనాథుడు సీసపద్య రచనలో అందెవేసిన చేయి. శ్రీనాథుడి కవిత్వంలో ఉభయవాక్ఫ్రౌఢి, ఉద్దండలీల, సూక్తివైచిత్రి, రసాభ్యుచిత బంధం అనే కవితా గుణాలుఉన్నాయి.
  • భాషింతు నన్నయభట్టు మార్గంబున నుభయ వాక్ప్రౌడి… పద్యరచయిత – శ్రీనాథుడు
• ఇచ్చిన ఎంపికలను గమనించగా ‘రాజరాజ నరేంద్రుడు’ సరైన సమాధానం అవుతుంది. 

---

36. గత కాలము మేలు వచ్చు కాలము కంటెన్… అని అన్నది ఎవరు

A. ఎర్రన

B. నన్నయ

C. తిక్కన

D. శ్రీనాథుడు

Solution

సరైన సమాధానం: “నన్నయ”

కీలక అంశాలు:

• ఎంపికల్లో ఉన్న రచయితల గురించి, వారి రచనలను గమనిద్దాం.
• ఎఱ్ఱాప్రగడ మహాభారతములో నన్నయ అసంపూర్ణముగా వదిలిన అరణ్య పర్వాన్ని పూర్తి చేసాడు. ఎఱ్ఱాప్రగడ 14వ శతాబ్దములో రెడ్డి వంశమును స్థాపించిన ప్రోలయ వేమారెడ్డి ఆస్థానములో ఆస్థాన కవిగా ఉండేవాడు. ఇతనిని ఎర్రయ్య, ఎల్లాప్రగడ, ఎర్రన అనే పేర్లతో కూడా వ్యవహరిస్తారు.
  • ఈయనకు “శంభుదాసుడు, ప్రబంధ పరమేశ్వరుడు” అనే బిరుదులు కలవు.
  • ఎఱ్ఱాప్రగడ హరివంశమును, భారత అరణ్య పర్వ శేషమును, నృసింహ పురాణమును వ్రాసాడు. రామాయణం కూడా వ్రాశాడు కాని అది లభించడంలేదు.
  • ఎర్రన భారతాంధ్రీకరణలో మొదటి పద్యం: స్ఫురదరుణాంశురాగరుచిఁ బొంపిరివోయి నిరస్తనీరదా
• నన్నయ: తెలుగులో ఆంధ్ర మహాభారతం రచించిన తొలి కవి నన్నయ. 11వ శతాబ్దికి చెందినవాడు.
  • తూర్పు చాళుక్య రాజైన రాజరాజనరేంద్రుని ఆస్థాన కవి. ఆదికవి, వాగనుశాసనుడు అనేవి ఇతని బిరుదులు. రాజరాజు నన్నయను ‘శబ్దశాసనుడు’, ‘నిత్య సత్యవచనుడు’ అని ప్రశంసించాడు.
  • రాజరాజు మొదట బెజవాడ రాజధానిగా పాలించి శత్రుయుద్ధంలో పరాజయం పొంది మళ్లీ యుద్ధం చేసి గెలుపొంది ‘వేంగి’ని రాజధానిగా చేసుకున్నాడు. ఆ తర్వాత రాజమహేంద్రవరం రాజధానిగా సుపరిపాలన సాగించాడు.
  • నన్నయ ‘ఆంధ్ర శబ్ద చింతామణి’ అనే వ్యాకరణాన్ని తెలుగు భాష కోసం సంస్కృతంలో రాశాడు.
  • నన్నయ తన భారతాన్ని ‘శ్రీవాణీ గిరిజాశ్చిరాయద ధతోవ క్షోము భాంగేషు…’ అనే శ్లోకంతో ప్రారంభించి త్రిమూర్తులను ప్రార్థించాడు. నన్నయ భారతంలో రాసిన తొలి పద్యంగా ‘రాజకులైక భూషణుడు…’ అనే పద్యాన్ని, చివరి పద్యంగా ‘శారద రాత్రులుజ్జ్వల…’ అనే పద్యాన్ని పేర్కొంటారు.
  • నన్నయ ఆదిపర్వం, సభాపర్వం, అరణ్యపర్వంలో కొంత భాగం రాశాడు. సుమారుగా రెండున్నర పర్వాలు అని చెబుతారు.
  • ఉదంకోపాఖ్యానం, కద్రూ వినతల కథ, యయాతి చరిత్ర, శకుంతలోపాఖ్యానం, కర్ణ జనన వృత్తాంతం లాంటి ఉపాఖ్యానాలు నన్నయ భారతంలో ఉన్నాయి.
  • ‘సారమతింగవీంద్రులు……..’ అనే పద్యంలో నన్నయ తన కవిత్వంలో ప్రసన్న కథా కవితార్థయుక్తి, అక్షరరమ్యత, నానారుచిరార్థ సూక్తులు అనే గుణాలు ఉంటాయన్నాడు.
  • నన్నయ భారతం రాయడంలో తన సహాధ్యాయుడైన నారాయణభట్టు సహాయం తీసుకున్నాడు.
  • నన్నయ భారతంలో ముఖ్యమైనవి:
    • ‘గత కాలము మేలు వచ్చు కాలము కంటెన్‘
    • ‘నిండుమనంబు నవ్య నవనీత సమానము…’
    • ‘నలదమయంతులిద్దరు మనఃప్రభవానల…’
  • నన్నయను విశ్వనాథ సత్యనారాయణ ”ఋషి వంటి రెండవ వాల్మీకి” అన్నారు.
• తిక్కన: 13వ శతాబ్దం నాటి కొట్టరువు తిక్కన నెల్లూరు నివాసి. ఇతను మనుమసిద్ధి మంత్రి. ‘ఉభయ కవి మిత్రుడు’, ‘కవిబ్రహ్మ’ అనే బిరుదులు ఉన్నాయి.
  • తిక్కన మహాభారతంలో విరాట పర్వం నుంచి స్వర్గారోహణ పర్వం వరకు మొత్తం 15 పర్వాలు  రాశాడు. తన భారతాన్ని హరిహరనాథుడికి అంకితమిచ్చాడు.
  • తిక్కన శివకేశవుల అభేదాన్ని ప్రకటించాడు. తన తొలి రచన ‘నిర్వచనోత్తర రామాయణం’ కావ్యాన్ని మనుమసిద్ధికి అంకితమిచ్చాడు.
  • తిక్కన కవితా రీతులు: రసాభ్యుచిత బంధం, నాటకీయత, ధ్వని (వ్యంగ్య) వైభవం, రాజనీతి, తెలుగుదనం
  • తిక్కన కంద పద్యాలకు ప్రసిద్ధి. తిక్కన శిష్యుడైన కేతన తన తొలి కథా కావ్యమైన దశకుమార చరిత్రను తిక్కనకు అంకితమిచ్చాడు.
• శ్రీనాథుడు: సాహిత్య చరిత్రలో 15వ శతాబ్దాన్ని శ్రీనాథ యుగం లేదా కావ్య యుగం అంటారు. కవిత్రయంతో తులతూగగల కవి శ్రీనాథుడు. అందుకే 15వ శతాబ్దానికి యుగకర్తగా శ్రీనాథుడిని పేర్కొంటారు.
  • కొండవీటిని పరిపాలించిన పెదకోమటి వేమారెడ్డి ఆస్థానంలో  శ్రీనాథుడు విద్యాధికారిగా పనిచేశాడు.
  • విజయనగర ప్రౌఢదేవరాయల ఆస్థానంలో ‘గౌడడిండిమభట్టు’ను కవిత్వంలో ఓడించి కనకాభిషేకాన్ని పొందాడు. అలగే కవి సార్వభౌముడు అనే  బిరుదు కూడా పొందాడు.
  • చిన్నారి పొన్నారి వయసులో – ‘మరుత్తరాట్చరిత్ర’ రాశాడు. ఇది అలభ్యం. శ్రీనాథుడి తొలి కావ్యం. మామిడి వేమనకి అంకితమిచ్చాడు.
  • నూనూగు మీసాల వయసులో – ‘శాలివాహన సప్తశతి’ రాశాడు. ఇది కూడా అలభ్యం. దీన్ని గాథాసప్తశతికి అనువాదంగా భావించవచ్చు.
  • ‘పండితారాధ్య చరిత్ర’ రాసి మామిడి ప్రెగడయ్యకు అంకితం ఇచ్చాడు. ఇదీ లభ్యం కాలేదు.
  • ‘నిండు జవ్వనం’లో – శృంగార నైషధం రాశాడు. శ్రీహర్షుడి నైషధాన్ని శ్రీనాథుడు ఒక అనువాద ప్రణాళికతో తెనిగించాడు. దీన్ని మామిడి సింగనకి అంకితమిచ్చాడు.
  • ‘హరవిలాసం’లో శివుని మహిమలు, లీలల గురించి రాశాడు.
  • ప్రౌఢ వయసులో శ్రీనాథుడు ‘భీమఖండం’ రాశాడు.
  • ‘శివరాత్రి మాహాత్మ్యం’ అనే కావ్యాన్ని శ్రీనాథుడు వృద్ధాప్యంలో రాశాడని పేర్కొంటారు.
  • శ్రీనాథుడు ‘పలనాటి వీరచరిత్ర’ను ద్విపద కావ్యంగా రాసి మాచర్ల చెన్నకేశవస్వామికి అంకితమిచ్చాడు. ఇది తెలుగులో తొలి వీరగాథా కావ్యం.
  • చాటుపద్యాలు రాసి ప్రజల దగ్గరకి పద్యాన్ని తీసుకెళ్లినవాడు శ్రీనాథుడు.
  • శ్రీనాథుడు సీసపద్య రచనలో అందెవేసిన చేయి. శ్రీనాథుడి కవిత్వంలో ఉభయవాక్ఫ్రౌఢి, ఉద్దండలీల, సూక్తివైచిత్రి, రసాభ్యుచిత బంధం అనే కవితా గుణాలుఉన్నాయి.
  • భాషింతు నన్నయభట్టు మార్గంబున నుభయ వాక్ప్రౌడి… పద్యరచయిత – శ్రీనాథుడు
• ఎంపికలలో ఉన్న కవుల గురించి గమనించగా ‘నన్నయ’ సరైన సమాధానం అవుతుంది. 

---

37. ‘తను కావించిన సృష్టితక్కొరుల చేతంగాదు’ అని తిక్కనని ప్రశంసించినది ఎవరు

A. ఎర్రన

B. బద్దెన

C. పోతన

D. అల్లసాని పెద్దన 

Solution

సరైన సమాధానం: “ఎర్రన”

కీలక అంశాలు:

• ఎంపికల్లో ఉన్న రచయితల గురించి, వారి రచనలను గమనిద్దాం.
• ఎర్రన: కవిత్రయంలో మూడోవాడు చదలవాడ ఎఱ్ఱన. 14వ శతాబ్దానికి చెందినవాడు. అద్దంకి ప్రభువు ప్రోలయ వేమారెడ్డి ఆస్థానకవి. ‘శంభుదాసుడు’, ‘ప్రబంధ పరమేశ్వరుడు’ అనే బిరుదులున్నాయి.
  • ఎఱ్ఱన రచనలు: నృసింహ పురాణంతెలుగులో తొలి క్షేత్రమాహాత్మ్య కావ్యం), హరివంశం, ఆంధ్ర మహాభారతంలోని అరణ్యపర్వశేషం
  • వర్ణనా నైపుణ్యం ఎఱ్ఱనలో ఎక్కువ కాబట్టి ‘ప్రబంధ పరమేశ్వరుడు’ అనే బిరుదు వచ్చింది.
  • ‘స్ఫురదరుణాంశ రాగరుచి…’ అనే పద్యంతో ఎఱ్ఱన భారతాన్ని ప్రారంభించాడు అంటారు.
  • ‘తను కావించిన సృష్టితక్కొరుల చేతంగాదు‘ అని తిక్కన గురించి ఎఱ్ఱన ప్రశంసించడం విశేషం.
• బద్దెన: వేములవాడ చాళుక్య భద్ర భూపాలుదే బద్దెన.
  • 162 పద్యాలు గల మరో లఘుకృతి నీతిశాస్త్ర ముక్తావళి వీరి రచనే.
  • తొలి తెలుగు నీతి శతకం – సుమతీ శతకము. “అప్పిచ్చువాడు వైద్యుడు”, “తన కోపమె తన శత్రువు” వంటి పద్యాలు తెలియని తెలుగు వారు ఉండరు. ఈ శతకానికి మకుటం “సుమతీ”.
• బమ్మెర పోతన: పోతన రచనలు: నారాయణ శతకం, వీరభద్ర విజయం, భోగినీ దండకం, మహాభాగవతం(తెలుగులో).
  • పోతన బిరుదు: సహజ పండితుడు
  • పోతన కొంతకాలం ఓరుగల్లుకి ప్రభువైన మూడో సింగభూపాలుని ఆస్థానంలో ఉన్నారు. సింగరాయ భూపాలుడు భాగవతాన్ని తమకి అంకితమివ్వమని అడగగా పోతన అందుకు నిరాకరించి శ్రీ రామునికి అంకితం ఇచ్చాడు.
  • ‘సత్కవుల్ హాలికులైననేమి’ అంటూ బమ్మెర పోతన రాముడిని తప్ప మరొకరిని స్తుతించను, యాచించను అన్నాడు.
  • ‘పలికెడిది భాగవతమట పలికించు విభుండు రామభద్రుండట’ అని భావించి భాగవతం రాశాడు పోతన.
• అల్లసాని పెద్దన: ఆంధ్ర కవితా పితామహునిగా పేరుగాంచిన అల్లసాని పెద్దన శ్రీ కృష్ణదేవరాయల ఆస్థానంలోని అష్టదిగ్గజములలో అగ్రగణ్యుడు.
  • సంస్కృతాంధ్ర కవిత్వం ఎలా ఉండవలెను అని ఒక ఉత్పలమాల చెప్పి శ్రీ కృష్ణదేవరాయల చేత గండపెండేరం తొడిగించుకున్నవాడు.
  • పెద్దన రచించిన మనుచరిత్ర(స్వారోచిషమనుసంభవము) ప్రథమ ప్రబంధంగా ప్రసిద్ధికెక్కినది.
  • లభ్యంకాని రచనలు: హరికథా సారము, రామస్తవ రాజము, అద్వైత సిద్ధాంతము, చాటుపద్యాలు.
• ఎంపికలలో ఉన్న కవులు, రచయితల గురించి గమనించగా ‘ఎర్రన’ సరైన సమాధానం అవుతుంది. 

---

38. ‘కవులు హాలికులైననేమి’ అన్నాడు పోతన అయితే ‘కవులు ఆల్కహాలికులైననేమి’ అని అన్నది ఎవరు

A. అలిశెట్టి ప్రభాకర్

B. శ్రీరంగం శ్రీనివాసరావు

C. కాళోజీ

D. చేమకూర వెంకట కవి

Solution

సరైన సమాధానం: “శ్రీరంగం శ్రీనివాసరావు”

కీలక అంశాలు:

• ఎంపికలలో ఉన్న వ్యక్తుల గురించి చర్చిద్దాం.
• అలిశెట్టి ప్రభాకర్ కరీంనగర్ జిల్లాలోని జగిత్యాలలో 1956 జనవరి 12 న పుట్టారు.
  • జగిత్యాలలో సాహితీ మిత్ర దీప్తి సంస్థ పరిచయంతో కవిత్వ రంగంలో ప్రవేశించాడు. 1974లో ఆంధ్ర సచిత్ర వారపత్రికలో వచ్చిన పరిష్కారం అచ్చైన ఆయన మొదటి కవిత.
  • ఎర్ర పావురాలు (1978) అచ్చైన ఆయన మొదటి కవితా సంకలనం
  • ఇతర రచనలు: మంటల జెండాలు, చురకలు, రక్త రేఖ, ఎన్నికల ఎండమావి, సంక్షోభ గీతం, సిటీ లైఫ్
  • అలిశెట్టి సుప్రసిద్ధ కవితాపంక్తులు: తనువు పుండై తాను పండై, తాను శవమై వేరొకరి వశమై, తాను ఎడారై ఎడారిలో ఒయాసిస్సై… అంటూ వేశ్యల దయనీయ స్థితిని గురించి రాసిన కవిత ఎంతో ప్రసిద్ధిగాంచింది.
  • అదేవిధంగా మరో కవిత – శిల్పం చెక్కక ముందు బండ, శిక్షణ పొందక ముందు మొండి, ప్రతిభ వెనకాల ఎంతో ప్రయాస, సో కాలానికి వదలకు భరోసా… అంటూ ప్రతిభ లేకపోతే జీవితం వ్యర్థమని చక్కగా చెప్పారు.
• శ్రీరంగం శ్రీనివాసరావు: అభ్యుదయ ఉద్యమానికి మూలవిరాట్టు శ్రీశ్రీ.
  • ఈ శతాబ్దం నాది అని పలికిన శ్రీశ్రీ తొలి రచన ప్రభవ అనే పద్యకావ్యం. మహాప్రస్థానం ఈయన ప్రతిభకు దర్పణం. మరో ప్రస్థానం విప్లవ కావ్యం. సిరిసిరిమువ్వ అనే శతకం రాశారు. శ్రీశ్రీ స్వీయ చరిత్ర ‘అనంతం’.
  • ‘నేను సైతం ప్రపంచాగ్నికి, సమిధనొక్కటి ఆహుతిచ్చాను’ – శ్రీశ్రీ
  • ‘పరస్పరం సంఘర్షించిన శక్తులతో చరిత్ర పుట్టెను’ అని చెప్పింది – శ్రీశ్రీ
  • కవిత్వానికి నిర్వచనం చెప్పమంటే,కవిత్వాన్ని కొలిచే తూనిక రాళ్లు లేవు అన్నా రు ఆనాడు చలం. కవి అంటే ఎవరు అని అడిగితె, కష్టజీవికి ఇరువైపులా ఉండే వాడే కవి అనే అర్ధాన్నిచ్చాడు అభ్యుదయ కవి శ్రీశ్రీ.
  • కవులు హాలికులైననేమి అన్నాడు పోతన, ఆల్కహాలికులైననేమి అంటాడు శ్రీశ్రీ.
• కాళోజీ: నిజాం నిరంకుశ పాలనపై కలం ఎక్కుపెట్టిన ప్రజాకవి, స్వాతంత్య్ర సమరయోధుడు, పద్మవిభూషణ్‌ కాళోజీ నారాయణరావు అసలు పేరు  రఘువీర్ నారాయణ్ లక్ష్మీకాంత్ శ్రీనివాసరాం రాజా కాళోజీ. ముద్దుగా ఈయనను కాళోజీ, కాళన్నా అని పిలుచుకునేవారు.
  • ఇతని జన్మదినాన్ని(సెప్టెంబరు 9, 1914) తెలంగాణ ప్రభుత్వం తెలంగాణ భాషా దినోత్సవంగా చేసి గౌరవించింది.
  • ‘అన్యాయాన్నెదిరిస్తే నా గొడవకు సంతృప్తి-అన్యాయం అంతరిస్తే నా గొడవకు ముక్తిప్రాప్తి. అన్యాయాన్నెదిరించిన వాడే నాకారాధ్యుడు’ అని సగర్వంగా ప్రకటించి ఉద్యమమే ఊపిరిగా జీవించిన ప్రజాకవి కాళోజీ నారాయణరావు.
  • ‘హింస తప్పు, రాజ్యహింస మరీ తప్పు’ అంటూ “సామాన్యుడే నా దేవుడు” అని ప్రకటించిన కాళోజీ ప్రకటించాడు.
  • ‘ఒక్క సిరాచుక్క లక్షల మెదళ్లకు కదలిక’ – కాళోజి
  • ‘పుటుక నీది చావు నీది.. బతుకంతా దేశానిది..’ అంటూ.. వందేళ్ల కిందట పుట్టి వెయ్యేళ్లకు సరిపడా మెదళ్లను కదలించిన ఈ శతాబ్దపు మేటి కవి మన కాళన్న.
  • భాష రెండు తీర్లు – ఒకటి  బడి పలుకుల భాష, రెండోది పలుకు బడుల భాష, పలుకు బడుల భాష గావాలె. అని అన్నాడు మన  కాళోజీ.
• చేమకూర వెంకట కవి తంజావూరు నాయకరాజులలో ప్రసిద్దుడగు రఘునాథరాజు ఆస్థానంలో ఈ సరసకవి ఉండేవాడు.
  • చేమకూర వెంకటకవి సారంగధర చరిత్ర, విజయవిలాసం రచించారు.
  • చేమకూర వేంకట కవి ‘ప్రతిపద్య చమత్కృతి’తో విజయ విలాసం అనే కావ్యాన్ని రాశాడు. “ఏ గతి రచియించిరేని సమకాలపు వారలు మెచ్చరే గదా” అనడం ఆయనకే చెల్లింది.
  • ప్రబంధయుగాన్ని దాటి దక్షిణాంధ్రయుగంలోకి సాహిత్యం అడుగుపెట్టాకా ఆ శైలిలో అత్యున్నత స్థాయిని అందుకున్న కవి చేమకూర వెంకన్న.
  • చమత్కారాలతో కళ్లు మిరుమిట్లుగొలిపేలా చేస్తారంటూ చేమకూర వెంకన్న శైలిని సాహిత్యవేత్త బేతవోలు రామబ్రహ్మం ప్రశంసించారు.
• కావున ఇచ్చిన ఎంపికలని గమనించగా ‘శ్రీరంగం శ్రీనివాసరావు’ సరైన సమాధానం అవుతుంది. 

---

39. ‘జటాధారి’ అనే సమాస పదం యొక్క విగ్రహవాక్యంను గుర్తించండి

A. జటల వంటి దారికలది

B. జడలను ధరించినవాడు

C. జడల వంటి దారికలది

D. జడలతో నిండిన దారి

Solution

సరైన సమాధానం: “జడలను ధరించినవాడు”

కీలక అంశాలు:

• ‘జటాధారి’ అనే పదానికి విగ్రహవాక్యం “జడలను ధరించినవాడు” అనేది సరైన సమాధానం.
• సమాసంలోని విగ్రహవాక్యంలో ‘లను’ అనే ద్వితీయా విభక్తి ప్రత్యయం చేరడం వల్ల ఇది ద్వితీయా తత్పురుష సమాసం.

అదనపు సమాచారం:

• తత్పురుష సమాసము – ఉత్తర పదము యొక్క అర్ధము ప్రధనముగా గలది తత్పురుష సమాసము.
• ప్రథమా తత్పురుష సమాసము – పూర్వకాలము = కాలము యొక్క పూర్వ భాగము. – డు, ము, వు, లు
• ద్వితీయా తత్పూరుష సమాసము – నెలతాల్పు = నెలను దాల్చినవాడు – నిన్, నున్, లన్, గూర్చి, గురించి
• తృతీయా తత్పురుష సమాసము – ధనాడ్యుడు = ధనము చేత ఆఢ్యుడు. – చేతన్, చేన్, తోడన్, తోన్
• చతుర్ధీ తత్పురుష సమాసము – భూతబలి = భూతము కొరకు బలి -కొఱకున్ (కొరకు), కై
• పంచమీ తత్పూరుష సమాసము – చోరభయము = చోరుని వల్ల భయము – వలనన్, కంటెన్, పట్టి
• షష్టీ తత్పురుష సమాసము – రాజభటుడు = రాజు యొక్క భటుడు – కిన్, కున్, యొక్క, లోన్, లోపలన్
• సప్తమీ తత్పురుష సమాసము – మాటనేప్పరి = మాట యందు నేర్పరి – అందున్, నన్. 

---

40. ‘ధర్మాధర్మములు’ పదానికి సమాసంను గుర్తించండి

A. ద్విగు సమాసం

B. రూపక సమాసం

C. బహువ్రీహి సమాసం

D. ద్వంద్వ సమాసం

Solution

సరైన సమాధానం: “ద్వంద్వ సమాసం”

కీలకఅంశాలు:

• ధర్మాధర్మములు – ధర్మమును, అధర్మమును – రెండు నామవాచకాలు కావున ఇది  ద్వంద్వ సమాసం.
• ఎంపికల్లో ఉన్న పదాలను, వాటి అర్థాలను మనం గమనిద్దాం.

• ద్విగు సమాసం: పూర్వ పదం సంఖ్యా నామవాచకం అయితే ఆ సమాసమే ద్విగు సమాసం.
  • సంఖ్యలను అనగా అంకెలను తెలియజేసే శబ్దాలు విశేషణాలై పూర్వపదాలుగా గల తత్పురుష సమాసం ద్విగు సమాసం అని చెప్పబడుతుంది.
  • ఈ సంఖ్య ఒకటి నుండి ప్రారంభమై అనంతం దాకా సాగుతుంది. ఎన్ని సంఖ్యలున్నా అది ద్విగు సమాసమే. అయితే ఆ సంఖ్య తప్పకుండా నిర్దేశించబడాలి. కొంత, కొన్ని మొదలైనవి సమూహాన్ని చెబుతున్నాయి కాని సంఖ్యను నిర్దేశించడం లేదు కనుక కొన్నిదినాలు, కొంతసమయము వంటివి ద్విగు సమాసాలు కావు. ఉదాహరణ : ముల్లోకములు – మూడయిన లోకములు
• రూపక సమాసం: ఉపమేయం ఉపమానాలకు అభేదం చెప్పడమే రూపక సమాసం అవుతుంది. దీనిని అవధారణ పూర్వపద కర్మధారాయ సమాసం అని కూడా అంటారు. అవధారణ అనగా నిర్ధారణ చేయడం. అవధారణ అర్థకంగా తెలుగులో ‘అనెడి’ అనే పదాన్ని చెప్తారు. ఉదా: విద్యాధనం- విధ్య అనెడి ధనం.
• బహువ్రీహి సమాసము: రెండు పదముల అర్ధములేక వేరైన మరొక అర్ధము ప్రధానమైన బహువ్రీహి సమాసము.
  • ఉదా: చక్రపాణి – చక్రం పాణియందు (చేతిలో) కలవాడు. ‘విష్ణువు’ అని దీని అర్థం. దీంట్లో సమాసంలోని రెండు పదాలకు అనగా “చక్రానికి” కాని “పాణికి” కాని ప్రాధాన్యం లేకుండా, ఆ రెండూ మరో అర్థం ద్వారా “విష్ణువును” సూచిస్తున్నాయి.
  • ఇలా సమాసంలో ఉన్న పదాల అర్థానికి ప్రాధాన్యం లేకుండా, అన్యపదముల అర్థాన్ని స్ఫురింపజేసే దాన్ని బహుప్రీహి సమాసం అంటారు. ఇందు విగ్రహవాక్యమున ‘కలది, కలవాడు’ అని వచ్చును.
• ద్వంద్వ సమాసం: ఉభయపదాల అర్థం ప్రధానంగా కల్గిన సమాసం. ఇందులో రెండు పదాలకు సమ ప్రాధాన్యత ఉంటుంది. రెండు పదాలు నామవాచకాలుగా ఉంటాయి. ఉదా: సూర్య చంద్రులు- సూర్యుడు, చంద్రుడు
• పైన పేర్కొన్న పదాల అర్థాలను గమనించిన తర్వాత “ధర్మాధర్మములు” అనేది “ద్వంద్వ సమాసం” సరైన సమాధానం అవుతుంది అని మనం చూడవచ్చు.

---

41. ‘అనుచితం’ అనే సమాస పదం యొక్క విగ్రహవాక్యంని గుర్తించండి

A. ఉచితము అయినది

B. ఖరీదు అయినది

C. అంతము కానిది

D. ఉచితము కానిది

Solution

సరైన సమాధానం: “ఉచితము కానిది”

కీలక అంశాలు:

• ‘అనుచితం’ అనే పదానికి విగ్రహవాక్యం “ఉచితము కానిది” అనేది సరైన సమాధానం.
• ఇది వ్యతిరేక అర్థాన్ని ఇస్తుంది కావున ఈ సమాస పదం నఞ్ తత్పురుష సమాసమునకు చెందినది.

అదనపు సమాచారం:

• నఞ్ తత్పురుష సమాసం: అభావార్ధమును తెలియజేయును. ఇందలి రెండు పదములలో పూర్వపదము అభావమును తెల్పును. ఇచ్చట వ్యతిరేకార్ధము నిచ్చు ‘నఞ్’ వర్ణము వచ్చును. ఈ ‘నఞ్’ వర్ణమునకు హల్లు పరమగునపుడు నఞ్ – ‘అ’ గా మారును. అచ్చు పరమగునపుడు ‘అన్’ గా మారును.
• ఉదా: నఞ్ + ఉచితము = అనుచితము – ఉచితము కానిది
• నఞ్ + అంతము = అనంతము – అంతము కానిది.

---

42. ఈ క్రింది వానిలో ఇత్వ సంధి గల పదాన్ని గుర్తించండి.

A. బాల్యమంతా

B. ఒకింత

C. జగానికంతా

D. మనసైన

Solution

సరైన సమాధానం: “జగానికంతా”

కీలక అంశాలు:

• ఎంపికల్లో ఉన్న పదాలను, అవి ఏ సంధికి చెందినవో మనం గమనిద్దాం.
• బాల్యమంతా = బాల్యము + అంతా – (ఉ + అ = అ) – (ఉత్వసంధి)
• ఒకింత = ఒక + ఇంత = (అ + ఇ = ఇ) = (అత్వ సంధి)
• జగానికంతా = జగానికి + అంతా – (ఇ + అ = ఆ) – ఇత్వ సంధి

• మనసైన = మనసు + ఐన – (ఉ + ఐ = ఐ) – (ఉత్వ సంధి)
• పైన పేర్కొన్న పదాలను గమనించిన తర్వాత “ఇత్వ సంధి” గల పదం “జగానికంతా” సరైన సమాధానం అవుతుంది అని మనం చూడవచ్చును.

అదనపు సమాచారం:

• అత్వ సంధి: అత్తునకు సంధి బహుళముగానగు.
  • ‘అత్తు’ అనగా హ్రస్వమైన ‘అ’ కారం. బహుళము అనగా సంధి నాలుగు రూపాలలో ఉండటం.
  • ప్రవృత్తి/నిత్యం – సంధి తప్పనిసరిగా ఉండటం. దీనినే వ్యాకరణ పరిభాషలో ‘ప్రవృత్తి’ అంటారు. ఉదా : వంట + ఆముదం = వంటాముదం (ప్రవృత్తి/నిత్యం)
  • ‘అప్రవృత్తి/నిషేధం’ – అంటే సంధి జరగక పోవడం.  ఉదా : దూత + ఇతడు = దూతయితడు (అప్రవృత్తి/నిషేధం)
  • వైకల్పికం లేదా విభాష – అనగా సంధి జరగ వచ్చు. ఒక్కోసారి జరగక పోవచ్చు. ఉదా : వేడుక + ఎల్ల = వేడుకెల్ల / వేడుకయెల్ల (విభాష)
  • అన్యకార్యం – అనగా ఒక వ్యాకరణ కార్యం జరగవలసి ఉండగా మరో వ్యాకరణ కార్యం జరగడం. ఉదా : ఒక + ఒక = ఒకానొక (అన్యకార్యం)
• ఇత్వసంధి: “ఏమ్యాదులందలి యిత్తునకు సంధి వైకల్పికముగానగు”.
  • ‘ఇత్తు’ అనగా హ్రస్వమైన ‘ఇ’ కారం. ఏమ్యాదులు అనగా ఏమి, అది, ఇది, అవి, ఇవి, మణి, కి-షష్ఠి మొదలైన రూపాలు. వైకల్పికం అనగా సంధి జరిగితే ఒక రూపం, జరగకుంటే మరో రూపం రావడం. ఉదా : ఏమి + అని = ఏమని(సంధి జరిగితే),  సంధి జరగకపోతే యడాగమం వచ్చి ‘ఏమియని’
  • క్వార్ధంబైన ఇత్తుకి సంధి లేదు .
    • క్వార్దం అనగా భూతకాల అసమాపకక్రియ (క్రియతో వాక్యం పూర్తికాక ఇంకా మిగిలి వుంటే దానిని అసమాపకక్రియ అంటారు. ఉదా ; చేసి ,చూచి,తిని,వచ్చి
    • ఇట్టి ఇకారాన్తములయిన అసమాపక క్రియలకు సంధి రాదని సుత్రార్ధం.
    • ఉదా: వచ్చి +ఇచ్చెను =వచ్చియిచ్చెను
  • క్రియా పదంబుల నందు ఇత్తునకు సంధి వైకల్పికంగానగును.  
    • క్రియా పదముల చివరనున్న హ్రస్వ ఇకారమునకు సంధి వికల్పముగా వచ్చునని సూత్రార్ధం.
    • ఇచ్చట క్రియ పదములనగా ప్రధమపురుష ,ఉత్తమపురుష క్రియా పదములని గ్రహింపవలెను .
    • ఉదా: వచ్చిరి +అప్పుడు =వచ్చిరప్పుడు (సంధి వచ్చిన రూపం); వచ్చిరి +అప్పుడు=వచ్చిరియప్పుడు (సంధి రాని  రూపం)
• ఉత్వ/ఉకార సంధి-సూత్రం: ఉత్తునకు అచ్చు పరమగునపుడు సంధి అగును. ఉత్తు అనగా హ్రస్వమైన ఉకారం. ఉదా: రాముడు+అతడు-రాముడతడు; మనమున్నాము = మనము + ఉన్నాము. 

---

43. రుద్రాక్ష పిల్లి – ఈ జాతీయాన్ని ఏ సందర్భంలో ఉపయోగిస్తారో గుర్తించండి.

A. ఎక్కువగా నిద్రపోవడం

B. భయపడి పారిపోవువట

C. చెప్పిందొకటి చేసేదొకటి

D. పొరుగునే ఉన్న శత్రువు

Solution

సరైన సమాధానం: “చెప్పిందొకటి చేసేదొకటి”

కీలక అంశాలు:

• ఊర్మిళాదేవి నిద్ర: ఎవరైనా చాలా ఎక్కువగా నిద్రపోతే ‘ఊర్మిళాదేవి నిద్ర’తో పోల్చడం చూస్తూనే ఉంటాం. రామాయణం నుంచి పుట్టిన మాట ఇది. వనవాస సమయంలో అడవికి రాముడితో సీత వెళ్లిపోతుంటే… ‘‘నేనూ మీతో వస్తాను’’ అని భర్త లక్ష్మణుడిని అడుగుతుంది ఊర్మిళ. కానీ లక్ష్మణుడు అంగీకరించడు. ఈ సందర్భంలో… లక్ష్మణుడు తన నిద్రని ఊర్మిళకు ఇస్తాడు. ఊర్మిళ తన ‘మెలకువ’ని లక్షణుడికి ఇస్తుంది. భర్త అడవిలో ఉన్నా పద్నాలుగేళ్లూ ఊర్మిళ నిద్రపోతుంది. ఈ పద్నాలుగేళ్లూ లక్ష్మణుడు అడవిలో మెలకువగా ఉంటాడు.
• రుద్రాక్ష పిల్లి: చెప్పిందొకటి చేసేదొకటిగా ప్రవర్తించే వాళ్లను ‘రుద్రాక్ష పిల్లి’తో పోలుస్తారు. ‘చెప్పేవి శాంతివచనాలు… చేసేవి రౌడీపనులు. అతడొక రుద్రాక్ష పిల్లి’ అంటుంటారు. వెనకటికో ముసలి పిల్లి మెడలో రుద్రాక్ష  వేసుకొని… ఎప్పుడు చూసినా శాంతి, అహింసల గురించి తెగమాట్లాడేదట. మరోవైపు దొరికిన పిట్టను దొరికినట్లు గుటుక్కుమనిపించేదట! మాటకు, ఆచరణకు మధ్య ఉండే అంతరాన్ని సూచించే మాట ఇది.
• పక్కలో బల్లెం: పొరుగునే ఉన్న శత్రువు. ఉదా: వానితో జాగ్రత్త…వాడు పక్కలో బల్లెం లాంటి వాడు.
• పైన ఉన్న ఎంపికలను గమనించిన తర్వాత “చెప్పిందొకటి చేసేదొకటి” సరైన సమాధానం అవుతుంది అని మనం చూడవచ్చును.

అదనపు సమాచారం:

• జాతికి సంబంధించినది జాతీయం. భావాన్ని ప్రకటించడానికే భాష. దాన్ని సమర్థంగా, సుందరంగా చేసేవి సామెతలు, జాతీయాలు. జాతీయాలను చదివినవారు, చదువుకోనివారు కూడా వీనిని విరివిగా ఉపయోగిస్తారు. మనం నిత్యం మాట్లాడుకునే సందర్భాలలో కూడా వీటి ప్రయోగం ఎక్కువగా ఉంటుంది.
• జాతీయాలు తెలుగువారి సొత్తు. జాతీయము అన్న పదానికి “idiom” అనే ఆంగ్ల పదాన్ని వాడుతారు. జాతీయం అనేది జాతి వాడుకలో రూపు దిద్దుకొన్న భాషా విశేషం. దీనికే పలుకుబడి, పదబంధాలు అనే పేరు గలదు.
• ఒక జాతీయంలో ఉన్న పదాల అర్ధాన్ని ఉన్నదున్నట్లు పరిశీలిస్తే వచ్చే అర్థం వేరు, ఆ పదాల పొందికతోనే వచ్చే జాతీయానికి ఉండే అర్థం వేరు. ఉదాహరణకు “చేతికి ఎముక లేదు” అన్న జాతీయంలో ఉన్న పదాలకు నిఘంటువు పరంగా ఉండే అర్థం “ఎముక లేని చేయి – అనగా కేవలం కండరాలు మాత్రమే ఉండాలి” కాని ఈ జాతీయానికి “ధారాళంగా/ఎక్కువగా దానమిచ్చే మనిషి” అని అర్థం.

---

44. “వేలం వెర్రి” అనునది ఒక

A. సామెత

B. జాతీయం

C. శబ్ధపల్లవం

D. పొడుపు కథ

Solution

సరైన సమాధానం: “జాతీయం”

కీలక అంశాలు:

• ‘వేలం వెర్రి’ అనేది ఒక జాతీయం.
• వేలం వెర్రి: వేలం పాటంటే అందరికీ తెలిసిందే. ఒక వస్తువును బహిరంగంగా ప్రజల సమక్షంలో అమ్మకానికి పెట్టడం. ఇది కొనుగోలుదారుల మధ్య పోటీ అన్నమట. ఆ వస్తువులు ఎవరు ఎక్కువ ధరకు కొనుక్కుంటారో వాళ్ళదే ఆ వస్తువు. ఆ వస్తువు మీద మోజున్నవారు మాత్రమే ఆ పోటీలో పాల్గొంటారన్నమాట. దానివల్ల ఒక్కొక్కప్పుడు ఆ వస్తువు అసలు ధరకంటే కూడా వేలంలో మరింత ధర ఎక్కువ పలకవచ్చు. ఐనా పట్టుదలకు పోయి అలా ధరని పెంచుకుంటూ పోవడాన్ని వేలం వెర్రి అంటారు. వస్తువును దక్కించుకున్నవారు ఆ తరువాత ధర ఎక్కువ పెట్టినందుకు చింతించక మానరు. ఈ విధమైన పోటీ తత్వం మంచిది కాదనే ఉద్దేశ్యంలో ఈ జాతీయం ఏర్పడింది.

అదనపు సమాచారం:

• కొన్ని జాతీయాలను సామెతగాను, సామెతలను జాతీయంగాను పొరబడు సందర్భాలున్నాయి. నిజానికి ఈ రెండు వేరువేరు. సామెతలోని అర్థం సంపూర్ణము.
• సామెతలకు ఉదాహరణ: గుడ్డొచ్చి పిల్లను వెక్కిరించిందట/ కాకిపిల్ల కాకికి ముద్దు/ తిన్నింటి వాసాలులె క్కపెట్టడము. ఇలా… ఇందులో అర్థం సంపూర్ణము. జాతీయములో అర్థం అసంపూర్ణం. సగం వాఖ్యమే వుంటుంది.
• జాతీయమునకు ఉదాహరణ:.. కడతేర్చాడు / కడుపుమంట/ అగ్గినిప్పు/ పంటపండింది / పక్కలో బల్లెం. పైగా వాటి నిజార్థాలు వేరుగా వుంటాయి. మరొక అర్థంలో వాటిని వాడతారు. ఉదాహరణకు…. పంటపండింది. అనగా అతని వరి పంట పండిందని అర్థం కాదు. అతనొక గొప్ప విజయము సాధించాడని అర్థము.

---

45. ఈ క్రింది వానిలో ‘చీలిక’ అనే అర్థం గల పదం

A. పోరితము

B. ప్రయ్య

C. భ్రమరం

D. చెలువు

Solution

సరైన సమాధానం: “ప్రయ్య”

కీలక అంశాలు:

• ఎంపికలలో ఉన్న పదాలను, వాటి అర్థాలను మనం గమనిద్దాం.
• పోరితము అంటే యుద్ధం అని అర్థం.

• ప్రయ్య అంటే చీలిక అని అర్థం.
• భ్రమరం(నామవాచకము): తుమ్మెద అని అర్థం.
• చెలువు(నామవాచకము): అందము అని అర్థం.
• ఎంపికల్లో ఉన్న పదాలను మనం గమనించగా ‘ప్రయ్య’ సరైన సమాధానం అవుతుంది అని మనం చూడవచ్చును. 

---

46. “ధర్మరాజు, భీముడు అర్జునుడు నకుల, సహదేవులు ద్రౌపది మరియు జాగిలం స్వర్గమునకు ప్రయాణమయ్యాయట”.  ఇందులో ‘జాగిలమనగా’ అర్ధాన్ని గుర్తించండి?

A. ఐరావతం

B. కొక్కెర

C. కుక్క

D. హంస

Solution

సరైన సమాధానం: “కుక్క”

కీలక అంశాలు:

• ఐరావతము(నామవాచకము): ఇరావంత మనఁగా సముద్రము. అందున (క్షీరసముద్ర మథన సమయమున) పుట్టినది – తెల్లయేనుగు. హిందూ పురాణాల ప్రకారం ఐరావతం అంటే ఇంద్రుడి ఏనుగు. ఇది తెల్లగా ఉంటుంది.
• కొక్కెర అనగా కొంగ అని అర్థము.
• కుక్క (నామవాచకం): శునకము, జాగిలము అనే అర్థాలు. ఆంగ్లంలో Dog అంటారు. కుక్క ఒక విశ్వాసమైన పెంపుడు జంతువు.
• హంస (నామవాచకం)కి  పర్యాయపదాలు : కలహంస, మరాళము, శ్వేతగరుతము
• ఎంపికల్లో ఉన్న పదాలను మనం గమనించగా ‘కుక్క’ సరైన సమాధానం అవుతుంది అని మనం చూడవచ్చును. 

---

47. కమలాక్షునర్చించు కరములు కరములు అనేది ఏ అలంకారానికి ఉదాహరణ.

A. అంత్యాను ప్రాస 

B. యమకము 

C. ఛేకాను ప్రాస 

D. లాటానుప్రాస 

Solution

సరైన సమాధానం : లాటను ప్రాస అలంకారం 

కీలక అంశం : 

లాటాను ప్రాస అలంకారం : తాత్పర్య భేదం ఉన్న శబ్దాలు పునరుక్తాలై ఆహ్లాదాన్ని కలిగిస్తే అనేది  లాటను ప్రాస అలంకారం.

అంత్యాను ప్రాస అలంకారం : పద్యములోని పాదాలకు కాని, వాక్యములకు కాని చివరి భాగములో ప్రాస కలుగునట్లు అవే అక్షరములు మరల మరల చెప్పుటను అంత్యాను ప్రాస అలంకారం అని అంటారు. 

ఛేకాను ప్రాస అలంకారం : అర్ధ భేదము గల రెండేసి అక్షరములు వ్యవధానము లేకుండా వెనువెంటనే వచ్చుట.

యమకము : రెండు లేక, అంతకంటే ఎక్కువ అక్షరాలు ఉన్న పదాలు అర్ధభేదముతో మరల మరల చెప్పుటను యమకము అని అంటారు. 

అదనపు సమాచారం : 

• కావ్య సరస్వతికి శోభన చేకూర్చేవి అలంకారాలు.
• ‘అలం’ శబ్దానికి  ‘కృ‘ ధాతువు చేరి అలంకారం అనే రూపం సిద్ధించింది.
• అలంకారం అంటే భూషణం అని అర్ధం.  అలంకారకులు వీటిని ప్రధానంగా శబ్దాలంకారాలు, అర్ధాలంకారాలు అని రెండు రకాలుగా విభజించారు.
• శబ్దాలంకారం లో ఒకటి లాటను ప్రాస అలంకారం. 

ఉదాహరణ : 

శ్రీనాధు వర్ణించు జిహ్వ జిహ్వ 

పైన అంశాలు గమనించగా కమలాక్షునర్చించు కరములు కరములు అనేది లాటానుప్రాస అలంకారం అని మనం చెప్పవచ్చు.

---

48. ఉపమాలంకారంకి ఉదాహరణ గుర్తించండి 

A. ఈ ఇడ్లీలు మల్లెపూవుల లాగ తెల్లగా ఉన్నాయి 

B. సూదతీ నూతన మదన 

C. ఓ హారిక జోహారిక 

D. అగ్గిపుల్ల 

Solution

సరైన సమాధానం : ఈ ఇడ్లీలు మల్లెపూవుల లాగ తెల్లగా ఉన్నాయి 

కీలక అంశం : 

ఉపమాలంకారం : ఉపమేయ ఉపమానాలకు మనోహరమైన పోలిక చెప్పటం ఉపమాలంకారం.

అదనపు సమాచారం : 

• కావ్య సరస్వతికి శోభన చేకూర్చేవి అలంకారాలు.
• ‘అలం’ శబ్దానికి  ‘కృ‘ ధాతువు చేరి అలంకారం అనే రూపం సిద్ధించింది.
• అలంకారం అంటే భూషణం అని అర్ధం.  అలంకారకులు వీటిని ప్రధానంగా శబ్దాలంకారాలు, అర్ధాలంకారాలు అని రెండు రకాలుగా విభజించారు.
• శబ్దాలంకారం లో ఒకటి లాటను ప్రాస అలంకారం. 

ఉదాహరణ : 

ఆమె ముఖం చంద్రుని వలె అందంగా ఉన్నది 

పైన అంశాలు గమనించగా ఉపమాలంకారంకి ఉదాహరణ ఈ ఇడ్లీలు మల్లెపూవుల లాగ తెల్లగా ఉన్నాయి అని మనం చెప్పవచ్చు.

---

49. ఆమె నవ్వు ముత్యాలు దొర్లినట్టు ఉంది అనేది ఏ అలంకారంకి ఉదాహరణ 

A. యమకము 

B. అంత్యాను ప్రాస అలంకారం 

C. ఉత్ప్రేక్షాలంకారం 

D. ఉపమాలంకారం 

Solution

సరైన సమాధానం : ఉత్ప్రేక్షాలంకారం 

కీలక అంశం : 

ఉత్ప్రేక్షాలంకారం : అర్ధము, సమానధర్మాన్ని బట్టి ఉపమేయాన్ని ఉపమానముగా ఊహించి చెప్పటాన్ని ఉత్ప్రేక్షాలంకారం అని అంటారు.

అంత్యాను ప్రాస అలంకారం : పద్యములోని పాదాలకు కాని, వాక్యములకు కాని చివరి భాగములో ప్రాస కలుగునట్లు అవే అక్షరములు మరల మరల చెప్పుటను అంత్యాను ప్రాస అలంకారం అని అంటారు. 

ఉపమాలంకారం : ఉపమేయ ఉపమానాలకు మనోహరమైన పోలిక చెప్పటం ఉపమాలంకారం.

యమకము : రెండు లేక, అంతకంటే ఎక్కువ అక్షరాలు  ఉన్న పదాలు అర్ధభేదముతో మరల మరల చెప్పుటను యమకము అని అంటారు. 

అదనపు సమాచారం : 

• కావ్య సరస్వతికి శోభన చేకూర్చేవి అలంకారాలు.
• ‘అలం’ శబ్దానికి  ‘కృ‘ ధాతువు చేరి అలంకారం అనే రూపం సిద్ధించింది.
• అలంకారం అంటే భూషణం అని అర్ధం.  అలంకారకులు వీటిని ప్రధానంగా శబ్దాలంకారాలు, అర్ధాలంకారాలు అని రెండు రకాలుగా విభజించారు.
• శబ్దాలంకారం లో ఒకటి లాటను ప్రాస అలంకారం. 

ఉదాహరణ : 

ఆమె నడక హంస నడక వలె ఉన్నది 

పైన అంశాలు గమనించగా ఆమె నవ్వు ముత్యాలు దొర్లినట్టు ఉంది అనేది ఉత్ప్రేక్షాలంకారం  అని మనం చెప్పవచ్చు.

---

50. అతిశయోక్తి అలంకారం కి ఉదాహరణ గుర్తించండి 

A. పొగిలి పొగిలి ఏడ్చినా పొంత నిండదు 

B. కందర్ప దర్ప 

C. నీకు వంద వందనాలు 

D. కూరగాయలు ధరలు ఆకాశాన్ని అంటుతున్నాయి 

Solution

సరైన సమాధానం : కూరగాయలు ధరలు ఆకాశాన్ని అంటుతున్నాయి

కీలక అంశం : 

అతిశయోక్తి అలంకారం : గోరింతలు కొండంతలుగా చేసి చెప్పడాన్ని అతిశయోక్తి అలంకారం 

అదనపు సమాచారం : 

అలంకారం : కావ్యమునకు అందమును చేకూర్చే దాన్ని అలంకారం అంటారు.

ఇవి మూడు రకములు : 1. శబ్దాలంకారం 2. అర్ధాలంకారం 3. ఉభయాలంకారం

శబ్దాలంకారం : శబ్దం ప్రధానముగా కవితకు బాహ్యసౌంర్యమును కలిగించేవి శబ్దాలంకారములు 

అర్ధాలంకారం : అర్ధము వలన కవితకు అంతఃసౌందర్యమును కలిగించేవి అర్ధాలంకారములు 

ఉభయాలంకారం : శబ్దార్ధాల రెంటి వలన కవితకు అందమును సమకూర్చేవాటిని ఉభయలంకారం అంటారు.

ఉదాహరణ : 

ఈ భవనములు చంద్రమండలాన్ని తాకుతున్నాయి 

పైన అంశాలు గమనించగా అతిశయోక్తి అలంకారంకి ఉదాహరణ కూరగాయలు ధరలు ఆకాశాన్ని అంటుతున్నాయి అని మనం చెప్పవచ్చు.

---

51. భ్రాంతిమదలంకారం కి ఉదాహరణ గుర్తించండి 

A. ఆమె మొఖం మనోహరంగా ఉన్నది 

B. ఈ మదించిన తుమ్మెద ఆమె ముఖాన్ని పద్మం అనుకుంటోంది 

C. ఈ నగరం లో భవనములు ఆకాశాన్ని తకుతున్నాయి 

D. లేడి చెంగు చెంగు న పరుగెడుతుంది 

Solution

సరైన సమాధానం : ఈ మదించిన తుమ్మెద ఆమె ముఖాన్ని పద్మం అనుకుంటోంది

కీలక అంశం : 

భ్రాంతిమదలంకారం : ఒకదాన్ని చూసి మరొకటిగా భ్రమించడం భ్రాంతిమదలంకారం 

అదనపు సమాచారం : 

అలంకారం : కావ్యమునకు అందమును చేకూర్చే దాన్ని అలంకారం అంటారు.

ఇవి మూడు రకములు : 1. శబ్దాలంకారం 2. అర్ధాలంకారం 3. ఉభయాలంకారం

శబ్దాలంకారం : శబ్దం ప్రధానముగా కవితకు బాహ్యసౌంర్యమును కలిగించేవి శబ్దాలంకారములు 

అర్ధాలంకారం : అర్ధము వలన కవితకు అంతఃసౌందర్యమును కలిగించేవి అర్ధాలంకారములు 

ఉభయాలంకారం : శబ్దార్ధాల రెంటి వలన కవితకు అందమును సమకూర్చేవాటిని ఉభయలంకారం అంటారు. 

ఉదాహరణ : 

ఈ ఉడత దాని చేతులు రెక్కలు అనుకుంటున్నది 

పైన అంశాలు గమనించగా భ్రాంతిమదలంకారం కి ఉదాహరణ ఈ మదించిన తుమ్మెద ఆమె ముఖాన్ని పద్మం అనుకుంటోంది అని మనం చెప్పవచ్చు.

---

52. భాషింతు నన్నయ భట్టు మార్గంబున నుభయ వాక్ప్రౌడి ……పద్య రచయిత ఎవరు 

A. శ్రీనాధుడు 

B. నన్నయ 

C. తిక్కన మారన 

D. మారన  

Solution

సరైన సమాధానం : శ్రీనాధుడు 

కీలక అంశం : 

భాషింతు నన్నయ భట్టు మార్గంబున నుభయ వాక్ప్రౌడి పద్య రచయిత  శ్రీనాధుడు

అదనపు సమాచారం : 

• శ్రీనాధుడు 1365 న ప్రకాశం జిల్లాలో జన్మించారు. 
• ఈతనికి కవి సార్వభౌముడను అని బిరుదు ఉంది. 
• ఈయన భీమేశ్వర పూరాణం, కాశీ ఖండము, హర విలాసము , క్రీడాభిరామము మొదలైనవి రచించారు. 

పైన అంశాలు గమనించగా భాషింతు నన్నయ భట్టు మార్గంబున నుభయ వాక్ప్రౌడి పద్య రచయిత  శ్రీనాధుడు అని మనం చెప్పవచ్చు.

---

53. నన్నెచోడుడు ఏ శాతాబ్దపు కవి 

A. 11

B. 12

C. 17

D. 15

Solution

సరైన సమాధానం : 12

కీలక  అంశం : 

నన్నెచోడుడు 12 వ శతాబ్దపు కవి 

అదనపు సమాచారం : 

• నన్నెచోడుడు 12 వ శతాబ్దానికి చెందిన కవి . 
• ఎంతో ప్రసిద్ధ గాంచిన కుమార సంభవమును రచించిన మహా కవి. 
• తద్వారా ఈయన మొదటి శైలి కవి అయినాడు. 
• శివ, స్కాంద, వాయు, బ్రహ్మాండ, పురాణాల్లోనూ, భారత రామాయణాల్లోనూ సంగ్రహంగా ఉన్న వాటినే ప్రబంధంగా మలిచాడు. 

పైన అంశాలు గమనించగా నన్నెచోడుడు 12 వ శతాబ్దపు కవి అని మనం చెప్పవచ్చు.

---

54. అడివి పంది చేను మేస్తే __ ఖాళీలో సరిపడే సామెత గుర్తించండి 

A. దున్నపోతు పరిగెత్తి నట్టు 

B. మేక అరిసినట్టు 

C. ఊరపంది చెవులు కోసినట్లు 

D. పంది ఊరికినట్టు 

Solution

సరైన సమాధానం : ఊరపంది చెవులు కోసినట్లు 

కీలక  అంశం :

అడివి పంది చేను మేస్తే ఊరపంది చెవులు కోసినట్లు. ఇది సామెత. 

 అడివి పంది చేను మేస్తే ఊరపంది చెవులు కోసినట్లు అనగా తప్పు చేసిన వారిని శిక్షించలేక, నిరపరాధిని శిక్షించడం .

అదనపు సమాచారం : 

• ప్రజల భాషలో మరల మరల వాడ బడే వాక్యాలు సామెతలు .
• వీటిలో భాషా సౌందర్యం , అనుభవ సారం , నీతి సూచన , హాస్యం , కలిపి ఉంటాయి .
• సామెతలు ఆ భాష మాట్లాడే ప్రజల సంస్కృతిని , సంప్రదాయాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి. 

ఉదాహరణ : 

అభ్యాసము కూసు విద్య 

పైన అంశాలు గమనించగా అడివి పంది చేను మేస్తే ఊరపంది చెవులు కోసినట్లు అని మనం చెప్పవచ్చు.

---

55. నిరంతర సమగ్ర మూల్యాంకనం ______ పై దృష్టి పెడుతుంది?

A. నిరంతర మూల్యాంకనం

B. ఉత్పత్తి మూల్యాంకనం

C. సాధన మాత్రమే

D. ప్రాథమిక మూల్యాంకనం

Solution

‘నిరంతర’ అనే పదం మూల్యాంకనంలో క్రమబద్ధతను సూచిస్తుంది. ఒక బిడ్డ అభివృద్ధి ఒక నిరంతరం జరిగే ప్రక్రియ. అందువల్ల, విద్యార్థుల అభివృద్ధిని నిరంతరం మూల్యాంకనం చేయాలి. బోధన మరియు అభ్యసన ప్రక్రియతో మూల్యాంకనం పూర్తిగా సమగ్రీకృతం చేయాలి.

• చక్రీయ విధానంలో నిరంతర ఆధారంగా విద్యార్థులను మూల్యాంకనం చేయడం CCE యొక్క ఒక అంశం. ‘నెలకొలది’ అనే పదంలో మూల్యాంకనం యొక్క ‘నిరంతర’ మరియు ‘కాలపరిమితి’ అంశాలు ఉన్నాయి.

Key Points

• నిరంతర సమగ్ర మూల్యాంకనం అనేది పాఠశాల ఆధారిత మూల్యాంకనం, ఇది బిడ్డ అభివృద్ధికి సంబంధించిన పాఠశాల కార్యకలాపాల యొక్క అన్ని అంశాలను కవర్ చేస్తుంది. ఇది నిరంతర మూల్యాంకనం మరియు సమగ్ర విధానంలో అభ్యసన ఫలితాల మూల్యాంకనం వంటి రెండు రకాల లక్ష్యాలను నొక్కి చెబుతుంది.
• CCE దృష్టి సారిస్తుంది ప్రక్రియ మూల్యాంకనంపై ఎందుకంటే ఇది మూల్యాంకనంను అభివృద్ధి ప్రక్రియగా పరిగణిస్తుంది. CCEలో, విద్యార్థుల పనితీరును విద్యా మరియు అవిద్యా కార్యకలాపాలలో మూల్యాంకనం చేస్తారు. ఇది అభ్యసనం యొక్క అన్ని రంగాలను కవర్ చేస్తుంది, అనగా జ్ఞానపరమైన, భావోద్వేగ మరియు మానసిక చర్యల రంగాలు.
• CCE విద్యార్థులపై పాఠ్యాంశాల భారాన్ని తగ్గించడం మరియు విద్యార్థుల పనితీరును రెండు రకాల కార్యకలాపాలలో మూల్యాంకనం చేయడం ద్వారా విద్యార్థుల మొత్తం సామర్థ్యాలు మరియు నైపుణ్యాలను మెరుగుపరచడాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుంటుంది.

కాబట్టి, నిరంతర సమగ్ర మూల్యాంకనం ప్రక్రియ మూల్యాంకనంపై దృష్టి సారిస్తుందని స్పష్టమవుతుంది.

---

56. బహుభాషావాదం మరియు బహుసంస్కృతివాదాన్ని ప్రచారం చేయడానికి ఏ రకమైన కథలు అత్యంత సంబంధితమైనవి?

A. ఆత్మకథలు

B. విజ్ఞాన శాస్త్ర కల్పిత కథలు

C. పొడవైన కథలు

D. జానపద కథలు

Solution

సంస్కృతి గ్రహింపు మరియు సామాజిక విలువలను ప్రోత్సహించడానికి కథలు మరియు కథనాలు శక్తివంతమైన సాధనాలు. బహుభాషావాదం మరియు బహుసంస్కృతివాదం సందర్భంలో, కథలు వివిధ సంస్కృతులు, భాషలు మరియు సమాజాల మధ్య ఖాళీలను అధిగమించగలవు.

 Key Points

• జానపద కథలు బహుభాషావాదం మరియు బహుసంస్కృతివాదాన్ని ప్రచారం చేయడానికి అత్యంత సంబంధితమైనవి, ఎందుకంటే అవి సంప్రదాయకంగా వివిధ సంస్కృతులలో తరతరాలుగా నోటి ద్వారా వ్యాపించాయి.
• ఈ కథలు తరచుగా విభిన్న సాంస్కృతిక నమ్మకాలు, భాషలు మరియు నైతిక పాఠాలును కలిగి ఉంటాయి. జానపద కథలు పాఠకులు వివిధ సాంస్కృతిక దృక్కోణాలను అనుభవించడానికి అనుమతిస్తాయి, జీవన విధానాల యొక్క అవగాహనను పెంచుతాయి.
• వివిధ సంప్రదాయాలు మరియు భాషలను కలిగి ఉన్న జానపద కథల సంపద, వైవిధ్యం యొక్క విలువను బోధించడానికి ఒక అద్భుతమైన మాధ్యమాన్ని అందిస్తుంది.
• ఈ కథలు వివిధ సమాజాలలో పునాదిగా ఉన్నందున, అవి సహజంగానే బహుసంస్కృతివాదం మరియు బహుభాషావాదాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి.

 Hint

• ఆత్మకథలు, అంతర్దృష్టితో ఉన్నప్పటికీ, వ్యక్తిగత అనుభవంపై దృష్టి పెడతాయి మరియు ఎల్లప్పుడూ బహుళ సంస్కృతులు లేదా భాషలను విస్తృతంగా ప్రతిబింబించకపోవచ్చు.
• విజ్ఞాన శాస్త్ర కల్పిత కథలు భవిష్యత్తు లేదా ఊహించిన ప్రపంచాలను అన్వేషిస్తాయి, కానీ ఇది నిజ ప్రపంచ బహుభాషా మరియు బహుసంస్కృతిక పరస్పర చర్యలను ప్రతిబింబించడంపై దృష్టి పెట్టదు.
• పొడవైన కథలు, సంస్కృతి యొక్క అంశాలను కలిగి ఉన్నప్పటికీ, జానపద కథలు చేసిన విధంగానే వివిధ సాంస్కృతిక సందర్భాల సంపదపై దృష్టి పెట్టవు.

కాబట్టి, సరైన సమాధానం జానపద కథలు, ఎందుకంటే అవి వాటి వివిధ సాంస్కృతిక నేపథ్యములు మరియు భాషా వినియోగం ద్వారా బహుభాషావాదం మరియు బహుసంస్కృతివాదం యొక్క విలువలను సహజంగా ప్రతిబింబిస్తాయి మరియు ప్రోత్సహిస్తాయి.

---

57. ‘భాష ఒక సామాజిక భావన’, ఈ విషయంలో భాష అనేది ఏమిటి?

A. సామాజిక పరస్పర చర్య ద్వారా సంపాదించబడుతుంది

B. వారసత్వంగా వచ్చిన

C. నిబద్దత ద్వారా నేర్చుకుంటుంది

D. అంతర్గత సామర్థ్యం

Solution

భాష అనేది ఒక సంకేతపూరితమైన, నియమాలతో కూడిన వ్యవస్థ, తమ ఆలోచనలు మరియు భావాలను వ్యక్తీకరించడానికి ప్రజల సమూహం ద్వారా పంచుకుంటుంది. ఇది ఒక సామాజిక భావన, ఇది ప్రజలను మరియు వారి అనుభవాలను అర్థం చేసుకోవడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

Key Points

• ‘భాష ఒక సామాజిక భావన’, ఈ విషయంలో భాష అనేది సామాజిక పరస్పర చర్య ద్వారా సంపాదించబడుతుంది ఎందుకంటే పిల్లలు తోటివారితో మరియు ఉపాధ్యాయులతో సామాజిక పరస్పర చర్య ద్వారా నేర్చుకుంటారు.
• ఒక భాషా ఉపాధ్యాయుడు జంట మరియు సమూహ పనికి ప్రణాళిక చేయాలి, తద్వారా పిల్లలు తోటివారితో పరస్పర చర్య చేయగలరు. ఉపాధ్యాయుడు మరింత నైపుణ్యం కలిగిన తోటివారిని మద్దతు ఇవ్వడానికి మరియు ఇతర విద్యార్థులకు మార్గనిర్దేశం చేయడానికి ఉపయోగించాలి.
• చిన్న పిల్లలు “నమస్కారం” అనే అభివాదన చేయడం నేర్చుకుంటారని గమనించబడింది ఎందుకంటే వారు దానిని చేయడానికి నెమ్మదిగా తమ తల్లిదండ్రులతో పరస్పర చర్య చేస్తున్నారు, అందువల్ల వారు నమస్కారం చేసే సంజ్ఞను నేర్చుకుంటారు మరియు ఎప్పుడైనా ఎవరైనా నమస్కారం చెప్పమని అడిగినప్పుడు, వారు ఆ సంజ్ఞను చేస్తారు.
• ఈ చిన్న నేర్చుకోవడం వారి వ్యక్తిగత, సామాజిక మరియు సాంస్కృతిక గుర్తింపును సృష్టించడంలో వారికి సహాయపడుతుంది. సామాజిక పరస్పర చర్య అనేది పిల్లలు, తోటివారు, ఉపాధ్యాయులు మొదలైన వారి మధ్య పరస్పర చర్య, చర్చ మరియు జ్ఞానం పంచుకోవడం ఆధారంగా చేసే సహకార రూపంలో నేర్చుకోవడం.

కాబట్టి, ‘భాష ఒక సామాజిక భావన’, ఈ విషయంలో భాష అనేది సామాజిక పరస్పర చర్య ద్వారా సంపాదించబడుతుంది.

---

58. క్రింది వాటిలో ఏ పద్ధతి విద్యార్థులలో ప్రావీణ్యత మరియు మంచి ఉచ్చారణను నిర్ధారిస్తుంది?

A. వ్యాకరణ – అనువాద పద్ధతి

B. సంభాషణాత్మక పద్ధతి

C. ఆట-మార్గం పద్ధతి

D. ప్రత్యక్ష పద్ధతి

Solution

భాషా బోధన అనేది ఒక ప్రక్రియ, దీని ద్వారా ఒక బిడ్డకు సంభాషణాత్మక అవగాహన లేదా భాషపై ప్రావీణ్యత లభిస్తుంది. ఇందులో ఉపాధ్యాయుడు సహాయం చేస్తూ విద్యార్థులు అభ్యాసం చేస్తారు. ఆంగ్ల భాషా బోధనకు అనేక పద్ధతులు ఉన్నాయి మరియు సంభాషణాత్మక విధానం వాటిలో ఒకటి.

• సంభాషణాత్మక విధానం అనేది ఒక భాషా బోధన పద్ధతి, ఇది వాస్తవ సంభాషణలో పాల్గొనడం ద్వారా విద్యార్థులను ప్రభావవంతంగా సంభాషించడానికి నమ్మకంగా చేస్తుంది.
• ఇది రచనా నైపుణ్యాలు మరియు సంభాషణ యొక్క వ్యాకరణ అంశాలను నొక్కి చెప్పడం కంటే జ్ఞానం పొందడానికి నిజమైన సంభాషణ యొక్క ప్రాముఖ్యతను హైలైట్ చేస్తుంది.

 Important Points

• సంభాషణాత్మక పద్ధతి ప్రావీణ్యత మరియు మంచి ఉచ్చారణను నిర్ధారిస్తుంది ఎందుకంటే:
  • ఖచ్చితత్వం కంటే ప్రావీణ్యతను బలోపేతం చేయడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంటుంది.
  • విద్యార్థులు నిజ జీవిత పరిస్థితులను ఎదుర్కోవడానికి ప్రోత్సహిస్తుంది.
  • వ్యాకరణ నిర్మాణాల కంటే సంభాషణపై దృష్టి పెడుతుంది.
  • నిజమైన సందర్భంలో భాష యొక్క కార్యాత్మక ఉపయోగాన్ని నొక్కి చెబుతుంది.
  • అర్థవంతమైన మరియు ప్రామాణికమైన సంభాషణాత్మక కార్యకలాపాలకు విద్యార్థులను సిద్ధం చేస్తుంది.
  • మంచి ఉచ్చారణతో అర్థవంతంగా సంభాషించడానికి భాషను ఉపయోగించడంపై దృష్టి పెడుతుంది.

కాబట్టి, సంభాషణాత్మక పద్ధతి విద్యార్థులలో ప్రావీణ్యత మరియు మంచి ఉచ్చారణను నిర్ధారిస్తుందని ముగించవచ్చు.

Additional Information

• ప్రత్యక్ష పద్ధతి ఆంగ్ల/విదేశీ భాషను తల్లి భాషను ఉపయోగించకుండా నేరుగా బోధించడానికి ఉపయోగించబడుతుంది. ఈ పద్ధతి పదాలు మరియు ఆలోచనలు, అనుభవాలు మరియు భాష, ఆలోచనలు మరియు వ్యక్తీకరణలు, నియమాలు మరియు ప్రదర్శనల మధ్య నేరుగా సంబంధాన్ని ఏర్పరుస్తుంది, విద్యార్థి యొక్క తల్లి భాష సహాయం లేకుండా.
• వ్యాకరణ-అనువాద పద్ధతి: ఈ పద్ధతిలో, విద్యార్థి మొదట వ్యాకరణ నియమాలను నేర్చుకుంటాడు మరియు తరువాత ఆ నియమాలను లక్ష్య భాషలోని వాక్యాలను తల్లి భాషలోకి అనువదించడంలో వర్తిస్తాడు. ఇది రచనా నైపుణ్యాలపై దృష్టి పెడుతుంది.
• ఆట మార్గం పద్ధతి: ఇది అభివృద్ధి మరియు పెరుగుదల యొక్క మానసిక సూత్రాల ఆధారంగా ఉంటుంది ఎందుకంటే ఆట ద్వారా నేర్చుకోవడం ద్వారా వ్యక్తి యొక్క పెరుగుదల (శారీరక మార్పులు) మరియు అభివృద్ధి (మొత్తం మార్పులు, నిర్మాణం మరియు ఆకారం) జరుగుతుంది.

---

59. భాషా నైపుణ్యాలలో ఏవి ఉన్నాయి?

A. వినడం మరియు మాట్లాడటం మాత్రమే

B. వినడం, మాట్లాడటం, చదవడం, రాయడం మాత్రమే

C. చదవడం మరియు రాయడం మాత్రమే

D. శబ్దకోశం మరియు వ్యాకరణం మాత్రమే

Solution

భాషా నైపుణ్యాలు ఏదైనా పరిసరాలలో సమర్థవంతమైన కమ్యూనికేషన్‌కు మరియు ఇతరులతో సంభాషించడానికి అవసరం. ఇది సరైన మరియు సమర్థవంతమైన వ్యక్తిగత కమ్యూనికేషన్ కోసం వ్యక్తి భాషను అర్థం చేసుకోవడానికి మరియు ఉత్పత్తి చేయడానికి అనుమతిస్తుంది.

Key Points

• నాలుగు ప్రాథమిక భాషా నైపుణ్యాలు మరియు వాటి సహజ క్రమం వినడం-మాట్లాడటం-చదవడం-రాయడం. భాష యొక్క ఈ ప్రాథమిక నైపుణ్యాలను రెండు వర్గాలుగా విభజించారు, అవి గ్రహించే మరియు ఉత్పాదక నైపుణ్యాలు.

వీటిని సంక్షిప్తంగా అర్థం చేసుకుందాం:

• ఉత్పాదక నైపుణ్యాలు:
  • భాష యొక్క ఉత్పాదక నైపుణ్యాలు మాట్లాడటం మరియు రాయడం ఎందుకంటే ఈ నైపుణ్యాలు అభ్యర్థుల భాష ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని కొలవగలవు.
  • రెండు నైపుణ్యాలు ప్రసంగం లేదా వ్రాత పరీక్షల ద్వారా భాషా ఉత్పత్తి లేదా అవుట్‌పుట్‌తో సంబంధం కలిగి ఉంటాయి.
• గ్రహించే నైపుణ్యాలు:
  • భాష యొక్క గ్రహించే నైపుణ్యాలు వినడం మరియు చదవడం ఎందుకంటే ఈ నైపుణ్యాలకు భాష ఉత్పత్తి అవసరం లేదు.
  • ఈ నైపుణ్యాలు వ్యక్తి యొక్క భాష మరియు సమాచారాన్ని అర్థం చేసుకోవడం మరియు గ్రహించే సామర్థ్యంపై దృష్టి పెడతాయి.

కాబట్టి, పైన పేర్కొన్న అంశాల నుండి, భాషా నైపుణ్యాలలో వినడం, మాట్లాడటం, చదవడం మరియు రాయడం మాత్రమే ఉన్నాయని స్పష్టమవుతుంది.

---

60. ప్రాథమిక దశలో పాఠ్యపుస్తక రూపకల్పనకు వర్తించని సూత్రం ఏది?

A. సాంకేతికత సూత్రం

B. సౌందర్య సూత్రం

C. పాఠ్యప్రణాళిక సూత్రం

D. శాఖా సూత్రం

Solution

పాఠ్యపుస్తకం అనేది ఒక నిర్దిష్ట విషయం గురించిన సమాచారాన్ని సమగ్రంగా మరియు నిర్మాణాత్మకంగా సేకరించే ఒక పుస్తకం. ఇది విద్యార్థులకు ప్రాథమిక అభ్యసన సాధనంగా రూపొందించబడింది, సాధారణంగా పాఠశాలలు మరియు విశ్వవిద్యాలయాల్లో ఉపయోగించబడుతుంది.

Key Points

పాఠ్యపుస్తక రూపకల్పనకు ఈ క్రింది సూత్రాలు ఉపయోగకరమైన మార్గదర్శకాలను అందిస్తాయి:

• సాంకేతికత సూత్రం: పాఠ్యపుస్తక రచయితలు పిల్లల అభ్యసన అనుభవాన్ని మెరుగుపరచడానికి అందుబాటులో ఉన్న ప్రస్తుత సాంకేతికత మరియు ఆడియో-విజువల్ మెటీరియల్స్ గురించి తెలుసుకోవాలి.
• పాఠ్యప్రణాళిక సూత్రం: ప్రాథమిక దశకు అనుగుణంగా పాఠ్యప్రణాళిక ప్రమాణాలు మరియు అభ్యసన లక్ష్యాలతో పాఠ్యపుస్తకాలు సరిపోలాలి, తద్వారా కంటెంట్ మరియు నైపుణ్యాలు సమర్థవంతంగా కవర్ చేయబడతాయి.
• శాఖా సూత్రం: పాఠ్యపుస్తకంలో చేర్చబడిన కంటెంట్ మరియు క్రమం ఈ శాఖలలోని కొన్ని ప్రాథమిక సూత్రాలకు విరుద్ధంగా ఉండకూడదు.

కాబట్టి, ఇతర అన్ని ఎంపికలు చిన్న పిల్లలకు సమర్థవంతమైన పాఠ్యపుస్తకాలను రూపొందించడంలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తున్నప్పటికీ, సౌందర్య సూత్రం ప్రాథమిక దశలో పాఠ్యపుస్తక రూపకల్పనకు ప్రాథమిక సూత్రంగా స్పష్టంగా జాబితా చేయబడలేదు.

---

61. The structural approach advocates:

A. using mother tongue

B. resorting to fluency

C. selection and gradation 

D. assessing learners’ performance

Solution

The main aim of teaching English/foreign language is to help children to acquire practical commands of English/foreign language. There are several methods of teaching English to students who are learning the language for the first time.

Key Points

Structural Method:

• It is a language tool that helps the learner to master the structure or pattern of sentences.
• It improves the fundamental skill of language learning and corrects learner’s speech habits.
• It advocates the selection and gradation of the structures or patterns of sentences and vocabulary.
• It is the descriptive approach that gives more importance to speech only without reference to meaning.
• It emphasizes the importance of speech as the necessary means of fixing firmly all ground-work for language learning.
• It is a language approach that gives priority to pupils’ activity, spoken language, multiskill approach, situational teaching, etc.

Additional Information

• Principle of Selection: This principle is based on the assumption that it is not possible to teach the whole system of the language within a short period. Because only limited things can be taught within a limited period so the teacher has to select a matter.
• Principle of Gradation: Selected words and structures are to be arranged in order suitable for teaching. This is called gradation. One of the important maxims of teaching is to proceed from simple to difficult and from the most useful to least useful.

Hence, it becomes clear that the structural approach advocates selection and gradation.

---

62. Which one is applicable of the Communicative Language Teaching (CLT)?

A.  It stresses on the use of structures.

B. It follows the maxim of abstract to concrete.

C. It is old approach to English language.

D. It develops the creative skills in students.

Solution

Language teaching refers to a process whereby a child gains communicative comprehension or fluency over a language. It involves practice by learners where facilitation is provided by a teacher. There are several methods of English language teaching and Communicative Language Teaching is one of them.

Key Points

• Communicative Language Teaching (CLT) is an approach to language teaching that emphasizes the use of language in authentic communication situations.
• It focuses on developing learners’ communicative competence through the use of interactive and collaborative activities.
• CLT encourages creativity, critical thinking, and problem-solving skills in students as they engage in communicative tasks and develop their language proficiency in real-life contexts.

Hence, it is clear that Communicative Language Teaching (CLT) develops creative skills in students.

---

63. Phonology is composed of five components. Which of the following is not a part of phonology?

A. Stress

B. Intonation

C. Juncture

D. Skimming

Solution

Language is a symbolic, rule-governed system, shared by a group of people to express their thoughts and feelings. These rules are the set of conventions that organize their proper use and dictate how words relate to one another. Some of these rules that govern a language include phonology, syntax, morphology, semantics, etc.

Key Points

• Phonology is the component of language referring to rules governing the structure and sequence of the speed of sounds.
• Phonology is the branch of linguistics dealing with the way speech, sounds behave in a particular language.
• For example, patterns of sounds, in terms of a sequence of sounds that are permissible in a specific language.
• Phonology is composed of five components including:
  • Intonation refers to the pattern of rising and falling in the level (that is, the ‘pitch’) of the voice.
  • Rhythm is the pattern or movement of regular or irregular pulses caused in music by beats.
  • Pitch refers to the degree of ‘highness’ or ‘lowness’ of a musical note or of our speaking voice.
  • Juncture is a sound quality signaling pause or pauses. Junctures are used to demarcate words or other grammatical units.
  • Stress is the degree of force put on a part of the word making it seem stronger than other parts. For example, in the word ‘banana’ the stress is on the second syllable.

Hint

• Skimming is a sub-skill of reading. It is generally to get an overview of a text, or topic for various purposes. It is also known as the rapid reading technique and is sometimes used as an antonym for scanning.

Thus, it is concluded that Skimming is not a part of phonology.

---

64. What language ability is related to Semantic aspect of language learning? 

A. To comprehend the meaning of the words in a language.

B. To write language 

C. To read language

D. To Speak language 

Solution

Language is a system of arbitrary as well as conventional symbols which may be spoken or written, iconic or non-iconic.

Key Points

• Semantics refers to the systematic study of how meaning is structured, expressed, and understood in the use of an indexing language.
• The semantic aspect of language deals with the meaning of words and sentences. Semantic rules provide different procedures whereby a word or a sentence gets its meaning.
• It always focuses on the conventional meaning of a word rather than what a speaker might want the words on a particular occasion. It properly studies the origin, meaning, and roots of a certain word in detail.
• To comprehend the meaning of the words in a language is the language ability related to the Semantic aspect of language learning.​

Thus, it is concluded that to comprehend the meaning of the words in a language is related to Semantic aspect of language learning.

Additional Information

• Morphology– The study of the rules that govern how morphemes, the minimal meaningful units of language, are used in a language.
• Syntax – The rules that pertain to the ways in which words can be combined to form sentences in a language.
• Phonology – It is the study of the sound system of language..

---

65. The first objective of teaching English is to develop:

A. Listening skill

B. Speaking skill

C. Reading skill

D. Writing skill

Solution

Language is the tool through which a human communicates his thoughts, ideas, and emotions. Usually, to convey the message words are used in a structured manner. 

• Language teaching is the ability to teach a second language most effectively to children. A good language teacher is one who has mastery over the language with appealing information. 

Key Point

• Language comprises four skills, listening, speaking, reading, and writing (LSRW).
• Since listening and reading are used as channels for receiving information, thus these two skills are called receptive skills. 
• On the other hand, speaking and writing are used as channels for sending information. So, these two skills are labeled as productive skills.
• J. A. Bright proposed the LSRW (listening, speaking, reading, and writing) order of teaching for learning English as a foreign language.
• In order to learn productive skills, one must learn receptive skills first. So, the first objective of teaching English is to develop listening and speaking skills.
• And out of these two, listening is learned first, as it is assumed that the child begins to listen to the sounds from his mother’s womb. And later on, he learns to speak words after his birth.

​Hence, it is clear that option 1 is correct.

---

66. Evaluation of speaking consists of:

A. evaluation of pronunciation

B. evaluation of intonation

C. evaluation of stress

D. All the above

Solution

Speaking is a social skill and it is not so easy to evaluate it. It is important that any evaluation should occur in a natural situation, where there is a spontaneous flow of speech.

Key PointsComponents in the evaluation of speaking:

• Articulation: While evaluating the speaking of students, the teacher must pay attention to their articulation of words i.e., how they join words including their way of speaking.
• Intonation, stress, and voice quality: The power of persuasion often depends on convincing voice quality. Intonations (Ups and downs in the voice), stressing on important words, and voice quality (change in sound as per the mood and requirement) are an important part of speaking. So, it is important for a teacher to assess the intonations and voice quality of students while they are speaking during their evaluation of speaking skills.
• Vocabulary and Pronunciation: While evaluating the speaking skills, it is important to note down the kind of vocabulary used by the speaker and how he is pronouncing the words. It reflects the proficiency of the speaker in the target language.
• Body language: Using hand and body movements while speaking helps the speaker to connect with the audience and to gain attention. Thus, the body language of students should also be evaluated along with the evaluation of speaking skills.
• Concentration: Children need to know that clear thought in an organized manner keeps the attention of the listener. So, they should speak by organizing their thoughts by concentrating on the main idea of the topic.

Thus, it is clear that evaluation of speaking consists of the evaluation of pronunciation, intonation, and stress. Hence, all of the above are correct.

---

67. Choose the appropriate preposition for the given sentence:

The neighbour peeped ______the window and found the woman lying unconscious. 

A. from  

B. across

C. through

D. into

Solution

The correct answer is ‘through‘.

Key Points      

• Through means moving in one side and out of the other side of (an opening, channel, or location); continuing in time towards completion of (a process or period).
  • For example: He just walked through the door. 
• From is indicating the point in space at which a journey, motion, or action starts; indicating the point in time at which a particular process, event, or activity starts.
• Across means from one side to the other of (a place, area, etc.).
• Into is expressing movement or action with the result that someone or something becomes enclosed or surrounded by something else.
• By referring to the above explanation, it can be concluded that through should be the appropriate option to be chosen for filling the blank.

Hence, the correct answer is option 3.  

---

68. Directions: Select the most appropriate option to improve the underlined segment in the given sentence. If there is no need to improve it, select ‘No improvement’.

The child put a ladder on the wall and climbed up.

A. No improvement

B. against the wall 

C. above the wall 

D. over a wall

Solution

The correct answer is “against the wall“.

Key Points

• In the given sentence, the use of the preposition ‘on‘ is incorrect.
• The preposition ‘on‘ means physically in contact with and supported by a surface.
• The preposition ‘against‘ means in or into physical contact with something, so as to be supported by or collide with it.
   

Hence the correct sentence is: The child put a ladder against the wall and climbed up.

---

69. A sentence has been given in Active/Passive Voice. Out of the four alternatives suggested, select the one which best expresses the same sentence in Passive/Active Voice.

What have you done so far in your leisure time?

A. What has been done by you so far in your leisure time?

B. What had been done by you so far in your leisure time?

C. What has been did by you so far in your leisure time?

D. What has being doing by you so far in your leisure time?

Solution

The correct answer is Option 1) i.e. What has been done by you so far in your leisure time?

Explanation:​

• The given sentence is in an active voice form, hence we need to convert it into a passive voice form.
• We need to follow these instructions while changing the voice of an interrogative sentence.
  • The interrogative word ‘What’ will remain at its original position.
  • The given sentence is in the present perfect tense.
  • The passive verb form for the present perfect sentence: 
  • has/have been + V3 + by + subject.
  • So, ‘have you done‘ changes into ‘has been done‘.
  • Following this structure, we get the 1st option as the correct answer.
  • At last line up the remaining part.
• Following these steps, we finally get- What has been done by you so far in your leisure time?

---

70. Directions: Select the word which means the same as the group of words given.

A ruler with total power over a country, typically one who has obtained control by force

A. Democrat

B. Dictator

C. Protector

D. Traitor

Solution

The correct answer is ‘Dictator‘.

Key Points

• Let us explore the given options:-
  • ‘Democrat‘ is an advocate or supporter of democracy. (प्रजातंत्रवादी)
    • Example: As a democrat, I accepted the outcome of the referendum.
  • ‘Dictator‘ is a ruler with total power over a country, typically one who has obtained control by force. (तानाशाह)
    • Example: For years now, the people have been oppressed by a ruthless dictator.
  • ‘Protector‘ is a person or thing that protects someone or something. (रक्षा करनेवाला)
    • Example: Many mothers see their son as a potential protector and provider.
  • ‘Traitor’ is a person who betrays someone or something, such as a friend, cause, or principle. (गद्दार)
    • Example: He was seen as a traitor to the socialist cause.
       

Hence, the correct answer is option 2.

---

71. Select the most appropriate option to fill in the blank.

Physical ______ is important for good health.

A. exercise

B. exscies

C. exercises

D. excerise

Solution

The correct answer is ‘Exercise‘.

Key Points    

• Let usexplore the options:-
  • ‘Exercise‘: The correctly spelt word ‘Exercise‘ means activity requiring physical effort, carried out to sustain or improve health and fitness.
  • ‘Exscies‘: There is no such word in English or we can say that there is some spelling mistake in this word.
  • ‘Exercises‘: The correctly spelt word ‘Exercises‘ is the plural form of the word ‘Exercise‘ with the same meaning.
  • ‘Exerise‘: There is no such word in English or we can say that there is some spelling mistake in this word.
• The sentence is giving information about something important for good health.
• The use of the singular verb ‘is’ indicates the use of the singular noun ‘exercise’.
   

Hence, the correct answer is option 1.

Complete Sentence: Physical exercise is important for good health.

---

72. Which one of the following sentences has the correct punctuation marks?

A. Arun, says Vinay, “what is your opinion on this proposal?”

B. Bheeshma says, “Dinesh, is it necessary to remove this point from the draft?”

C. “Murali asked his father” Can we solve this problem through some other way? 

D. “What an interesting coincidence it is?” said the guide.

Solution

The correct answer is: Bheeshma says, “Dinesh, is it necessary to remove this point from the draft?”

Key Points

• Correct placement of quotation marks is required around the direct speech. 
• The proper use of commas to separate the speaker from the speech is required.
• The capitalization of the first word within the quotation marks is also required.
• Correct punctuation at the end of the sentence (question mark) must also be there.
• Out of the given options, only option 2 follows the correct punctuation mark.

Therefore, the correct answer is- Bheeshma says, “Dinesh, is it necessary to remove this point from the draft?”

Additional Information

• Option 1: Arun, says Vinay, “what is your opinion on this proposal?”
  • The direct speech “what” should be capitalized to “What” because it follows the quotation mark. The correct form should be “Arun, says Vinay, ‘What is your opinion on this proposal?'”
• Option 3: “Murali asked his father” Can we solve this problem through some other way?
  • The quotation marks are placed incorrectly. The correct punctuation should be “Murali asked his father, ‘Can we solve this problem through some other way?'”
• Option 4: “What an interesting coincidence it is?” said the guide.
  • This sentence incorrectly places the question mark inside the quotation marks. Since it is an exclamatory sentence, the correct punctuation should be “‘What an interesting coincidence it is!’ said the guide.”

---

73. Out of the four alternatives suggested, select the one which best expresses the given sentence in direct speech.

Bimal asked me if I had left the job and I replied in the affirmative.

A. Bimal said to me, “Have you left the job?” and I said, “Yes.”

B. Bimal said to me, “Have you left the job?” and  “Yes.”

C. Bimal said to me, “Do you left the job?” and I said, “Yes.”

D. Bimal said to me, “Has you left the job?” I said, “Yes.”

Solution

The correct answer is ‘Bimal said to me, “Have you left the job?” and I said, “Yes.”

Key Points

• The given is an interrogative sentence and the reported speech is written in the past perfect tense.

The given sentence:

Bimal	asked	me	if	I had left the job and I replied in the affirmative.
subject	reporting verb	object	if	reported speech(past perfect tense)

Will get converted to:

Bimal	said to	me,	” Have you left the job?”	and I said,	“Yes.”
subject	reporting verb	object	reported speech(present perfect tense)

• If you reply to a question in the affirmative, you say ‘yes’ or make a gesture that means ‘yes’.
• Hence, option 1) is the answer.

Important Points

When a sentence is converted from indirect speech into direct speech:

• If the reporting verb is in ‘Past tense‘, the reported speech would also change.
  • Simple past tense changes to Simple present tense.
  • Past continuous tense changes to Present continuous tense.
  • Past perfect tense changes to Present perfect tense.
• Pronouns would change according to the subject of the reporting verb.
• The reporting verbs “told“, “asked“, “commanded“, “requested” etc. will get converted to “said to“.

Example:

• Indirect: Nayan said that she liked to eat ice cream.
• Direct: Nayan said, “I like to eat ice cream.”

---

74. Choose the correct form of adjective for the given sentence:
There has not been ______ rain this year.

A. too many

B. sufficient

C. great

D. significant

Solution

The correct answer is ‘sufficient‘.

Key Points 

• Sufficient means enough; adequate.
  • For example:- A brisk walk is sufficient to raise your heart rate.
• Too many means excessive.
• Great means of an extent, amount, or intensity considerably above average.
• Significant means sufficiently great or important to be worthy of attention; noteworthy.
• By referring to the above explanation, it can be concluded that sufficient is the appropriate option to be chosen for filling the blank.

Hence, the correct answer is option 2.  

---

75. Find the part of the given sentence that has an error in it. If there is no error, choose ‘No error’.

Restoring soil health would help at mitigate the effects of climate change. 

A. help at mitigate the 

B. effects of climate change. 

C. Restoring soil health would 

D. No error 

Solution

The correct answer is ‘Option 1’ i.e. “help at mitigate the”.

Key Points

• In English, the correct structure is “help (to) do something“, not “help at do something”.

Therefore, the correct sentence is: “Restoring soil health would help to mitigate the effects of climate change.”

Additional Information

• Let’s see why the other options are not correct:
  • “effects of climate change.” – There is no error in this part. It’s correctly stating the object (effects of climate change) that the action (restoring soil health) would impact.
  • “Restoring soil health would” – There is no error in this part either. It’s properly setting up the subject (restoring soil health) and verb (would help) for the sentence.

---

76. Find the synonyms for the given word.

Vulnerability

A. Weird

B. Weakness

C. Usual

D. Adapt

Solution

The correct answer is- ‘Weakness.’ 

Key Points 

• Let’s understand the meaning of the given word:
• Vulnerability is a noun and it means the quality or state of being exposed to the possibility of being attacked or harmed. (हमला या नुकसान की संभावना)
  • Example: You want a doctor who understands the patient’s vulnerability.
• By the meaning and example, we can say that ‘Weakness‘ is a similar word for ‘Vulnerability.’

Hence option 2 is the correct answer. 

Additional Information  

• Antonyms of the given word Vulnerability are:
  • Aid, Asset, Strength
• Let’s understand the meaning of the given options:
  • Weakness – The property of lacking physical or mental strength (शारीरिक या मानसिक शक्ति का अभाव)
  • Weird – Strikingly odd or unusual (आश्चर्यजनक रूप से अजीब या असामान्य)
  • Usual – In accordance with regular practice or procedure (नियमित अभ्यास या प्रक्रिया के अनुसार)
  • Adapt – Change to suit a new purpose (एक नए उद्देश्य के अनुरूप परिवर्तन)

---

77. Fill in the blank with the appropriate option.

The town board heard many outraged and ________ arguments from the citizens against the destruction of some wooded areas in order to build a new mall.

A. tenuous

B. vociferous

C. vacuous

D. satisfied

Solution

The correct answer is ‘vociferous‘.

Key Points

• Meaning of ‘vociferous‘: Vociferous people express their opinions and complaints loudly and repeatedly in speech, and vociferous demands, etc. are made repeatedly and loudly.
  • Example: A vociferous opponent of gay rights, he is well-known for his right-wing views.
• The given sentence is talking about people being unhappy and arguing loudly against the destruction of wooded areas.
• Therefore, the usage of ‘vociferous‘ is most appropriate here.
• Hence, option 2 is the correct answer.

The correct sentence is: The town board heard many outraged and vociferous arguments from the citizens against the destruction of some wooded areas in order to build a new mall.

Additional Information 

Word	Meaning	Example
Tenuous	A tenuous connection, idea, or situation is weak and possibly does not exist	The police have only found a tenuous connection between the two robberies.
Vacuous	not expressing or showing intelligent thought or purpose	To seem real to your readers, your characters must not be vacuous, but complex human beings with ordinary difficulties and goals.
Satisfied	pleased because you have got what you wanted, or because something has happened in the way that you wanted	Some people are never satisfied!

---

78. Direction: A sentence has been given in Active/Passive Voice. Out of the four alternatives suggested, select the one which best expresses the same sentence in Passive/Active voice.

David plays football with his friends at that ground

A. David have played football with his friends of mine at that ground

B. By that ground David has played football with his friends

C. Football is played by David with his friends at that ground

D. Playing of football has been done by him and his freinds

Solution

The correct answer is- ‘Football is played by him with his friends at that ground’
Key Points

• The given sentence is in the Active voice form, hence we need to convert it into Passive voice form
• In the given sentence the subject is ‘David’ and the object is ‘football’ so that for making the passive form of this sentence we need to exchange their places of object and subject.
• We need to follow these instructions while changing the active voice into passive voice
  • The preposition ‘by’ will commence the sentence 
  • The objective case ‘football’ will use as a subject and it will take a singular verb 
  • The subjective case ‘David’ will use as an object 
  • The given sentence is in the simple present tense
  • The active form of the simple present tense is –
  • Sub + V₁ + s/es + object
  • At last line up ‘with his friends at that ground‘ is the remaining part

Hence the correct sentence is- Football is played by David with his friends at that ground
Additional Information

Tense	Active	Passive
Present continuous	Subject + is/am/are+ v1+ ing + object	Object+ is/am/are+ being+ V3+ by + subject
Present perfect	Subject + has/have+ v3+ object	Object+ has/have+ been+ V3+ by + subject

---

79. Identify the sentence that has a mistake in capitalization or punctuation.

A. My least favourite season is, Winter.

B. We will be visiting the museum next Sunday.

C. Dr. Meera served as secretary for the club.

D. He walked all the way home. He shut the door.

Solution

The correct answer is ‘My least favourite season is, winter’.

Key Points

•  An assertive sentence begins with a subject and ends with a full stop (.).
• The first word of every sentence is capitalized.
• Capital letter is used for nouns, days and months but not for seasons, religions, religious terms, countries etc.
• Let’s have a look at the option 1,
  • My least favourite season is, Winter – In this sentence there is no need to use comma (,) and winter shouldn’t be in capital letter.
  • Comma is used only to separate words, phrases or clauses in series. We don’t use comma in between words of a sentence unless a brief pause is required.
  • Capitalization of words take place only at the beginning of a sentence, unless the word is a Noun, special day or special event.
• The correct answer is – ‘My least favourite season is, winter’.

Additional Information

•  All other sentences in the options follow correct punctuation.  
• Second option, the first word ‘We’ is capitalized. Capital letter is used for days, therefore Sunday is in capital letter and the sentence ends with a full stop. The sentence follows correct punctuation.
• Third option,
  • We use full stop after abbreviations for titles, names, degrees etc. We use full stop to close a statement. Noun begins with a capital letter.
  • All of which is followed. Hence, third option is correct.
• Fourth option,
  • Two sentences are given. Both sentences begin with a capital lettered word and is closed with a full stop.
  • All the necessary rules of punctuation is followed here.

---

80. Direction: In the following question, a sentence is given in Direct/Indirect speech. Out of the four alternatives choose the one which best expresses the sentence in Indirect/Direct Speech.

Geeta said, “I did not do this deliberately.”

A. Geeta said that she has not done this deliberately

B. Geeta said that she had not done that deliberately

C. Geeta said that I have not done this deliberately

D. Geeta said that I had not done that deliberately

Solution

The correct answer is option 2) i.e. Geeta said that she had not done that deliberately.

KEY POINTS

• The given sentence is a direct speech.
• The basic rules for changing or converting direct speech into indirect speech:
  • ​Remove comma and inverted commas and include ‘that’ in place of comma and inverted commas.
  • The past simple tense “Subject + V2 + not + Object” of direct speech should be converted into the past perfect tense “Subject + had + not + V3+Object” in indirect speech.
• From the following rules, we get the correct sentence as- Geeta said that she had not done that deliberately.
   

Additional Information

• The following table will enable us to know how tense changes into Indirect speech:
   Direct SpeechIndirect SpeechPresent simple (Subject +V1st + Object)Past simple (Subject +V2 + Object)Present continuous (Subject +is/am/are+V1 +ing+ Object)Past Continuous (Subject +was/were+V1 +ing+ Object)Present perfect (Subject + has/have+V3+Object)Past perfect (Subject+had+V3+Object)Past simple (Subject+V2+Object)Past perfect (Subject+had+V3+Object)Past Continuous (Subject +was/were+V1 +ing+ Object)Past perfect continuous (Subject +had been+V1 +ing+ Object)Future simple (Subject+ will/shall+V1+object)Present Conditional (Subject+ would+V1+object)Future Continuous (Subject +will/shall+be+V1 +ing+ Object)Conditional Continuous (Subject +would+be+V1 +ing+ Object)

---

81. In the following question, out of the four alternatives, select the alternative which will improve the underlined part of the sentence. In case no improvement is needed, select ‘No improvement’.

Farther discussion on the proposal will be deferred until August.

A. Further discussion on

B. Farther discussion of

C. Next discussion on

D. No improvement

Solution

The correct answer is- ‘Further discussion on’.

Key Points

• ‘Farther’ and ‘further’ are comparative adverbs or adjectives.
• Further: We use ‘further’ before a noun to mean ‘extra’, ‘additional’ or ‘a higher level’.
  • Example: She’s gone to a college of further education. 
• Farther: When used as an adjective, ‘farther‘ describes when one object is more distant than the other, requiring a measurement of the distance from one common point to both objects.
  • Example: The red car is farther away than the blue car.
• The given sentence talks about the additional discussion on a proposal.
• Therefore, the usage of ‘further‘ is the most appropriate answer in the given sentence.
• Hence, option 1 is the correct answer.

The correct sentence is: Further discussion on the proposal will be deferred until August.

---

82. Which one of the following sentences has the correct punctuation marks?

A. “Ashok said, Ranjith” Do you have any problems with your tenants?

B. Ashok? Said Ranjith, “Do you have any problems with your tenants”?

C. Ashok said, “Ranjith, do you have any problems with your tenants?”

D. Ashok said, Ranjith, “Do you have any problems with your tenants?”

Solution

The correct sentence with proper punctuation is: Ashok said, ‘Ranjith, do you have any problems with your tenants?”.

 Key Points

• Option 3 is the correct sentence because it uses commas to set off the name of the person being addressed and encloses the question in quotation marks.
  • ​Question mark (?) – used to end a direct question.
    • Example: How are you?
  • Comma (,) – used to separate items in a list, separate clauses in a sentence, or set off nonessential information.
  • Examples:
    • I need to buy milk, bread, and eggs.
    • She studied hard, and she got a good grade.
    • The man, who was wearing a hat, walked down the street.
  • Quotation marks (“”) – used to enclose direct speech, titles of articles or short works, or words that are being discussed.
    • Examples:
      • She said, “I’m hungry.”
    • I read an article called “The Benefits of Exercise.”
    • The word “lovely” can be used to describe something beautiful.

Additional Information

• Option 1 is incorrect because it does not use any punctuation to set off the name of the person being addressed, making it unclear who is being spoken to.
• Option 2 is also incorrect because it uses a question mark after “Ashok” and capitalizes “Said,” which are not correct uses of punctuation.
• Option 4 is incorrect because it does not use quotation marks to enclose the question, making it unclear whether the question is being asked by Ashok or Ranjith.

Important Points

• Punctuation marks are symbols used to clarify meaning, separate ideas, and make written language easier to read and understand. Here are some common punctuation marks and their uses:
  • Period (.) – used to end a sentence or abbreviation.
    • Example: She went to the store.
• Exclamation point (!) – used to indicate strong emotion or emphasis.
  • Example: I’m so happy!
• Colon (:) – used to introduce a list or to separate clauses in a sentence where the second clause explains or clarifies the first.
  • Examples:
    • Please bring the following items: milk, bread, and eggs.
    • She made a promise: she would always be there for me.
• Semicolon (;) – used to separate two independent clauses that are closely related in meaning.
  • Example: She studied hard for the test; she wanted to get a good grade.
• There are many other punctuation marks and rules for their usage, but these are some of the most common. Proper use of punctuation can greatly improve the clarity and effectiveness of your writing.

---

83. In the given sentence, identify the segment which contains a grammatical error.

As soon as the bus driver was seeing the child crossing the road, he applied the brakes.

A. was seeing the child

B. he applied the brakes

C. As soon as the bus driver

D. crossing the road

Solution

The correct answer is ‘was seeing the child’.

Key Points

• The given sentence is grammatically incorrect.
• Here, ‘saw‘ should be used instead of ‘was seeing‘.
• We know that when subordinating conjunction ‘as soon as‘ is used in a sentence both the clauses in the sentence should be in the same tense.
  • Example: As soon as he received the telegram, he started.
• We use ‘as soon as‘ to show that something happens immediately, i.e. ‘at the very moment another action is completed’, or ‘shortly after another action is completed’. 
• Therefore, as per the points mentioned above, we find that the correct answer is Option 1.
   

Correct Sentence: As soon as the bus driver saw the child crossing the road, he applied the brakes.

Hinglish

• दिया गया वाक्य व्याकरण की दृष्टि से गलत है।
• यहाँ ‘was seeing‘ के स्थान पर ‘saw‘ का प्रयोग होना चाहिए।
• हम जानते हैं कि जब एक वाक्य में ‘as soon as‘ का प्रयोग किया जाता है तो वाक्य में दोनों clauses समान tense में होने चाहिए।
  • ​Example: As soon as he received the telegram, he started.
• हम ‘as soon as’ यह दिखाने के लिए उपयोग करते हैं कि कुछ तुरंत होता है, यानी ‘उसी क्षण एक और क्रिया पूरी हो जाती है’, या ‘एक और कार्रवाई पूरी होने के तुरंत बाद’।
• इसलिए, ऊपर वर्णित बिंदुओं के अनुसार, हम पाते हैं कि सही उत्तर विकल्प 1 है।

---

84. Observe the punctuation marks and select the correct sentence.

A. The Human mind is never stationary; it advances or retrogrades.

B. The Human mind is never stationary, it advances or retrogrades

C. The Human mind is never stationary it advances, or retrogrades.

D. The Human mind is never stationary it advances or retrogrades !

Solution

The correct answer is ‘The Human mind is never stationary; it advances or retrogrades.’

Key Points 

• Punctuation mark: A mark, such as a full stop, comma, or question mark, is used in writing to separate sentences and their elements and to clarify meaning.
• A “semicolon” is used to connect two complete sentences that are related.
  • Example: Roses are red; leaves are green.
• ​Semicolons are used to connect independent clauses. They are generally used to connect two sentences, which are some what related, but not directly related to each other.
  • Example- “A banana tree isn’t a tree at all; it’s the world’s largest herb.”
• Full stop: The full stop (.) also called period is used to mark the end of a declarative sentence or an imperative sentence.
  • Example: Shweta speaks slowly.

Hence, option 1 is the correct answer.

Important Points 

• Option 2 is wrong because there is no full stop in the sentence.
• Option 3 is wrong because there is the wrong usage of commas and there is a need for semicolons in the sentence.
• Option 4 is wrong because there is no need for an exclamation mark in the sentence.

Additional Information 

• Comma: The comma (,) is a punctuation mark that indicates a pause in a sentence, sets off words, phrases, or clauses, separates items in a list, and performs many other functions. The comma is one of the most versatile and commonly misused punctuation marks in English.
• Exclamation mark: The exclamation mark (!) is used when a person wants to express a sudden outcry or add emphasis.
  • Example: Yes, I will marry you!

---

85. Fill in the blank with appropriate preposition.

“The remuneration was not adequate __________ the work done”

A. to

B. of

C. with

D. for

Solution

The appropriate preposition to fill in the blank is: 4) for.

Key Points

• The sentence “The remuneration was not adequate for the work done” is grammatically correct and conveys the intended meaning that the compensation received was not sufficient in relation to the effort or work performed.
• The preposition “for” is commonly used to indicate the purpose or intended recipient of something.
• In this context, “for” establishes a relationship between the adequacy of remuneration and the work done.

Therefore, the correct answer is Option 4.

---

86. Read the given passage and answer the following questions – 

A fascinating process involving extraction is the use of supercritical carbon dioxide to obtain essential oils. This method, known as supercritical fluid extraction (SFE), is a fascinating alternative to traditional distillation or solvent extraction. 

Here’s how it works: Carbon dioxide, when heated above 31°C and pressurized beyond 73 atmospheres, enters a supercritical state where it behaves like both a gas and a liquid. In this state, it can diffuse through plant material like a gas while dissolving essential oils like a liquid. This dual capability makes supercritical CO2 exceptionally effective at drawing out valuable aromatic compounds from plants.

The process involves placing the plant material in an extraction chamber and pumping in supercritical CO2. The CO2 dissolves the essential oils, then passes into a separation chamber where the pressure is reduced, causing the CO2 to revert to its gaseous state. This leaves behind a pure, solvent-free essential oil. The CO2 can then be recycled back into the system, making the process highly efficient and environmentally friendly.

Supercritical CO2 extraction is particularly valuable because it produces oils that are purer and more potent than those obtained using heat or chemical solvents. It’s a gentle method that preserves delicate aromatic compounds, which would otherwise degrade at high temperatures.

Despite the sophistication and precision required for this process, its benefits are immense, particularly for the perfume and aromatherapy industries, which rely on high-quality, unadulterated essential oils.

Question:

What state does carbon dioxide need to be in to extract essential oils effectively?

A. Solid

B. LIquid

C. Gas

D. Supercritical

Solution

The correct answer is ‘Supercritical’.

Key Points

• The passage explains that carbon dioxide must be heated above 31°C and pressurized beyond 73 atmospheres to reach a supercritical state.
• In this state, carbon dioxide can diffuse through plant material like a gas and dissolve substances like a liquid, making it ideal for extracting essential oils.
• The supercritical state allows CO2 to have properties of both a liquid and a gas, which is crucial for the extraction process.

Therefore, the correct answer is ‘Option 4’.

---

87. Read the given passage and answer the following questions – 

A fascinating process involving extraction is the use of supercritical carbon dioxide to obtain essential oils. This method, known as supercritical fluid extraction (SFE), is a fascinating alternative to traditional distillation or solvent extraction. 

Here’s how it works: Carbon dioxide, when heated above 31°C and pressurized beyond 73 atmospheres, enters a supercritical state where it behaves like both a gas and a liquid. In this state, it can diffuse through plant material like a gas while dissolving essential oils like a liquid. This dual capability makes supercritical CO2 exceptionally effective at drawing out valuable aromatic compounds from plants.

The process involves placing the plant material in an extraction chamber and pumping in supercritical CO2. The CO2 dissolves the essential oils, then passes into a separation chamber where the pressure is reduced, causing the CO2 to revert to its gaseous state. This leaves behind a pure, solvent-free essential oil. The CO2 can then be recycled back into the system, making the process highly efficient and environmentally friendly.

Supercritical CO2 extraction is particularly valuable because it produces oils that are purer and more potent than those obtained using heat or chemical solvents. It’s a gentle method that preserves delicate aromatic compounds, which would otherwise degrade at high temperatures.

Despite the sophistication and precision required for this process, its benefits are immense, particularly for the perfume and aromatherapy industries, which rely on high-quality, unadulterated essential oils.

Question:

Which of the following industries benefits significantly from supercritical CO2 extraction?

A. Automotive

B. Pharmaceutical

C. Perfume

D. Construction

Solution

The correct answer is ‘Perfume’.

Key Points

• The passage mentions that supercritical CO2 extraction is especially valuable for the perfume industry.
• This method preserves the aromatic compounds that are essential for creating fragrances, making it superior to traditional methods that might degrade these compounds.
• The high quality and potency of oils obtained are particularly important in perfume making.

Therefore, the correct answer is ‘Option 3’.

---

88. Read the given passage and answer the following questions – 

A fascinating process involving extraction is the use of supercritical carbon dioxide to obtain essential oils. This method, known as supercritical fluid extraction (SFE), is a fascinating alternative to traditional distillation or solvent extraction. 

Here’s how it works: Carbon dioxide, when heated above 31°C and pressurized beyond 73 atmospheres, enters a supercritical state where it behaves like both a gas and a liquid. In this state, it can diffuse through plant material like a gas while dissolving essential oils like a liquid. This dual capability makes supercritical CO2 exceptionally effective at drawing out valuable aromatic compounds from plants.

The process involves placing the plant material in an extraction chamber and pumping in supercritical CO2. The CO2 dissolves the essential oils, then passes into a separation chamber where the pressure is reduced, causing the CO2 to revert to its gaseous state. This leaves behind a pure, solvent-free essential oil. The CO2 can then be recycled back into the system, making the process highly efficient and environmentally friendly.

Supercritical CO2 extraction is particularly valuable because it produces oils that are purer and more potent than those obtained using heat or chemical solvents. It’s a gentle method that preserves delicate aromatic compounds, which would otherwise degrade at high temperatures.

Despite the sophistication and precision required for this process, its benefits are immense, particularly for the perfume and aromatherapy industries, which rely on high-quality, unadulterated essential oils.

Question:

What is the primary advantage of using supercritical CO2 for essential oil extraction?

A. It is faster than water distillation

B. It produces higher temperatures

C. It is more environmentally friendly

D. It uses less plant material

Solution

The correct answer is ‘It is more environmentally friendly’.

Key Points

• The passage highlights that supercritical CO2 extraction is efficient and environmentally friendly because the CO2 can be recycled within the system.
• This method does not require the use of chemical solvents, thus reducing potential environmental contamination.
• The process’s ability to reuse CO2 and its non-reliance on chemical solvents are key environmental benefits.

Therefore, the correct answer is ‘Option 3’.

---

89. Read the given passage and answer the following questions – 

A fascinating process involving extraction is the use of supercritical carbon dioxide to obtain essential oils. This method, known as supercritical fluid extraction (SFE), is a fascinating alternative to traditional distillation or solvent extraction. 

Here’s how it works: Carbon dioxide, when heated above 31°C and pressurized beyond 73 atmospheres, enters a supercritical state where it behaves like both a gas and a liquid. In this state, it can diffuse through plant material like a gas while dissolving essential oils like a liquid. This dual capability makes supercritical CO2 exceptionally effective at drawing out valuable aromatic compounds from plants.

The process involves placing the plant material in an extraction chamber and pumping in supercritical CO2. The CO2 dissolves the essential oils, then passes into a separation chamber where the pressure is reduced, causing the CO2 to revert to its gaseous state. This leaves behind a pure, solvent-free essential oil. The CO2 can then be recycled back into the system, making the process highly efficient and environmentally friendly.

Supercritical CO2 extraction is particularly valuable because it produces oils that are purer and more potent than those obtained using heat or chemical solvents. It’s a gentle method that preserves delicate aromatic compounds, which would otherwise degrade at high temperatures.

Despite the sophistication and precision required for this process, its benefits are immense, particularly for the perfume and aromatherapy industries, which rely on high-quality, unadulterated essential oils.

Question:

Identify the part of speech for the underlined word in the following sentence from the passage: “The process involves placing the plant material in an extraction chamber.”

A. Noun

B. Verb

C. Adjective

D. Adverb

Solution

The correct answer is ‘Noun’.

Key Points

• The word “process” is a noun.
• A noun is a part of speech that serves as the name of a specific thing or a concept, including objects, living beings, places, and ideas.
• In this case, “process” is used to identify a specific method or series of actions in supercritical fluid extraction.
• The passage explains how the process involves steps such as heating, pressurizing, and dissolving essential oils, all referring to a specific series of actions.

Therefore, the correct answer is ‘Option 1’.

Additional Information

• Verb: Part of speech that expresses an action (e.g., run, eat) or state of being (e.g., exist, appear).
• Adjective: Describes or modifies a noun or pronoun (e.g., colorful, large).
• Adverb: Modifies verbs, adjectives, or other adverbs, providing information on how, where, or when an action occurs (e.g., quickly, gently).

---

90. Read the given passage and answer the following questions – 

A fascinating process involving extraction is the use of supercritical carbon dioxide to obtain essential oils. This method, known as supercritical fluid extraction (SFE), is a fascinating alternative to traditional distillation or solvent extraction. 

Here’s how it works: Carbon dioxide, when heated above 31°C and pressurized beyond 73 atmospheres, enters a supercritical state where it behaves like both a gas and a liquid. In this state, it can diffuse through plant material like a gas while dissolving essential oils like a liquid. This dual capability makes supercritical CO2 exceptionally effective at drawing out valuable aromatic compounds from plants.

The process involves placing the plant material in an extraction chamber and pumping in supercritical CO2. The CO2 dissolves the essential oils, then passes into a separation chamber where the pressure is reduced, causing the CO2 to revert to its gaseous state. This leaves behind a pure, solvent-free essential oil. The CO2 can then be recycled back into the system, making the process highly efficient and environmentally friendly.

Supercritical CO2 extraction is particularly valuable because it produces oils that are purer and more potent than those obtained using heat or chemical solvents. It’s a gentle method that preserves delicate aromatic compounds, which would otherwise degrade at high temperatures.

Despite the sophistication and precision required for this process, its benefits are immense, particularly for the perfume and aromatherapy industries, which rely on high-quality, unadulterated essential oils.

Question:

Complete the word analogy 

Pure : unadulterated :: efficient : _______?

A. sluggish

B. resourceful

C. wasteful

D. extravagant

Solution

The correct answer is ‘resourceful’.

Key Points

• Pure and unadulterated are synonyms, both describing something that is free from contaminants or additives.
• Efficient and resourceful are synonymous terms that indicate maximizing output while minimizing waste or effort.
• The passage mentions that supercritical CO2 extraction is highly efficient, utilizing recyclable CO2, which aligns with being resourceful.
• The other options (sluggish, wasteful, and extravagant) are antonyms or unrelated to the concept of efficiency and resourcefulness.

Therefore, the correct answer is ‘Option 2’.

---

91. The scale of a map is given as 1 ∶ 30000000. Two cities are 4 cm apart on the map, what is the actual distance between them?

A. 12 × 10² km

B. 12× 10³ km

C. 5 × 10⁵ km

D. 7 × 10⁷ km

Solution

Given:

The scale of the map = 1 ∶ 30000000

Concept used:

1 m = 100 cm and 1 km = 1000 m then, 1 km = 100000 cm

Calculation:

1 cm = 30000000 cm

Then, 4 cm = 4 × 30000000 = 120000000

⇒ 12 × 10² km

∴ The distance between the two cities is 12 × 102 km

---

92. If the Highest Common Factor (H.C.F.) of two numbers is 1, then they are called –

A. Composite numbers

B. Rational numbers

C. Co – prime numbers

D. None of these

Solution

Given: 

Two numbers with an H.C.F. of 1.

Concept used: 

A prime number is a positive integer greater than 1 that has exactly two distinct positive divisors: 1 and itself.

Co-prime numbers: Two numbers are called co-prime numbers if their highest common factor (H.C.F.) is 1.

Twin primes are pairs of prime numbers that have a difference of 2.

Calculation:

The H.C.F. (Highest Common Factor) of two numbers is the largest positive integer that divides both numbers without leaving a remainder. 

When the H.C.F. of two numbers is 1, it means that the two numbers are coprime or relatively prime to each other.

∴ If the Highest Common Factor (H.C.F.) of two numbers is 1, then they are called Co-prime numbers.

---

93. Find the average of the square of the following numbers:

5, 8, 9, 12, 15 and 16.

A. 130.50

B. 132.50

C. 131.75

D. 131.25

Solution

Formula used:

Average = sum of observations/total number of observations

Calculation:

Square of numbers: 25, 64, 81, 144, 225, and 256

Average = (25 + 64 + 81 + 144 + 225 + 256) / 6 = 132.50

Therefore, the average of the square of the given numbers is 132.50.

---

94. In triangle ABC, AB = AC and ∠A = 70º. Find the value of ∠C.

A. 75º

B. 65º

C. 45º

D. 55º

Solution

Given:

In triangle ABC, AB = AC and ∠A = 70º.

Formula Used:

In an isosceles triangle, the base angles are equal.

Sum of angles in a triangle = 180º

Calculation:

Let ∠B = ∠C = x

∠A + ∠B + ∠C = 180º

⇒ 70º + x + x = 180º

⇒ 70º + 2x = 180º

⇒ 2x = 180º – 70º

⇒ 2x = 110º

⇒ x = 55º

∴ The correct answer is option (4).

---

95. The value of z is

A. 56° 

B. 20°

C. 40° 

D. 64° 

Solution

Concept used: 

The sum of interior angles of a triangle = 180° 

The sum of the measures of a linear pair of angles is always 180 degrees.

Calculation:

⇒ ∠x = 180° – 156° = 24°

⇒ ∠y = 180° – 64° = 116°

⇒ ∠z = 180° – ∠x – ∠y

⇒ 180° – 24° – 116°

⇒ 40°

∴  The value of z is 40°

---

96. The edges of a rectangular box are in the ratio of 3 ∶ 5 ∶ 8, and its surface area is 632 cm². What will be the volume of the box?

A. 960 cm³

B. 801 cm³

C. 990 cm³

D. 510 cm³

Solution

Given:

The ratio of edges of the rectangular box = 3 ∶ 5 ∶ 8

Surface area of the box = 632 cm²

Formula Used:

Surface area of a rectangular box = 2(lw + lh + wh)

Volume of a rectangular box = l × w × h

Calculation:

Let the dimensions of the box be 3x, 5x, and 8x.

Surface area = 2(lw + lh + wh)

⇒ 2((3x)(5x) + (3x)(8x) + (5x)(8x)) = 632

⇒ 2(15x² + 24x² + 40x²) = 632

⇒ 2(79x²) = 632

⇒ 158x² = 632

⇒ x² = 4

⇒ x = 2

Now, the dimensions of the box are 3x = 6 cm, 5x = 10 cm, and 8x = 16 cm.

Volume = l × w × h

⇒ Volume = 6 cm × 10 cm × 16 cm

⇒ Volume = 960 cm³

The volume of the box is 960 cm³.

---

97.

A. 8

B.

C.

D.

Solution

ఇవ్వబడింది:

---

98. 999³ విలువను గణించండి.

A. 997005999

B. 997002999

C. 997003999

D. 997004999

Solution

ఇవ్వబడింది: 9993

ఉపయోగించిన సూత్రం:

గణనలు:

మనకు తెలుసు,

999=(1000−1)

ఇప్పుడు, రెండు వైపులా ఘనం చేస్తే,

---

99. 36 మరియు 18 లకు మూడవ అనుపాతం x అయితే, x విలువ ఎంత?

A. 11

B. 7

C. 10

D. 9

Solution

ఉపయోగించిన సూత్రం:

a మరియు b అనేవి రెండు సంఖ్యలు మరియు c మూడవ అనుపాతం అయితే, a : b = b : c.

గణన:

a = 36, b = 18

36 :18 = 18 : x

⇒ (36 x x) = (18 x 18)

⇒ 36x = 324

⇒ x = 324 / 36

⇒ x = 9

∴ సరైన సమాధానం 4వ ఎంపిక.

---

100. a : b = c : d = e : f = 5 : 7 అయితే, (3a + 5c + 11e) : (3b + 5d + 11f) నిష్పత్తి ఎంత?

A. 7 : 11

B. 3 : 7

C. 5 : 7

D. 11 : 7

Solution

ఇచ్చినవి:

a : b = c : d = e : f = 5 : 7

దీని అర్థం:

a/b = c/d = e/f = 5/7

కాబట్టి, a, c, e, b, d, f లను ఒక ఉమ్మడి గుణకం k గా వ్యక్తీకరించవచ్చు:

a = 5k, b = 7k

c = 5m, d = 7m

e = 5n, f = 7n

ఇచ్చిన నిష్పత్తిలో వీటిని ప్రతిక్షేపించండి:

(3a + 5c + 11e) : (3b + 5d + 11f) = (3(5k) + 5(5m) + 11(5n)) : (3(7k) + 5(7m) + 11(7n))

లవం మరియు హారం సరళీకరించండి:

లవం = 15k + 25m + 55n

హారం = 21k + 35m + 77n

లవం నుండి 5 మరియు హారం నుండి 7 ని ఉమ్మడిగా తీసుకోండి:

(15k + 25m + 55n) : (21k + 35m + 77n) = [5(3k + 5m + 11n)] : [7(3k + 5m + 11n)]

(3k + 5m + 11n) రెండింటిలోనూ ఉమ్మడిగా ఉంది కాబట్టి దాన్ని తొలగించండి:

నిష్పత్తి = 5 : 7

చివరి సమాధానం: 5 : 7

---

101. ఒక గ్రామంలోని పెద్దల జనాభా 6400. 30% మంది అక్షరాస్యులైతే, అక్షరాస్యులు కాని వారి సంఖ్య ఎంత?

A. 4920

B. 4480

C. 3720

D. 3280

Solution

ఇవ్వబడింది:

గ్రామంలోని పెద్దల జనాభా = 6400

అక్షరాస్యుల శాతం = 30%

ఉపయోగించిన సూత్రం:

అక్షరాస్యులు కాని వారి సంఖ్య = మొత్తం జనాభా – అక్షరాస్యుల సంఖ్య

గణన:

అక్షరాస్యుల సంఖ్య = 6400 లో 30%

అక్షరాస్యుల సంఖ్య = 30 / 100 x 6400

అక్షరాస్యుల సంఖ్య = 0.3 x 6400

అక్షరాస్యుల సంఖ్య = 1920

⇒ అక్షరాస్యులు కాని వారి సంఖ్య = 6400 – 1920

⇒ అక్షరాస్యులు కాని వారి సంఖ్య = 4480

గ్రామంలో అక్షరాస్యులు కాని వారి సంఖ్య 4480.

---

102. క్రింది నిష్పత్తులను ఆరోహణ క్రమంలో అమర్చండి.

3 ∶ 4, 3 ∶ 5, 2 ∶ 11, 7 ∶ 2

A. 3 ∶ 5 < 2 ∶ 11 < 3 ∶ 4 < 7 ∶ 2

B. 2 ∶ 11 < 3 ∶ 5 < 3 ∶ 4 < 7 ∶ 2

C. 7 ∶ 2 < 3 ∶ 4 < 3 ∶ 5 < 2 ∶ 11

D. 3 ∶ 4 < 3 ∶ 5 < 2 ∶ 11 < 7 ∶ 2

Solution

ఇచ్చినవి:

3 ∶ 4, 3 ∶ 5, 2 ∶ 11, 7 ∶ 2

ఉపయోగించిన సూత్రం:

నిష్పత్తులను భిన్నాలుగా మార్చి పోల్చండి.

గణన:

3 ∶ 4 = 3/4 = 0.75

3 ∶ 5 = 3/5 = 0.6

2 ∶ 11 = 2/11 ≈ 0.1818

7 ∶ 2 = 7/2 = 3.5

ఆరోహణ క్రమంలో అమర్చండి:

2/11 ≈ 0.1818 < 3/5 = 0.6 < 3/4 = 0.75 < 7/2 = 3.5

⇒ 2 ∶ 11 < 3 ∶ 5 < 3 ∶ 4 < 7 ∶ 2

∴ సరైన సమాధానం 2వ ఎంపిక.

---

103. లీటరుకు ₹25 చొప్పున 42 లీటర్ల పాలను లీటరుకు ₹40 చొప్పున 28 లీటర్ల పాలతో కలుపుతారు. మిశ్రమం యొక్క సగటు ధరను కనుగొనండి.

A. ₹31.5

B. ₹32.5

C. ₹32 ధర

D. ₹31 ధర

Solution

ఇవ్వబడింది:

లీటరుకు ₹25 చొప్పున 42 లీటర్ల పాలు.

లీటరుకు ₹40 చొప్పున 28 లీటర్ల పాలు.

ఉపయోగించిన సూత్రం:

మిశ్రమం యొక్క సగటు ధర = (పాలు మొత్తం ఖర్చు) / (పాలు మొత్తం పరిమాణం)

లెక్కింపు:

42 లీటర్ల పాల మొత్తం ఖర్చు = 42 × 25

28 లీటర్ల పాల మొత్తం ఖర్చు = 28 × 40

పాల మొత్తం ఖర్చు = (42 × 25) + (28 × 40)

మొత్తం పాల పరిమాణం = 42 + 28

పాల మొత్తం ఖర్చు = 1050 + 1120

పాల మొత్తం ఖర్చు = 2170

మొత్తం పాలు = 70

మిశ్రమం యొక్క సగటు ధర = 2170 / 70

మిశ్రమం యొక్క సగటు ధర = 31

మిశ్రమం యొక్క సగటు ధర ₹31.

---

104. సమాంతర చతుర్భుజం యొక్క చుట్టుకొలత 40 సెం.మీ మరియు ఒకవేళ  చిన్న భుజం 8 సెం.మీ ఉంటే, పొడవాటి భుజం:

A. 10 సెం.మీ

B. 14 సెం.మీ

C. 12 సెం.మీ

D. 9 సెం.మీ

Solution

ఇచ్చింది:

సమాంతర చతుర్భుజం చుట్టుకొలత = 40 సెం.మీ

చిన్న భుజం సమాంతర చతుర్భుజం = 8 సెం.మీ

ఉపయోగించిన భావన:

సమాంతర చతుర్భుజం యొక్క సమాంతర భుజాలు సమానంగా ఉంటాయి.

ఉపయోగించిన సూత్రం:

చుట్టుకొలత = 2(x + y)

ఇక్కడ x మరియు y సమాంతర చతుర్భుజం యొక్క చిన్న మరియు పొడవాటి భుజాలు ఉంటాయి.

గణన:

సమాంతర చతుర్భుజం యొక్క చిన్న మరియు పొడవాటి భుజం వరుసగా x మరియు y అనుకుందాం.

చుట్టుకొలత = 2(x + y)

⇒ 40 = 2 x (8 + y)

⇒ 20 = 8 + y

⇒ y = 12 సెం.మీ

∴ పొడవాటి భుజం 12 సెం.మీ.

---

105. ఒక సాధారణ బహుభుజి యొక్క ప్రతి అంతర్గత కోణం దాని బాహ్య కోణం కంటే 90° ఎక్కువగా ఉంటుంది, అప్పుడు దాని భుజాల సంఖ్యను కనుగొనండి.

A. 10

B. 9

C. 8

D. 7

Solution

ఇచ్చింది:

ఒక సాధారణ బహుభుజి యొక్క ప్రతి అంతర్గత కోణం దాని బాహ్య కోణం కంటే 90° ఎక్కువ.

ఉపయోగించిన ఫార్ములా:

అంతర్గత యాంగిల్ + బాహ్య యాంగిల్ = 180°

భుజం సంఖ్య = 360°/బాహ్య కోణం

లెక్కింపు:

ప్రశ్న ప్రకారం..

అంతర్గత = 90° + బాహ్య ——(1)

అంతర్గత + బాహ్య = 180° ——(2)

సమీకరణం (1) మరియు (2) పరిష్కరించడంపై:

మనకు తెలిసింది,

బాహ్య కోణం = 45°

భుజం సంఖ్య = 360°/45°

⇒ 8

∴ సరైన సమాధానం 8.

---

106. 4 సెం.మీ ఎత్తు మరియు భూవ్యాసార్థం 3 సెం.మీ.గా ఉన్న స్థూపం కరిగించి గోళాన్ని ఏర్పరుస్తారు. గోళం యొక్క వ్యాసార్థం కనుగొనండి:

A. 3 సెం.మీ

B. 3.5 సెం.మీ

C. 4 సెం.మీ

D. 2.5 సెం.మీ

Solution

ఇచ్చింది:

స్థూపం యొక్క వ్యాసార్థం = 3 సెం.మీ

స్థూపం యొక్క ఎత్తు = 4 సెం.మీ

ఉపయోగించిన సూత్రం:

స్థూపం యొక్క ఘనపరిమాణం = π (వ్యాసార్థం)² ఎత్తు

గోళం యొక్క ఘనపరిమాణం = (4/3)π (వ్యాసార్థం)³

ఉపయోగించిన భావన:

ఒక ఆకృతి కరిగించి మరొక ఆకృతిని ఏర్పరుస్తుంది, ఈ సందర్భంలో రెండు ఆకృతుల ఘనపరిమాణాలు సమానంగా ఉంటాయి.

గణన:

స్థూపం యొక్క ఘనపరిమాణం = π (3 సెం.మీ.)² (4 సెం.మీ.)

⇒ π × 9 × 4 సెం.మీ.³

⇒ 36π సెం.మీ³

గోళం ఘనపరిమాణం = (4/3)π (వ్యాసార్థం)³

⇒ (4/3)π (వ్యాసార్థం)³ = 36π సెం.మీ.3

⇒ (వ్యాసార్థం)³ = 27 సెం.మీ³

⇒ వ్యాసార్థం = 3 సెం.మీ

∴ గోళం యొక్క వ్యాసార్థం 3 సెం.మీ.

---

107. x ² – 3x + 4 = 0 సమీకరణం యొక్క మూలాల మొత్తం మరియు లబ్దం ఏమిటి?

A. 3, -4

B. -3, -4

C. -3, 4

D. 3, 4

Solution

ఇచ్చిన:

వర్గ సమీకరణం = x 2 – 3x + 4 = 0

ఉపయోగించిన సూత్రం:

వర్గ సమీకరణం: ax 2 + bx + c = 0

---

108. బీజగణిత వ్యక్తీకరణ 2x² – 32 _______కి సమానం.

A. 2(x – 4)2

B. (x + 4) (x – 4)

C. 2(x + 4)²

D. 2(x + 4) (x – 4)

Solution

ఇచ్చిన దత్తాంశం:  

2×2 – 32

ఉపయోగించిన సూత్రం: 

a² – b² = (a + b)(a – b)

సాధన:            

సమీకరణం నుండి 2 సాధారణాన్ని తీసుకుంటే,

2(x² – 16)

⇒ 2 (x – 4)(x + 4)

సమాధానం 2(x – 4)(x + 4).

---

109. క్రింది వాటిలో లీపు సంవత్సరం కానిది ఏది?

A. 1900

B. 1600

C. 2000

D. 800

Solution

400తో భాగించబడే శతాబ్దం లీపు సంవత్సరం అని మనకు తెలుసు.

1900, 400తో భాగించబడదు.

కాబట్టి, 1900 లీపు సంవత్సరం కాదు.

Additional Information 4తో భాగించబడే ప్రతి సంవత్సరం లీపు సంవత్సరం, అది శతాబ్దం కాకపోతే. ప్రతి 4వ శతాబ్దం లీపు సంవత్సరం, కానీ మరే ఇతర శతాబ్దం లీపు సంవత్సరం కాదు. 800, 1600 మరియు 2000 లు 4వ శతాబ్దం (400, 800, 1200, 1600, 2000 మొదలైనవి) వర్గంలోకి వస్తాయి.

---

110. ఒకే వ్యాసార్థం 6 సెం.మీ ఉన్న రెండు వృత్తాలు, P మరియు Q వద్ద ఒకదానికొకటి కలుస్తాయి. PQ = 10 సెం.మీ అయితే, రెండు వృత్తాల కేంద్రాల మధ్య దూరం ఎంత?

A. 10 సెం.మీ

B. 8 సెం.మీ

C. 6√11 సెం.మీ

D. 2√11 సెం.మీ

Solution

సాధన:

ఇచ్చిన చిత్రం ప్రకారం, O₁ మరియు O₂ రెండు వృత్తాల కేంద్రాలు,

R వద్ద O₁O₂ కేంద్రాలను PQని విభజించే రేఖ

కాబట్టి, ΔPRO₁ అనేది లంబకోణ త్రిభుజం, ∠R వద్ద లంబ కోణం

పైథాగరస్ సిద్ధాంతం నుండి,

O₁R = √(6² – 5²)

⇒ O₁R = √11

ఇప్పుడు, O₁ మరియు O₂ మధ్య దూరం 2 × O₁R = 2√11 సెం.మీ

∴ సరైన సమాధానం 2√11 సెం.మీ

---

111.

A.

B.

C.

D.

Solution

ఇచ్చినది:

---

112. శీర్షాలు (3, 5), (-2, 0) మరియు (6, 4)గా ఉన్న త్రిభుజం వైశాల్యం ఎంత?

A. 20 చదరపు యూనిట్

B. 7 చదరపు యూనిట్

C. 10 చదరపు యూనిట్

D. 14 చదరపు యూనిట్

Solution

ఇచ్చిన సమస్య:

శీర్షాలు (3, 5), (- 2, 0) మరియు(6, 4)

ఉపయోగించిన సూత్రం:

త్రిభుజం వైశాల్యం =1/2[x1(y2 – y3) + x2(y3 – y1) + x3(y1 – y2)]

సాధన:

 త్రిభుజం వైశాల్యం = 1/2[3(0 – 4) – 2(4 – 5) + 6(5 – 0)]

⇒ 1/2[- 12 + 2 + 30]

⇒ 1/2 × 20

⇒ 10

⇒ త్రిభుజ వైశాల్యం = 10 యూనిట్²
∴ త్రిభుజ వైశాల్యం 10 యూనిట్²

---

113. రెండు సంఖ్యల గ.సా.భా మరియు క.సా.గు వరుసగా 7 మరియు 245 అయితే, వాటి లబ్ధం:

A. 1517

B. 1175

C. 1751

D. 1715

Solution

ఇవ్వబడింది:

రెండు సంఖ్యల గ.సా.భా = 7

రెండు సంఖ్యల క.సా.గు = 245

ఉపయోగించిన సూత్రం:

రెండు సంఖ్యల లబ్ధం = గ.సా.భా x క.సా.గు

గణన:

⇒ రెండు సంఖ్యల లబ్ధం = 7 x 245

⇒ రెండు సంఖ్యల లబ్ధం = 1715

రెండు సంఖ్యల లబ్ధం 1715.

---

114. ఖచ్చితమైన గడియారం ఉదయం 8 గంటలు చూపిస్తుంది. గడియారం మధ్యాహ్నం 2 గంటలు చూపినప్పుడు గంట ముల్లు ఎన్ని డిగ్రీల వరకు కదులుతుంది?

A. 144°

B. 150°

C. 168°

D. 180°

Solution

ఇచ్చిన దత్తాంశం:

గడియారం ఉదయం 8 గంటలు చూపిస్తుంది.

మరియు గడియారం మధ్యాహ్నం 2 గంటలు చూపిస్తుంది.

లెక్కింపు:

ఉదయం 8 గంటలకు గంటల ముల్లు 8 వద్ద  ఉంటుంది.

మధ్యాహ్నం 2 గంటలకు, గంటల ముల్లు 2  వద్ద ఉంటుంది.

ఒక గంటలో గంటల ముల్లు 30° తిరుగుతుంది.

ఉదయం 8 గంటల నుండి మధ్యాహ్నం 2 గంటల వరకు = 6 గంటలు

∴ గంటల ముల్లు = 6 × 30° = 180° తిరుగుతుంది.

---

115. పోలియా ఇచ్చిన సమస్య పరిష్కార దశల ప్రకారం కింది జతలలో ఏది సరైనది?

A. దశ 3: సమస్యను నిర్వచించండి, అర్థం చేసుకోండి మరియు ఆలోచించండి

B. దశ 2: పరిష్కారం కోసం ఒక ప్రణాళికను రూపొందించండి

C. దశ 4: ప్రణాళికను అంచనా వేయండి

D. దశ 1: ప్రణాళికను అమలు చేయండి

Solution

సమస్య పరిష్కారం అనేది ఒక బోధనా పద్ధతి లేదా సాంకేతికత, దీని ద్వారా ఉపాధ్యాయుడు మరియు విద్యార్థులు ఒక పరిష్కారాన్ని కనుగొనే ఉద్దేశ్యంతో విద్యాపరంగా ముఖ్యమైన ఇబ్బందులకు కొంత వివరణ లేదా పరిష్కారాన్ని చేరుకోవడానికి చేతన, ప్రణాళికాబద్ధమైన మరియు ఉద్దేశపూర్వక ప్రయత్నం చేస్తారు.

Key Points పోలియా ప్రకారం సమస్య పరిష్కార దశలు:

• దశ 1: సమస్యను అర్థం చేసుకోండి : ఏమి అడుగుతున్నారో గుర్తించండి. ఏమి తెలుసు? ఏమి తెలియదు? ఏ రకమైన సమాధానం అవసరం? సమస్య మీరు చూసిన ఇతర సమస్యలతో సమానంగా ఉందా? మీరు నిర్వచనాల కోసం వెతకవలసిన ముఖ్యమైన పదాలు ఏమైనా ఉన్నాయా?.
• దశ 2: ఒక ప్రణాళికను రూపొందించండి (అనువాదం) : సమస్యను పరిష్కరించడానికి కొన్ని వ్యూహాలతో ముందుకు రండి. సాధారణ వ్యూహాలలో జాబితా తయారు చేయడం, చిత్రాన్ని గీయడం, అవకాశాలను తొలగించడం, సూత్రాన్ని ఉపయోగించడం, ఊహించడం మరియు తనిఖీ చేయడం మరియు సరళమైన, సంబంధిత సమస్యను పరిష్కరించడం ఉన్నాయి.
• దశ 3: ప్రణాళికను అమలు చేయండి (పరిష్కరించండి) : సమస్యను పరిష్కరించడానికి దశ 2 లో ఎంచుకున్న వ్యూహాన్ని ఉపయోగించండి. వ్యూహాన్ని ఉపయోగించడంలో మీకు ఇబ్బందులు ఎదురైతే, సహాయం కోసం మీరు పాఠ్యపుస్తకం వంటి వనరులను ఉపయోగించాలనుకోవచ్చు. వ్యూహం పని చేయనట్లు కనిపిస్తే, దశ 2 కి తిరిగి వెళ్లి వేరే వ్యూహాన్ని ఎంచుకోండి.
• దశ 4: వెనక్కి తిరిగి చూసుకోండి (తనిఖీ చేసి అర్థం చేసుకోండి) : దశ 4లో భాగం మీ సమాధానాన్ని తనిఖీ చేయడానికి ఒక మార్గాన్ని కనుగొనడం, మీరు సమస్యను పరిష్కరించడానికి ఉపయోగించిన పద్ధతికి భిన్నంగా వేరే పద్ధతిని ఉపయోగించడం మంచిది. దశ 4లో మరొక భాగం మీరు సమస్యను పరిష్కరించడానికి ఉపయోగించిన పద్ధతిని అంచనా వేయడం. ఇది ప్రభావవంతంగా ఉందా? మీరు దీన్ని మరింత ప్రభావవంతంగా చేయగలిగే మార్గాలు ఏమైనా ఉన్నాయా? ఈ రకమైన పరిష్కార పద్ధతిని మీరు ఉపయోగించగల ఇతర రకాల సమస్యలు ఏమైనా ఉన్నాయా?.

కాబట్టి ఎంపిక 2 సరైనది.

---

116. “క్యూరిక్యులం” అనే పదం ఏ భాష నుండి ఉద్భవించింది?

A. లాటిన్

B. ఫ్రెంచ్

C. జర్మన్

D. పైవేవీ కాదు

Solution

క్యూరిక్యులం అనేది ఒక విద్యా సంస్థ యొక్క మార్గదర్శకత్వంలో ఒక విద్యార్థికి అందించబడే విద్యా అనుభవాలు మరియు కార్యకలాపాల యొక్క ఒక అధికారిక ప్రణాళిక. ఇది పాఠశాలల్లో మరింత నిర్మాణాత్మకంగా మరియు ఉన్నత విద్యలో మరింత సౌకర్యవంతంగా ఉంటుంది.

Key Points 

“క్యూరిక్యులం” అనే పదం లాటిన్ పదం “క్యూరెర్”, అంటే “రన్” నుండి ఉద్భవించింది. కాబట్టి క్యూరిక్యులం అంటే ఒక నిర్దిష్ట లక్ష్యాన్ని లేదా “గమ్యస్థానాన్ని” చేరుకోవడానికి నడపబడే ఒక కోర్సు. ఇక్కడ విద్యను ఒక పరుగుగా, దాని లక్ష్యాన్ని లక్ష్యంగా మరియు క్యూరిక్యులం ఆ లక్ష్యానికి దారితీసే కోర్సుగా ఊహించబడింది.

ఒక క్యూరిక్యులం యొక్క విజయం కొన్ని సూత్రాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది, క్యూరిక్యులం అభివృద్ధి చేస్తున్నప్పుడు వాటిని గుర్తుంచుకోవాలి. అవి:

• ప్రోగ్రామ్ యొక్క విద్యా లక్ష్యాలు నెరవేరాలి.
• విద్యా లక్ష్యం స్పష్టంగా, అస్పష్టంగా మరియు ప్రవర్తనాపరంగా తెలియజేయాలి, అది సాధించదగినది మరియు కొలవగలదిగా ఉండాలి.
• నిర్దిష్ట విద్యా కార్యక్రమం యొక్క విద్యార్థులు మరియు ఉపాధ్యాయులు స్పష్టమైన అవగాహనను కలిగి ఉండాలి, అనగా లక్ష్యాలు మరియు విద్యా కార్యక్రమం యొక్క ఉద్దేశ్యం.
• సైద్ధాంతిక, ప్రయోగాత్మక మరియు క్లినికల్ భాగాలకు సంబంధించిన అభ్యాస అనుభవాలను అందించే అభ్యాస కార్యకలాపాలు కార్యక్రమం యొక్క విద్యా లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా ఉండాలి.
• బోధనా-అభ్యాస కార్యకలాపాలు తరగతి గది కార్యకలాపాలు, క్లినికల్ రంగాలు మరియు సమాజంతో సంబంధం కలిగి ఉండాలి.

కాబట్టి, “క్యూరిక్యులం” అనే పదం లాటిన్ భాష నుండి ఉద్భవించిందని ముగించవచ్చు

---

117. కింది వాటిలో గణితాన్ని బోధించడానికి అనువైన పద్ధతి ఏది?

A. ప్రేరణాత్మక పద్ధతి

B. ఉపన్యాస పద్ధతి

C. బాల్య విద్యా పద్ధతి

D. పైవన్నీ

Solution

గణితం అంటే సంఖ్యలు, ఆకారం, పరిమాణం మరియు నమూనాల అధ్యయనం. గణితం యొక్క స్వభావం తార్కికమైనది మరియు ఇది తర్కంపై ఆధారపడి ఉంటుంది మరియు అభ్యాసకుల దైనందిన జీవితంతో అభ్యాసాన్ని అనుసంధానిస్తుంది.

• గణిత బోధనా పద్ధతుల్లో సమస్య పరిష్కారం, ఉపన్యాసం, ప్రేరక, నిగూఢ, విశ్లేషణాత్మక, సింథటిక్, హ్యూరిస్టిక్ మరియు ఆవిష్కరణ పద్ధతులు ఉన్నాయి. ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థుల అవసరాలు మరియు ఆసక్తుల ప్రకారం ఏదైనా పద్ధతిని అవలంబిస్తాడు.

Key Points ప్రేరక పద్ధతి:

ప్రేరక విధానం ప్రేరణ ప్రక్రియపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఇది తగినంత సంఖ్యలో నిర్దిష్ట ఉదాహరణల సహాయంతో సూత్రాన్ని నిర్మించే పద్ధతి.

• ఇండక్షన్ అంటే ఒక నిర్దిష్ట సందర్భంలో అది నిజమైతే, దానిని చూపించడం ద్వారా సార్వత్రిక సత్యాన్ని అందించడం.
• ఇది ఉదాహరణల నుండి ప్రారంభమై సాధారణీకరణల వైపు చేరుకుంటుంది.
• ఉదాహరణ : ఒక బేసి సంఖ్య యొక్క వర్గం బేసి సంఖ్య మరియు ఒక సరి సంఖ్య యొక్క వర్గం సరి సంఖ్య.
• ప్రేరక విధానం దీని నుండి కొనసాగుతుంది-
  • ప్రత్యేకంగా నుండి జనరల్ వరకు
  • తెలియని వారికి తెలిసిన
  • సరళమైనది నుండి సంక్లిష్టమైనది
  • ఫార్ములాకు ఉదాహరణ

కిండర్ గార్టెన్ పద్ధతి:

• కిండర్ గార్టెన్ బోధనా విధానాన్ని జర్మన్ విద్యావేత్త ‘ఫ్రెడ్రిక్ ఫ్రోబెల్’ ప్రతిపాదించారు.
• కిండర్ గార్టెన్ అనే పదం జర్మనీలో ఉద్భవించింది. కిండర్ గార్టెన్ అంటే పిల్లల తోట అని అర్థం ఎందుకంటే కిండర్ మరియు గార్టెన్ అనే పదాలు జర్మన్ భాషలో వరుసగా చిల్డ్రన్ మరియు గార్డెన్ అనే పదాలకు పర్యాయపదాలు.
• సహకార వాతావరణంలో పిల్లలకు వారి స్వంత వేగంతో తగిన కార్యకలాపాల ద్వారా గొప్ప, అర్థవంతమైన మరియు సమతుల్య అభ్యాసాన్ని అందించడం ఈ పద్ధతి యొక్క ఉద్దేశ్యం.
• ఇది పిల్లలను ఆరోగ్యంగా ఉంచడానికి అభివృద్ధి మరియు పెరుగుదల యొక్క శారీరక సూత్రంపై ఆధారపడి ఉంటుంది మరియు పిల్లల మొత్తం అభివృద్ధిని మరియు విషయ అవగాహనను నేర్చుకోవడం మరింత ప్రభావవంతంగా చేయడానికి వీలు కల్పిస్తుంది.

Hint 

• ఉపన్యాస పద్ధతి:ఇది ఉపాధ్యాయ కేంద్రీకృత పద్ధతి, దీనిలో ఉపాధ్యాయుడు వివిధ అంశాలపై ఉపన్యాసాలు ఇస్తాడు, ఇది తరగతిని మార్పులేనిదిగా చేస్తుంది.
• ఉపాధ్యాయుడు తరగతితో ఎక్కువ లేదా తక్కువ నిరంతరం మాట్లాడుతాడు. తరగతి విద్యార్థులు గుర్తుంచుకోవడానికి మరియు తరువాత ఆలోచించడానికి వాస్తవాలు మరియు ఆలోచనలను వింటారు, వ్రాస్తారు మరియు నోట్స్ చేస్తారు.
• ఉపాధ్యాయుడు చురుకైన పాల్గొనేవాడు, విద్యార్థులు నిష్క్రియాత్మక శ్రోతలు . సాధారణంగా, ఉపాధ్యాయుడు ఉపన్యాసం ఇస్తున్నప్పుడు విద్యార్థులు ఉపాధ్యాయుడితో సంభాషించరు.

అందువల్ల గణితాన్ని బోధించడానికి ఉపన్యాస పద్ధతి తగినది కాదని స్పష్టమవుతుంది.

---

118. మూల్యాంకన ప్రక్రియ దీనికి సంబంధించినది:

A. విద్యా లక్ష్యాలు

B. మూల్యాంకన పద్ధతి

C. అభ్యాస అనుభవం

D. ఇవన్నీ

Solution

మూల్యాంకనం అనేది “లక్ష్యాలు ఏ స్థాయిలో సాధించబడ్డాయో, లేదా సాధించబడుతున్నాయో లేదో తెలుసుకోవడానికి డేటాను సేకరించి విశ్లేషించే క్రమబద్ధమైన ప్రక్రియ.

• మూల్యాంకనం యొక్క ఉద్దేశ్యం ఏదైనా వస్తువు యొక్క నాణ్యత లేదా విలువ గురించి తీర్పు ఇవ్వడం.

Key Points 

మూల్యాంకన ప్రక్రియ దీనికి సంబంధించినది:

• విద్యా లక్ష్యాలు – విద్యా లక్ష్యాలు సాధించబడ్డాయో లేదో తనిఖీ చేయడానికి మూల్యాంకనం నిర్వహిస్తారు.
• మూల్యాంకన పద్ధతి – మూల్యాంకనం నిర్వహించబడే పద్ధతులు ఇవే. మూల్యాంకన పద్ధతులు –
  • ఇంటర్వ్యూ – ఈ పద్ధతిలో సమాచారాన్ని సేకరించడానికి ఒకరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది వ్యక్తులను ఇంటర్వ్యూ చేయడం జరుగుతుంది.
  • ప్రశ్నాపత్రం – ఇది సమాధానం ఇవ్వవలసిన నిర్దిష్ట ప్రశ్నల సమితిని కలిగి ఉంటుంది.
  • చెక్-లిస్ట్ – ఇది మూల్యాంకనం చేయవలసిన అన్ని విషయాల జాబితాను కలిగి ఉంటుంది.
  • కేస్ స్టడీ పద్ధతి – ఇది ఒక వ్యక్తి లేదా కేసు యొక్క లోతైన అధ్యయనం, ఆ విషయం గురించి పూర్తి సమాచారాన్ని సేకరించడం.
• అభ్యాస అనుభవం – ఇది విద్యార్థులకు అభ్యాస అనుభవాన్ని అందించడంతో పాటు మునుపటి అభ్యాసాన్ని తనిఖీ చేస్తుంది.

కాబట్టి, మూల్యాంకన ప్రక్రియ విద్యా లక్ష్యాలు, మూల్యాంకన పద్ధతులు మరియు అభ్యాస అనుభవాలకు సంబంధించినదని మేము నిర్ధారించాము.

---

119. మిస్టర్ హరి తన తరగతికి వివిధ రకాల రంగోలి చిత్రాలను, ముద్రించిన దుపట్టాలను తీసుకువచ్చాడు. గణితంలో ఈ క్రింది అంశాలలో ఏది బోధించడానికి ఇవి అత్యంత సముచితమైన వనరులు కావచ్చు?

A. కారకం మరియు గుణిజాలు

B. ఆకారాలు మరియు నమూనాలు

C. భిన్నాలు

D. స్థాన విలువ

Solution

బోధనాభ్యాస వనరులు (బోధన -అభ్యాస వనరులు) అంటే బోధనాభ్యాస సామగ్రి (TLM) అని కూడా పిలుస్తారు. ఇవి కావలసిన అభ్యాస లక్ష్యాలను సాధించడంలో సహాయపడే సజీవ మరియు నిర్జీవ వస్తువులు, మానవ మరియు మానవేతర వనరులతో సహా ఏదైనా వస్తువుల సముదాయం .

Key Points 

• ఆకారాలు మరియు నమూనాల కోసం బోధనా-అభ్యాస సామగ్రి – ఆకారాలు మరియు నమూనాల కోసం బోధనా-అభ్యాస వనరులను పిల్లలు వివిధ ఆకృతులను గుర్తించి, పేరు పెట్టగలిగే విధంగా మరియు వారి పరిసరాలలో వాటిని గుర్తించి క్రమబద్ధీకరించగలిగే విధంగా రూపొందించాలి.
  • రంగోలి నమూనాలు సమరూపత, ఆకారాలు మరియు నమూనాల గురించి తెలుసుకోవడానికి ఒక ఆహ్లాదకరమైన మార్గం. అవి సాధారణంగా డిజైన్‌లో సుష్టంగా ఉంటాయి. అవి సరళ మరియు వక్ర రేఖలతో పాటు వృత్తాలు, చతురస్రాలు, త్రిభుజాలు మొదలైన ఆకారాలను కలిగి ఉంటాయి.
  • ముద్రిత దుపట్టాలు – పిల్లలు తమ దైనందిన జీవితంలో వివిధ ఆకారాలు మరియు నమూనాలను చూస్తారు. తరగతి గదిలో ముద్రిత దుపట్టాలను ఉపయోగించడం వల్ల పిల్లలు వివిధ ఆకారాలు మరియు నమూనాలను గమనించడానికి, అన్వేషించడానికి, ఆలోచించడానికి మరియు నేర్చుకోవడానికి సహాయపడుతుంది మరియు ఈ ప్రక్రియ సంక్లిష్ట అభ్యాస అనుభవాలను ఏకీకృతం చేయడానికి మరియు సరళీకృతం చేయడానికి అభిజ్ఞా స్థాయిలో భావోద్వేగం మరియు సృజనాత్మకత కలిగిన పిల్లలను నిమగ్నం చేస్తుంది.

కాబట్టి, ఆకారాలు మరియు నమూనాలను బోధించడానికి శ్రీ హరి తన తరగతికి రంగోలి మరియు ముద్రించిన దుపట్టాల చిత్రాలను ఉపయోగిస్తున్నారని మేము నిర్ధారించాము .

అయితే, రంగోలి చిత్రాలు మరియు ముద్రిత దుపట్టాలు కారకాలు మరియు గుణిజాలు, భిన్నాలు మరియు స్థాన విలువలను బోధించడానికి తగిన సాధనాలు కావు.
 

---

120. గణితంలో లక్ష్యాలు మరియు ఉద్దేశాలకు సంబంధించి ఈ క్రింది వాటిలో ఏది అనుచితమైన ప్రకటన?

A. లక్ష్యాలు అధికారికమైనవి, ఉద్దేశాలు కార్యాత్మకమైనవి మరియు సమాచారపూర్వకమైనవి.

B. లక్ష్యాలు ఒకటి కంటే ఎక్కువ విషయాలకు ఉమ్మడిగా ఉంటాయి, ఉద్దేశాలు ప్రతి విషయానికి ప్రత్యేకంగా ఉంటాయి.

C. లక్ష్యాలు స్వల్పకాలిక లక్ష్యాలు, ఉద్దేశాలు దీర్ఘకాలిక లక్ష్యాలు.

D. లక్ష్యాలు విస్తృతమైనవి, ఉద్దేశాలు లక్ష్యాలలో భాగం.

Solution

లక్ష్యాలు మరియు ఉద్దేశాలు వాటి కాల వ్యవధి లేదా వ్యవధి ద్వారా నిర్వచించబడవు.

Key Points

• గణితం వంటి ఒక విషయాన్ని బోధించే సాధారణ మరియు సమగ్ర ఉద్దేశ్యాలను లేదా ఉద్దేశాలను లక్ష్యాలు సూచిస్తాయి.
• అవి బోధన మరియు అభ్యసన ప్రక్రియను మార్గనిర్దేశం చేసే విస్తృత లక్ష్యాలు మరియు ఆకాంక్షలను వివరిస్తాయి.
• గణిత విద్యకు దిశ మరియు దృష్టిని అందించడానికి లక్ష్యాలు.
• మరోవైపు, ఉద్దేశ్యాలు విద్యార్థులకు కావలసిన అభ్యసన ఫలితాలను వివరించే నిర్దిష్టమైన, కొలవగల మరియు గమనించదగిన ప్రకటనలు.
• అవి విద్యార్థులు తమ అభ్యసన అనుభవాల ఫలితంగా పొందాల్సిన జ్ఞానం, నైపుణ్యాలు మరియు సామర్థ్యాలను నిర్దేశిస్తాయి.
• ఉద్దేశ్యాలు లక్ష్యాల కంటే మరింత నిర్దిష్టమైనవి మరియు దృష్టి కేంద్రీకృతమైనవి, ఎందుకంటే అవి నిర్దిష్ట అభ్యసన ఫలితాలను వ్యక్తపరుస్తాయి.

కాబట్టి, లక్ష్యాలు స్వల్పకాలిక లక్ష్యాలు, ఉద్దేశ్యాలు దీర్ఘకాలిక లక్ష్యాలు గణితంలో లక్ష్యాలు మరియు ఉద్దేశాలకు అనుచితమైన ప్రకటన అని నిర్ధారించవచ్చు.

---

121. EVS విద్య లక్ష్యం:

A. విద్యార్థులకు నిర్దిష్ట పర్యావరణ విలువలను నిర్దేశించండి.

B. పర్యావరణ సమస్యల పట్ల ఉదాసీనత మరియు నిరాసక్తతను పెంపొందించడం.

C. విద్యార్థులు పర్యావరణ బాధ్యత మరియు విలువలను సొంతంగా పెంపొందించుకునేలా ప్రోత్సహించండి.

D. విలువలను విస్మరిస్తూ, శాస్త్రీయ జ్ఞానం మరియు సాంకేతిక నైపుణ్యాలపై మాత్రమే దృష్టి పెట్టండి

Solution

EVS అనేది మానవులు మరియు వారి పర్యావరణం మధ్య పరస్పర చర్యలను అర్థం చేసుకోవడంపై దృష్టి సారించే ఒక ఇంటర్ డిసిప్లినరీ అధ్యయన రంగం.

Key Points 

• విద్యార్థులలో పర్యావరణ అవగాహన, నిర్వహణ మరియు స్థిరత్వాన్ని పెంపొందించడానికి EVS విద్య రూపొందించబడింది.
• నిర్దిష్ట పర్యావరణ విలువలను నిర్దేశించడానికి బదులుగా, విద్యార్థులు పర్యావరణ సమస్యలతో విమర్శనాత్మకంగా పాల్గొనడానికి, పర్యావరణ సూత్రాలపై లోతైన అవగాహనను పెంపొందించుకోవడానికి మరియు పర్యావరణ బాధ్యత మరియు విలువల గురించి వారి స్వంత భావాన్ని పెంపొందించుకోవడానికి ఇది లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
• అనుభవపూర్వక అభ్యాసం, విచారణ ఆధారిత విధానాలు మరియు వాస్తవ ప్రపంచ పర్యావరణ సవాళ్లతో నిమగ్నమవ్వడం ద్వారా, EVS విద్య విద్యార్థులు విభిన్న దృక్కోణాలను అన్వేషించడానికి, సమాచారంతో కూడిన అభిప్రాయాలను ఏర్పరచుకోవడానికి మరియు వారి సమాజాలలో మరియు అంతకు మించి పర్యావరణ సమస్యలను పరిష్కరించడానికి చర్య తీసుకోవడానికి ప్రోత్సహిస్తుంది.
• ఈ విధానం చురుకైన పౌరసత్వం, నైతిక నిర్ణయం తీసుకోవడం మరియు పర్యావరణ పరిరక్షణ మరియు స్థిరత్వానికి జీవితాంతం నిబద్ధతను ప్రోత్సహిస్తుంది.

అందువల్ల, EVS విద్య విద్యార్థులు తమ స్వంత పర్యావరణ బాధ్యత మరియు విలువలను పెంపొందించుకునేలా ప్రోత్సహించడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకుందని నిర్ధారించబడింది .

---

122. EVS యొక్క పరిధి ఇందులో ఉంది

A. సానుకూల మరియు చురుకైన చర్యలను ఉత్పత్తి చేయడం

B. పరిరక్షణ మరియు నైతికతను తగ్గించడం

C. పేపర్-పెన్సిల్ పరీక్ష నిర్వహించడం

D. బిడ్డకు గ్రేడింగ్ ఇవ్వడం

Solution

NCF 2005 లో, EVS యొక్క బోధన-అభ్యాసం అనేది వాస్తవ నిశ్చితార్థం ద్వారా నిజ జీవిత పరిస్థితులతో పిల్లల పరస్పర చర్య, రోజువారీ కార్యకలాపాలపై ప్రతిబింబాలు వంటి దృశ్యమానం చేయబడింది.

• ఈ అభ్యాస విధానాన్ని ‘చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవడం’ అని పిలుస్తారు, దీని అర్థం పిల్లలు తమ పర్యావరణంతో నేరుగా సంభాషించుకుంటూ వారి అవగాహన లేదా జ్ఞానాన్ని చురుకుగా నిర్మించుకోవాలని సూచిస్తుంది.
• అందువల్ల EVS బోధన-అభ్యాసం ప్రాథమిక దశ పిల్లలకు ఒక అధ్యయన ప్రాంతం మాత్రమే కాదు, పర్యావరణ అనుకూల వైఖరులు, విలువలు, అలవాట్లు మరియు ప్రవర్తనలను పెంపొందించడానికి ఒక శిక్షణా స్థలం. స్థిరమైన సమాజాన్ని సృష్టించడంలో EVSని శాశ్వత పెట్టుబడిగా వర్ణించవచ్చు.

Key Points 

అందువల్ల, EVS యొక్క పరిధి పిల్లలు తమ వాతావరణాన్ని అన్వేషించడానికి మరియు అర్థం చేసుకోవడానికి సహాయపడటమే కాకుండా:

• భూమిపై ఉన్న అన్ని జీవుల పట్ల గౌరవం మరియు శ్రద్ధ, కరుణ, స్వీయ మరియు ఇతరుల పట్ల శ్రద్ధ, సహజ వనరుల పరిరక్షణ, సహకార అభ్యాసాన్ని అభినందించడం, చెందినవారనే భావన, సామాజిక బాధ్యత, సంస్కృతిని విలువైనదిగా భావించడం వంటి సానుకూల వైఖరులు, విలువలు మరియు అభ్యాసాలను అభివృద్ధి చేయడం.
• పర్యావరణ నాణ్యతను మెరుగుపరచడంలో సానుకూల మరియు చురుకైన చర్యలను రూపొందించడం.
• పరిరక్షణ నీతిని ప్రోత్సహించడం మరియు పర్యావరణ అనుకూల పద్ధతులు మరియు అలవాట్లను స్వీకరించడం.

అందువల్ల EVS యొక్క పరిధి సానుకూల మరియు చురుకైన చర్యలను రూపొందించడంలో ఉందని స్పష్టమవుతుంది.

---

123. EVS పాఠ్యాంశాలు ఇతివృత్తాలపై ఆధారపడి ఉంటాయి ఎందుకంటే

A. విద్యార్థులు EVS ను సులభంగా నేర్చుకోవచ్చు

B. విద్యార్థుల పర్యావరణం గురించి అనుసంధానించబడిన మరియు పరస్పర సంబంధం ఉన్న అవగాహనను నేపథ్యంలు అనుమతిస్తాయి.

C. బోధనాభ్యసన ప్రక్రియలో విద్యార్థులు పాల్గొనడం ద్వారా EVS నేర్చుకోవచ్చు.

D. ఉపాధ్యాయులు విద్యార్థుల అభ్యాసాన్ని సులభంగా సులభతరం చేయగలరు

Solution

EVS (పర్యావరణ అధ్యయనాలు) పాఠ్యాంశాలు అనేది విద్యార్థులు తమ చుట్టూ ఉన్న సహజ, సామాజిక మరియు సాంస్కృతిక వాతావరణాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి సహాయపడటానికి రూపొందించబడిన నిర్మాణాత్మక విద్యా కార్యక్రమం.

Key Points 

• విద్యార్థులకు వారి పర్యావరణం గురించి సమగ్రమైన మరియు పరస్పరం అనుసంధానించబడిన అవగాహనను అందించడానికి EVS పాఠ్యాంశాలు ఇతివృత్తాల చుట్టూ నిర్మించబడ్డాయి .
• నేపథ్యంలు విద్యార్థులు వివిధ పర్యావరణ అంశాలను విడిగా కాకుండా ఏకీకృత పద్ధతిలో అన్వేషించడానికి అనుమతిస్తాయి.
• ఈ నేపథ్య విధానం బహుళ అంశాలలో భావనలను అనుసంధానించడానికి సహాయపడుతుంది, అభ్యాసాన్ని మరింత అర్థవంతంగా మరియు సందర్భోచితంగా చేస్తుంది.
• ఉదాహరణకు, “నీరు” వంటి నేపథ్యం నీటి వనరులు, నీటి కాలుష్యం, పరిరక్షణ మరియు నీటి చక్రం వంటి ఉప అంశాలకు అనుసంధానించబడి, సమగ్ర దృక్పథాన్ని అందిస్తుంది.
• ఫలితంగా, విద్యార్థులు వివిధ పర్యావరణ అంశాలు ఎలా సంబంధం కలిగి ఉన్నాయో మరియు ఒకదానికొకటి ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయో బాగా అర్థం చేసుకోగలరు, ఇది లోతైన అవగాహన మరియు జ్ఞాన నిలుపుదలకు దారితీస్తుంది.

అందువల్ల, EVS పాఠ్యాంశాలు ఇతివృత్తాలపై ఆధారపడి ఉంటాయి ఎందుకంటే ఇతివృత్తాలు విద్యార్థుల పర్యావరణం యొక్క అనుసంధానించబడిన మరియు పరస్పర సంబంధం ఉన్న అవగాహనను అనుమతిస్తాయి.

---

124. కింది వాటిలో ఏది సామాజిక శాస్త్రాల స్వభావాన్ని వర్ణిస్తుంది?

A. విలువ సాధన పట్ల శ్రద్ధ సామాజిక శాస్త్రాలలో ఒక ముఖ్యమైన సిద్ధాంతం.

B. సాంఘిక శాస్త్రాలు ప్రధానంగా అంతర్విభాగ స్వభావం కలిగి ఉంటాయి.

C. సాంఘిక శాస్త్రాలు ఒక సమస్యను అర్థం చేసుకోవడంలో బహుళ ఆలోచనలను సులభతరం చేస్తాయి.

D. పైన పేర్కొన్నవన్నీ

Solution

సామాజిక శాస్త్రాలు విస్తృతమైన జ్ఞాన రంగాన్ని కలిగి ఉంటాయి మరియు మానవుల సామాజిక ప్రవర్తనకు సంబంధించి వారితో వ్యవహరిస్తాయి. సామాజిక శాస్త్రాలు సంస్కృతి, సంప్రదాయం, జీవనశైలి, ప్రదేశాలు మరియు పర్యావరణం, అధికారం మరియు అధికారం, పాలన, ఆర్థిక వ్యవస్థ, పౌర జ్ఞానం మొదలైన సామాజిక ప్రభావాలను కలిగి ఉన్న భావనలు లేదా సమస్యలను అధ్యయనం చేస్తాయి. భౌతిక శాస్త్రాలు భౌతిక భావనలు లేదా రాయి, పదార్థం, శక్తి, వైశాల్యం, దూరం, వేడి మొదలైన సమస్యలకు సంబంధించినవి అయితే, సామాజిక శాస్త్రాలు మానవులను మరియు సమాజంలోని వివిధ ప్రదేశాలు మరియు సమయాల్లో వారి సంబంధాన్ని వివరిస్తాయి.

Key Points 

సామాజిక శాస్త్రాల స్వభావాన్ని ఈ క్రింది అంశాలు వర్ణిస్తాయి:

• సామాజిక శాస్త్రాలు ప్రాథమికంగా మానవ సంబంధాలకు సంబంధించినవి. మానవ సమాజ స్వభావాన్ని అధ్యయనం చేయడం అన్ని సామాజిక శాస్త్రాల అంతిమ లక్ష్యం.
• సాంఘిక శాస్త్రాలు ఎక్కువగా సామాజిక సమస్యలను అధ్యయనం చేస్తాయి మరియు సామాజిక సమస్యలు ఎల్లప్పుడూ భౌతిక శాస్త్రాల సమస్యల కంటే చాలా క్లిష్టంగా, మరింత ఆత్మాశ్రయంగా మరియు తక్కువ ధృవీకరించదగినవిగా ఉంటాయి.
• చరిత్ర, ఆర్థిక శాస్త్రం, సామాజిక శాస్త్రం, మానవ శాస్త్రం మొదలైన వివిధ సామాజిక శాస్త్రాలు ఒక జ్ఞాన రంగాన్ని లేదా జ్ఞాన రంగాన్ని ఏర్పరుస్తాయి. మరియు, ఈ జ్ఞాన రంగం భాషలు, గణితం, సాధారణ శాస్త్రాలు మొదలైన ఇతర జ్ఞాన రంగాలు లేదా రంగాల నుండి క్రియాత్మకంగా భిన్నంగా ఉంటుంది.
• విలువ సాధన పట్ల శ్రద్ధ సామాజిక శాస్త్రాల యొక్క ముఖ్యమైన సిద్ధాంతం. అందువల్ల, సామాజిక శాస్త్రవేత్తలు తాము సాధించే లేదా వ్యవహరించే దాని మంచితనం లేదా విలువ కోసం ఎల్లప్పుడూ శ్రమిస్తారు.
• సామాజిక శాస్త్రాలు ప్రధానంగా అంతర్విభాగ స్వభావం కలిగి ఉంటాయి. సామాజిక శాస్త్రాల భావన లేదా సమస్య ఒక సామాజిక శాస్త్ర విభాగానికి పరిమితం కాకపోవచ్చు, బదులుగా సామాజిక శాస్త్రాల యొక్క అన్ని విభాగాల దృక్కోణాలను పరిగణనలోకి తీసుకొని భావన లేదా సమస్యను అర్థం చేసుకోవచ్చు.
• ఒక సమస్యను అర్థం చేసుకోవడంలో బహుళ ఆలోచనలను సామాజిక శాస్త్రాలు సులభతరం చేస్తాయి . ఒక సామాజిక పరిస్థితిలో, ఒకే ప్రభావానికి అనేక కారణాలు ఉంటాయి మరియు ఒకే కారణం అనేక ప్రభావాలను కలిగి ఉంటుంది కాబట్టి, సామాజిక శాస్త్రాలు ఒకే సమస్యను సూచిస్తూ బహుళ ఆలోచనలను సులభతరం చేస్తాయి.

కాబట్టి పైన పేర్కొన్న అంశాల నుండి, పైన పేర్కొన్నవన్నీ సామాజిక శాస్త్రాల స్వభావాన్ని వర్గీకరిస్తాయని స్పష్టమవుతుంది.

---

125. ప్రాథమికోన్నత స్థాయిలో భౌగోళిక శాస్త్ర బోధనకు కింది పద్ధతుల్లో ఏది అత్యంత అనుకూలమైనది?

A. వాదన

B. చర్చ

C. కథ చెప్పడం

D. క్షేత్ర పర్యటన

Solution

ప్రజలు మరియు వారి పరిసరాల మధ్య స్థానాలు మరియు పరస్పర చర్యల అధ్యయనాన్ని భౌగోళిక శాస్త్రం అంటారు. భూగోళ శాస్త్రవేత్తలు భూమి యొక్క ఉపరితలాన్ని మరియు అక్కడ నివసించే అనేక మానవ సంస్కృతులను అధ్యయనం చేస్తారు.

Key Points క్షేత్ర పర్యటన:-

• క్షేత్ర పర్యటనలు విద్యార్థులకు స్థానిక నివాసితులను దగ్గరగా చూసే అవకాశాన్ని కల్పిస్తాయి, ఇది వారి సమాజాలలోని వివిధ రకాల వాతావరణాలు మరియు సంస్కృతుల గురించి మరింత అవగాహన కలిగి ఉండటానికి సహాయపడుతుంది.
• డేటాను సేకరించడం, విశ్లేషించడం మరియు ప్రస్తుతంగల సామర్థ్యం విద్యార్థులు మరింత ఖచ్చితమైన పరిశీలనలు చేయడానికి, ప్రతిస్పందనలను కొలవడానికి మరియు వారి ఫలితాలను అంచనా వేయడానికి సహాయపడుతుంది.
• భౌగోళిక శాస్త్రాన్ని ఆకర్షణీయంగా మరియు ఆహ్లాదకరంగా మార్చడానికి ఫీల్డ్ వర్క్ చాలా ముఖ్యమైనది కాబట్టి, ప్రతి భౌగోళిక విద్యార్థికి సెమిస్టర్ సమయంలో ఫీల్డ్ ట్రిప్ అనుభవాన్ని తగినంతగా అనుభవించడానికి అనుమతించాలి.

అందువల్ల, ఉన్నత ప్రాథమిక స్థాయిలో భౌగోళిక బోధనకు క్షేత్ర పర్యటన పద్ధతులు అత్యంత అనుకూలమైనవని నిర్ధారించబడింది.

---

126. మానవుడిని ఒక వనరుగా మార్చడానికి, దేశం ______ మరియు ______ లో పెట్టుబడి పెట్టాలి.

A. సైన్యం; ఆరోగ్యం

B. ఉద్యోగ అవకాశాలు; సంతోషకరమైన జీవనశైలి

C. విద్య; ఆరోగ్యం

D. ఆరోగ్య భద్రతా ఉత్పత్తులు; ఉద్యోగ అవకాశాలు

Solution

జనాభా వనరుగా అనేది దేశంలోని పనిచేసే ప్రజలను వారికి ఉన్న ఉత్పాదక నైపుణ్యాలు మరియు సామర్థ్యాల పరంగా సూచించే ఒక విధానం. ఇతర వనరుల మాదిరిగానే జనాభా కూడా ఒక వనరు — ‘మానవ వనరు’.

Key Points 

• మానవ మూలధనంలో పెట్టుబడి (విద్య, శిక్షణ, వైద్య సంరక్షణ ద్వారా) భౌతిక మూలధనంలో పెట్టుబడి వలెనే రాబడిని ఇస్తుంది. ఇది ఎక్కువగా చదువుకున్న లేదా మెరుగైన శిక్షణ పొందిన వ్యక్తుల ఉత్పాదకత ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల వచ్చే అధిక ఆదాయాల రూపంలోనూ, ఆరోగ్యవంతమైన ప్రజల అధిక ఉత్పాదకత రూపంలోనూ నేరుగా కనిపిస్తుంది.
• చదువుకున్న మరియు ఆరోగ్యవంతమైన ప్రజలు మాత్రమే అధిక ఆదాయాల ద్వారా లాభం పొందరు, సమాజం కూడా ఇతర పరోక్ష మార్గాల ద్వారా లాభం పొందుతుంది ఎందుకంటే ఎక్కువగా చదువుకున్న లేదా ఆరోగ్యవంతమైన జనాభా యొక్క ప్రయోజనాలు నేరుగా విద్య లేదా ఆరోగ్య సంరక్షణ పొందని వారికి కూడా వ్యాపిస్తాయి.
• వాస్తవానికి, మానవ మూలధనం భూమి మరియు భౌతిక మూలధనం వంటి ఇతర వనరుల కంటే ఒక విధంగా ఉన్నతమైనది: మానవ వనరులు భూమి మరియు మూలధనాన్ని ఉపయోగించగలవు. భూమి మరియు మూలధనం తమంతట తాము ఉపయోగకరంగా మారవు!

కాబట్టి పైన పేర్కొన్న అంశాల నుండి, మానవుడిని ఒక వనరుగా మార్చడానికి, దేశం విద్య మరియు ఆరోగ్యంలో పెట్టుబడి పెట్టాలి అని స్పష్టమవుతుంది.

---

127. ఎప్పటికీ తరిగిపోని శక్తివనరులు ఏవి?

A. గాలి, సూర్యకాంతి

B. కిరోసిన్, గాలి, నీరు

C. బొగ్గు, సూర్యకాంతి, గాలి

D. సహజ వాయువు, నీరు

Solution

దీనికి పరిష్కారం గాలి మరియు సూర్యకాంతి.

పద్ధతి:

సహజ వనరులు: ప్రకృతిలో వివిధ వనరుల లభ్యత దృష్ట్యా, సహజ వనరులను స్థూలంగా రెండు రకాలుగా వర్గీకరించవచ్చు.

• తరగని సహజ వనరులు:
  • ఈ వనరులు ప్రకృతిలో అపరిమిత పరిమాణంలో ఉంటాయి మరియు మానవ కార్యకలాపాల వల్ల అయిపోయే అవకాశం లేదు.
  • ఉదాహరణలు సూర్యకాంతి, గాలి, నీరు మరియు గాలి.
• తరగిపోయే సహజ వనరులు:
  • ప్రకృతిలో ఈ వనరుల మొత్తం పరిమితం.
  • మానవ కార్యకలాపాల ద్వారా తరిగిపోవచ్చు.
  • ఈ వనరులకు ఉదాహరణలు అడవులు, వన్యప్రాణులు, ఖనిజాలు, బొగ్గు, పెట్రోలియం, సహజ వాయువు మొదలైనవి.

వివరణ:

• బొగ్గు – తరుగుతుంది
• కిరోసిన్ – తరుగుతుంది
• సహజ వాయువు – తరుగుతుంది
• సూర్యకాంతి – తరగనిది
• గాలి – తరగనిది
• నీరు – తరగనిది

శక్తి యొక్క మూలాలు	వివరణ
గాలి	గాలి అధిక వేగంతో కదులుతోంది.వాతావరణ పీడనంలోని వ్యత్యాసాల కారణంగా గాలి ఉత్పన్నమవుతుంది మరియు ఈ ప్రక్రియ నిరంతరం కొనసాగుతుంది.దాని సరఫరా అంతం కాదు.
సూర్యకాంతి	సూర్యరశ్మి అనగా సూర్యుని నుండి ఉద్భవించిన సౌరశక్తి శక్తి యొక్క ప్రాథమిక మరియు అంతులేని మూలం..
నీరు	పర్యావరణంలోని నీరు నీటి చక్రాల సహాయంతో వర్షపాతం ద్వారా నిరంతరం రీఛార్జ్ చేయబడుతుంది.ఇది తరగనిది.
బొగ్గు	ఇది శిలాజ ఇంధనం. రాళ్లు లేదా మట్టి కింద పాతిపెట్టిన చనిపోయిన మొక్కలు, తీవ్రమైన వేడి మరియు ఒత్తిడి ప్రభావంతో బొగ్గుగా మారుతాయి.బొగ్గు ఏర్పడటానికి మిలియన్లసంవత్సరాలు పడుతుంది. ఇది కొంత కాలం తర్వాత అయిపోతుంది.
కిరోసిన్	ఇది వివిధ వెలికితీత మరియు శుద్దీకరణ ప్రక్రియ తర్వాత ముడి చమురు నుండి పొందే ఇంధనం.ముడిచమురు నిల్వలు పరిమితంగా ఉండడంతో కిరోసిన్‌ సరఫరా అంతంతమాత్రంగానే ఉండడంతో భవిష్యత్తులో ఇది అంతరించిపోతుంది.
సహజ వాయువు	ఇది పెట్రోలియం నిక్షేపాలతో లభించే ఇంధనం, ఇది ముడి చమురును ఉపరితలంపైకి తీసుకువచ్చినప్పుడు విడుదల అవుతుంది.ప్రధానంగా భూమి నిల్వల నుండి సంగ్రహించబడుతుంది. ఇది ఏర్పడటానికి మిలియన్ల సంవత్సరాలు పడుతుంది కాబట్టి సులభంగా పునరుద్ధరించబడదు మరియు అయిపోతుంది.

కాబట్టి, గాలి మరియు సూర్యకాంతి ఎప్పటికీ తరిగిపోని వనరులు.

Additional Informationసహజవాయువు బొగ్గు కంటే ఎక్కువ స్వచ్ఛమైన ఇంధనం, కానీ అది తరిగిపోయే వనరు.

---

 128. ఆర్ధిక సహకారం మరియు అభివృద్ధిసంస్థ(OECD) ఎప్పుడు స్థాపించబడింది?

A. 1961

B. 1981

C. 1972

D. 1951

Solution

వివరణ:

ఆర్ధిక సహకారం మరియు అభివృద్ధిసంస్థ(OECD):

• OECD అనేది ఒక రకమైన అంతర ప్రభుత్వ ఆర్థిక సంస్థ.
• ఈ సంస్థ ఆస్ట్రేలియా, జర్మనీ, USA మరియు న్యూజిలాండ్ వంటి 38 సభ్య దేశాలతో రూపొందించబడింది.
• ఈ సంస్థ 1961లో స్థాపించబడింది మరియు ఈ సంస్థ యొక్క ప్రధాన కార్యాలయం ఫ్రాన్స్‌లో ఉంది.
• ఈ దేశాల సభ్యుడు ప్రధానంగా అధిక మానవ అభివృద్ధి సూచికతో అధిక-ఆదాయ ఆర్థిక వ్యవస్థలు.
• వాటిని అభివృద్ధి చెందిన దేశాలుగా పరిగణిస్తారు.
• ఈ ఫోరమ్ దేశాలు ప్రజాస్వామ్యం మరియు మార్కెట్ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కట్టుబడి ఉన్నాయి.
• వారు విధాన అనుభవాల కోసం ఒక వేదికను అందిస్తారు మరియు దాని సభ్యుల దేశీయ మరియు అంతర్జాతీయ విధానాలను సమన్వయం చేస్తారు.

ముఖ్యమైన పాయింట్లు

OECD యొక్క లక్ష్యాలు:

• సామాజిక అభివృద్ధికి OECD సహాయం చేస్తుంది మరియు పెరుగుదల పర్యావరణ ప్రభావాన్ని నిర్ధారిస్తుంది.
• వారు సంవత్సరంలో అనేక దేశాలలో జీవన ప్రమాణాన్ని పెంచడానికి కూడా సహాయం చేసారు.
• ఇది ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని ప్రోత్సహించడంలో మరియు ప్రపంచ వాణిజ్య విస్తరణకు సహకారం అందించడంలో కూడా సహాయపడింది.

ఆ విధంగా, 1961లోఆర్ధిక సహకారం మరియు అభివృద్ధిసంస్థ  (OECD) స్థాపించబడింది.

---

129. స్వయం సమృద్ధిగల గ్రామం అనే భావన కింది సూత్రాలలో ఒకదానిపై ఆధారపడి ఉంది?

ఎ. తిప్పు వలస

బి. పారిశ్రామికీకరణ

C. స్థానికీకరణ

D. విద్య

E. గాంధేయ ఆర్థిక వ్యవస్థ

A. A, C, D మరియు E

B. B, C, D మరియు E

C. A, C మరియు E

D. పైన ఉన్నవన్నీ

Solution

భావన:
గాంధీజీ స్వయం సమృద్ధి కలిగిన గ్రామ ఆర్థిక వ్యవస్థ:

• గాంధీజీ ప్రకారం, ప్రతి వ్యక్తికి ఆహారం, నివాసం మరియు దుస్తులు వంటి కనీస అవసరాలు అందించాలి.
• గ్రామాలు స్వతంత్ర ఆర్థిక యూనిట్లుగా ఉండే స్వయం సమృద్ధ గ్రామ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఆయన అనుకూలంగా ఉన్నారు.
• పర్యావరణ అనుకూల ఉత్పత్తి పద్ధతులను ఉపయోగించడం.
• అతను జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టులకు బదులుగా బావుల వినియోగాన్ని మరియు మెరుగైన నీటిపారుదలకి ప్రాధాన్యత ఇచ్చాడు.
• గాంధీజీ జమీందారీ వ్యవస్థకు వ్యతిరేకం మరియు అతని ప్రకారం, భూమి యొక్క యాజమాన్యం నేలపై నిజమైన రైటర్‌గా ఉండాలి.
• సమతౌల్య సాగు కోసం భూమిపై సామూహిక యాజమాన్యం మరియు మిగులు గ్రామ సంఘాలకు పంపిణీ చేయాలని ఆయన మాట్లాడారు.
• గ్రామ సభ్యులకు అవసరమైన వస్తువులు మరియు సేవలను గ్రామ వ్యవసాయ రంగంలోనే పెంచాలి.
• అతను ఖాదీ, చేనేత, సెరికల్చర్ మరియు హస్తకళలపై ఒత్తిడి పెంచాడు.

​వివరణ:
స్వయం సమృద్ధ గ్రామం యొక్క సూత్రాలు:
తిప్పు వలస:

• ప్రజలు ఉపాధి వెతుక్కుంటూ నగరాలకు వెళ్లకుండా గ్రామాలు అభివృద్ధి చెందాలి.
• నగరాలు, గ్రామాల మధ్య సమతూకం పాటించాల్సిన అవసరం ఉందన్నారు.

స్థానికీకరణ మరియు దేశీయీకరణ:

• ప్రతి ప్రాంతానికి దాని స్వంత ప్రత్యేకత మరియు వనరులు ఉన్నాయి
• మొత్తం గ్రామాన్ని ఆదుకునేందుకు స్థానికంగా ఆధారిత సాంకేతికత కొత్త ఉద్యోగ అవకాశాలను సృష్టిస్తుంది.
• ప్రస్తుత గ్లోబల్ విలేజ్ దేశాలతో లింక్ చేయబడింది మరియు మరింత అభివృద్ధి చెందని దేశాలు వనరుల బలం కోసం లోపలికి చూడాలి.

వెనుకబడిన వారికి విద్య మరియు ఆరోగ్య సంరక్షణ:

• అణగారిన వర్గాల సంరక్షణకు ప్రత్యేక రిజర్వేషన్లు, వనరులు అవసరం.
• ఇందుకోసం ప్రభుత్వం నుంచి ప్రత్యేక సాయం, స్వచ్ఛంద సంస్థ నిధులు, ప్రపంచ బ్యాంకు రుణాలను పేద దేశాలకు మళ్లించాలి.
• అభివృద్ధి చెందిన ప్రపంచం నుండి కొత్త ఉద్యోగాలు మరియు సరఫరాల వేగవంతమైన వృద్ధికి ఇది వారికి సహాయపడుతుంది.
• పేదరికం, మూఢనమ్మకాలు మరియు అంధ విశ్వాసాలను తొలగించడానికి పౌరులందరూ సరైన విద్యను పొందేందుకు అర్హులు.
• పురుషులు మరియు మహిళలు అందరూ సమానమే మరియు ఏ ఉద్యోగం చిన్నది లేదా పెద్దది కాదు.

గాంధీ ఆర్థిక వ్యవస్థ:

• ఈ ఆర్థిక ఆలోచనల పాఠశాల మహాత్మా గాంధీచే స్థాపించబడిన ఆధ్యాత్మిక మరియు సామాజిక-ఆర్థిక సూత్రాలపై ఆధారపడింది.
• పాశ్చాత్య ఆర్థిక వ్యవస్థలు నిలకడలేనివని మరియు అవసరాల గుణకారంపై ఆధారపడినందున మానవ ఆత్మలకు వినాశకరమైనవిగా ఉన్నాయని అతను కనుగొన్నాడు.
• కానీ గాంధీ యొక్క నమూనా అవసరాలను నెరవేర్చడానికి ఉద్దేశించబడింది.
• ఈ నమూనాలో రక్షణవాదం, జాతీయవాదం, అహింస మరియు వర్గ యుద్ధాన్ని తిరస్కరించడం వంటి అంశాలు ఉన్నాయి.
• ఇది సామాజిక-ఆర్థిక సామరస్యానికి ప్రాధాన్యతనిచ్చింది.
• భారతదేశం యొక్క అత్యంత పేదరికం, వెనుకబాటుతనం మరియు సామాజిక-ఆర్థిక సవాళ్లతో పోరాడే మార్గాలను అభివృద్ధి చేయడానికి గాంధీజీ కృషి చేశారు.
• గాంధీ యొక్క స్వదేశీ మరియు సహాయ నిరాకరణ ప్రచారం ఆర్థిక స్వావలంబన సూత్రాలపై కేంద్రీకృతమై ఉంది.

అందువల్ల, స్వయం సమృద్ధిగల గ్రామం అనే తిప్పు వలస భావన  స్థానికీకరణ, విద్య మరియు గాంధీ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

---

130. _____________న  10,000 మంది కంటే ఎక్కువ మంది మరణించిన తుఫాను కారణంగా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అనేక రకాలుగా దెబ్బతిన్నది.

A. 15 నవంబర్ 1977

B. 15 నవంబర్ 1978

C. 15 నవంబర్ 1976

D. 15 నవంబర్ 1975

Solution

సరైన సమాధానం 15 నవంబర్ 1977.

ప్రధానాంశాలు

• నవంబర్ 15, 1977న 10,000 మంది కంటే ఎక్కువ మంది మరణించిన తుఫాను కారణంగా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అనేక రకాలుగా దెబ్బతిన్నది.
• ఇది అత్యంత భయంకరమైన తుఫాను, 6 మీటర్ల ఎత్తైన అలలు ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు కేరళ తీరప్రాంత గ్రామాలను చుట్టుముట్టాయి మరియు 10,000 మంది కంటే ఎక్కువ మంది ప్రాణాలను తీశాయి.

అదనపు సమాచారం

• తుఫాను వాతావరణ భంగం కారణంగా ఏర్పడుతుంది మరియు ఇది తీవ్రమైన గాలులు మరియు విపరీతమైన వర్షంతో కూడిన శక్తివంతమైన తుఫానుగా నిర్వచించబడింది.
• నాలుగు రకాల తుఫానులు ఉన్నాయి.

ఉష్ణమండల తుఫాను

• ఉష్ణమండల తుఫానులు ఉష్ణమండల సముద్రం మీద సంభవిస్తాయి.
• హరికేన్లు మరియు టైఫూన్లు ఉష్ణమండల తుఫానుల కింద వర్గీకరించబడ్డాయి.

ధ్రువ తుఫాను

• ఆర్కిటిక్‌పై ధ్రువ తుఫాను ఏర్పడుతుంది.
• ఈ తుఫానులను “ఆర్కిటిక్ హరికేన్స్” అని కూడా పిలుస్తారు.

మెసోతుఫాను

• ఇవి అత్యంత బలమైన ఉరుములు.
• ఉరుములతో కూడిన గాలి భ్రమణం ఈ తుఫాను లక్షణం.

అత్యుష్ణ ఉష్ణమండల తుఫాను

• ఈ తుఫానులు మధ్య అక్షాంశాలలో ఏర్పడతాయి.
• వీటిని మధ్య అక్షాంశ తుఫానులు అని కూడా అంటారు.

ముఖ్యమైన పాయింట్లు

• 2009లో జాతీయ విపత్తు నిర్వహణ విధానాన్ని మంత్రివర్గం ఆమోదించింది.
• ఇది విపత్తులను సంపూర్ణంగా నిర్వహించడానికి రోడ్‌మ్యాప్‌ను అందిస్తుంది.
• జాతీయ విపత్తు నిర్వహణ అథారిటీ యొక్క ప్రాథమిక విధులు
  • జాతీయ ప్రణాళికను ఆమోదించండి
  • ఇది విపత్తు నిర్వహణపై విధానాలను నిర్దేశిస్తుంది.
  • కేంద్రం లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్దేశించిన ప్లాన్‌లను ఆమోదించే బాధ్యత జాతీయ విపత్తు నిర్వహణ అథారిటీకి ఉంటుంది.
• భారత ప్రధానమంత్రి NDMA కి నాయకత్వం వహిస్తారు మరియు గరిష్టంగా 9 మంది ఇతర సభ్యులను కలిగి ఉండవచ్చు.
• విపత్తు నిర్వహణలో పాలుపంచుకున్న ఏజెన్సీలు​
  • జాతీయ విపత్తు నిర్వహణ అథారిటీ(NDMA)
  • నేషనల్ ఎగ్జిక్యూటివ్ కమిటీ (NEC)
  • రాష్ట్ర విపత్తు నిర్వహణ అథారిటీ (SDMA)
  • జిల్లా విపత్తు నిర్వహణ అథారిటీ (DDMA)

---

131. రాజస్థాన్‌లో దేవుళ్లు లేదా దేవతల పేరిట గ్రామాలచే రక్షించబడిన అటవీప్రాంతం యొక్క సాధారణ రక్షిత విభాగాన్ని ఏమంటారు?

A. ఉసార్ నేల

B. ఓరన్స్

C. బంజరు

D. చిత్తడి భూమి

Solution

వివరణ:

ఆరన్స్:

• రాజస్థాన్ లోని అల్వార్ జిల్లాలో ఓరన్స్ లేదా దేవబానీ అని పిలువబడే మరియు ఇతర రాష్ట్రాలలో పవిత్రమైన తోటలు అని పిలువబడే ప్రాంతాలు, ఇవి గ్రామంలోని కొన్ని దేవుళ్లు లేదా దేవతల పేరిట రక్షించబడిన అడవుల సాధారణ సంరక్షించబడిన విభాగాలు.
• ఓరన్స్ 1,00,000 హెక్టార్లకు పైగా విస్తరించి ఉంది.
• ఓరన్స్ మతసంబంధమైనవారికి మేత మైదానంగా కూడా పనిచేశారు.
• పశుగ్రాసం, ఇంధనం, కలప, బెర్రీలు, మూలాలు మరియు మూలికలు వంటి సహజ సంపదకు మూలంగా ఉంటుంది.

ఉసార్ నేల:

• ఉసారా నేలలను సెలైన్ నేలలు అని కూడా అంటారు.
• సెలైన్ నేలలకు వివిధ స్థానిక పేర్లు రెహ్, కల్లార్ మరియు చోపాన్, రాకర్, థూర్, కార్ల్ మొదలైనవి.
• ఉసార్ నేలల్లో పెద్ద మొత్తంలో నీటిలో కరిగే లవణాలు ఉంటాయి, ఇవి విత్తనాల అంకురోత్పత్తి మరియు మొక్కల పెరుగుదలను నిరోధిస్తాయి. లవణాలు తెలుపు, రసాయనికంగా తటస్థంగా ఉంటాయి మరియు క్లోరైడ్లు, సల్ఫేట్లు, కార్బోనేట్లు మరియు కొన్నిసార్లు కాల్షియం, మెగ్నీషియం, సోడియం మరియు పొటాషియం యొక్క నైట్రేట్లు ఉంటాయి.
• ఈ నేలలు పొడి వాతావరణ పరిస్థితులలో (ఎడారి నేలల కంటే కొంచెం ఎక్కువ వర్షపాతం ఉన్న ప్రాంతాల్లో) సరైన పారుదల లేకపోవడంతో అభివృద్ధి చెందాయి.
• ఈ లవణాలు ఖనిజాల సహజ వాతావరణం నుండి లేదా పురాతన సముద్రపు పడకల నుండి మిగిలిపోయిన శిలాజ ఉప్పు నిక్షేపాల నుండి ఉద్భవించాయి. నీటిపారుదల నీరు లేదా భూగర్భజలాల ఆవిరి ఆవిరై శుష్క వాతావరణం ఉన్న నేలలో లవణాలు పేరుకుపోతాయి, ఖనిజాలను వదిలివేస్తాయి.

బంజరు:

బంజరు అనే పదానికి అనేక అర్థాలు ఉన్నాయి:

• (భూమి యొక్క) చాలా లేదా ఏదైనా వృక్షసంపదను ఉత్పత్తి చేయటానికి చాలా పేలవమైనది.
• ఫలితాలు లేదా విజయాలు చూపడం లేదు
• వంధ్యత్వం

చిత్తడి భూమి:

• చిత్తడి అటవీ చిత్తడి నేల.
• చిత్తడినేలలు పరివర్తన మండలాలుగా పరిగణించబడతాయి ఎందుకంటే ఈ వాతావరణాన్ని సృష్టించడంలో భూమి మరియు నీరు రెండూ పాత్ర పోషిస్తాయి.
• చిత్తడి నేలలు పరిమాణంలో మారుతూ ఉంటాయి మరియు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్నాయి.
•  చిత్తడి నీరు మంచినీరు, ఉప్పునీరు లేదా సముద్రపు నీరు కావచ్చు.

---

132. ప్రకృతి కోసం వరల్డ్ వైడ్ ఫండ్ (WWF) యొక్క లోగో (జంతువు) ______.

A. బైసన్

B. పాండా

C. క్రిష్ణ జింక

D. కంగారు

Solution

సరైన సమాధానం పాండా.

Key-Points

• 1958 లో, WWF యొక్క పెద్ద పాండా లోగో చిచి అనే పాండా నుండి ప్రారంభమైంది.
• పెద్ద పాండా 1961 లో ఏర్పడినప్పటి నుండి WWF యొక్క చిహ్నంగా ఉంది.
• పాండాలు ప్రధానంగా నైరుతి చైనా పర్వతాలలో ఎత్తైన సమశీతోష్ణ అడవులలో నివసిస్తాయి.
• జాతుల పరిరక్షణ విషయానికి వస్తే పెద్ద పాండా బహుశా ప్రపంచంలో అత్యంత శక్తివంతమైన చిహ్నం.

IMPORTANT POINT

• WWF అనేది వరల్డ్ వైడ్ ఫండ్ ఫర్ నేచర్ యొక్క సంక్షిప్త రూపం మరియు ఇది 1961 లో స్థాపించబడింది.
• ఇది పర్యావరణ పరిరక్షణ లక్ష్యంగా ఏర్పడిన అంతర్జాతీయ సంస్థ.
• ఉత్తర అమెరికాలో దీనిని ప్రపంచ వన్యప్రాణి నిధి అంటారు.
• WWF ప్రపంచవ్యాప్తంగా పరిరక్షణ కార్యక్రమాలకు డబ్బును అందిస్తుంది.
• వాతావరణం, ఆహారం, అడవులు, మంచినీరు, మహాసముద్రాలు మరియు వన్యప్రాణుల యొక్క 6 ప్రధాన రంగాలలో WWF పనిచేస్తుంది.

Additional Information

• ప్రధాన కార్యాలయం – ర్యూ మౌవర్నీ, గ్లాండ్, వాడ్, స్విట్జర్లాండ్.

---

133. డికంపోజర్ల (కుళ్లుపోయేలా చేసేవి) గురించి కిందివాటిలో ఏది సరైనది కాదు ?

A. మొక్కలు మరియు జంతువుల మృతదేహాలను కుళ్ళిపోవడానికి ఇవి సహాయపడతాయి

B. అవి నేల యొక్క సంతానోత్పత్తిని తగ్గిస్తాయి

C. పర్యావరణ వ్యవస్థలోని పదార్థాలను రీసైక్లింగ్ చేయడంలో ఇవి సహాయపడతాయి

D. వారు ప్రక్షాళన ఏజెంట్లుగా కూడా పనిచేస్తారు

Solution

సరైన సమాధానం 2 అంటే అవి నేల యొక్క సంతానోత్పత్తిని తగ్గిస్తాయి.

వివరణ:

• మాంసాహారులు:
  • ఆ   ఇతర జంతువులను మాత్రమే ఆహారంగా తినే జంతువులను మాంసాహారులు అంటారు .
  • మాంసాహారులు ఇతర జంతువుల మాంసాన్ని తింటారు .
  • ఉదాహరణలు సింహం, పులి, రాబందు, కింగ్‌ఫిషర్ లేదా పాము .
• డికంపోజర్స్:
  • చనిపోయిన మొక్కలలో మరియు జంతువులలోని చనిపోయిన జీవులలో ఉన్న సంక్లిష్ట సేంద్రీయ సమ్మేళనాలను మరియు మూత్రం వంటి వాటి ఉత్పత్తులను సరళమైన పదార్ధాలుగా విచ్ఛిన్నం చేసే సూక్ష్మ జీవులను డికంపోజర్స్ అంటారు .
  • డీకంపోజర్ల ఉదాహరణలు కొన్ని బ్యాక్టీరియా మరియు శిలీంధ్రాలు.
  • డీకంపోజర్లుగా పనిచేసే బ్యాక్టీరియాను పుట్రెఫియింగ్ బ్యాక్టీరియా అంటారు .
  • మొక్కలు మరియు జంతువుల మృతదేహాలను కుళ్ళిపోవడానికి డికంపొసర్లు సహాయపడతాయి మరియు అందువల్ల పర్యావరణం యొక్క ప్రక్షాళన ఏజెంట్లుగా పనిచేస్తాయి.
  • పంట-మొక్కల వంటి ఉత్పత్తిదారుల పునర్వినియోగం కోసం చనిపోయిన మొక్కలు మరియు జంతువులను తయారుచేసిన వివిధ అంశాలను తిరిగి నేల, గాలి మరియు నీటిలోకి తిరిగి ఉంచడంలో కూడా డికంపోజర్లు సహాయపడతాయి .
  • డీకంపోజర్ల ఉనికి కారణంగానే, మొదట నేల, గాలి మరియు నీటి నుండి మొక్కలు తీసుకున్న వివిధ పోషక మూలకాలు మొక్కలు మరియు జంతువుల మరణం తరువాత నేల, గాలి మరియు నీటికి తిరిగి వస్తాయి .
  • డికోంపొజర్స్ జీవులు పర్యావరణ వ్యవస్థలోని పదార్థాలను రీసైక్లింగ్ చేయడంలో సహాయపడతాయి, తద్వారా జీవిత ప్రక్రియ చాలా మంది అంతం లేని గొలుసులా కొనసాగుతుంది.

---

134. ఒక ప్రాంతం యొక్క జీవవైవిధ్యం మరియు సంస్కృతి పరిరక్షణ కోసం ఉద్దేశించిన పెద్ద రక్షిత ప్రాంతాన్ని ఏమంటారు?

A. రామ్సర్ సైట్

B. జీవావరణ ప్రాంతం

C. జాతీయ పార్కు

D. వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం

Solution

సరైన సమాధానం జీవావరణ ప్రాంతం

ప్రధానాంశాలు

• జీవావరణ ప్రాంతాలు మొక్కలు మరియు జంతువుల పరిరక్షణకు ఉద్దేశించిన రక్షిత ప్రాంతాలు.
• స్థిరమైన అభివృద్ధిని ప్రోత్సహించడానికి మానవుడు మరియు జీవావరణ ప్రాంత కార్యక్రమం ద్వారా వీటిని గుర్తించారు.
• ఈ కార్యక్రమాన్ని యునెస్కో 1971లో ప్రారంభించింది. 
• మూడు జీవావరణ ప్రాంత జోన్లు ఉన్నాయి:
  • కోర్ – ఇది చట్టబద్ధంగా రక్షించబడిన ప్రాంతం, ఇక్కడ మానవ జోక్యం ఖచ్చితంగా నిషేధించబడింది.
  • బఫర్ – ఇవి మానవులకు పరిశోధన మరియు విద్యా కార్యకలాపాలు మాత్రమే అనుమతించబడతాయి.
  • మానిప్యులేషన్ – ఇది జీవావరణ ప్రాంతం యొక్క పరిధీయ ప్రాంతం, ఇక్కడ జీవావరణ ప్రాంత అధికారులు మరియు స్థానిక ప్రజల సహకారంతో క్రాపింగ్, రిక్రియేషన్, ఫారెస్ట్రీ మరియు సెటిల్‌మెంట్స్ వంటి మానవ కార్యకలాపాలు అనుమతించబడతాయి..
• భారతదేశంలో 18 జీవావరణ ప్రాంతాలు భారత ప్రభుత్వంచే స్థాపించబడ్డాయి.
• కొన్ని ప్రసిద్ధ జీవావరణ ప్రాంతాలు:
  • నీలగిరి బయోస్పియర్ రిజర్వ్ 
  • సుందర్బన్స్ బయోస్పియర్ రిజర్వ్
  • నందా దేవి బయోస్పియర్ రిజర్వ్
  • సిమ్లిపాల్ బయోస్పియర్ రిజర్వ్

అదనపు సమాచారం

• జాతీయ ఉద్యానవనాలు సహజ పర్యావరణాన్ని రక్షించే లక్ష్యంతో ఉన్న ప్రాంతాలు.
  • వీటిలో ప్రజలు రిక్రియేషన్ మరియు ఎంజాయ్‌మెంట్ కార్యకలాపాలలో కూడా పాల్గొంటారు. జాతీయ ఉద్యానవనంలో, ప్రకృతి దృశ్యాలు మరియు వాటి వృక్షజాలం మరియు జంతుజాలం వాటి సహజ స్థితిలో రక్షించబడుతుంటాయి. 
• వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు సహజంగా సంభవించే ప్రాంతాలు, ఇవి అంతరించిపోతున్న జాతులను వేటాడటం నుండి రక్షించడానికి ఉద్దేశించబడ్డాయి.
• రామ్‌సర్ సైట్ అనేది ఒక చిత్తడి నేల, ఇది రామ్‌సర్ కన్వెన్షన్ క్రింద జాబితా చేయబడింది, ఇది దానిని సంరక్షించడం మరియు దాని సహజ వనరుల స్థిరమైన వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
• రామ్‌సర్ కన్వెన్షన్‌ను వెట్‌ల్యాండ్స్ కన్వెన్షన్ అంటారు. ఇది యునెస్కోచే 1971లో స్థాపించబడింది మరియు 1975లో అమల్లోకి వచ్చింది.

---

135. లవణీకరణ అంటే ఏమిటి?

A. పర్యావరణ మాధ్యమంలో ఉప్పు సాంద్రత పెరుగుదల, ముఖ్యంగా నేల

B. పర్యావరణ మాధ్యమంలో ఉప్పు సాంద్రత తగ్గడం, ముఖ్యంగా నేల

C. నేల సంతృప్తతకు కారణమయ్యే అధిక నీరు త్రాగుట

D. మార్పిడి చేయగల సోడియం చేరడం

Solution

పర్యావరణ మాధ్యమం, గుర్తించదగిన నేలలో ఉప్పు సాంద్రత పెరుగుదల సరైన సమాధానం.

కీ పాయింట్లులవణీకరణ

• లవణీకరణ అనేది మట్టిలో ఉప్పు సాంద్రత పెరుగుదల మరియు చాలా సందర్భాలలో నీటి సరఫరాలో కరిగిన లవణాల వల్ల సంభవిస్తుంది. కాబట్టి, స్టేట్‌మెంట్ 1 సరైనది.
• సముద్రపు నీటి ద్వారా భూమిని వరదలు ముంచెత్తడం, సముద్రపు నీరు లేదా దిగువ నుండి నేల ద్వారా ఉప్పునీటి భూగర్భ జలాలు రావడం వల్ల ఈ నీటి సరఫరా జరుగుతుంది.
• వాతావరణ మార్పుల కారణంగా, సముద్ర మట్టాలు పెరుగుతున్నాయి, ఇది లవణీకరణ ప్రక్రియను మరింత వేగవంతం చేస్తుంది.
• మట్టిలో మితిమీరిన అవాంఛిత పదార్థాలు చేరడం వల్ల అందులో ఉండే ఖనిజాలు మరియు పోషకాల స్థాయి మారుతుంది.
• పెరుగుతున్న మానవ జనాభా వ్యర్థాల పరిమాణంలో పెరుగుదలకు దారితీసింది.
• ఈ వ్యర్థాలను మట్టిలో శుద్ధి చేయకుండా వదిలేస్తే దాని లవణీయత పెరుగుతుంది.
• మితిమీరిన ఎరువులు మరియు సరికాని వ్యవసాయ పద్ధతులు కారణంగా నేల లవణీయత కూడా పెరుగుతుంది.

---

136. ఉత్పాదకతను తగ్గించే క్రమంలో పర్యావరణ వ్యవస్థ యొక్క సరైన క్రమం క్రింది వాటిలో ఏది?

A. మహాసముద్రాలు, మడ అడవులు, సరస్సులు, గడ్డి భూములు

B. మడ అడవులు, మహాసముద్రాలు, గడ్డి భూములు, సరస్సులు

C. మహాసముద్రాలు, సరస్సులు, గడ్డి భూములు, మడ అడవులు

D. మడ అడవులు, గడ్డి భూములు, సరస్సులు, సముద్రాలు

Solution

సరైన సమాధానం మడ అడవులు, గడ్డి భూములు, సరస్సులు, మహాసముద్రాలు .

ప్రధానాంశాలు

• ఉత్పాదకతను తగ్గించే క్రమంలో పర్యావరణ వ్యవస్థల క్రమం మడ అడవులు, గడ్డిభూములు, సరస్సులు, మహాసముద్రాలు.
• ఉష్ణమండల అడవులు, ఎస్ట్యూరీలు మరియు చిత్తడి నేలలు/చిత్తడి నేలల్లో అత్యధిక ప్రాధమిక ఉత్పాదకత కనిపిస్తుంది.
• వాటిలో ప్రతి ఒక్కటి సంవత్సరానికి మీటర్²కు సుమారు 9000 కిలో క్యాలరీలను ఉత్పత్తి చేస్తాయి.
• ఒక ఆవరణ వ్యవస్థలో బయోమాస్ ఉత్పత్తి రేటును ఉత్పాదకత అని అంటారు.
• ఇది శక్తి యొక్క యూనిట్లలో వ్యక్తీకరించబడుతుంది.
• ఉదాహరణకు, ప్రతిరోజూ మీటరుకు జౌల్స్ లేదా పొడి సేంద్రియ పదార్థం యొక్క యూనిట్ ల్లో (ఉదా: సంవత్సరానికి మీటరుకు కిలోగ్రాములు).

ముఖ్యమైన పాయింట్లు

• కిరణజన్య  సంయోగక్రియ లేదా కీమోసింథసిస్ ద్వారా నీరు మరియు CO₂ వంటి అకర్బన అణువుల నుండి కొత్త సేంద్రియ పదార్ధాల సంశ్లేషణను ప్రాథమిక ఉత్పత్తి అంటారు.
• ప్రాథమిక ఉత్పాదకతను ఉత్పత్తిదారు స్థాయిలో ఎనర్జీ స్టోరేజీ అని కూడా అంటారు.
• జంతువులు వంటి హెటెరోట్రోఫ్ ల యొక్క ఉత్పాదకతను ద్వితీయ ఉత్పాదకత అని అంటారు.
• దీనిని వినియోగదారుల స్థాయిలో ఎనర్జీ స్టోరేజీ అని కూడా అంటారు.
• వినియోగదారులు తాము తీసుకునే ఆహారాన్ని జీర్ణం చేసుకోవడం ద్వారా ద్వితీయ ఉత్పాదకత జరుగుతుంది.
• మహాసముద్రం లేదా సముద్ర పర్యావరణ వ్యవస్థలు సాధారణంగా పెద్ద జీవవైవిధ్యాన్ని కలిగి ఉంటాయి.
• మడ అడవులు మరియు సరస్సులు ఆ పర్యావరణ వ్యవస్థలో ఒక భాగం.
• పచ్చిక బయళ్ళు అనేవి పచ్చిక బయళ్ళచే ఆధిపత్యం వహించే ప్రాంతాలు, అందువల్ల జీవవైవిధ్యం క్షీణిస్తోంది.

---

137. ఆహార జాలానికి సంబంధించి కిందివాటిలో ఏది సరైనది?

A. ఇది పర్యావరణ వ్యవస్థలో ఉన్న పెద్ద సంఖ్యలో ఆహార గొలుసుల యంత్రాంగం

B. దీనిలో ఉన్న వివిధ జాతులలో అనేక ఇంటర్‌క్రాస్‌లు మరియు అనుసంధానాలు ఉన్నాయి

C. 1 & 2 రెండూ

D. 1 మరియు 2 రెండూ కాదు

Solution

సరైన సమాధానం ఎంపిక 3 అనగా 1 & 2 రెండూ.

• ఆహార జాలం:
  • వివిధ జాతుల మధ్య సంబంధాల యంత్రాంగాన్ని స్థాపించే పర్యావరణ వ్యవస్థలో పనిచేసే ఒకదానితో ఒకటి అనుసంధానించబడిన ఆహార గొలుసులను ఆహారజాలం అంటారు.
  • గడ్డి భూములు, అడవి, పౌండ్ లేదా క్రాస్ ఫీల్డ్ వంటి పర్యావరణ వ్యవస్థలో జీవుల సమాజంలో పెద్ద సంఖ్యలో ఆహార గొలుసులు ఉన్నాయి.
  • ఈ ఆహార గొలుసులలో ఒకటి ఒకటి కంటే ఎక్కువ ఆహార గొలుసులలో సంభవించే జాతుల ద్వారా ఒకదానితో ఒకటి అనుసంధానించబడి ఉన్నాయి.
  • ఆహార జాలంలో వివిధ జాతుల (ఉత్పత్తిదారులు మరియు వినియోగదారులు) మధ్య అనేక ఇంటర్‌క్రాస్‌లు మరియు అనుసంధానాలు ఉన్నాయి.
  • అంటే పర్యావరణ వ్యవస్థలోని వివిధ ఆహార గొలుసులు ఒంటరిగా పనిచేయవు.
  • ఇవి ఆహార జాలం అని పిలువబడే ఆహార గొలుసుల యంత్రాంగం రూపంలో పనిచేస్తాయి.

---

138. ఆమ్ల వర్షాలకు ఏ రకమైన కాలుష్యం కారణం?

A. నేల కాలుష్యం

B. వాయు కాలుష్యం

C. నీటి కాలుష్యం

D. శబ్ద కాలుష్యం

Solution

సరైన సమాధానం వాయు కాలుష్యం.

ప్రధానాంశాలు

• ఆమ్లవర్షానికి వాయు కాలుష్యం కారణం
• పేరు సూచించినట్లుగా యాసిడ్ వర్షాన్ని సాధారణ పద్ధతిలో వర్షం రూపంలో ఆమ్లం యొక్క అవపాతం అని చెప్పవచ్చు.
• వాతావరణ కాలుష్య కారకాలైన నైట్రోజన్ మరియు సల్ఫర్ ఆక్సైడ్లు వర్షపునీటితో చర్య జరిపి వర్షంతో కిందకు వచ్చినప్పుడు, దీని ఫలితంగా యాసిడ్ వర్షం కురుస్తుంది.
• నైట్రస్ ఆక్సైడ్ మరియు సల్ఫర్ డయాక్సైడ్ పర్యావరణ కాలుష్య కారకాలు యాసిడ్ వర్షానికి కారణమవుతాయి.

అదనపు సమాచారం

• ఆమ్లవర్షానికి కారణాలు
  • ఆమ్ల వర్షానికి కారణాలు సల్ఫర్ మరియు నత్రజని కణాలు వర్షం యొక్క తడి భాగాలతో కలిసిపోతాయి.
  • నీటిలో కలిపే సల్ఫర్ మరియు నైట్రోజన్ కణాలు రెండు రకాలుగా మానవ నిర్మితమైనవి అంటే పరిశ్రమల నుండి వెలువడే ఉద్గారాలు లేదా వాతావరణంలో మెరుపు దాడి వలన నైట్రోజన్ అయాన్లు మరియు అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనాల నుండి సల్ఫర్ ఎలా విడుదలవుతాయి వంటి సహజ కారణాల వల్ల.
  • మనం అనుభవించే సాధారణ శుభ్రమైన వర్షం, అది శుభ్రంగా లేనప్పటికీ, అంటే నీరు మరియు కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ కలిసి స్పందించి బలహీనమైన కార్బోనిక్ ఆమ్లాన్ని ఏర్పరుస్తాయి, ఇది చాలా హానికరం కాదు.
  • సాధారణ వర్షపు నీటి pH విలువ దాదాపు 5.7 ఉంటుంది, ఇది ఆమ్ల స్వభావాన్ని ఇస్తుంది.
  • నైట్రోజన్ మరియు సల్ఫర్ యొక్క ఆక్సైడ్లు ధూళి కణాలతో పాటు గాలికి ఎగిరిపోతాయి.
  • అవపాతం రూపంలో వచ్చిన తర్వాత అవి భూమి ఉపరితలంపై స్థిరపడతాయి.
  • ఆమ్లవర్షం అనేది వాతావరణంలో నైట్రోజన్ మరియు సల్ఫర్ ఆక్సైడ్‌లను విడుదల చేసే మానవ కార్యకలాపాల యొక్క ఉప-ఉత్పత్తి.
  • ఉదాహరణ – శిలాజ ఇంధనాల దహనం మరియు అనైతిక వ్యర్థ ఉద్గార తొలగింపు పద్ధతులు.

---

139. నదులలోని నీటి కాలుష్యాన్ని ________ ద్వారా కొలుస్తారు.

A. కరిగిన క్లోరిన్ మొత్తం

B. కరిగిన ఓజోన్ పరిమాణం

C. కరిగిన నత్రజని మొత్తం

D. కరిగిన ఆక్సిజన్ మొత్తం

Solution

సరైన సమాధానం కరిగిన ఆక్సిజన్ మొత్తం.

♦నదులలోని నీటి కాలుష్యాన్ని కరిగిన ఆక్సిజన్ పరిమాణంతో కొలుస్తారు.
♦కరిగిన ఆక్సిజన్ (DO) అనేది నీటిలో ఎంత ఆక్సిజన్ కరిగిపోయిందో కొలవడం.
♦కరిగిన ఆక్సిజన్ (DO) అనేది సజీవ జల జీవులకు లభించే ఆక్సిజన్ మొత్తం.
♦కరిగిన ఆక్సిజన్ మొత్తం దాని నీటి నాణ్యతను సూచిస్తుంది.

---

140. క్రింది వాటిలో, నదులు మరియు సరస్సులలో సేంద్రీయ కాలుష్యాన్ని కొలిచే సూచికలలో కీలకమైనది ఏది ?

A. గుర్రపు డెక్క

B. జీవరసాయన ఆమ్లజని డిమాండ్ (BOD)

C. కరిగిన పదార్ధాల మొత్తము

D. pH విలువ

Solution

సరైన సమాధానం జీవరసాయన ఆక్సిజన్ డిమాండ్ (BOD).

Key Points

• జీవరసాయన ఆక్సిజన్ డిమాండ్ (BOD) అనేది జలంలోని సేంద్రియ పదార్థాలను కుళ్ళిపోవడానికి ఏరోబిక్ సూక్ష్మజీవులకు అవసరమైన ఆక్సిజన్ మొత్తాన్ని కొలిచేది.
• BOD స్థాయిలు జల వనరులలో కాలుష్యాన్ని సూచిస్తాయి; ఎక్కువ BOD విలువలు ఎక్కువ కాలుష్యాన్ని సూచిస్తాయి.
• BOD సేంద్రియ కాలుష్యానికి ముఖ్యమైన సూచిక మరియు వ్యర్థ జల శుద్ధి ప్రక్రియల ప్రభావాన్ని అంచనా వేయడంలో సహాయపడుతుంది.
• ఇది నదులు, సరస్సులు మరియు ఇతర జల వనరుల ఆరోగ్యాన్ని అంచనా వేయడానికి పర్యావరణ పర్యవేక్షణలో సాధారణంగా ఉపయోగించబడుతుంది.

Additional Information 

• మొత్తం కరిగిన ఘనపదార్థాలు (TDS): TDS అనేది ద్రవంలో ఉన్న అన్ని అకర్బన మరియు సేంద్రియ పదార్థాల మొత్తం కంటెంట్‌ను సూచిస్తుంది. TDS జల నాణ్యతకు ముఖ్యమైన సూచిక అయినప్పటికీ.
• pH: నీటి pH స్థాయి దాని ఆమ్లత్వం లేదా క్షారత్వాన్ని కొలుస్తుంది. ఇది ముఖ్యమైన జల నాణ్యత పారామితి.

---

141. భారతదేశంలో వ్యర్థాల నిర్వహణకు సంబంధించిన చట్టం ఏది?

A. కంప్రహెన్సివ్ ఎన్విరాన్మెంటల్ రెస్పాన్స్, కాంపెన్సేషన్, అండ్ లయబిలిటీ యాక్ట్, 1993

B. వేస్ట్ (మేనేజ్మెంట్ అండ్ హ్యాండ్లింగ్) రూల్స్, 1998

C. ది హజార్డస్ వేస్ట్స్ (మేనేజ్మెంట్, హ్యాండ్లింగ్ అండ్ ట్రాన్స్‌బౌండరీ మూవ్‌మెంట్) రూల్స్, 2008

D. ఎన్విరాన్మెంట్ ప్రొటెక్షన్ యాక్ట్, 1986

Solution

• భారతదేశంలో వ్యర్థాల నిర్వహణ ఎన్విరాన్మెంట్ ప్రొటెక్షన్ చట్టం, 1986 ప్రకారం జరుగుతుంది. చట్టం ఉల్లంఘనకు 5 సంవత్సరాల వరకు జైలు శిక్ష మరియు/లేదా రూ. 1,00,000 వరకు జరిమానా విధించవచ్చు.

Additional Information

ఎన్విరాన్మెంట్ ప్రొటెక్షన్ చట్టం, 1986

• ఎన్విరాన్మెంటల్ (ప్రొటెక్షన్) చట్టం, 1986 మరియు 1999లో సవరించబడిన ఎన్విరాన్మెంట్ ప్రొటెక్షన్ రూల్స్ 1986.
• 1986 ఎన్విరాన్మెంటల్ ప్రొటెక్షన్ యాక్ట్ (EPA) విస్తృత శాసన కవరేజ్ ఉన్న ఓవర్ ఆర్చ్ లెజిస్లేషన్.
• ఇది పర్యావరణ నాణ్యతను రక్షించడానికి మరియు మెరుగుపరచడానికి అవసరమైన లేదా అనుకూలమైన అన్ని చర్యలను తీసుకోవడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వానికి విస్తృత అధికారాలను ఇస్తుంది. అటువంటి చర్యలలో పర్యావరణ నాణ్యతకు ప్రమాణాలను నిర్దేశించడం, పారిశ్రామిక కార్యకలాపాల ప్రాంతాలను పరిమితం చేయడం, ప్రమాదకర పదార్థాలను నిర్వహించడానికి విధానాలను నిర్దేశించడం మొదలైనవి ఉన్నాయి.
• కేంద్ర ప్రభుత్వం నేరస్థ పరిశ్రమలను మూసివేయవచ్చు మరియు పర్యావరణపరంగా అనుకూలం కాని ప్రదేశాలలో కొత్త పరిశ్రమలను ఏర్పాటు చేయడాన్ని పరిమితం చేయవచ్చు.
• 1986 ఎన్విరాన్మెంట్ రూల్స్ ఉద్గారాలు మరియు ఉత్సర్గ ప్రమాణాలను నిర్ణయించే విధానాలను వివరిస్తాయి.
• ఈ చట్టం డిఫాల్టర్లపై ప్రత్యక్ష చర్యలు తీసుకోవడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వానికి అధికారం ఇస్తుంది.
• పర్యావరణ ప్రభావ అంచనా మరియు తీర రెగ్యులేషన్ జోన్లపై ఉన్న వాటి వంటి EPA కింద అనేక నోటిఫికేషన్లు జారీ చేయబడ్డాయి.

---

142. వ్యర్థాల నిర్వహణ యొక్క 3R సూత్రం

A. తగ్గించండం, తిరిగి పొందడం, పునర్వినియోగం

B. తగ్గించండం, పునర్వినియోగం, పునరుపయోగించు

C. తగ్గించండం, సంస్కరించు, పునర్వినియోగం

D. తగ్గించండం, నిలుపుకోవడం, తిరిగి పొందడం

Solution

సరైన సమాధానం ఎంపిక అంటే తగ్గించండం, పునర్వినియోగం, పునరుపయోగించు
ప్రధానాంశాలు

• మూడు R ల యొక్క అర్థం: తగ్గించండం, పునర్వినియోగం, పునరుపయోగించు. వ్య‌క్తుల స‌మిష్టి చ‌ర్య‌లు వ్య‌ర్థాల విష‌యాల‌పై విపరీతమైన ప్రభావాన్ని చూపుతాయి మరియు పర్యావరణ అనుకూలతను కలిగి ఉండాలనే భావాన్ని మనకు అందిస్తాయి.
• పర్యావరణ బాధ్యత కలిగిన వినియోగదారు ప్రవర్తనలో ఇవి మూడు ముఖ్యమైన భాగాలు.
• 3 R యొక్క లక్ష్యం అధిక మరియు అనవసరమైన వ్యర్థాలను ఎలా నిరోధించాలో మరియు పునరుత్పాదక వనరుల వినియోగాన్ని పరిమితం చేయడంపై ప్రజలకు అవగాహన కల్పించడం.

---

143. మనం, వ్యక్తిగతంగా, కొన్ని పద్ధతులను అనుసరించడం ద్వారా వ్యర్థాల ఉత్పత్తిని తగ్గించడంలో సహాయపడవచ్చు. కిందివాటిలో ఏది వ్యర్థాలు పెరగడానికి కారణం?

A. ఖాళీ కంటైనర్లు మరియు సీసాలు తిరిగి ఉపయోగించడం

B. షాపింగ్ కోసం గుడ్డ లేదా జనపనార సంచులను ఉపయోగించడం

C. పయోగించిన వస్తువులను దానం చేయడం

D. టిన్ ఫాయిల్, ప్లాస్టిక్ ర్యాప్‌లు, పేపర్ టవల్స్ మరియు ప్లాస్టిక్ జిప్ బ్యాగ్‌లను ఉపయోగించడం

Solution

సరైన సమాధానం టిన్ ఫాయిల్, ప్లాస్టిక్ ర్యాప్‌లు, పేపర్ టవల్స్ మరియు ప్లాస్టిక్ జిప్ బ్యాగ్‌లను ఉపయోగించడం

Key Points

• పర్యావరణానికి సహాయపడటానికి మనం చేయగలిగే అత్యంత కీలకమైన విషయాలలో మరింత వ్యర్థ రహిత జీవనశైలిని తగ్గించడం మరియు అవలంబించడం ఒకటి.
• వ్యర్థాలు అనేక స్థాయిలలో ఒక సమస్య.
• ఇది పర్యావరణాన్ని కలుషితం చేస్తుంది మరియు మన గ్రహం యొక్క పరిమిత వనరులను క్షీణింపజేస్తుంది అనే వాస్తవం బహుశా రెండు స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
• టిన్ ఫాయిల్, ప్లాస్టిక్ ర్యాప్, పేపర్ టవల్స్, ప్లాస్టిక్ జిప్ బ్యాగ్స్ వంటి వాటిని ఉపయోగించడం వల్ల ఎక్కువ వ్యర్థాలు ఏర్పడతాయి.
• వ్యర్థాలను తగ్గించే మార్గాలు:
  • ప్రయాణంలో రిఫ్రెష్మెంట్ల కోసం, పునర్వినియోగ బాటిల్ లేదా కప్పును ఉపయోగించండి.
  • కేవలం కిరాణా సరుకులకే పరిమితం కాకుండా పునర్వినియోగ షాపింగ్ బ్యాగులను వాడండి.
  • రీసైకిల్ చేయండి మరియు స్మార్ట్ కొనుగోళ్లు చేయండి.
  • సింగిల్ యూజ్ కంటైనర్లలో ఆహారం మరియు పానీయాలను వడ్డించడం మానుకోండి.
  • ఉపయోగించిన వస్తువులను కొనుగోలు చేసి, మీ పాత వాటిని దానం చేయండి.
  • ప్యాకేజింగ్ తగ్గించడానికి బల్క్ గా మరియు స్థానిక రైతు మార్కెట్లలో కొనుగోలు చేయండి.
  • పత్రికలు, రశీదులు మరియు మెయిల్ కోసం మీ కాగితం వినియోగాన్ని తగ్గించండి.

Additional Information

• 4R  రీసైక్లింగ్
  • తగ్గించడం: ఇది పర్యావరణ వనరులను స్థిరమైన పద్ధతిలో ఉపయోగించడం మరియు వ్యర్థాలను నివారించడాన్ని సూచిస్తుంది. ఉదాహరణకు, షవర్ కాకుండా బకెట్ నీటితో స్నానం చేయడం.
  • పునర్వినియోగం: మనం దేనినైనా బహుళ ఉపయోగాలకు ఉపయోగించవచ్చని ఇది సూచిస్తుంది. అనేక ఉపయోగాల కోసం ఒక పాలిథిన్ బ్యాగ్‌ని పునర్నిర్మించడాన్ని పరిగణించండి.
  • రీసైకిల్: ఇది ప్రాసెసింగ్ మరియు మెటీరియల్‌లను వాటి పునర్వినియోగానికి అనుమతించే ఇతర ఉత్పత్తుల్లోకి మార్చడాన్ని సూచిస్తుంది. ఉదాహరణకు, కాగితం రీసైకిల్ చేయబడింది.
  • రికవర్: దాని స్థానంలో సురక్షితమైన మరియు పర్యావరణ అనుకూల ప్రత్యామ్నాయాన్ని ఉపయోగించాలని ఇది సూచిస్తుంది. ప్లాస్టిక్ బ్యాగ్‌కి విరుద్ధంగా బట్టల బ్యాగ్‌ని ఉపయోగించడం ఒక ఉదాహరణ.

---

144. శక్తి యొక్క పిరమిడ్ దేనికి సంబంధించినది?

A. పర్యావరణం

B. జీవావరణం

C. ఆహార గొలుసు

D. ఆహార జాలం

Solution

కాన్సెప్ట్:

• ఆహార గొలుసు అనేది ఆహర జాలంలోని గొలుసులలోని యొక్క సరళ జాలాకార వ్యవస్థ, ఇది ప్రొడ్యూసర్ జీవుల నుండి మొదలై ఉన్నత పరజివి భక్షకాలు జాతులు, హానికరమైనవి లేదా పృథక్కారి జాతులతో ముగుస్తుంది.
• పర్యావరణ వ్యవస్థ ద్వారా శక్తి మరియు పోషకాలు ఎలా కదులుతాయో ఆహార గొలుసు వివరిస్తుంది.
• ఆహార గొలుసులో, శక్తి ఒక జీవి నుండి మరొక జీవి ద్వారా ఆహారం రూపంలో బదిలీ చేయబడుతుంది.
• పర్యావరణ పిరమిడ్ అనేది వివిధ ట్రోఫిక్ స్థాయిలలో విభిన్న జీవుల మధ్య అనుసంధానం యొక్క గ్రాఫికల్ చిత్రణ.
• ఇది శక్తి బదిలీ సామర్థ్యాన్ని చూపుతుంది.
• ఇది వివిధ పర్యావరణ వ్యవస్థలలోని వివిధ జీవులకు దాణాను సూచిస్తుంది.
• ఆహార గొలుసు పిరమిడ్ మూడు రకాలు:-
  1. సంఖ్యల పిరమిడ్
  2. శక్తి పిరమిడ్ 
  3. జివపదార్ట పిరమిడ్

వివరణ:

శక్తి పిరమిడ్:

• శక్తి పిరమిడ్ అనేది ఒక పర్యావరణ వ్యవస్థలో ప్రతి ట్రోఫిక్ స్థాయిలో సూర్యుని నుండి ఎంత శక్తిని నిలుపుకుంది లేదా కొత్త జీవపదార్థం రూపంలో నిల్వ చేయబడుతుంది.
• సాధారణంగా, దాదాపు 10% శక్తి ఒక ట్రోఫిక్ స్థాయి నుండి మరొక స్థాయికి బదిలీ చేయబడుతుంది, తద్వారా పెద్ద సంఖ్యలో ట్రోఫిక్ స్థాయిలను నివారిస్తుంది.
• శక్తి యొక్క పిరమిడ్ అనేది పర్యావరణ పిరమిడ్ యొక్క ఏకైక రకం, ఇది ఎల్లప్పుడూ నిటారుగా ఉంటుంది, ఎందుకంటే ఆహార గొలుసులోని శక్తి ప్రవాహం ఎల్లప్పుడూ ఏక దిశలో ఉంటుంది.

అందువలన, శక్తి యొక్క పిరమిడ్ ఆహార గొలుసుకు సంబంధించినది.

అదనపు సమాచారం

జివపదార్థ పిరమిడ్:

• జివపదార్థ పిరమిడ్ అనేది పర్యావరణ వ్యవస్థలోని వివిధ ట్రోఫిక్ స్థాయిల జివపదార్ధం పోల్చిన రేఖాచిత్రం.
• ఇది ప్రాథమిక వినియోగదారులకు మద్దతు ఇవ్వడానికి అవసరమైన ఉత్పత్తిదారుల ద్రవ్యరాశిని, ద్వితీయ వినియోగదారులకు మద్దతు ఇవ్వడానికి అవసరమైన ప్రాథమిక వినియోగదారుల ద్రవ్యరాశిని చూపుతుంది.
• భూసంబంధ పర్యావరణ వ్యవస్థలకు (గడ్డి భూములు, అడవులు) జీవపదార్ధాల పిరమిడ్ సాధారణంగా మొక్కల నుండి శాకాహారుల ద్వారా మాంసాహారుల వరకు ప్రతి అధిక ట్రోఫిక్ స్థాయిలో తగ్గుతుంది.
• ఇది భూసంబంధమైన నిర్మాతల యొక్క వాస్తవం నుండి స్పష్టమవుతుంది. జింకలు, జీబ్రాలు మరియు కీటకాలు వంటి వాటిని తినే జంతువుల కంటే గడ్డి, చెట్లు మరియు పొదలు చాలా ఎక్కువ జీవపదార్ధాలను కలిగి ఉంటాయి.
• నక్కలు మరియు డేగలు వంటి ఆహార గొలుసులో అతి తక్కువ జీవపదార్ధం ఉన్న స్థాయి అత్యధిక వేటాడే జంతువులు.
• అందువలన, భూసంబంధ పర్యావరణ వ్యవస్థలలో, జీవ ద్రవ్యరాశి యొక్క పిరమిడ్ నిటారుగా ఉంటుంది.
• జల వ్యవస్థలో, బయోమాస్ అధిక ట్రోఫిక్ స్థాయిలలో పెరుగుతుంది.
• ఉదాహరణకు, మహాసముద్రాలలో, ఆహార గొలుసు సాధారణంగా ఫైటోప్లాంక్టన్‌తో మొదలై, భక్షక చేపల వద్ద ముగుస్తుంది, ఇది అతిపెద్ద జివపదార్ధం కలిగి ఉంటుంది.
• అందువలన, జివపదార్ధం యొక్క పిరమిడ్ సముద్ర, చెరువులు మొదలైన జల వ్యవస్థలలో విలోమం చేయబడింది.

సంఖ్య యొక్క పిరమిడ్:

• సంఖ్యల పిరమిడ్ పర్యావరణ వ్యవస్థ యొక్క ఆహార గొలుసులోని ప్రతి స్థాయిలో వ్యక్తిగత జీవుల మొత్తం సంఖ్యను చూపుతుంది.
• సంఖ్యల విలోమ పిరమిడ్‌ను పర్యావరణ వ్యవస్థలో కనుగొనవచ్చు, ఇక్కడ సంఘం చాలా పెద్ద బయోమాస్‌తో కూడిన కొంతమంది ఉత్పత్తిదారులను కలిగి ఉంటుంది, ఇది పెద్ద సంఖ్యలో చిన్న వినియోగదారులకు మద్దతు ఇస్తుంది.

---

145. శక్తి ఒక ట్రోఫిక్ స్థాయి నుండి మరొక స్థాయికి పంపబడినందున ఉపయోగించగల శక్తి పరిమాణం _______.

A. పెరుగుతుంది

B. తగ్గుతుంది

C. స్థిరంగా ఉంటుంది

D. చాలా మారుతూ ఉంటుంది

Solution

సరైన సమాధానం తగ్గుతుంది.

• పర్యావరణ వ్యవస్థలో కదులుతున్నప్పుడు ప్రతి ట్రోఫిక్ స్థాయిలో శక్తి పరిమాణం తగ్గుతుంది.

ప్రధానాంశాలు

శక్తిలో 10% మాత్రమే మునుపటి స్థాయి నుండి అధిక స్థాయికి బదిలీ చేయబడుతుంది. కాబట్టి, ఆహారానికి డిమాండ్ ఎక్కువ స్థాయిలో ఉంది. కాబట్టి, ఆహార గొలుసు 3-4 కంటే ఎక్కువ ఉష్ణమండల స్థాయిలకు వెళ్లదు. ఇది ఆహారపు గూడు అని పిలువబడే మరింత సంక్లిష్టమైన ఆహార రూపాలకు దారితీస్తుంది.

• ప్రాథమిక (100%) → మొదటి స్థాయి/ ప్రాథమిక (10%) → రెండవ స్థాయి/ ద్వితీయ (1%) → మూడవ స్థాయి / తృతీయ (0.1%).
• ఆహారపు గూడు అనేది ఆహార గొలుసుల యంత్రాంగం, ఇక్కడ అన్ని గొలుసులు సహజంగా పరస్పరం అనుసంధానించబడి ఉంటాయి.

ఆహార గొలుసులోని శక్తి ప్రవాహం ఏకదిశలో ఉంటుంది, ఒకసారి అది తదుపరి ఉష్ణమండల స్థాయికి చేరుకున్న తర్వాత అది తిరిగి రాదు.

---

146. పర్యావరణ వ్యవస్థ యొక్క ఆహార గొలుసులోని జీవుల యొక్క చివరి సమూహం బ్యాక్టీరియా మరియు శిలీంధ్రాలు, వీటిని ఏమని అంటారు?

A. డికంపోజర్లు

B. నిర్మాతలు

C. మాంసాహారులు

D. శాకాహారులు

Solution

సరైన సమాధానం డీకంపోజర్స్.

• పర్యావరణ వ్యవస్థ యొక్క ఆహార గొలుసులోని జీవుల యొక్క చివరి సమూహం బ్యాక్టీరియా మరియు శిలీంధ్రాలు, వీటిని డీకంపోజర్స్ అంటారు.

Additional Information

• ఆహార గొలుసు, జీవావరణ శాస్త్రంలో, జీవి నుండి జీవికి ఆహారం రూపంలో పదార్థం మరియు శక్తి యొక్క బదిలీల క్రమం.
• ఆహార గొలుసు అనేది ఆహార వెబ్‌లోని లింక్‌ల యొక్క సరళ నెట్‌వర్క్, ఇది ఉత్పత్తి చేసే జీవుల నుండి (గడ్డి లేదా చెట్లు వంటివి తమ ఆహారాన్ని తయారు చేయడానికి సూర్యుని నుండి రేడియేషన్‌ను ఉపయోగిస్తాయి) మరియు ఒక అపెక్స్ ప్రెడేటర్ జాతి (గ్రిజ్లీ బేర్స్ లేదా కిల్లర్ వేల్స్ వంటివి) నుండి ముగుస్తుంది. డెట్రిటివోర్స్ (వానపాములు లేదా వుడ్‌లైస్ వంటివి), లేదా డికంపోజర్ జాతులు (శిలీంధ్రాలు లేదా బ్యాక్టీరియా వంటివి).
• ఆహార గొలుసులోని ప్రతి స్థాయిని ట్రోఫిక్ స్థాయి అంటారు.
• ట్రోఫిక్ స్థాయి అనేది ఆహార గొలుసులోని సీక్వెన్షియల్ దశలను సూచిస్తుంది, దిగువన ఉన్న ఉత్పత్తిదారులతో మొదలై, ప్రాథమిక, ద్వితీయ మరియు తృతీయ వినియోగదారుల తర్వాత.

Important Points

• మొదటి మరియు అత్యల్ప స్థాయిలో ఉత్పత్తిదారులు, ఆకుపచ్చ మొక్కలు ఉంటాయి.
• మొక్కలు లేదా వాటి ఉత్పత్తులను రెండవ-స్థాయి జీవులు శాకాహారులు లేదా మొక్కలను తినేవి అని పిలుస్తారు.
• మూడవ స్థాయిలో, ప్రాథమిక మాంసాహారులు లేదా మాంసాహారులు, శాకాహారులను తింటారు .
• నాల్గవ స్థాయిలో, ద్వితీయ మాంసాహారులు ప్రాథమిక మాంసాహారులను తింటారు.
• ఈ వర్గాలు ఖచ్చితంగా నిర్వచించబడలేదు, ఎందుకంటే అనేక జీవులు అనేక ట్రోఫిక్ స్థాయిలను తింటాయి; ఉదాహరణకు, కొన్ని మాంసాహారులు మొక్కల పదార్థాలను లేదా కారియన్‌లను కూడా తింటాయి మరియు వాటిని సర్వభక్షకులు అని పిలుస్తారు మరియు కొన్ని శాకాహారులు అప్పుడప్పుడు జంతువుల పదార్థాలను తింటాయి.
• చివరి ట్రోఫిక్ స్థాయి, డికంపోజర్లు లేదా ట్రాన్స్‌ఫార్మర్లు, బ్యాక్టీరియా మరియు శిలీంధ్రాలు వంటి జీవులను కలిగి ఉంటాయి, ఇవి చనిపోయిన జీవులను మరియు వ్యర్థ పదార్థాలను ఉత్పత్తిదారులు ఉపయోగించగల పోషకాలుగా విచ్ఛిన్నం చేస్తాయి.
• సూర్యుడు శక్తి యొక్క ప్రారంభ మూలం.
• నిర్మాతలు :
  • ఆహార గొలుసులో నిర్మాతలు మొదటి దశ.
  • కిరణజన్య సంయోగక్రియ ద్వారా తమ స్వంత పోషకాలను ఉత్పత్తి చేసే ఏదైనా మొక్క లేదా ఇతర జీవులను ఉత్పత్తిదారులు అంటారు.
  • నిర్మాతలను ఆటోట్రోఫ్స్ అని కూడా పిలుస్తారు (వారు తమ సొంత ఆహారాన్ని తయారు చేస్తారు).
  • ఆహార గొలుసులోని ఉత్పత్తిదారులలో ఆకుపచ్చ మొక్కలు, ఆల్గే, ఫైటోప్లాంక్టన్, సైనోబాక్టీరియా వంటి అన్ని ఆటోట్రోఫ్‌లు ఉంటాయి.
• వినియోగదారులు:
  • ఆహార వెబ్‌లో అత్యధిక భాగం వినియోగదారులు.
  • వినియోగదారులు దాదాపు అన్ని జీవులను కలిగి ఉంటారు.
  • వినియోగదారులు ఆహారం కోసం మొక్కలు లేదా ఇతర జీవులపై ఆధారపడే అన్ని జీవులు.
  • ఇందులో మొక్కలను తినే జంతువులైన శాకాహారులు , ఇతర జంతువులను తినే జంతువులైన మాంసాహారులు , మొక్కలు మరియు జంతువులను తినే సర్వభక్షకులు ఉన్నారు.
• డికంపోజర్స్:
  • ఆహార గొలుసులో డికంపోజర్లు చివరి దశ.
  • డీకంపోజర్స్ అంటే జీవులుచనిపోయిన లేదా వ్యర్థ సేంద్రియ పదార్థాల నుండి శక్తిని పొందండి.
  • డీకంపోజర్‌లు ఆహార గొలుసులో అంతర్భాగం, ఎందుకంటే అవి సేంద్రీయ వ్యర్థ పదార్థాలను పోషకాలు అధికంగా ఉండే నేల లేదా భూమి వంటి అకర్బన పదార్థాలుగా మారుస్తాయి .

ఉదాహరణతో డీకంపోజర్ల చిత్రం:

---

147. __________ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర జంతువు.

A. మిథున్

B. క్రిష్ణ జింక

C. సంగై

D. ఏనుగు

Solution

సరైన సమాధానం కృష్ణ జింక ఉంది.

ప్రధానాంశాలు

• ఆంధ్రప్రదేశ్:
  • రాజధాని : అమరావతి
  • చిహ్నం : పూర్ణ ఘటం
  • పాట : మా తెలుగు తల్లికి
  • నృత్యం : కూచిపూడి
  • రాష్ట్ర జంతువు : కృష్ణ జింక
  • రాష్ట్ర పక్షి : రామ చిలుక.
  • రాష్ట్ర చేప : బురద చేప
  • రాష్ట్ర పుష్పం : మల్లె
  • రాష్ట్ర పండు : మామిడి
  • రాష్ట్ర చెట్టు : వేప
  • రాష్ట్ర క్రీడ : కబడ్డీ

అదనపు సమాచారం

• మిథున్ నాగాలాండ్ రాష్ట్ర జంతువు.
• సంగై మణిపూర్ రాష్ట్ర జంతువు.

---

148. జీవ వైవిధ్య పరిరక్షణ______కు ముఖ్యం?

A. జంతువులు

B. జంతువులు మరియు మొక్కలు

C. మొక్కలు

D. జీవులు

Solution

సరైన సమాధానం జీవులు.

ప్రధానాంశాలు

• ‘జీవవైవిధ్యం’ అనే పదం జన్యువుల నుండి పర్యావరణ వ్యవస్థల వరకు భూమిపై దాని అన్ని స్థాయిలలోని వివిధ రకాల జీవులను సూచిస్తుంది మరియు జీవితాన్ని నిలబెట్టే పరిణామ, పర్యావరణ మరియు సాంస్కృతిక ప్రక్రియలను కలిగి ఉంటుంది.
• జీవవైవిధ్య పరిరక్షణ అనేది స్థిరమైన అభివృద్ధి కోసం వనరులను పొందేందుకు జీవవైవిధ్యం యొక్క రక్షణ మరియు నిర్వహణ.
• జీవవైవిధ్య పరిరక్షణ జీవులకు ముఖ్యమైనది.
• జీవవైవిధ్యం మొత్తం జన్యు వైవిధ్యం ద్వారా ఆహార భద్రత మరియు స్థిరమైన జీవనోపాధికి మద్దతు ఇస్తుంది.
• జీవవైవిధ్య పరిరక్షణ మూడు లక్ష్యాలను కలిగి ఉంది:
  • జాతుల వైవిధ్యాన్ని కాపాడటానికి
  • జాతులు మరియు పర్యావరణ వ్యవస్థ యొక్క స్థిరమైన వినియోగం
  • జీవిత-సహాయక వ్యవస్థలను నిర్వహించడానికి
•  అందువల్ల, జీవులకు జీవవైవిధ్య పరిరక్షణ ముఖ్యమైనదని మనం చెప్పగలం.

---

149. రామ్‌సర్ కన్వెన్షన్ యొక్క ప్రధాన లక్ష్యం ఏమిటి?

A. చిత్తడి నేలల పరిరక్షణ

B. జీవ వైవిధ్య పరిరక్షణ

C. గ్లోబల్ వార్మింగ్

D. వాతావరణ మార్పు

Solution

• చిత్తడి నేల పరిరక్షణ మరియు తెలివైన ఉపయోగం కోసం, రామ్‌సర్ కన్వెన్షన్ ఇరాన్‌లోని రామ్‌సర్‌లో 2 ఫిబ్రవరి 1971న సంతకం చేయబడింది.
• ఇది డిసెంబర్ 21, 1975 నుండి అమల్లోకి వచ్చిన అంతర్జాతీయ ఒప్పందం.

---

150. మాంట్రియల్ ఒప్పందం యొక్క ముఖ్య లక్ష్యం ఏమిటి?

A. ఓజోన్ పొర రక్షణ

B. జీవవైవిధ్యాన్ని పరిరక్షించటం

C. గ్లోబల్ వార్మింగ్

D. వాతావరణ మార్పులు

Solution

సరైన జవాబు ఓజోన్ పొర రక్షణ.

• మాంట్రియల్ ఒప్పందం యొక్క ముఖ్య లక్ష్యం ఓజోన్ పొర రక్షణ.
• మాంట్రియల్ ఒప్పందం ఒక అంతర్జాతీయ ఒప్పందం, దీన్ని సెప్టెంబరు 16, 1987న అమల్లోకి తెచ్చారు.
• దీన్ని భూమిపై ఉన్న ఓజోన్ పొరకి చిల్లులు పడేలా చేసే రసాయనాల ఉత్పత్తి మరియు వాడకాన్ని మెరుగ్గా నియంత్రించే లక్ష్యంతో ఏర్పరిచారు.

Additional Information

• ప్రాథమికంగా, దీనిపై 46 దేశాల వారు సంతకం చేసారు, ప్రస్తుతం 200 సంతకాలయ్యాయి.

---